Tuoi man kinh co nen dung thuoc noi tiet

Tags: thoi ky man kinh, ket qua cuoi cung, co the cai thien, su thay doi, khong phai la, Tien Man Kinh, su suy giam, nguoi ta, lieu phap, nguy co, roi loan, tac dung, su dung, hormon, estrogen


Cau hoi dat ra o day la lieu viec dung thuoc noi tiet co the cai thien dang ke roi loan nao o lua tuoi man kinh khong hay chi la viec dung cho co? Nham kiem chung lai dieu nay nguoi ta xem xet toi cac tac dung va muc do nguy co cua viec dung nay. Ket qua cuoi cung xem ra khong phai la buc tranh dong nhat...

Ly do chi dinh

Su thay doi cua thoi ky man kinh mang tinh chat ro net nhat la su suy giam hormon nu gioi trong co the cua chi em. Do la estrogen va progesteron. De tien cho viec nghien cuu va xem xet, nguoi ta thuong goi hormon con gai la estrogen, con chat progesteron thuong duoc goi la hormon mang thai.

Dieu nguoi ta phai chu y den nhieu nhat la su suy giam ro ret cua estrogen. Trong nhieu truong hop, su thay doi cua hormon nay lien quan kha chat che voi cac bieu hien phat ra o lua tuoi tien man kinh va man kinh. Chinh su thay doi cua hormon nay ma trong nhieu truong hop da buoc phai su dung hormon thay the.

Tuoi man kinh co nen dung thuoc noi tiet

Tai sao hormon lai giam?

Viec giai thich cho cau hoi tai sao vao thoi ky man kinh hormon lai suy giam co the duoc don gian hoa nhu sau: Estrogen la chat do cac te bao hat o “vo trung” tiet ra do tac dong cua FSH va LH (hai hormon tuyen yen) se duoc duy tri vao nhung ngay dau cua chu ky kinh nguyet va dat dinh vao gan ngay rung trung. Su phoi hop cua hai hormon nay, su nhay cam hoa cua buong trung la co so thiet yeu tao nen su dieu hoa hormon estrogen.

Khi con nguoi buoc sang do tuoi man kinh, buong trung bat dau thoai hoa, so luong cac nang trung giam, buong trung lai bat dau tro ra voi cac chat FSH va LH. Dieu tat yeu nay da dua den mot hau qua la estrogen mat nguon tong hop. Chuyen sut giam gan nhu la tat nhien va khong the tranh. Mac du estrogen con mot so nguon khac tong hop song su bu dap nay chang tham vao dau.
Bang nhung nghien cuu ti mi va cong phu, nguoi ta thay trong giai doan tien man kinh va man kinh, su thay doi nong do estrogen chua phai la suy giam ngay ma chinh xac la dao dong qua muc, gay ra nhung hau qua mang tinh chat dac thu chi co o tuoi man kinh.

He luy cua su thay doi

Luong estrogen giam, chi em chung ta se khong con duoc thua huong nhung tac dung ma estrogen dem lai. Nhung tac dung do la: kich thich tang tao mo lam da dep va min mang, kich thich tuyen vu to, kich thich tu cung to, am dao no nang, nang trung phat trien, kich thich nhu cau tinh duc o nu gioi... Va tat nhien, nhung tac dung mong muon nay cua estrogen se khong con duoc day du trong thoi ky man kinh.

Them vao do, su dao dong manh me cua estrogen da gay ra cho co the mot so trieu chung khac nua ma nguoi ta goi la nhung trieu chung dac thu cua thoi ky man kinh. Nhung trieu chung do la su roi loan dieu hoa van mach, lao hoa da, suy giam hinh the va chuc nang cua co quan sinh duc, thay doi tinh tinh, loang xuong, nguy co benh tim mach, mat ngu, met moi, ra mo hoi dem, suy giam tri nho va tap trung...
Nhung bieu hien nay o mot so nguoi la khong ro rang nhung o mot so nguoi lai rat ro net. Vi du nhu roi loan dieu hoa van mach, nhieu nguoi thay hoi hop, nong bung mat, con boc hoa rat dang ngai. Su lao hoa da lam da bi teo di va mong xuong, da nhan nheo va chay xe. Loang xuong lam ty trong xuong bi giam, chuyen hoa can xi giam.. Vi the ma nhieu khi nguoi ta phai can nhac su dung lieu phap hormon nham can thiep.
Tuoi man kinh co nen dung thuoc noi tiet

Dung lieu phap hormon nhu the nao?

Lieu phap hormon co ten cu la lieu phap thay the hormon la mot lieu phap quan trong ap dung trong thoi ky man kinh. Ban chat cua lieu phap nay la su dung hormon nu gioi (estrogen) tong hop ben ngoai de bu dap phan hormon thieu hut. Viec su dung hormon thay the nham hai muc dich: bu tru hoa hormon thieu va hoa giai tinh trang dao dong cua estrogen.

Cau hoi dat ra o day la lieu su bo sung nay co nhung cai thien dang ke nao khong hay chi la viec dung cho co. Nham de kiem chung lai dieu nay nguoi ta xem xet toi cac tac dung va muc do benh tat. Ket qua cuoi cung xem ra khong phai la buc tranh dong nhat.

Noi ve tac dung dieu hoa van mach thi khong co gi can phai ban hon. Vi rang dong loat cac dau hieu ben ngoai cua roi loan van mach nhu nong bung, hoi hop, do mat, boc hoa deu co the duoc giai quyet tron ven khi su dung lieu phap hormon. Co le su dao dong hormon qua manh da gay ra nhung bien doi nay nen chi can duoc bo sung mot cach phu hop thi moi chuyen phuc tap duoc hoa giang. Nguoi benh khong con cam thay xau ho qua muc vi tu nhien mat do nhu gac chin, khong con cam thay phien ha khi tu nhien thay nguoi nong bung nhu boc hoa. Tac dung tuyet dieu nay cua no da duoc nguoi ta an dinh la chi dinh dau tay khi nguoi phu nu co trieu chung roi loan dieu hoa van mach dien hinh.

Tren loang xuong, nhieu cong trinh nghien cuu co chi ra la co su cai thien roi loan nay. Cu the, nam 2001, Grady va Cummings da nghien cuu nhung phu nu man kinh co va khong co su dung hormon thay the. Cac tac gia nay da chi ra la nhung nguoi duoc su dung hormon thay the thi giam duoc 27% nguy co loang xuong o cac dot song va giam duoc 40% tinh trang loang xuong o xuong chau va xuong co tay.
Theo nhung con so tinh toan thu thap duoc, nguoi ta thay ty trong xuong co the bi hao hut mat toi 20% trong nhung nam o do tuoi man kinh. Nguoi ta khong dam chac la tinh trang nay la do su gia hoa cua xuong hay la do su roi loan hormon gay ra nhung co mot dieu ma nguoi ta thay la su dung hormon thay the co the cai thien duoc loang xuong do man kinh gay ra.
Tren van de benh ly mach vanh o lua tuoi man kinh, lieu phap hormon xem ra cung co nhung thanh tuu luu y. Mac du ca nam gioi va nu gioi cao tuoi deu co nguy co bi benh mach vanh nhu nhau do nhung tac dong cua yeu to tuoi, chuyen hoa va muc do van dong. Song, cho den nay khoa hoc da cong nhan mot dieu la du it hay nhieu, su suy giam cua hormon da gay ra nhung tac dong mot cach doc lap voi tuoi trong tien trinh gay ra benh ly mach vanh.
Mac du con nhieu van de tranh cai ve hieu qua cua lieu phap hormon nhung nhin chung nguoi ta deu dong y o mot khia canh, lieu phap hormon co the lam giam bot nguy co cua benh mach vanh o lua tuoi man kinh. Ket luan nay duoc dua tren cong trinh nghien cuu cua Vien Dieu duong Hoa Ky. Ho tien hanh nghien cuu va rut ra duoc ket luan la lieu phap hormon co the lam giam 11% nguy co bi benh mach vanh tien man kinh va sau man kinh. Song day la van de con kha phuc tap vi ban than khoa hoc chua tim ra duoc cach giai thich thoa dang tac dung nay.

Va nhung goc toi...

Ðieu nguoi ta phai chu y den nhieu nhat la su suy giam ro ret cua estrogen. Trong nhieu truong hop, su thay doi cua hormon nay lien quan kha chat che voi cac bieu hien phat ra o lua tuoi tien man kinh va man kinh. Chinh su thay doi cua hormon nay ma trong nhieu truong hop da buoc phai su dung hormon thay the.

Nhung ket qua thu vi tren khong the du lon de xoa di nhung goc toi cua buc tranh lieu phap hormon. Nhung mang mau toi van ton tai nhu mot thuc the khong the khac phuc duoc da tao ra nhung phan khong dong nhat trong tien trinh dieu tri.

Dieu dang ngai thu nhat ma nguoi ta lo lang do la nguy co ung thu vu. Mac du con nhieu tranh cai, nhung mot so luong lon cong trinh nghien cuu da chi ra co mot moi lien quan nao do giua lieu phap hormon va ung thu vu o phu nu man kinh. Bang chung thuc nghiem ly giai dieu nay thi chua co nhung bang chung thuc te thi da co. Nhung phu nu ma co do tuoi co kinh som (truoc 12 tuoi) va nhung nguoi co do tuoi man kinh muon (sau tuoi 55) la nhung nguoi co nguy co cao bi ung thu. Tren ca hai doi tuong nay, thoi ky co estrogen la keo dai. Su kien nay khien nguoi ta nghi ngai su keo dai thoi ky estrogen da lien ket voi kha nang ung thu cua phu nu. Do do ma lieu phap hormon can duoc su dung rat than trong.

Dieu dang lo ngai thu hai la gia tang bien co tac mach tren nhung nguoi co nguy co cao. Dua tren nhung du lieu lam sang nguoi ta thay rang estrogen co mot tac dung phu la gay ra roi loan dong mau va hinh thanh nhung cuc mau dong trong long mach. Nguy co cang cao khi chung ta dung cang keo dai. Tan suat cang lon khi chung ta cang dung lieu cao.
Nhieu ca benh nhoi mau nao, nhieu truong hop tu vong do nhoi mau co tim da duoc bao cao o nhung nguoi lam dung estrogen hay dung bua bai lieu phap hormon. Dieu nay con dang so hon khi ban than nhung nguoi dung estrogen lai co san cac nguy co nhoi mau nhu tang huyet ap, roi loan dong mau. Vi the ma viec can nhac su dung la chuyen khong the khong tinh den.

Ben canh cac tac hai tren, lieu phap hormon dang bi nghi ngo la nguyen nhan gay ra hang loat cac rac roi nhu lam tang chay mau va keo dai chay mau am dao, lam tang muc do tram trong cua benh ly viem gan, lam tang nguy co ung thu tu cung, gay ra ung thu vu o nhung nguoi co tien su gia dinh, sung phu, dau dau nghiem trong...

Dung truoc nhung thay doi co the nhu tren, lieu phap hormon chua co mot so phan chac chan. Khong the vi no co mot so tac dung kha tot tren he thong da, xuong, mach vanh, cac roi loan van mach ma chung ta cu chi dinh het suc thoai mai. Song nguoc lai, khong the vi mot vai tac hai cua estrogen ma chung ta lai phu nhan di nhung cong hieu cua no trong dieu tri.

Lieu phap hormon tu truoc den nay van duoc coi la mot chi dinh dau tay voi nhung nguoi co roi loan dieu hoa mach dien hinh nhu boc hoa, nong bung, do mat...  Song chi dinh the nao, dung dang ra sao, lieu bao nhieu la du la nhung quyet dinh het suc can nhac cua bac sy.  Vi rang man kinh khong phai la mot benh nen viec dieu tri khong phai la mot quy dinh bat buoc.


Viet Bao (Theo SK&DS)
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: thoi ky man kinh, ket qua cuoi cung, co the cai thien, su thay doi, khong phai la, Tien Man Kinh, su suy giam, nguoi ta, lieu phap, nguy co, roi loan, tac dung, su dung, hormon, estrogen

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Tuổi mãn kinh có nên dùng thuốc nội tiết?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Tuổi mãn kinh có nên dùng thuốc nội tiết? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Tuoi man kinh co nen dung thuoc noi tiet

Nhan xet, hay lien he ve tin Tuoi man kinh co nen dung thuoc noi tiet co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Tuoi man kinh co nen dung thuoc noi tiet de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Gioi tinh trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Gioi tinh
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0