Tim hieu ve benh viem nao

Tags: U Pham Ngoc Dinh, vien ve sinh dich te, viem nao Nhat Ban B, co kha nang, de kiem tra, tre so sinh, mat tri nho, dau hieu, dieu tri, sot cao, trieu chung, tu vong, mot so, Virus


Tim hieu ve benh viem nao
Benh nhan viem nao dang duoc dieu tri tai BV Nhi Dong 1, TP.HCM (mua benh nam 2006)

Pho vien truong Vien Ve sinh dich te T.U Pham Ngoc Dinh cho biet, tu thang 5 den thang 8 hang nam la thoi diem bung phat benh viem nao. Theo thong ke, tren ca nuoc trung binh moi nam co tu 2.500-3.000 ca viem nao, trong do viem nao Nhat Ban chiem tu 30-40%.

Tuy nhien, kho khan lon nhat hien nay la ty le bao phu tiem vacxin viem nao Nhat Ban moi chi chiem 50-60% trong so tre duoi 5 tuoi. Ben canh do, benh viem nao Nhat Ban khong chi co virus viem nao Nhat Ban ma con do cac loai virus khac gay nen. Hien tai, Viet Nam chua co thuoc va chua co vacxin phong chong cac loai virus nay nen so luong benh nhan mac benh viem nao van con cao.

VnMedia xin gioi thieu voi ban doc nguyen nhan cua can benh viem nao noi chung va viem nao Nhat Ban noi rieng.

Benh viem nao

Benh viem nao, theo nghia den la tinh trang viem o nao, nhung no thuong duoc nghi la viem nao do virus. Day la can benh it gap, chu yeu la o tre em, nguoi gia va nguoi co he mien dich yeu.

Tuy nhien, day lai la can benh nguy hiem do cac trieu chung benh thuong khong ro rang.

Cac dau hieu va trieu chung cua benh

Cac dau hieu nhe cua viem nao thuong gom: Sot; Nhuc dau; Kem an; Mat nang luong; Co cam giac benh noi chung

O nhung ca benh nang hon, cac trieu chung thuong la sot cao va co mot so cac trieu chung co lien quan den he than kinh trung uong, gom: Nhuc dau du doi; Non mua; Nham lan; Mat phuong huong; Thay doi tinh tinh; Co giat (tai bien ngap mau); Gap cac van de ve noi hay nghe; Ao giac; Mat tri nho; Tinh trang ngu lo mo; Hon me

O tre so sinh, cac trieu chung tren kho phat hien hon, nhung cung co nhung dau hieu quan trong co the nhan thay, bao gom: Non mua; Thop dau phinh len; Khoc khong ngung hoac rat kho dung vao nguoi tre.

Do viem nao co the di kem voi cac benh do virus, nen cac dau hieu va trieu chung dac trung cua benh co the duoc du bao som hon. Nhung thuong thi benh xuat hien ma khong co dau hieu canh bao.

Nguyen nhan gay benh

Do viem nao co the bi gay ra boi nhieu mam benh nen qua trinh nhiem benh co the do nhieu con duong khac nhau.

Trong so nhieu loai virus khac nhau gay viem nao, loai nguy hiem nhat va thuong gap nhat la virus gay giop da khong dau (HSV). Day la virus giong virus gay benh hecpet moi xung quanh mieng, nhung khi tan cong vao nao, no co the gay tu vong o mot nua tre so sinh bi nhiem benh va 78% o nhung tre moi sinh. May thay, viem nao do HSV it khi gap.

Mot so dang cua viem nao la do con trung lay nhiem. Benh Lyme do bo chet lay truyen cung co the dan den viem nao: benh xay ra khi benh Lyme ket hop voi benh dai co the lay qua bo chet va cac dong vat khac.

Muoi cung co the la tac nhan truyen nhieu loai virus gay viem nao, trong do co viem nao West Nile, viem nao St. Louis va viem nao Western Equine.

Cac dang nhe hon cua viem nao co the theo sau hoac di kem voi benh hay gap o tre nho, nhu soi, quai bi, thuy dau, rubella. Cac virus nhu thuy dau lay lan chu yeu qua chat dich tu mui va hong, thuong trong luc ho hay hat hoi.

It pho bien hon, viem nao co the do nhiem khuan, nhu viem mang nao do vi khuan, hoac co the ket hop voi cac benh truyen nhiem khac nhu benh dai hay giang mai.

Cac ky sinh nhu toxoplasmosis cung co the gay viem nao o nguoi co he mien dich yeu.

Benh lay nhiem nhu the nao?

Benh viem nao tu no khong lay lan, nhung bat ky loai virus nao gay benh viem nao cung co the lay lan. Tuy nhien, tre nhiem virus khong co nghia la tre se bi mac benh viem nao. De an toan, tre nen tranh tiep xuc voi bat ky nguoi nao mac benh viem nao.

Chan doan benh viem nao

Cac bac si chan doan benh bang nhieu xet nghiem, bao gom: chup CT; chup cat lop cong huong tu; kiem tra xem nao co bi sung phu, xuat huyet hay cac bat thuong khac hay khong; do dien nao do de kiem tra song nao; cac xet nghiem mau cung duoc thuc hien de kiem tra vi khuan hay virus co trong mau; choc do tuy song de kiem tra dau hieu cua nhiem benh.

Dieu tri benh

Mot so tre bi viem nao nhe co the duoc theo doi tai nha, nhung phan lon can phai den benh vien, thuong la duoi he thong cham soc dac biet. Cac bac si se theo doi can than huyet ap, nhip tim, hoi tho… de ngan ngua sung nao nhieu hon.

Do khang sinh khong co hieu qua chong virus nen chung khong duoc dung de dieu tri viem nao. Tuy nhien, cac loai thuoc chong virus co the dung de tri mot so dang viem nao, dac biet la viem nao do HSV. Cac loai thuoc chong co giat, acetaminophen… cung co the duoc su dung.

Hau het benh nhan viem nao deu co the hoi phuc hoan toan. Chi mot so it truong hop sung nao co the dan toi ton thuong nao va cac bien chung vinh vien nhu khong co kha nang ghi nho, gap cac van de ve noi, mat tri nho, khong co kha nang kiem soat co. Nhung truong hop nay can duoc dieu tri bang vat ly tri lieu.

Hiem khi viem nao dan toi tu vong. Nhom co nguy co tu vong cao nhat la tre so sinh duoi 1 tuoi va nguoi tren 55 tuoi.


Viem nao Nhat Ban la benh gi?

Viem nao Nhat Ban B, tap trung nhieu vao khoang thoi gian tu cuoi thang 5 den thang 7, la thoi gian sieu vi trung viem nao Nhat Ban B phat trien. Day la mot benh nhiem trung cap tinh gay ton thuong he than kinh trung uong. Virus viem nao Nhat Ban chinh la tac nhan gay benh.

Nguyen nhan co the do muoi truyen benh, hoac nhung bien chung sau khi tre bi soi, thuy dau, quai bi. Muoi dot nhung con vat mang benh nhu chim, doi, chuot... sau do mang mam benh truyen vao nguoi. Day la con duong duy nhat khien lay nhiem benh viem nao Nhat Ban. Co nhieu loai muoi co kha nang truyen benh, nhung chu yeu van la hai loai muoi Culex Tritaeniorhynchus va Culex vishnui. Hai loai muoi nay thuong song o ruong lua nuoc va chap choang toi se bay den noi co nguoi va suc vat sinh song de hut mau.

Cho toi nay chua thay co su lay truyen benh tu nguoi sang nguoi.

Benh gap chu yeu o tre em duoi 15 tuoi, dac biet nhom nguy co cao nhat la tre o lua tuoi 2-6 (chiem 75% tong so tre mac benh).

Bieu hien cua benh

Tre bi viem nao trong vai ngay dau thuong co bieu hien hoi kho chiu, kem an, luoi choi, hay quay khoc. Sau do dot ngot sot cao 39 - 400C, co the dan den ban hon me, hon me, co giat.
Nguoi benh con co cac bieu hien kem theo nhu ret run, dau dau, met la, buon non hoac non. Giai doan nay keo dai tu 1 den 6 ngay. Tiep den la cac bieu hien rat dien hinh nhu tiep tuc sot cao kem co giat, roi loan y thuc, kich thich, vat va, ngu ga, lo mo, hon me roi dau dau, cung gay, tay chan quo quang, mat nuoc.

Neu khong cap cuu kip thoi, tre se rat de bi tu vong.

Dieu tri

Dieu tri viem nao Nhat Ban can duoc thuc hien tai benh vien co du phuong tien theo doi cung nhu can thiep kip thoi. Dieu tri gom theo doi va kiem soat huyet ap, tan so tim, ho hap, roi loan nuoc-dien giai va nhat la chong phu nao.

Trong khi cho doi, tre sot cao phai duoc uong thuoc ha sot nhu Paracetamon, lieu 15mg/kg can nang/lan, toi da uong 4 lan/ngay. Co the phoi hop chuom khan mat o tran va ben, chu y tuyet doi khong chuom da lanh.

Tre phai duoc dua den benh vien hay co so y te gan nhat ngay lap tuc neu sot cao qua 12 gio lien tuc hoac co cac dau hieu nhu non vot, cung gay, roi loan y thuc...

Bien chung

Benh viem nao nhat Ban la benh gay tu vong cao (10 – 20%) va cung la mot trong nhung benh de lai di chung dat biet nang ne (chiem den hon 50%).

Trong cac truong hop benh nhan mac viem nao Nhat ban B, tinh trang ton thuong te bao nao cung nhu phu nao gay nen cac di chung nang ne nhu suy giam kha nang hoc tap, mat tri nho, mat kha nang kiem soat van dong co,dong kinh, thay doi nhan cach…

Tre nho duoi mot tuoi thuong co nguy co benh nang hon va co the dua den bai nao. Truong hop viem nao ton thuong nang den than nao, noi co trung tam ho hap, tuan hoan, dieu nhiet… benh nhan de tu vong.

Cach phong benh viem nao

Viem nao ban than no khong the phong ngua duoc ngoai tru cac bien phap phong ngua cac benh ly co the dan den viem nao. Cac benh nay thuong la nhung benh nhiem trung thong thuong o tre em nhu soi, quai bi va thuy dau va co the phong ngua hieu qua bang tiem chung.

Trong nhung vung ma viem nao duoc lay truyen do con trung, nhat la muoi, thi tre em nen:

- Tranh choi ngoai troi vao luc binh minh hoac hoang hon (la thoi diem muoi hoat dong manh nhat)

- Can mac ao quan phu kin tay chan nhu mang vo, tat

- Dung cac chat xua duoi con trung

- Nam man khi ngu

- Ve sinh moi truong: phat quang bui ram, thong thoang cong ranh, day ky cac vat dung chua nuoc, loai bo cac dung cu thua co kha nang dong nuoc. Muc dich nham giam thieu noi cu ngu cung nhu noi de trung cua muoi.

Hien nay, cach hieu qua nhat de giam ti le tre viem nao la tiem vaccine phong viem nao. Cac dot tiem chung phai duoc thuc hien vao thang 10, thang 12 moi nam de phong benh cho nam toi, chu khong phai de den luc benh bung phat roi moi tiem phong.

Lieu trinh tiem phong can du 3 lieu: 2 mui dau cach nhau 1-2 tuan, mui thu 3 nhac lai sau 1 nam. Vacxin viem nao Nhat Ban bat dau tiem khi tre duoc 1 tuoi.

Cac phan ung nhe sau tiem co the la sung do tai cho, dau, sot, nhuc dau. Cac dau hieu nay se tu het nhieu nhat sau vai ngay. Hau nhu cac phan ung phu nang ne la rat hiem gap. Tre can duoc tiem chung dung lich trinh vi neu khong hieu luc cua vacxin, kha nang tao mien dich cua tre se giam, doi khi con mat tac dung.

Moi ly do tam hoan tiem chung deu phai co y kien cua bac si, thong thuong chong chi dinh tiem vacxin khi tre sot cao, loan duong nang, dang bi tim mach, than, gan giai doan cap tinh, dang tien trien, tre qua man cam hoac di ung voi vacxin.

Anh Thi

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Chủ đề liên quan

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Cẩn thận với những thực phẩm phổ biến dễ gây dị ứng

Đối với người bình thường, những thực phẩm này hầu như là vô hại đến sức khỏe, nhưng với nhiều người có hệ miễn dịch yếu và cơ địa không hợp với thức ăn đó thì việc dị ứng là hoàn toàn có thể.

Tìm hiểu: U Pham Ngoc Dinh, vien ve sinh dich te, viem nao Nhat Ban B, co kha nang, de kiem tra, tre so sinh, mat tri nho, dau hieu, dieu tri, sot cao, trieu chung, tu vong, mot so, Virus

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Tìm hiều về bệnh viêm não

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Tìm hiều về bệnh viêm não bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Tim hieu ve benh viem nao

Nhan xet, hay lien he ve tin Tim hieu ve benh viem nao co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Tim hieu ve benh viem nao de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin suc khoe trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin suc khoe
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0