The nao la day thi

Tags: co quan sinh duc, thoi ky qua do, giai doan truong thanh, vung duoi doi, tuoi day thi, bat dau, kinh nguyet, the nao, nguyen nhan, bien doi, xuat hien, dt, gai, em, som


Tuoi day thi (DT) la thoi ky chuyen tiep tu giai doan tre tho sang giai doan truong thanh, la thoi ky qua do khi khong con la tre con nhung van chua la nguoi lon. Day la thoi ky ma bat cu mot thieu nien nao cung phai trai qua nhung bien doi quan trong ve co the cung nhu ve tam ly.

Tuoi DT la gi?

Duoi goc do sinh hoc, tuoi DT la thoi ky truong thanh sinh duc, nghia la bat dau co kha nang sinh con. O tre gai duoc the hien boi su co kinh nguyet lan dau va o tre trai la su phong tinh lan dau (mong tinh).

Can tang cuong khuyen nhu, thuong yeu con cai va lang nghe nhung tho lo tam su. Anh minh hoa.

Cac tre gai thuong bat dau DT o do tuoi tu 9-14 va o cac tre nam DT muon hon o do tuoi tu 12-15. Nhin chung, nu DT som hon nam khoang 2-3 tuoi. Cac ban tre co nguoi se DT som hon va cung co nguoi DT muon hon mot vai nam. Vao tuoi nay, o tre trai va tre gai bat dau co su truong thanh cua hormone sinh duc, cung nhu he co quan sinh duc va bat dau co kha nang thu thai neu co quan he tinh duc.

Khi noi den tuoi DT, ban tre can quan tam den su thay doi ve tam sinh ly. Voi nhung thay doi nay, can co hieu biet day du de tranh nhung sai lam khong dang co, lam anh huong den viec phat trien ve tinh than, the chat va benh tat co the xay den.

Khi nao den tuoi DT?

Tuoi DT bao gom nhung bien doi cham chap keo dai nhieu thang, tham chi nhieu nam va thuong dien ra vao tuoi 12, 13. Tuy nhien, nguoi ta thay co nhung truong hop rat som (9 tuoi) hoac muon hon (17 tuoi), thuong la tuy theo dia phuong va dan toc. Chang han nhu o chau Phi, tuoi DT cua con gai rat som, co khi chi 5, 6 tuoi va nhieu em co thai o tuoi do. O Phap va chau A, nhung truong hop qua som nhu vay hay qua muon thuong duoc goi la khong binh thuong.

DT som la the nao?

La khi kinh nguyet va dac tinh sinh duc phu xuat hien truoc tuoi len 8. Day la truong hop bat binh thuong va can di kham suc khoe de tim nguyen nhan, co the do nao, co the do buong trung hoac do tuyen thuong than.

DT muon nhu the nao?

La khi den 17 tuoi van chua xuat hien nhung bieu hien cua su truong thanh sinh duc, DT som thuong gap hon. DT muon do nhieu nguyen nhan khac nhau. Co khi do di truyen, do nguyen nhan tam than hoac nhung di tat bam sinh o co quan sinh duc va buong trung.

Nguyen nhan do thieu dinh duong cung co nhung rat hiem thay o nhung nuoc co doi song cao. Cung co khi do mot ton that lon o nao. Va day la mot nguyen tac tuyet doi: khong duoc tu y dung thuoc kich thich hanh kinh khi chua kham benh de tim nguyen nhan.

DT bieu hien nhu the nao?

DT la thoi ky he thong “vung duoi doi”, tuyen yen va buong trung bat dau hoat dong phoi hop. Truoc day chua co bieu hien gi, dot nhien tuyen yen “nhan lenh” cua vung duoi doi, bat dau tiet ra theo chu ky cua menh lenh FSH va LH. Lap tuc buong trung bat dau hoi thuc cac trung va tiet ra cac hormone estrogen.

Su khoi dau cho viec tiet ra chat noi tiet nay la dau hieu thoi DT bat dau. Cung dung nghi rang kinh nguyet xuat hien ngay sau khi he thong noi tren bat dau hoat dong.

Luc dau chi xuat hien mot so anh huong do hormone, tao nen mot su bien doi sinh ly dau tien tren co the tre gai. Su tang FSH dan den viec buong trung tiet ra cac hormone estrogen, tao nen nhung thay doi hinh dang am dao, am ho, co tu cung va vu, tom lai cac em bat dau co dang ve cua nguoi lon.

Dong thoi cung do menh lenh cua tuyen yen, tuyen thuong than bat dau tiet nhung hormone sinh duc nam (ma bat ky nguoi phu nu nao cung co mot khoi luong nho).

Nhung hormon nam chinh la “thu pham” khien phu nu moc long o nach va mu. Nhung hormone thuong than ay cung tao nen mot so thay doi hinh dang va than the phu nu. Phai 2 nam sau, khi hormone nay xuat hien, kinh nguyet moi bat dau (bao hieu he thong vung duoi doi, tuyen yen va buong trung da hoat dong deu dan).

Luc dau la kinh nguyet khong co su rung trung. Trong vai thang dau, tham chi vai nam, kinh nguyet van chua deu, co khi rat that thuong. Tuy nhien, van co the thu thai. Kinh nguyet nhung lan dau khong dau don gi vi chua rung trung, nhung kinh nguyet co kem rung trung thi kha dau, neu dau lam thi thanh chung kinh nguyet dau.

Nguyen nhan thuong do hinh dang cua co quan sinh duc khong binh thuong (tu cung con nho, co tu cung co bop qua chat) nhung cung co khi nguyen nhan do tam ly.

Thoi ky cua nhung dao lon manh me

Thoi ky DT qua la thoi gian moi thu deu thay doi, dao lon. Tuoi tho au lui di nhuong cho cho bao nhieu tam trang hoang mang boi roi. Tre gai khong con la tre con nhung cung chua han la nguoi lon. Cac em thay vu to len, long mu moc ra…

Moi cai trong em bien doi, tinh net tro nen bat thuong, thoat vui, thoat buon, dang tuoi tinh dot nhien cau kinh, ban gat.

Giua trai va gai, su khac nhau truoc day chua nhieu thi khi vao tuoi DT dot nhien thanh khac han.

Tre gai lon bong len, than hinh thay doi, khung chau phinh ra. Nhung mo mo tich tu tai nhung cho dac trung cho than hinh nu gioi: hang, khung chau, dui. Ve bo phan sinh duc, moi lon, am ho no ra, moi nho sam mau. Am vat to len va am dao tro nen am uot.

Cac co quan sinh duc ben trong phat trien, chin muoi de san sang lam nhiem vu sinh san. Tre trai thi vai rong ra, be tieng, co quan sinh duc moc long, to ra…

Nhung ky kinh nguyet dau tien

Ngay nay, it co truong hop cac em gai hoan toan khong hieu gi ve kinh nguyet. Mau xuat hien lan dau tien o cua minh khong con lam cac em hot hoang nua.

Tham chi la cac em tham tu hao vi da thanh phu nu! Tuy nhien, cac em co the hieu tai sao co kinh nguyet, nhung cac em con biet rat it ve cac thu khac.

Chang han, rung trung la sao, rung vao thoi gian nao trong chu ky vong kinh. Vi vay, viec thong tin ve sinh duc, gioi tinh la can thiet, nhung dung nen hy vong moi thu trong sinh hoat deu da hoan hao.

Chung ta dung cho rang lop tre ngay nay “chin chan hon chung ta thoi truoc”. Thanh nien thoi nay cung mong manh va de bi ton thuong.

Chinh thoi nay, cac bac cha me cang khong nen lang tranh va pho mac ma phai chu dong cung cap thong tin, phe phan nhung nhan thuc sai, phai tang cuong khuyen nhu, thuong yeu con cai va lang nghe chung tho lo tam su.

Tat ca cac bac cha me nen tin chac vao mot dieu “cai tuoi DT” kia that ra la tuoi day hoang mang lo lang. Chinh cai tuoi ay cang duoc giup do, duoc yeu thuong va… doi xu rong luong hon.

Theo SK&DS

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Tìm hiểu: co quan sinh duc, thoi ky qua do, giai doan truong thanh, vung duoi doi, tuoi day thi, bat dau, kinh nguyet, the nao, nguyen nhan, bien doi, xuat hien, dt, gai, em, som

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Thế nào là dậy thì?

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Thế nào là dậy thì? bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin The nao la day thi

Nhan xet, hay lien he ve tin The nao la day thi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet The nao la day thi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin suc khoe trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin suc khoe
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0