Tam phe man Benh cua nguoi co tuoi

Tags: benh phoi tac nghen, ap luc dong mach, thay doi cau truc, dong mach phoi, nguoi co tuoi, hau qua la, anh huong den, chuc nang, man tinh, tang ap, benh ly, suy tim, nguyen nhan, gap, Oxy


Tam phe man (TPM) la mot thuat ngu it benh nhan (BN) biet den va cung it nguoi hieu biet ro ve chung benh nay. Nguoi ta xep no vao nhom benh ly tim mach nhung doi khi cung xem no la benh ly cua ho hap. Ve chuyen mon thi TPM la mot tinh trang gay anh huong den cau truc va chuc nang cua tim phai, ma hau qua la do bien doi cau truc va chuc nang cua phoi. Tam la tim va phe la phoi, tuc benh tim nhung nguyen nhan la do phoi. Benh nay khong phai la hiem gap ma nguoc lai rat hay gap sau khi bi benh phoi man tinh, nhung khi chan doan thi duoc ghi sang thuat ngu “suy tim”. Chinh vi le do ma it BN biet ro duoc chung benh ma minh mac phai nay.

Benh suy tim ben phai co nguyen nhan tu phoi

Cac day hon 30 nam, To chuc Y te the gioi (WHO) da dua ra dinh nghia ve benh TPM, do la su phi dai cua that phai do cac benh ly thay doi cau truc va chuc nang cua phoi (tru nhung benh ly phoi anh huong dau tien den tim trai, chang han benh tim bam sinh). Nhung sau do thi WHO da chinh sua lai: thay the “phi dai that phai” bang “thay doi cau truc va chuc nang that phai”. O nhung BN benh phoi giam oxy mau thi viec xac dinh truong hop nao co thay doi cau truc va chuc nang mach mau phoi cung nhu tam that phai gap rat nhieu kho khan, ngoai tru tien hanh cac ky thuat xam lan. Vi benh phoi tac nghen man tinh la nguyen nhan thuong gap nhat cua TPM, cho nen khi noi den TPM nguoi ta hay de cap den benh phoi tac nghen man tinh. Su tien trien cua tang ap dong mach phoi o BN benh phoi giam oxy mau la quan trong nhat, no khong chi lien quan den phi dai that phai ma con la yeu to tien luong benh. O Hoa Ky va chau Au, uoc tinh co khoang 10-30% BN nhap vien vi suy tim sung huyet la TPM. TPM dung hang thu 3 trong cac benh tim thuong gap nhat o nguoi tren 50 tuoi sau cao huyet ap va benh tim do xo vua mach mau. Hang nam, o Hoa Ky co den 80.000 nguoi tu vong vi benh phoi tac nghen man tinh va con so nay o Vuong quoc Anh la 30.000. Tuy nhien, khong the nao xac dinh duoc truong hop nao co tang ap luc dong mach phoi.

49.jpg

 Theo doi, dieu tri cho mot benh nhan tam phe man.

Chung ta biet rang, mau tu tam that phai duoc bom vao trong dong mach phoi den mao mach phoi. O mao mach phoi se co su trao doi khi giua phe nang va mao mach (mau den ngheo oxy se bien thanh mau do giau oxy), sau do mau vao trong tinh mach phoi de tro lai tim va day la vong tuan hoan nho. Khi co thay doi cau truc va chuc nang cua phoi trong cac benh phoi man se dua den tang ap luc trong dong mach phoi, khi ap luc dong mach phoi tang, tuc tang suc can thi tam that phai can phai co gang nhieu hon de day mau ra va vi the se dan den phi dai tam that phai, dua den suy tim phai. Cac benh ly chinh hay gap trong TPM la benh phoi tac nghen man tinh; benh phoi mo ke lan toa; cac hoi chung giam thong khi va cac benh mach mau phoi. Nhu tren da neu thi benh phoi tac nghen man tinh la nguyen nhan hay gap nhat cua TPM, con nguyen nhan gay benh phoi tac nghen man tinh la cac benh viem phe quan man, hen phe quan va khi thung phoi. Mot so benh khac cung gay benh phoi tac nghen la xo hoa phoi, gian phe quan. Mot so yeu to nguy co gay tang ap luc dong mach phoi (gay ra TPM) gom yeu to giai phau gay pha huy hoac tac nghen giuong mach mau phoi (khi thung, xo hoa, huyet khoi) va yeu to chuc nang (giam oxy phe nang, tang than khi va nhiem toan, tang the tich mau do da hong cau, xep ong phe nang).

Tat ca cac benh ly lam thay doi cau truc va chuc nang cua phoi deu dua den giam oxy mau (khong dap ung du nhu cau trao doi khi cua co the). Tinh trang thieu oxy se dan den co that cac tieu dong mach phoi va tu do dan den tang ap luc dong mach phoi, ap luc oxy phe nang cang thap thi su co that tieu dong mach phoi cang nhieu. Mat khac, tinh trang suy ho hap se dua den u dong CO2 va gay toan ho hap, toan hoa mau se dua den co that cac tinh mach phoi phoi hop voi co that tieu dong mach do thieu oxy to chuc, se lam tang ap luc dong mach phoi.

Phai nhan biet TPM o giai doan som

That su thi viec dieu tri BN TPM rat han che, vi the benh co tien luong khong tot. Van de dat ra la phai phat hien ra TPM o giai doan som de ngan chan tien trien. Tren mot BN bi benh phoi man tinh thi viec xac dinh co bi roi loan chuc nang that phai chua la mot viec rat kho khan, tot nhat phai phat hien o giai doan co tang ap dong mach phoi ma chua anh huong tim phai. Cac trieu chung cua TPM thuong bi che dau boi trieu chung cua benh phoi man, thuong la BN co nhung dot phu chan, dau nguc khong dien hinh, kho tho khi gang suc, tim o ngoai vi lien quan gang suc, co the ho hoac tinh trang giam thong khi ban dem dan den kho tho khi ngu, tang huyet ap nhe, dau dau… Mot trieu chung rat hay gap o TPM va cung de bi bo qua la tho ngan, can phai xem o muc do hoat dong nao lam cho BN kho tho vi tu BN se gioi han hoat dong nham tranh bi kho tho. Khi kham BN, bac si se phat hien ra dau hieu cua tang ap luc dong mach phoi qua nghe tim va phat hien ra suy tim phai (tim to, tinh mach co noi, gan to, phu ngoai vi…), tinh trang thieu oxy man tinh se gay ngon tay, ngon chan dui trong hoac BN bi tim den nhu nguoi den, mat loi va do do tang sinh cua cac mao mach mau mang tiep hop trong nhu mat ech.

Trong thuc te, cac trieu chung tren se rat kho phan biet voi benh phoi tac nghen man tinh vi co tang thong khi o nguc, tinh mach co noi o BN benh phoi tac nghen man tinh cung kho nhan biet do tang ap luc trong long nguc. Phu ngoai vi co the do nhung nguyen nhan khac nhu giam albumin mau. Do tang thong khi nen nghe tim se rat kho phat hien cac tieng thoi bat thuong. Vi the rat can den cac xet nghiem can lam sang de chan doan tinh trang cua tang ap luc dong mach phoi va roi loan chuc nang that phai. BN duoc thuc hien cac xet nghiem: X-quang phoi, sieu am tim, do dien tam do, thong tim, chup cong huong tu (MRI)…

Neu BN duoc chan doan va dieu tri tot thi benh co the on dinh den 20 nam. Doi voi benh phoi man tinh tien trien tu tu dua den ton thuong chuc nang phoi dan roi gay tang ap luc phoi, suy tim phai. Tien luong cua benh tuy thuoc vao viec kiem soat benh phoi man hon la viec dieu tri tang ap luc dong mach phoi. Ngoai viec dieu tri benh phoi man tinh, nguoi benh con duoc su dung lieu phap oxy, tap tho, loai bo yeu to kich thich (hut thuoc la), co che do an uong va nghi ngoi phu hop. BN can phai tai kham dinh ky de duoc bac si huong dan cu the cac van de neu tren va duoc dieu tri lien tuc.

Vietbao (Theo: suckhoedoisong.vn)

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Tìm hiểu: benh phoi tac nghen, ap luc dong mach, thay doi cau truc, dong mach phoi, nguoi co tuoi, hau qua la, anh huong den, chuc nang, man tinh, tang ap, benh ly, suy tim, nguyen nhan, gap, Oxy

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Tâm phế mãn: Bệnh của người có tuổi

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Tâm phế mãn: Bệnh của người có tuổi bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Tam phe man Benh cua nguoi co tuoi

Nhan xet, hay lien he ve tin Tam phe man Benh cua nguoi co tuoi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Tam phe man Benh cua nguoi co tuoi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin suc khoe trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin suc khoe
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0