Tac dung phu thuong gap cua thuoc an than the he moi

Tags: benh tam than phan liet, roi loan van dong, roi loan nhan cach, thuoc an than, tac dung phu, khong dien hinh, the he moi, than the, thu the, dieu tri, co the, nguy co, ai luc, dung, lieu


Truoc day, cac thuoc an than chi duoc dung chu yeu trong dieu tri benh tam than phan liet, nhung trong nhung nam gan day, viec su dung chung da duoc mo rong sang nhieu chi dinh khac thuoc linh vuc tam than kinh nhu cac roi loan luong cuc, roi loan lo au, cang thang sau chan thuong, cac roi loan nhan cach...

Cac thuoc an than the he cu nhu chlorpromazine, thioridazine, fluphenazine, perphenazine, haloperidol... mac du da duoc dua vao su dung nhieu nam nhung vai tro cua chung tren lam sang dang ngay cang bi han che do thieu hieu qua dieu tri voi mot so nhom trieu chung cua benh tam than phan liet va co nhieu tac dung phu, dac biet la tac dung ngoai thap (run, cang cung, bon chon), cac phan ung roi loan truong luc, roi loan van dong... Day chinh la ly do thoi thuc su ra doi cua cac thuoc an than moi nhu clozapine, risperidone, olanzapine, amisulpiride, quetiapine, sertindole... (con goi la nhom an than khong dien hinh). Khi ra doi, cac thuoc nay da phan nao khac phuc duoc nhung nhuoc diem cua cac thuoc an than the he cu do chung it gay tac dung ngoai thap va cac roi loan van dong o lieu dieu tri, it hoac khong gay tang nong do prolactin va co tac dung ro ret voi hau het cac trieu chung cua benh tam than phan liet. Tat ca cac thuoc an than deu phong be duoi nhom thu the dopamin D2, gay nen cac roi loan van dong, tuy nhien, cac thuoc an than khong dien hinh co ai luc thap hon va phan ly nhanh hon khoi cac thu the nay nen loai tac dung phu nay cung thap hon.

Clozapine

Day la thuoc an than khong dien hinh dau tien duoc dua ra thi truong. Thuoc co ty le gay tac dung phu ngoai thap va cac roi loan van dong rat thap nhung co the gay mat bach cau hat o khoang 1% so nguoi su dung, day chinh la ly do quan trong lam han che viec su dung clozapine tren lam sang. Ngoai ra, do co ai luc voi thu the alpha giao cam, clozapine co the gay ra cac roi loan chuc nang sinh duc (nhu mat hung thu, mat kinh o nu, roi loan phong tinh o nam gioi...) va tut huyet ap tu the dung, ai luc voi thu the histamin H1 cua thuoc gay ra tac dung an than va tang can, ai luc voi thu the muscarinic M1 gay ra bieu hien kho mieng, gian dong tu, nhip tim nhanh... Mot so bao cao con ghi nhan cac truong hop viem co tim va co giat lien quan den clozapine. Nguy co gay co giat cua clozapine phu thuoc vao lieu dung cua thuoc, o lieu duoi 300mg/ngay, ty le co giat la 2%, o lieu 600mg/ngay la 3 - 4% va o lieu 600 - 900mg/ngay la 5%. Do nguy co gay mat bach cau hat cua clozapine, nguoi su dung thuoc duoc khuyen cao xet nghiem so luong bach cau va bach cau hat truoc dung thuoc va moi tuan 1 lan trong 6 thang dau tien dieu tri clozapine, sau do co the theo doi 1-2 lan moi thang neu tinh trang on dinh.

Risperidone

Day la mot dan xuat benzisoxazole, la mot trong nhung thuoc an than khong dien hinh dang duoc su dung rong rai nhat hien nay o nhieu noi tren the gioi. Thuoc co ai luc cao voi cac thu the dopamine D2 va 5-HT2A cua serotonin. O lieu thap, ty le gay tac dung phu ngoai thap cua risperidone la tuong duong voi nhieu thuoc an than khong dien hinh khac, nhung o nhung benh nhan dung lieu cao tren 6mg/ngay, nguy co nay tang len ro ret. Risperidone it gay ra cac tac dung phu khang cholinergic nhu kho mieng, gian dong tu, nhip tim nhanh... nhung la mot trong so it nhung thuoc an than khong dien hinh duoc chung minh la co kha nang gay tang nong do prolactin trong mau, dan den tiet sua ngoai y muon.

Tac dung phu thuong gap cua thuoc an than the he moi
 Thuoc an than the he moi co the gay mot so tac dung phu.

Olanzapine

Olanzapine cung la mot dan xuat dibenzodiazepine voi co che tac dung tuong tu nhu clozapine, nhung cuong do tac dung manh hon. Cac tac dung phu thuong gap cua olanzapine la gay tang can, buon ngu, tut huyet ap tu the dung va tao bon. Cac benh nhan dung olanzapine ghi nhan ty le mat ngu rat thap, co the do tac dung an than cua thuoc. Tac dung ngoai thap va cac roi loan van dong cua olanzapine tuong doi hiem gap o lieu thong thuong nhung tang len ro ret khi benh nhan dung lieu cao tren 30mg/ngay. Mot so bao cao con ghi nhan moi lien quan cua viec dieu tri olanzapine va clozapine voi nguy co xuat hien benh tieu duong type 2 va cac roi loan mo mau.

Quetiapine

Day cung la mot thuoc an than duoc su dung rat rong rai hien nay tren the gioi. Thuoc co cau truc dibenzothiazepine, voi ai luc tren ca thu the 5-HT2 va D2 dopamin, trong do ai luc voi thu the D2 thap hon, dieu nay giup cho quetiapine co ty le gay bieu hien ngoai thap va cac roi loan van dong rat thap, tuong tu nhu voi clozapine. Tac dung phu thuong gap nhat cua quetiapine la gay buon ngu, do do neu duoc uong vao buoi toi, thuoc co the giup cai thien trieu chung mat ngu o benh nhan tam than. Nhip tim nhanh cung la mot trong nhung tac dung phu thuong gap cua quetiapine, duoc ghi nhan o 6-7% so benh nhan dung thuoc. Quetiapine cung duoc ghi nhan co the gay tang can, tuy nhien, o muc do thap hon so voi clozapine va olanzapine. Khi thuoc moi duoc dua vao su dung, da co mot so bao cao de cap den nguy co gay duc thuy tinh the o dong vat thi nghiem voi lieu rat cao cua quetiapine. Tuy nhien, cac nghien cuu sau do tren nguoi su dung quetiapine da khong cho thay moi quan he nhan qua nao giua viec dung thuoc voi su xuat hien cua duc thuy tinh the. Do do, da co nhieu tac gia dat cau hoi ve su can thiet cua khuyen cao kiem tra mat truoc va trong qua trinh dieu tri quetiapine da duoc nha san xuat dua ra.

Ziprasidone

Day la mot dan xuat benzisothiazolyl piperazine voi nguy co rat thap gay bieu hien ngoai thap, tang can, buon ngu hoac tac dung khang cholinergic so voi nhieu thuoc an than khong dien hinh khac. Tuy nhien, do thuoc co nguy co gay keo dai khoang QT tren dien tam do nen thuoc chong chi dinh dung o nhung nguoi co khoang QT keo dai, tien su nhoi mau co tim gan day, suy tim mat bu hoac dung phoi hop voi cac thuoc co cung nguy co.

BS. Nguyen Huu Truong

Viet Bao (Theo SK&DS)

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

“Tuyệt đối không chích, rạch vết thương khi bị rắn lục đuôi đỏ cắn”

Tuyệt đối không được chích, rạch vết thương khi bị rắn lục đuôi đỏ cắn, bởi việc này khiến bệnh nhân càng gặp nguy hiểm, do nọc rắn lục gây rối loạn cơ chế đông máu dẫn đến mất máu.

Tìm hiểu: benh tam than phan liet, roi loan van dong, roi loan nhan cach, thuoc an than, tac dung phu, khong dien hinh, the he moi, than the, thu the, dieu tri, co the, nguy co, ai luc, dung, lieu

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Tác dụng phụ thường gặp của thuốc an thần thế hệ mới

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Tác dụng phụ thường gặp của thuốc an thần thế hệ mới bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Tac dung phu thuong gap cua thuoc an than the he moi

Nhan xet, hay lien he ve tin Tac dung phu thuong gap cua thuoc an than the he moi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Tac dung phu thuong gap cua thuoc an than the he moi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Nhung dieu nen biet trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Nhung dieu nen biet
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0