Sau rang o tre em

Tags: cac nuoc dang phat trien, van de quan trong, cac nuoc phat trien, co hieu qua, co kha nang, sau rang, tre em, co the, nhiem trung, vi khuan, tuy rang, den, gay, som, tuoi


Sau rang o tre em
Sau rang som o tre em (eec) rat pho bien, chiem ty le 30-50% o cac nuoc dang phat trien va den 70% o cac nuoc phat trien. Tre bi sau rang khi nho tuoi duoc ghi nhan co nguy co bi sau rang khi lon len, vi vay phong ngua sau rang som o tre em giup tranh duoc cac van de quan trong ve rang mieng sau nay.

Co che gay benh

Su hinh thanh sau rang phu thuoc vao cac acid huu co duoc tao ra tu su len men cac carbohydrate trong thuc an do vi khuan lam giam do pH o cac mang bam rang va tao ra cac cho bi mat khoang. Sang thuong sau rang ban dau co dang cac diem trang duc tren men rang, va lo sau rang se xuat hien khi tinh trang mat khoang tien trien.

Nhom cac vi khuan streptococcus mutans co lien quan den su hinh thanh sau rang. Cac vi khuan nay co kha nang bam dinh vao men rang, tao ra nhieu chat acid va song o moi truong pH thap. Khi men rang bi thung lo, cac loai vi khuan khac (cac lactobacillus) se sinh soi o rang, tao ra moi truong acid va thuc day hoa trinh mat khoang. Su mat khoang do acid duoc tao ra tu vi khuan phu thuoc nhieu vao so lan tieu thu va loai carbohydrate co trong thuc an.

Trieu chung, bieu hien

Sau rang tren rang sua thuong khoi dau o cac ho va ranh. Cac sang thuong nho kho co the phat hien bang mat thuong; nhung cac sang thuong lon thuong co bieu hien la lo thung o mat nhai. Vi tri sau rang thuong gap dung hang thu 2 la o mat ben (mat tiep xuc giua cac rang), va rat nhieu truong hop chi co the phat hien khi chup X-quang rang. Cac ton thuong do sau rang bieu hien o cac be mat tron lang (mat ngoai va mat trong) thuong chi gap o tre co sau nhieu rang nghiem trong.

Tinh trang sau nhieu rang nghiem trong o tre em va tre nho duoc goi la sau rang som o tre em (early childhood caries - ECC), sau rang bu binh (nursing bottle caries) hay sau rang o tre bu binh (baby bottle tooth decay) da duoc ghi nhan khong chinh xac voi thuc te bu binh. Tuy su ket hop giua tinh trang nhiem trung do vi khuan gay sau rang o tre em va so lan an chat duong, co ca o tre bu binh va tre an thuc an dac, la rat quan trong song van con cac yeu to khac co vai tro quan trong trong sau rang nhu thieu san men cac rang sua vi thieu dinh duong trong thai ky hay vi sinh non.

Sau rang som o tre em (ECC) rat pho bien. Benh co the xuat hien som truoc 12 thang tuoi, nhieu thang truoc khi tre duoc dua den bac si nha khoa. Cac doi tuong co nguy co bi ECC bao gom tre thuong xuyen an chat duong (thuong xuyen dung cac thuc uong, thuc an co duong hoac banh snack), tre em nhap cu, tre co nhieu nguoi than nhu cha me hay cac anh chi em ruot bi sau rang, va tre co di dang o rang.

Cac bien chung

Neu khong duoc dieu tri, tinh trang sau rang se dan den rang sau bi huy hoai toan bo va ton thuong di vao tuy rang, dan den viem tuy rang va gay dau nhuc. Viem tuy rang co the tien trien den hoai tu, vi khuan xam lan xuong o rang va gay ap xe rang. Nhiem trung rang sua co the anh huong den qua trinh moc rang vinh vien. Mot so truong hop nhiem trung rang sua co gay ra nhiem trung huyet hoac nhiem trung cac vung mat.

Dieu tri

Tuoi cua tre luc bi sau rang co y nghia quan trong trong viec dieu tri rang. Tre em nho hon 3 tuoi khong co kha nang hop tac voi thu thuat dieu tri rang va thuong doi hoi co cac ho tro nhu kim giu tre, gay te hay gay me trong luc tram rang. Sau 4 tuoi, tre co kha nang dap ung voi viec chua rang va voi thuoc gay te tai cho.

Dieu tri rang co su dung amangam bac, vat lieu tram composite hay mao toan dien co the giup giu lai duoc cac rang sau. Neu ton thuong lan den tuy rang, can lay mot phan tuy rang hay lay toan bo tuy rang. Neu phai nho rang sau, khoang trong sau nho rang can duoc duy tri de ngan khong cho di chuyen cac rang con lai dan den sai vi tri cac rang vinh vien ve sau.

Tinh trang nhiem trung rang con khu tru trong xuong o co the duoc xu ly bang cac bien phap tai cho (nho rang, lay toan bo tuy rang). Khang sinh duong uong co chi dinh cho cac truong hop nhiem trung rang co viem mo te bao, sung mat hoac trong thuong hop khong the gay te rang vi co viem. Penicillin la khang sinh duoc chon ngoai tru truong hop benh nhi co tien can di ung voi thuoc nay, khi do co the thay the bang clindamycin hay erythromycin. Cac thuoc giam dau uong nhu ibuprofen thuong co hieu qua kiem soat tot con dau. Neu tinh trang nhiem trung lan rong de doa sinh mang tre can dung cac khang sinh duong tiem.

Phong ngua

Bien phap phong chong sau rang hieu qua nhat la cho fluor toi uu vao nuoc su dung voi nong do 1ppm. Tre em song o vung co nguon nuoc thieu fluor co nguy co cao bi sau rang va can duoc dung bo tro chat fluor. De tranh qua lieu fluor, bac si khong ke don thuoc co fluor co so luong qua 120mg. Bieu hien cap tinh cua qua lieu fluor (cao hon 5mg/kg) can duoc xu tri khan cap. Dung cac dang fluor boi ngoai (do bac si hay benh nhi thuc hien) co ich loi cho cac benh nhi co nguy co bi sau rang.

Ve sinh rang mieng

Danh rang hang ngay, nhat la voi kem danh rang co fluor, se giup ngan ngua sau rang. Da so tre em duoi 8 tuoi khong chiu danh rang day du. Do vay, cac bac cha me co trach nhiem ve viec ve sinh rang mieng cua tre em, lam thay doi thoi quen cua tre theo huong tich cuc.

Che do an uong

Giam so lan an cac chat co duong co hieu qua phong ngua sau rang. Vi vay, khong nen cho tre dung cac thuc uong ngot, hay dung chat ngot vao ban dem; doi voi tre co nguy co cao bi sau rang can tranh cho dung cac loai banh snack giua cac bua an.

Tram bit ho ranh

Tram bit ho ranh bang resin duoc ghi nhan la co hieu qua phong ngua sau rang o cac rang coi sua va rang coi vinh vien. Tram bit ho ranh co hieu qua nhat khi dat ngay sau khi cac rang vua moi moc (tre 1-2 tuoi) va cho cac truong hop rang coi co khe sau hay ranh sau.

ThS. BS. NGO LE THU THAO
(Khoa RHM - DHYD Tp.HCM, Bao Suc khoe Doi song)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Chủ đề liên quan
Tìm hiểu: cac nuoc dang phat trien, van de quan trong, cac nuoc phat trien, co hieu qua, co kha nang, sau rang, tre em, co the, nhiem trung, vi khuan, tuy rang, den, gay, som, tuoi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Sâu răng ở trẻ em

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Sâu răng ở trẻ em bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Sau rang o tre em

Nhan xet, hay lien he ve tin Sau rang o tre em co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Sau rang o tre em de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Suc khoe Me va Be trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Suc khoe Me va Be
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0