San la gan Lay ngua va tri

Tags: Viet Nam, TS Nguyen Van De, Vien Sot, Bo Y, benh san la gan nho, dap ung nhu cau, benh ky sinh trung, xet nghiem phan, dac biet la, o nuoc ngoai, thuoc dac tri, au trung, dieu tri, giun san, bac sy, lon


Nhieu ban doc tiep tuc goi cau hoi thac mac ve cac phong, tri benh san la gan lon. Dap ung nhu cau cua ban doc, chung toi da tap hop noi dung nhung thac mac ma ban doc thuong gap nhat trong cuoc song va chuyen den PGS.TS Nguyen Van De, mot chuyen gia ve benh ky sinh trung de tra loi.

Duoi day la noi dung tra loi cua PGS.TS Nguyen Van De...

San la gan lon: Ngam rau trong nuoc muoi, khong diet duoc trung san

San la gan Lay ngua va tri
PGS.TS Nguyen Van De

Thua bac sy, benh san la gan lon co vac-xin tiem phong khong? Neu co thi tiem o dau va do tuoi nao tiem phong la tot nhat?

Benh san la gan lon cung nhu cac benh giun san khac hien nay chua co vac-xin tiem phong. Dap ung mien dich cua co the con nguoi doi voi giun san chi du de chan doan benh nhung khong du de chong lai giun san nhu doi voi vi trung va sieu vi trung.

Benh san la gan lon co lay tu nguoi sang nguoi bang giao tiep sinh hoat khong, dac biet la san la gan lon?

Benh san la gan lon khong lay truyen truc tiep giua nguoi benh sang nguoi lanh.

Duong lay la trung san la gan lon tu phan nguoi benh ra moi truong ngoai, xuong nuoc, qua oc phat trien thanh au trung duoi. Luc nay, neu nguoi uong nuoc la co au trung se bi nhiem benh hoac au trung duoi bam vao rau thuy sinh va nguoi an song rau thuy sinh co au trung moi bi nhiem benh.

Thuoc tay giun san thong thuong tren thi truong co ngan ngan ngua duoc benh san la gan lon khong? Cac loai thuoc rua rau tren thi truong co diet duoc au trung san la gan lon khong? Bac sy noi nen an chin uong soi, khong an rau song, nhung day la lai mon khoai khau cua nguoi Viet Nam ... vay ngam rau song trong nuoc muoi co the loai duoc trung giun san ra khoi rau?

Trong y hoc, viec chan doan dung nguyen nhan gay benh la toi can thiet doi voi mot nguoi thay thuoc. Chan doan dung benh, dieu tri dung thuoc se dua lai hieu qua khoi benh cao va it anh huong den suc khoe benh nhan. Trong linh vuc giun san cung vay, can xac dinh nguoi benh bi nhiem loai giun san nao de chon thuoc dac hieu.

Thuong, thuoc dieu tri san lai khong ra giun va thuoc dieu tri giun lai it tac dung voi san.

Hien nay, tren thi truong co luu hanh nhieu loai thuoc giun, hau het thuoc nhom Benzimidazole nhu Albendazole va Mebendazole co tac dung voi cac loai giun duong ruot nhu giun dua, giun toc, giun moc, giun kim, giun luon… nhung tac dung voi san la gan lon rat kem.

Cac loai thuoc rua rau tren thi truong hien nay, ke ca nuoc muoi khong diet duoc trung giun san va au trung san la gan lon. Muon loai bo trung giun san trong rau can rua nhieu lan de troi trung, nhung au trung san la gan lon bam chac vao rau nen rat kho loai bo. Tot nhat la cac loai rau thuy sinh ta khong nen an song.

San la gan Lay ngua va tri
Tu trai sang phai: San la gan nho o mien Trung; san la gan nho o mien Nam; san la gan lon.

Tai sao thuoc dac tri san la gan lai kho mua va thuoc cung chi co o cac trung tam y te chuyen khoa? Bao nhieu tien mot lieu thuoc dac tri? Thoi gian chua tri co lau khong? Khi nao loai thuoc dac tri benh nay ban rong rai o ngoai thi truong de nguoi dan mua ve uong tu dieu tri hoac uong phong benh vi khong phai ai cung co dieu kien toi benh vien... Bao lau toi nen tay giun san mot lan?

Thuoc dieu tri san la gan lon Triclabendazole (Egaten) moi dua vao Viet Nam nam 2003 do To chuc Y te the gioi (WHO) tai tro.

Thuoc da duoc danh gia tac dung dieu tri san la gan lon tren nguoi Viet Nam va cho den nay nguon thuoc nay van thong qua To chuc Y te the gioi. Lieu su dung dieu tri hau het chi uong trong 1 ngay va thuoc duoc dao thai ra khoi co the sau 24 gio nen khong co tac dung uong phong ngua benh san la gan lon.

Thang 8/2006, Bo Y te ban hanh “Huong dan chan doan va dieu tri san la gan lon o Viet Nam” trong toan quoc va da len ke hoach nhap thuoc Triclabendazole vao Viet Nam. Dong thoi, To chuc Y te The gioi (WHO) cung co ke hoach tai tro cho Viet Nam voi so luong thuoc du cung cap cho den tuyen huyen va tap huan chuyen mon cho tuyen huyen xu ly benh san la gan lon.

Trong thoi gian toi, se co du thuoc cho nhu cau dieu tri san la gan lon trong ca nuoc.

Benh san la gan lon da co tu lau o Viet Nam, nhung nay moi phat hien nhieu hon do thong tin ve chuyen mon va ky thuat chan doan tot hon.

Viec tay giun dinh ky 6 thang 1 lan la de giai quyet giun duong ruot.

Con doi voi san la va san day tu truoc den nay van chi dieu tri nhung nguoi bi nhiem san.

Nam 2006, lan dau tien chung toi tien hanh cho uong thuoc san la gan nho (Clonorcchis/Opisthorchis) tai cong dong cho tat ca nhung nguoi an goi ca o xa Nga An, huyen Nga Son, tinh Thanh Hoa va xa My Chanh, huyen Phu My, tinh Binh Dinh do WHO tai tro.

Theo toi, ban khong can tay san dinh ky neu ban khong an goi ca. Rieng thuoc Praziquantel ma nhieu ban doc hoi, day la thuoc dieu tri san la gan nho. Thuoc nay khong co tac dung voi san la gan lon.

Thuoc san la gan lon hien nay chua co o thi truong, nhung trong tuong lai gan se co, nguon goc thuoc tu Thuy Si (Hang Novartis), gia ca chua xac dinh cu the.

Co the phat hien san la gan lon o trau bo thong qua qua trinh kiem dinh thuc pham khong?

San la gan lon ky sinh trong duong mat cua gan trau bo nen muon phat hien san la gan lon thong qua kiem dinh thuc pham can kiem tra gan trau bo. Neu kiem tra thit trau bo se khong thay san la gan lon (tru truong hop san non lac cho).

Neu toi co nguoi than o nuoc ngoai toi co the nho mua thuoc tri san o nuoc ngoai gui ve de uong duoc khong? Xin bac sy huong dan cho toi dung thuoc nay dieu tri san la gan?

Neu ban co nguoi o nuoc ngoai mua duoc thuoc Triclabendazole 0,25mg de dieu tri san la gan lon thi qua tot nhung can kiem tra dung thuoc va chat luong thuoc truoc khi su dung.

Neu ban tham khao duoc “Huong dan chan doan va dieu tri san la gan lon o Viet Nam” do Bo Y te ban hanh nam 2006 thi viec su dung thuoc de dang hon. Neu khong, ban uong lieu duy nhat 10mg/kg sau bua an, neu sau 3 thang chua khoi se uong tiep lieu gap doi.

Trong thuc te gia dinh chung toi o vung xa, khong the den cac Vien Sot ret - Ky Sinh trung – Con trung o cac thanh pho lon hoac cac benh vien lon de xet nghiem duoc, xin bac sy cho biet, toi co the den cac phong xet nghiem tu nhan o cac dia phuong de nho ho lam dich vu xet nghiem tim giun san co duoc khong? Nho bac sy huong dan, toi can phai noi voi phong xet nghiem tu nhan de duoc xet nghiem nhung gi (mau, phan...). Lieu cac phong xet nghiem tu nhan o dia phuong co the cho ket qua xet nghiem dang tin cay khong, de tren co so do chung toi mua thuoc ve tu tri nhiem giun san?

Doi voi giun duong ruot co the uong thuoc tai nha (tru luc co benh cap tinh nhu sot, tieu chay, huyet ap qua cao hay tut huyet ap hoac suy tim, suy gan, suy than…).

Doi voi cac benh san, nguoi benh can duoc dieu tri tai co so y te co bac sy theo doi, dac biet la au trung san lon. Viec chan doan benh giun san tuy thuoc vao loai giun san ma bac sy cho chi dinh cac xet nghiem can thiet.

Vi du, giun duong ruot, san la gan nho, san la ruot chu yeu xet nghiem phan tim trung de chan doan; san la phoi chu yeu xet nghiem dom tim trung san, rieng san la gan lon do chung it de trung va trong phan it khi thay trung nen can phoi hop nhieu xet nghiem, trong do chu yeu la sieu am gan, lam chan doan huyet thanh (ELISA) va bach cau ai toan.

Sieu am va bach cau ai toan co the lam tai cac benh vien huyen (hoac co so y te tu nhan), neu nghi ngo san la gan lon moi den tinh hoac trung uong de xac dinh.

Xin bac sy cho biet cac xet nghiem de truy tim giun san song ky sinh trong nguoi thi het khoang bao nhieu tien? Trong mot bai viet cua bac sy, co de cap phai lam toi 4 xet nghiem nhu sieu am, xet nghiem mau; xet nghiem ELISA va xet nghiem phan?

Cac xet nghiem tren la can thiet de chan doan san la gan lon, gia ca cua tung xet nghiem noi chung khong cao va tuy thuoc vao tung co so kham chua benh nhung trong khuon kho cho phep cua Bo Y te.

Xin bac sy cho biet cach phong ngua truoc benh san la gan lon nhu the nao?

Nhu cac bai dang tren TS truoc day da noi, nguoi nhiem san la gan lon do an phai au trung san la gan lon trong rau (chu yeu rau thuy sinh nhu rau ngo, rau can, rau dang, rau cai soong, rau muong ao…) hoac uong nuoc la co au trung san la gan lon.

Do vay, phong benh san la gan lon la khong an song rau thuy sinh hay uong nuoc la, dong thoi dieu tri nguoi benh va trau bo bi benh san la gan lon de chong gay o nhiem nguon rau va nuoc boi au trung san la gan lon.

San la gan nho "lay truyen" tu... goi ca!

Xin bac sy cho biet an nhung loai ca nao se bi nhiem san la gan? Nhung con vat nuoi nhu cho, meo co bi lay nhiem san khong? Neu co xin bac sy cho biet no cac lay sang nguoi khong va tay giun san cho chung nhu the nao? San la gan nho co trong cac loai dong vay thuy sinh nhu: ca, cua, tom, chai chai, hen khong? Thua bac sy, co bao nhieu nguoi bi mac benh san la gan nho? Trieu trung cua benh san la gan nho nhu the nao? Cach chua tri va phong ngua? San la gan thuong ky sinh o dau trong dong vat ? Xin bac sy cho biet cach phong ngua va cach che bien thuc pham de ky sinh san la gan khong co trong thuc pham chin?

Cau hoi tren deu co noi dung cua benh san la gan nho, nen toi xin tra loi chung ve van de nay.

San la gan nho la san la truyen qua ca (Fishborne Trematode), nguoi nhiem do an ca song co au trung san. Khi au trung san la gan nho duoc nguoi an phai, chung vao da day, xuong ta trang roi chui len duong mat cua gan de phat trien truong thanh, ky sinh vinh vien tai do.

Trong duong mat, san la gan nho de trung, trung theo dich mat xuong ruot va theo phan ra ngoai moi truong. Trung san la gan nho troi xuong nuoc duoc oc thich hop an phai, chung phat trien thanh trung duoi roi roi khoi oc de chui vao ca tao au trung nang trong co (thit), vay, mang ca. Khi nguoi an phai au trung nay tu ca se bi mac benh san la gan nho. Nhieu loai cac nuoc ngot deu la vat chu trung gian cua san la gan nho.

San la gan Lay ngua va tri
Anh mot so loai ca thuong bi nhiem au trung san la gan nho.

Vien Sot ret-Ky sinh trung-Con trung Trung uong da dieu tra va xac dinh cac loai ca nhu ca me, ca chep, ca diec, ca ro phi, ca tram, ca troi deu bi nhiem au trung san la gan nho.

Cac dong vat nhu meo, cho neu an song ca co au trung san la gan nho deu bi benh giong nhu o nguoi, san cung song trong duong mat cua gan.

Chung khong lay nhiem sang nguoi ma trung san cung ra moi truong de thuc hien vong doi nhu doi voi san la gan nho ky sinh o nguoi. Dieu tri san la gan nho cho cho meo cung giong nhu voi nguoi.

Chi co an ca song co au trung san la gan nho moi bi nhiem benh, con an oc song hay uong nuoc la co au trung san la gan nho deu khong bi benh. Tuy vay, trong oc lai co nhieu au trung giun san khac gay nhiem cho nguoi nen ta cung khong an song. Cach che bien thuc pham (ca) de de phong nhiem san la gan nho la nau chin.

San la gan Lay ngua va tri

1.270 con san la gan nho thu duoc tren nguoi mot benh nhan tai Ba Vi, Ha Tay

Benh san la gan nho hien nay da duoc xac dinh luu hanh o it nhat 24 tinh trong ca nuoc.

Ty le nhiem phu thuoc tap quan an goi ca, ty le nhiem cao o cac dia phuong nhu Ba Vi, Ha Tay (40%), Nga Son, Thanh Hoa (38%), Hai Hau, Nam Dinh (37%), Nghia Hung, Nam Dinh (34%), Kim Son, Ninh Binh (30%), Tuy An, Phu Yen (37%), Phu My, Binh Dinh (12%).

Chan doan san la gan nho chu yeu xet nghiem phan tim trung san, can luu y phan biet voi trung san la ruot nho. Cac trieu chung lam sang chi diem nhu roi loan tieu hoa, am ach kho tieu, dau tuc vung gan, dac biet la da tung an goi ca hoac song trong vung co tap quan an goi ca.

Neu bi nhiem san la gan nho can dieu tri som bang Praziquantel 75mg/kg/ngay, chia 3 lan, uong sau bua an, kieng ruou, bia va chat kich thich, nghi ngoi trong thoi gian uong thuoc. Phong benh bang cach khong an goi ca hoac ca chua nau chin.

PGS.TS Nguyen Van De (Vien Sot ret-Ky sinh trung-Con trung Trung uong)
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Chủ đề liên quan
Xem tiếp chủ đề: Điều trị giun sán

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Tìm hiểu: Viet Nam, TS Nguyen Van De, Vien Sot, Bo Y, benh san la gan nho, dap ung nhu cau, benh ky sinh trung, xet nghiem phan, dac biet la, o nuoc ngoai, thuoc dac tri, au trung, dieu tri, giun san, bac sy, lon

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Sán lá gan: Lây, ngừa và trị

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Sán lá gan: Lây, ngừa và trị bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin San la gan Lay ngua va tri

Nhan xet, hay lien he ve tin San la gan Lay ngua va tri co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet San la gan Lay ngua va tri de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin suc khoe trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin suc khoe
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0