Roi loan chuc nang he thong nhai

Tags: roi loan chuc nang, don vi chuc nang, kha nang thich ung, xuong ham duoi, tuyen nuoc bot, moi quan he, cac thanh phan, he thong, thai duong, bieu hien, van dong, yeu to, tinh trang, nhai, den


Roi loan chuc nang he thong nhai

Lech ham khi ha mieng

He thong nhai (HTN) la mot tong the, mot don vi chuc nang bao gom: bo rang va nha chu, xuong ham, khop thai duong ham, cac co lien he den van dong cua xuong ham duoi (co ham), he thong moi-ma-luoi, he thong tuyen nuoc bot, cac co cau co-than kinh va mach mau nuoi duong, chi phoi va duy tri chuc nang cua cac co quan tren.

He thong nhai va su roi loan chuc nang nhai

O nguoi, HTN la mot he thong da chuc nang. Chuc nang nhai bao gom bu, can, nhai nghien, va nuot thuong duoc ke truoc tien. Cac chuc nang “cong cu” va “vu khi” tuy van con the hien, nhung khong dong vai tro quyet dinh va khong con giu vai tro cua mot chuc nang co y nghia sinh mang. HTN, ngoai chuc nang nguyen thuy la de nhai, con co nhung chuc nang quan trong trong nhung hoat dong da dang cua con nguoi nhu chuc nang noi, chuc nang giao tiep (bao gom chuc nang tham my) va bieu cam… de bieu dat tu duy bang loi noi, the hien cam xuc cung nhu nhung moi lien he khac voi tu nhien, cong dong xa hoi va con nguoi cu the.

Hoat dong chuc nang cua HTN dien ra voi su phoi hop chat che giua cac rang cua hai ham, cac co ham va cac khop thai duong - ham, phan anh tinh trang thong nhat ve mat sinh hoc, the hien bang nhung dap ung hieu qua nhat ve cau truc va chuc nang o tat ca cac thanh phan nham dam bao viec duy tri su thoai mai va lanh manh cho HTN. Nhung dieu chinh sinh ly nham muc dich tai tao va sua chua nhu su tan tao cua xuong, su dich chuyen cua rang, tinh trang chuc nang cua cac co ham, khop thai duong - ham… dien ra khong vuot qua gioi han cua kha nang thich ung.

Moi quan he giua cac thanh phan cua HTN khong chi phu thuoc vao yeu to chuc nang sinh hoc ma con phu thuoc vao yeu to hinh thai, tap quan ve thuc an cua cong dong va hinh mau van dong nhai cua moi ca nhan; Va moi quan he nay khong the tach roi cac quan he voi co the, bao gom cac hoat dong va tinh trang the chat, tinh than, tinh cam va xa hoi, ma muc do tac dong va quan he qua lai do co su khac biet rat lon tuy vao kha nang thich ung, su cam nhan va nguong cam giac… giua ca nhan nay voi ca nhan khac. Nguyen ly co the la mot khoi thong nhat va thong nhat voi moi truong duoc the hien rat phong phu trong hoat dong cua con nguoi va su tac dong qua lai giua he thong nhai voi cac he thong co quan khac, dac biet nhat la voi nhung bieu hien ve cam xuc, tinh cam, y chi…

Dieu nay lam cho nhung van de sinh ly bat thuong va benh ly cua HTN tro nen cuc ky phuc tap, vi su lien he den nhung yeu to khong lien quan gi den chuc nang nhai va khong thuoc cac yeu to the chat. Chinh vi vay, nhieu tinh trang roi loan o HTN la da yeu to va duoc coi la nhung roi loan tam the. Su dap ung va kha nang thich ung cua moi ca the doi voi tinh trang khong hoan hao (von rat thuong gap) cua HTN co su khac biet rat lon.

Khi kha nang thich ung cua HTN vuot qua muc vi co nhung chan thuong cap hoac man tinh, dan den su khong hai hoa hay su mat can bang trong moi quan he giua cac thanh phan cau truc thi duoc goi la roi loan chuc nang HTN.

Roi loan chuc nang HTN co the thay doi rat da dang tu nhung bieu hien thoang qua, kho nhan biet den su suy yeu chuc nang toan bo va gay tro ngai nhieu den chat luong cuoc song cua ca the.

Roi loan thai duong ham ngay cang pho bien

Day la van de ngay cang duoc chu y o hau het cac quoc gia tren the gioi. Trong mot hai thap nien tro lai day, cac nghien cuu cho thay roi loan thai duong ham (RLTDH) chiem ti le kha cao trong cong dong. Tai My (1993), 22% dan so co it nhat mot trong nhung trieu chung cua RLTDH. Canada (1995) la 30%. Thuy Dien (1991) la 19%. Nhat (1996) la 46%. A Rap Saudi (1995) la 30% co roi loan nhe va 6% co bieu hien tram trong o khop thai duong-ham.

O Viet Nam, nghien cuu cua Vo Dac Tuyen (1991) tren 40 benh nhan den kham va dieu tri tai khoa Rang Ham Mat, Dai hoc Y Duoc TP.HCM cho thay dau hieu chiem ti le cao nhat la co tieng keu o khop, chiem 75%, dau co chiem 50%, cac bieu hien khac nhu dau trong tai chiem 5%, u tai 12,5%, u tai kem giam thinh luc 2,5% va roi loan thang bang 10%. Nghien cuu cua Ho Thi Ngoc Linh (2003) tren 1.020 cong nhan cua Cong ty det Phong Phu cho thay so nguoi co bieu hien RLTDH chiem ti le rat cao, len den 60,5%; Dau hieu duoc phat hien nhieu nhat la tieng keu khop, 39,1%, roi den dau dau va dau vung co - vai chiem 9,4%.

Roi loan thai duong ham co nguy hiem?

Roi loan thai duong-ham la mot thuat ngu chung de chi nhung roi loan lien quan den cac co nhai, den khop thai duong-ham hoac ca hai.

Theo Hiep hoi Nha khoa Hoa ky (ADA), RLTDH bao gom nhieu the benh tren lam sang lien quan den he thong cac co nhai va khop thai duong-ham. RLTDH la mot phan nhom cua roi loan he thong co-xuong-khop doi voi co the.

Nhung nghien cuu gan day xem RLTDH la mot tap hop cac roi loan cua he thong nhai voi nhieu dac diem chung, trieu chung chung pho bien nhat la dau, thuong dau o co nhai, o vung truoc tai hay o khop thai duong ham, hoac ca hai. Dau thuong tang len khi an, nhai hoac khi van dong ham. Benh nhan co the bi dau dau, dau tai, dau ham va dau mat. Cac trieu chung khac co the di kem nhu gioi han van dong ham, co tieng keu o khop thai duong-ham khi ha hoac ngam mieng…

Trong nhieu truong hop, cac roi loan nay co the nhe, thoang qua va tu nhien khoi ma khong can dieu tri. Trong nhung truong hop khac, cac bieu hien tren ngay cang tram trong neu khong duoc dieu tri mot cach thich hop.

GS. HOANG TU HUNG - Th. BS. NGUYEN THI KIM ANH
(Suc khoe Doi song)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Chủ đề liên quan
Tìm hiểu: roi loan chuc nang, don vi chuc nang, kha nang thich ung, xuong ham duoi, tuyen nuoc bot, moi quan he, cac thanh phan, he thong, thai duong, bieu hien, van dong, yeu to, tinh trang, nhai, den

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Rối loạn chức năng hệ thống nhai

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Rối loạn chức năng hệ thống nhai bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Roi loan chuc nang he thong nhai

Nhan xet, hay lien he ve tin Roi loan chuc nang he thong nhai co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Roi loan chuc nang he thong nhai de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Nhung dieu nen biet trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Nhung dieu nen biet
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0