Phong va chua benh quai bi

Tags: viem tuyen nuoc bot, viem tuyen mang tai, benh quai bi, viem tinh hoan, co kha nang, tiep xuc voi, co the, bien chung, benh nhan, tiem chung, truong hop, dan den, sung, 2, Vaccin


Benh quai bi do virus paramyxovirus gay ra bieu hien bang dau hieu viem tuyen nuoc bot mang tai. Benh tuy lanh tinh nhung co kha nang gay bien chung viem tinh hoan o nam gioi hoac viem buong trung o nu gioi va co the dan den vo sinh, anh huong rat nhieu den chat luong song. Tuy nhien nguyen nhan va co che gay benh ro rang, benh hoan toan co the phong tranh nho tiem chung vaccin.

Co che gay benh

Benh co tren toan the gioi va chi xuat hien o nguoi. Benh thuong hay gap o tre nho va lua tuoi vi thanh nien, nguoi lon cung co the mac nhung ty le la thap hon. Benh do virus lay truyen qua duong ho hap va duong an uong, qua nhung giot nuoc bot khi benh nhan noi, ho, hat hoi. Van de lay qua duong phan va nuoc tieu hien van chua duoc xac nhan du virus quai bi co kha nang ton tai trong nuoc tieu khoang 2-3 tuan. Khi bi nhiem benh, virus nhan len trong khoang ty hau va hach bach huyet. Virus tang cao trong huyet thanh khoang 12-15 ngay sau nhiem va lan ra cac co quan khac. Thoi gian lay la tu 6 ngay truoc con toan phat sung tuyen mang tai cho den 2 tuan sau khi co trieu chung benh ly.
 
Dac diem lam sang 

Benh co dac diem dich te ro rang, thuong phat vao mua xuan, nhat la trong khoang thoi gian thang 4 va thang 5, trong cac moi truong tap the nhu truong hoc, nha tre. Tuoi nao cung co the bi benh quai bi, kha nang mac benh o nam cao hon nu. Tuy nhien it gap quai bi o tre duoi 2 tuoi mac du tre chi duoc bao ve trong 6 thang dau neu me da tung mac benh quai bi. Sau 2 tuoi, tan suat benh tang dan, dat dinh cao o lua tuoi 10-19. Sau khi tiep xuc voi virus quai bi khoang 14-24 ngay, nguoi benh co cam giac kho chiu, an kem, sot, doi khi ret, dau hong va dau goc ham. Sau do, tuyen mang tai sung to dan trong khoang 3 ngay roi giam sung dan trong khoang 1 tuan. Tuyen mang tai co the sung 1 ben hay 2 ben. Neu sung ca 2 ben thi 2 tuyen co the khong sung cung luc, tuyen 2 bat dau sung khi tuyen 1 da giam sung. Vung sung thuong lan den ma, duoi ham, day tai len tren va ra ngoai; co khi lan den nguc gay phu truoc xuong uc. Benh nhan co cam giac dau o vung tuyen bi sung nhung da tren vung sung khong nong va khong sung huyet, nguoc voi nhung truong hop viem tuyen mang tai do vi khuan. Lo ong Stenon o niem mac ma 2 ben sung do, co khi co gia mac. Benh nhan co cam giac kho noi, kho nuot, doi khi phu thanh mon gay kho tho phai mo khi quan. Thoi gian bieu hien benh ly khoang 10 ngay. Tuy nhien co khoang 25% nguoi bi nhiem virus quai bi ma khong co dau hieu benh ly ro ret, day la nhung doi tuong co kha nang truyen benh ma nguoi xung quanh khong nhan biet. Benh quai bi gay mien dich ben vung khi da mac benh du sung 1 hay 2 ben tuyen mang tai nen it khi bi quai bi lan 2.

Phong va chua benh quai bi
Hinh anh mo phong tuyen nuoc bot bi viem.

Nhung bien chung co the gap

Benh quai bi o nguoi lon tuy it gap, nhung thuong nang va co nhieu bien chung hon o tre em. Co the gap cac bien chung sau:

Viem tinh hoan va mao tinh hoan:  Bien chung nay co ty le 20-35% o nguoi sau tuoi day thi mac benh quai bi, thuong xay ra sau dot viem tuyen mang tai khoang 7-10 ngay nhung cung co the xuat hien truoc hoac dong thoi. Tinh hoan sung to, dau, mao tinh cang phu nhu mot soi day thuong. Tinh trang viem va sot keo dai 3-7 ngay, sau do khoang 50% so truong hop tinh hoan teo dan va co the dan den tinh trang giam so luong tinh trung va vo sinh.

Nhoi mau phoi: La tinh trang mot vung phoi bi thieu mau nuoi duong, co the tien den hoai tu mo phoi. Nhoi mau phoi la bien chung co the xay ra sau viem tinh hoan do quai bi vi hau qua cua huyet khoi tu tinh mach tien liet tuyen.

Viem buong trung: Co ty le 7% o nu sau tuoi day thi, it khi dan den vo sinh .

Viem tuy: Co ty le 3% - 7%, la mot bieu hien nang cua quai bi. Benh nhan bi dau bung nhieu, buon non, co khi tut huyet ap.

Cac ton thuong than kinh: Viem nao co ty le 0,5%, benh nhan co cac hien tuong nhu: thay doi tinh tinh, but rut, kho chiu, nhuc dau, co giat, roi loan tri giac, roi loan thi giac, dau to do nao ung thuy. Ton thuong than kinh so nao dan den diec, giam thi luc, viem tuy song cat ngang, viem da re than kinh.

Benh quai bi o phu nu co thai: Nhung phu nu bi quai bi trong 3 thang dau cua thai ky co the gay say thai hoac sinh con di dang, trong 3 thang cuoi cua thai ky co the sinh non hoac thai chet luu.

Mot so bien chung khac: Viem co tim, viem tuyen giap, viem tuyen le, viem than kinh thi giac (gay giam thi luc tam thoi), viem thanh khi phe quan, viem phoi, roi loan chuc nang gan, xuat huyet do giam tieu cau. Vi viem tuyen mang tai con co the gay ra do cac virus khac (Coxackie, Influenza), do vi trung (Staphylococcus aureus), do tac ong dan tuyen nuoc bot vi soi va viem tinh hoan con co the do lao, Leptospirose, lau nen trong mot so truong hop kho chan doan, benh nhan can thuc hien mot so xet nghiem nhu: Phan lap virus tu mau dich hong, dich tiet tu ong Stenon, nuoc tieu hay dich nao tuy. Cac phan ung huyet thanh hoc: Test ELISA, mien dich huynh quang, trung hoa bo the.

Phong benh va dieu tri

Phong va chua benh quai bi

Doi voi moi benh nhan: Cach ly benh nhan 2 tuan ke tu luc phat hien benh, ve sinh rang mieng, an nhung thuc pham de tieu hoa, giam dau tai cho bang cach dap am vung sung, giam dau toan than va ha sot bang paracetamol. Truong hop viem tinh hoan:  Mac quan lot nang tinh hoan de giam dau, nghi ngoi la chu yeu, han che van dong.

Dung corticoid dung lieu, quan trong nhat la dung lieu lon khi khoi dau (60mg Prednisolon), sau do giam dan trong 7-10 ngay. Phau thuat giai ap khi tinh hoan bi chen ep nhieu.

Vaccin phong benh quai bi co tac dung kich thich cho tre em san sinh khang the khang quai bi khang the dat muc do cao nhat sau khi tiem chung 6 – 7 tuan.  So lan tiem: Neu bat dau tiem tu 9 thang tuoi: tiem 3 lan, lan 1 luc 9 thang tuoi, lan 2 sau lan 1 sau thang, lan 3 khi tre tu 4-12 tuoi. Neu bat dau tiem tu 12 thang tuoi: tiem 2 lan, lan 1 luc 12 thang tuoi lan 2 tu 4-12 tuoi. Tiem chung khan cap duoc chi dinh cho tre tu 12 thang tuoi, tre vi thanh nien va nguoi lon neu da co tiep xuc voi benh nhan quai bi nhung chua co tien su mac quai bi va chua duoc tiem chung theo lich phong benh quai bi. Trong truong hop khong co chong chi dinh, vaccin can duoc tiem khong muon hon 72 gio ke tu khi co tiep xuc voi benh nhan.

Phong benh quai bi thu dong voi globulin mien dich, dung cho nguoi tiep xuc voi virus quai bi ma chua duoc tiem vaccin truoc do.

Su dung va bao quan vaccin quai bi

Phong benh quai bi chu dong voi vaccin, thuong ket hop voi vaccin phong soi va rubella (Trimovax, MMR). Khong nen tiem vaccin cho tre duoi 1 tuoi (tuy nhien neu tre song trong moi truong tap the, co the tiem phong tu 9 thang tuoi), phu nu co thai, nguoi bi di ung voi vaccin, nguoi dang dung thuoc gay giam mien dich (corticoid, thuoc dieu tri ung thu), nguoi dang dieu tri bang tia phong xa.

- Cac truong hop di ung nang voi Aminoglycozid (Gentamycin sunfat...), trung ga. Tinh trang suy giam mien dich tien phat, benh ac tinh ve mau va khoi u. Phan ung manh (sot hon 40oC, phu ne, duong kinh vet do o noi tiem vaccin lon hon 8cm) hoac co cac bien chung trong lan tiem chung truoc thi khong duoc tiem vaccin quai bi.

- Vaccin duoc bao quan noi kin, bao dam tranh anh sang tia mat troi, tranh am uot, nam, chuot bo... o nhiet do 4o - 8oC. Co the bao quan vaccin o nhiet do duoi 0oC.

- Van chuyen bang moi phuong tien voi dieu kien bao quan vaccin duoi  8oC.

Viet Bao (Theo SK&DS)

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Tìm hiểu: viem tuyen nuoc bot, viem tuyen mang tai, benh quai bi, viem tinh hoan, co kha nang, tiep xuc voi, co the, bien chung, benh nhan, tiem chung, truong hop, dan den, sung, 2, Vaccin

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Phòng và chữa bệnh quai bị

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Phòng và chữa bệnh quai bị bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Phong va chua benh quai bi

Nhan xet, hay lien he ve tin Phong va chua benh quai bi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Phong va chua benh quai bi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin suc khoe trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin suc khoe
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0