Nhung hieu biet moi ve benh Alzheimer

Tags: Te Bao Than Kinh, sa sut tri tue, nguoi cao tuoi, mat tri nho, su xuat hien, co tac dung, nghien cuu, nguy co, yeu to, cho thay, mac benh, phu nu, nao, chat, gay


Nhung hieu biet moi ve benh Alzheimer
Alzheimer la benh thoai hoa ca nao bo khong hoi phuc, gay nen chung sa sut tri tue o nguoi cao tuoi. Ton thuong te bao than kinh o vo nao va nhung cau truc xung quanh lam sa sut tri nho, giam phoi hop van dong, giam cam giac, nhan cam sai..., cuoi cung la mat tri nho va chuc nang tam than.

Nhung ai de bi Alzheimer?

Day la benh gay tu vong o nguoi cao tuoi dung hang thu 4 hien nay, co khoang 4 trieu nguoi My va hon 8 trieu nguoi tren the gioi mac benh. Nhung yeu to sau day gop phan tang kha nang mac benh Alzheimer:

Tuoi: la yeu to nguy co lon nhat, bat dau tu tuoi 65 thi moi 5 nam co gap doi so ca bi Alzheimer. Vao tuoi 85 thi co phan nua so nguoi bi benh Alzheimer.

Gioi tinh: phu nu de bi benh hon nam gioi.

Dan toc: cac dan toc co tan suat mac benh Alzheimer khac nhau. Nguoi da trang it mac benh hon nguoi My goc Phi hoac Tay Ban Nha. Nguoi chau A cung it mac benh hon noi khac. Nguoi ta con cho rang benh chiu anh huong cua yeu to moi truong, thi du nguoi Nhat song tai My co ty le mac benh cao hon han so voi nguoi Nhat song tai Nhat.

Cao huyet ap va tang cholesterol mau: nhieu nghien cuu cho thay nguoi co huyet ap tam thu cao hoac tang cholesterol mau se co nguy co cao bi Alzheimer.

Hoi chung Down: nguoi bi chung nay se bi Alzheimer khi song den 40 tuoi va nhung ba me sinh con bi Down se co nguy co cao bi Alzheimer.

Nguyen nhan dan den Alzeimer?

Yeu to sinh hoc cua nao

Nho tien bo trong linh vuc hinh anh hoc, nguoi ta da phat hien nguoi bi Alzheimer co su mat te bao than kinh va giam the tich nhung vung nao chi phoi tri nho, vung dam nhan tam than kinh.

Duoi kinh hien vi dien tu, khi xem xet mo nao ve te bao hoc thay co ton thuong ve mat sinh hoc, do la su thoai hoa cua cac soi day than kinh, hoac bi ton thuong chi con la nhung ong nho ngan can van chuyen chat dinh duong nuoi te bao than kinh. Van de nay lien quan den mot protein ten la TAU. Ke den la su xuat hien cua mot protein goi la beta Amyloid, chung khong hoa tan nen tich tu thanh nhung mang keo.

O benh nhan Alzheimer, nhung chat nay nam xung quanh cac te bao than kinh chet, mot loai protein co ten Amyloid precursor (APP) cung ton tai o day giup cho hoat dong huy hoai te bao than kinh cua beta Amyloid. Su co mat qua nhieu cua beta Amyloid se lam giam chat trung gian dan truyen than kinh acetylcholine can thiet cho tri nho. Beta Amyloid cung ngan chan su van chuyen ion kali, natri, calcium qua mang te bao (giup cho qua trinh truyen tin hieu than kinh). Ngoai ra con co vai tro cua mot so chat protein khac nhu ERAB (endoplasmic-reticulum associated binding protein), mang AMY (giong beta Amyloid), Par-4 (prostate apoptosis response - 4).

Su oxy hoa va dap ung viem

Nhieu nghien cuu da co gang di sau tim hieu tai sao beta Amyloid lai gay ton thuong nao trong benh Alzheimer va da phat hien ra su xuat hien cua cac goc oxy tu do. Su xuat hien nhieu chat nay se lam ton thuong te bao than kinh. That ra su xuat hien cac chat oxy hoa la san pham cua hau het nhung phan ung hoa hoc trong co the con nguoi nhung voi mot luong du thua se gay hai (chat oxy hoa cung dong vai tro quan trong trong benh sinh cua benh mach vanh va ung thu). Ngoai ra chat oxy hoa cung lien quan voi dap ung mien dich, do la phan ung viem (men cyclooxygenase va prostaglandin lam ton thuong te bao than kinh).

Yeu to gene

Cac gien dong vai tro gay khoi phat muon Alzheimer la ApoE2, ApoE3, ApoE4. Con nhung dot bien gene PS1, PS2 hoac gene kiem soat APP se lam cho benh Alzheimer khoi phat som hon.

Giam hormone sinh duc nu: Su giam estrogen sau man kinh co lien quan ro ret den giam tri nho va sa sut tam than.

Yeu to moi truong: Nhiem trung, nhiem kim loai (nguoi ta phat hien kem, dong tich tu trong mo nao nguoi bi Alzheimer), moi truong dien tu truong, nhiem doc...

Mot so yeu to khac da duoc xac dinh co lien quan Alzheimer la homocystein, su thieu hut vitamin nhom B, tram cam, chan thuong dau, nhom nguoi co dieu kien kinh te kem va hoc van thap...

Bieu hien cua benh Alzeimer

Do la su mat tri nho, day la trieu chung som nhat cua Alzheimer o nguoi cao tuoi voi mot so trieu chung can quan tam:

- Mat tri nho hoan toan.
- Mat tap trung tu tuong.
- Sut can khong giai thich duoc.
- Kho khan trong viec di dung.

Nhung trieu chung nay cung co the gap o nguoi khoe manh bi lao hoa, tuy nhien bac si chuyen khoa co the phan biet duoc trieu chung nay tren nguoi binh thuong va benh Alzheimer. Chang han nguoi cao tuoi binh thuong khong bi giam ky nang ngon ngu, nguoi bi Alzheimer lai bi (kho khan trong viec hoan thanh cau hoac tim mot tu dung, khong co kha nang hieu nghia cua tu, giao tiep khong hoat bat), nguoi cao tuoi binh thuong khong bi giam khuu giac nhung nguoi Alzheimer bi giam nen thuong bi sut can nhieu, dac biet la o phu nu...

Ngoai kham benh, bac si se chan doan benh Alzheimer dua tren dien nao do, hinh anh hoc (CT Scan, MRI, SPECT, PET...), xet nghiem mau, dich nao tuy, test thu khuu giac...

Benh Alzheimer co phong ngua duoc khong?

Du nhieu cong trinh nghien cuu tren the gioi da co tim nhung bien phap nham giam nguy co cua benh, nhung den nay van chua co ket qua vi nguyen nhan chinh yeu gay benh chua duoc biet den. Do do viec phong ngua cung chi la han che cac yeu to nguy co:

- Lieu phap hooc mon thay the ca o nam va nu: Nhieu nghien cuu tren the gioi cung ghi nhan ket qua o phu nu dung lieu phap thay the hooc mon deu giam duoc trieu chung sa sut tri tue. DHEA (dehydroepiandrosterone) dung chong lao hoa o nu cung lam giam nguy co Alzheimer. O nam gioi thi lieu phap thay the bang testosteron co hieu qua giong nu gioi.

- Thuoc khang viem khong steroid: Nhieu nghien cuu cho thay dung cac thuoc khang viem loai nay se chong lai su tich tu beta Amyloid trong nao.

- Statin: day la thuoc lam giam cholesterol mau. Mot vai nghien cuu cho thay nhung nguoi dung statin giam duoc 70% nguy co bi sa sut tri tue.

- Che do an uong:

Dau mo: Mot nghien cuu o Ha Lan cho thay co moi lien he giua sa sut tri tue va che do an nhieu mo toan phan, chat beo bao hoa va cholesterol. Tuy nhien mo dang omega-3 co tac dung chong lao hoa cho te bao nao. Nguoi ta khuyen cao nang luong tu chat beo chi nen o muc duoi duoi 30% tong nhu cau hang ngay.

Rau qua sam mau: Co tac dung bao ve nao chong lai su lao hoa.

Dau nanh: Co chua mot thanh phan giong estrogen; Tren dong vat thi nghiem cho thay co tac dung bao ve chong lai benh Alzheimer. Dau nanh dac biet tot cho phu nu sau man kinh.

Ruou: Neu dung luong vua phai (mot den hai ly moi ngay) thi co tac dung tot bao ve nao do kich thich phong thich acetylchotine (chat dan truyen than kinh bi khiem khuyet trong benh Alzheimer). Tuy nhien neu dung qua nhieu se gay hai, dac biet phu nu uong ruou se tang nguy co bi ung thu vu va khong duoc dung khi co thai.

Folate va vitamin B12: se lam giam hemocysteine (chat lam tang nguy co Alzheimer va benh tim mach).

Vitamin chong oxy hoa: chu yeu la vitamin E va C, chong su giai phong goc tu do lam ton thuong te bao.

Tap the duc: Cho thay giup giam nguy co bi benh Alzheimer khi nghien cuu tren so luong lon nguoi cao tuoi va trong thoi gian dai.

Vaccine: Nguoi ta dung vacxin kich thich co the tao ra khang the dac hieu tieu huy cac phan tu beta Amyloid. Day la mot cach phong ngua tot nhat neu nghien cuu thanh cong.

Theo Suc khoe va Doi song

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Chủ đề liên quan
Xem tiếp chủ đề: Những điều cần biết

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Những loại đồ uống tàn phá men răng của bạn

Có rất nhiều loại đồ uống tàn phá men răng của bạn. Vậy những triệu chứng xói mòn men răng là gì và những yếu tố nào gây hại cho men răng của bạn.

Rộp môi dùng thuốc gì?

Mụn rộp ở môi là bệnh gây ra bởi virus herpes simplex nhóm I. Bệnh thường xảy ra chủ yếu ở trẻ em, khi có điều kiện thuận lợi, mỗi đợt kéo dài 1- 3tuần hoặc kéo dài.

Tìm hiểu: Te Bao Than Kinh, sa sut tri tue, nguoi cao tuoi, mat tri nho, su xuat hien, co tac dung, nghien cuu, nguy co, yeu to, cho thay, mac benh, phu nu, nao, chat, gay

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Những hiểu biết mới về bệnh Alzheimer

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Những hiểu biết mới về bệnh Alzheimer bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhung hieu biet moi ve benh Alzheimer

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhung hieu biet moi ve benh Alzheimer co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhung hieu biet moi ve benh Alzheimer de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Nhung dieu nen biet trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Nhung dieu nen biet
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0