 |
| Nhung em be bi nhiem HIV tu me truyen sang con |
|
Theo Cuc Phong, chong HIV/AIDS Viet Nam , HIV/AIDS o nuoc ta van dang gia tang nhung voi toc do cham hon. Hon 50% nguoi nhiem HIV o Viet Nam la do tiem chich ma tuy, 85% nguoi nhiem la nam gioi va 1,5 trieu phu nu mang thai hang nam nhiem HIV va theo uoc tinh, 1/3 so ba me nay co kha nang lay truyen sang con.
Tinh den ngay 30/10/2006 ca nuoc co 112.444 truong hop nhiem HIV, trong do co tren 19.000 truong hop da chuyen sang giai doan AIDS va 11.155 benh nhan AIDS da tu vong. Cung theo Bo Y Te Viet Nam , tinh trung binh cu 75 ho gia dinh thi co 1 nguoi mang benh.
Nhom tuoi tu co ty le nhiem HIV/AIDS cao nhat van la tu 20-29 tuoi chiem 55,26%; tiep theo la nhom tu 30-39 tuoi chiem 23,87%.
Tinh trang lay nhiem HIV/AIDS trong gioi tre
Tu con so duoi 4 ngan ca lay nhiem duoc bao cao vao nam 1995, ghi nhan tinh toi thang 3 nam nay, so nguoi mac phai HIV/AIDS tai Viet Nam da vuot qua 100 ngan.
Dang lo ngai la ty le nguoi tre trong do tuoi tu 15-24 nhiem HIV dang ngay cang leo thang. O thoi diem 1994, thanh phan nay la 10% tren tong so cac ca nhiem moi, nhung thoi gian gan day, ty le do da tang len gap 4 lan.
|
Thanh pho Ho Chi Minh la noi bi tac dong nang nhat voi so nguoi nhiem HIV chiem 1,2% dan so. Ke den la Hai phong va Ha Noi voi ti le lay nhiem 1,1% va 0,7%.
|
Mot can bo chuong trinh phong chong HIV/AIDS tai TPHCM nhan xet ve lua tuoi nhiem AIDS nhieu nhat tai Viet Nam : "Tap trung o do tuoi 17, 18, 19. Dinh cao tinh chung ca nuoc la tu 18 - 49 nhung neu chia ra theo tung nhom tuoi tung 10 nam thi lua tuoi tu 19 - 29 la cao nhat".
Duong lay lan chinh cua HIV/AIDS chu yeu xuat phat tu cac hanh vi nguy co cao. Bao dong nhat la tinh trang dung chung kim tiem chich ma tuy, chiem 57% tren tong so cac truong hop bi AIDS o trong nuoc.
Ke do la duong lay lan tu cac lao dong tinh duc qua cac khach hang tre tuoi, va cung chinh bang hinh thuc nay, virus HIV de dang len loi, xam nhap vao dan so cua Viet Nam . Viet Nam hien dang co khoang 58 ngan nguoi bi nhiem HIV do lien he tinh duc voi gai mai dam tinh den cuoi nam nay, so voi con so 25 ngan nguoi vao nam 2000.
Con so nguoi bi nhiem HIV vi co lien he tinh duc voi gai mai dam co khuynh huong ngay cang tang tai cac thanh pho lon nhu Ha Noi, Hai Phong, thanh pho Ho Chi Minh va Quang Ninh.
Y kien cua gioi chuyen mon
Ba Lisa Studdert, chuyen gia phu trach bo phan y te cua ADB, van phong tai Viet Nam da tung nhan xet rang nguoi tre voi nhung hanh vi nguy co cao bao gom ruou che, hut sach, tinh duc khong an toan la nguon lay chinh cua dich benh HIV/AIDS.
Tuy nhien, mot thuc te la vai tro cua nha truong trong viec giao duc thanh thieu nien tim hieu va phong chong AIDS van con rat mo nhat.
|
Theo Thu truong Bo Y te Trinh Quan Huan, Thang chien dich truyen thong nam nay, co chu de "Giu vung cam ket- Quyet tam ngan chan AIDS" do Lien minh cac quoc gia phong chong AIDS (UNAIDS) phat dong.
Tai Viet Nam , Thang chien dich truyen thong tap trung vao 9 chuong trinh hanh dong va uu tien cac hoat dong tuyen truyen, giao duc thay doi hanh vi phong lay nhiem HIV/AIDS trong cong dong.
Se co cac chuong trinh cu the trien khai tai cong dong, gom cac bien phap can thiep giam thieu tac hai du phong lay nhiem HIV, khuyen khich su dung bao cao su va bom kim tiem sach; cac hoat dong tu van, cham soc va ho tro nguoi nhiem HIV/AIDS; tiep can dieu tri HIV/AIDS; du phong lay nhiem tu me sang con..
|
Gioi chuyen mon cho rang muon kiem che su lay lan cua virus HIV, nha nuoc can phai uu tien quan tam hon nua den vai tro giao duc y thuc, giup thanh nien co duoc su hieu biet dung dan de tu bao ve minh va giam nhe cac tac hai cua virus HIV tu tinh than den vat chat khong nhung cho ca nhan, gia dinh, cong dong ma cho ca xa hoi nua.
Trong muc tieu Chien luoc quoc gia phong chong HIV/AIDS den nam 2010, Viet Nam dat muc tieu khong che ty le nguoi nhiem HIV o duoi muc 0,3% tinh tren tong so dan, va khong thay doi trong vong 10 nam sau do.
Trung tuan thang 11, Viet Nam da cho phat dong mot chien dich moi mang ten “Song Co Ban Linh”, nham vao doi tuong gioi tre tu 20 den 35 tuoi, de bao dong nguy co lay nhiem HIV/AIDS qua quan he tinh duc khong an toan.
Theo du kien, trong thoi gian tu 2005 den 2010, moi nam Viet Nam se co them khoang 93 ngan nguoi bi nhiem HIV.
Tim giai phap benh nhan AIDS duoc tiep can dieu tri ARV
Theo Bo Y te, ngan sach cua Nha nuoc dau tu cho cong tac phong chong HIV/AIDS ngay mot tang va dat muc trung binh khoang 80 ty dong/nam trong giai doan tu 2004 den 2006, gap gan 2 lan so voi muc trung binh cua giai doan truoc do.
Nam 2007, du kien nguon kinh phi cua Nha nuoc danh cho cong tac nay se dat khoang 105 ty dong.
Ong Duong Quoc Trong, Cuc truong Cuc phong chong AIDS (Bo Y te) cho biet, trong cong tac phong chong HIV, Viet Nam luon uu tien cac hoat dong giao duc truyen thong, theo doi giam sat va tiep can dieu tri.
Nhan thuc cua nguoi dan ve can benh the ky va cach phong tranh HIV/AIDS ngay mot ro rang hon, so nguoi duoc tiep can voi thuoc dieu tri tang kha nang mien dich cho nguoi nhiem HIV (thuoc ARV) ngay mot tang len.
Nam 2006, ca nuoc co gan 6.200 nguoi bi AIDS duoc su dung thuoc ARV, tang gan 2 lan so voi nam 2005. Ty le nguoi nhiem HIV moi dang chung dan lai, so nguoi tu vong do AIDS cung giam hon so voi nam 2002 ve truoc.
Bo Y te cung dang tien hanh cac cuoc dam phan de co the duoc san xuat ARV gia re tai Viet Nam nham tang co hoi duoc su dung loai thuoc nay cho nguoi nhiem HIV.
Tuy nhien, theo ong Trong, ve co ban Viet Nam van chua khong che duoc su gia tang HIV, nhieu dia phuong chua co su dong thuan ve viec su dung mot so bien phap can thiep giam tac hai manh, cong tac dieu tri cho nguoi nhiem HIV con gap nhieu kho khan do luong thuoc ARV qua thieu. Hien nay, moi chi co 6.178 benh nhan AIDS duoc tiep can dieu tri ARV.
|
Theo so lieu cua Lien hop quoc, trong nam 2006 tren the gioi co 4,3 trieu ca nhiem HIV moi, dua tong so nguoi nhiem HIV tren toan cau la hon 39,5 trieu nguoi; so tu vong do AIDS tren the gioi trong nam 2006 la khoang 2,9 trieu nguoi. Trong do, chau A co den 8,6 trieu nguoi, tang gan 1 trieu so voi nam ngoai.
To chuc LHQ canh bao ngay cang co nhieu nguoi bi nhiem HIV tren khap the gioi, ke ca o Uganda va Thai Lan - nhung nuoc tung duoc coi la dien hinh thanh cong trong cuoc chien chong AIDS.
Nguyen nhan duoc ban bao cao dua ra la cac chuong trinh phong chong khong hieu qua, it nhat la da khong theo kip xu huong lay lan cua can benh the ky. Cac chuong trinh thuong nham vao nhung doi tuong co nhieu nguy co nhat, trong khi HIV bat dau lan rong ra cac doi tuong khac.
Chang han, Thai Lan da rat thanh cong khi tuyen truyen cac bien phap phong chong HIV cho cu dan “khu den do” muoi nam truoc day. “Nhung gai mai dam va khach mua dam khong con la doi tuong chinh bi nhiem benh nua” - ong Peter Piot, giam doc UNAIDS, cho biet.
Virus HIV hien dang chuyen tu nhom co nguy co cao sang cong dong. Tai Trung Quoc, ngay cang co nhieu nguoi dan bi nhiem benh ma khong biet. Bo Y te nuoc nay hom qua cho biet so ca nhiem moi tu dau nam den nay tang 30% so voi cung ky nam ngoai.
Ong Duong Hao, mot quan chuc phu trach chuong trinh chong AIDS cua Bo Y te Trung Quoc, khang dinh co khoang 1% so phu nu mang thai bi nhiem HIV. Con Chinh phu Thai Lan do chu tam vao gioi mai dam ma quen di nhung con nghien, von co ti le nhiem HIV ngay cang tang. Trong khi do nhung khao sat moi tai Uganda cho thay dan ong nuoc nay ngay cang quan he voi nhieu ban tinh hon va khong thuong xuyen su dung bao cao su.
Tai An Do, quoc gia co so truong hop nhiem HIV nhieu nhat the gioi (5,7 trieu), cach quan ly lac hau va khong hieu qua cua cac du an phong chong HIV/AIDS cua chinh phu khien HIV lan rong, theo ong Ashok Alexander - giam doc Du an HIV cua To chuc Bill & Melinda Gates. Ong Alexander noi lam sao cac du an nay co the hieu qua khi den gan 2/3 so nghi si con quan niem rang HIV lay qua duong... quan ao - theo mot cuoc khao sat gan day.
Tuan truoc, Channel News Asia dan loi Uy ban Y te Singapore cho biet so ca nhiem moi HIV o nuoc nay trong sau thang dau nam da tang so voi cung ky nam ngoai. Dao quoc duoc xem la ve sinh nhat the gioi nay hien co gan 3.000 nguoi nhiem HIV duoc ghi nhan chinh thuc (con so that co the gap 3-4 lan).
“Neu that su muon giam so nguoi chet khong dang co vi HIV/AIDS, chung ta dau tu nhieu hon cho cong tac phong chong va chua tri can benh nay” - Anners Nordstrom, tong giam doc WHO, keu goi.
|
Anh Thi
|
