Mot so dieu can biet ve benh ung thu phoi
Day la loai ung thu thuong gap nhat (chiem 13% tong so ca ung thu) va co ty le tu vong cao nhat (18%). Tan suat ung thu phoi dang co khuynh huong giam nhe o cac nuoc giau nhung lai gia tang dang ke o cac nuoc ngheo, trong do co Viet Nam. Tai Viet Nam, ty le mac ung thu phoi la 31/100.000 dan o nam gioi va 7/100.000 dan o nu gioi. Phan lon benh nhan duoc phat hien o giai doan muon, khong con kha nang dieu tri triet de. Chi 10-20% so ca benh duoc phat hien khi con co kha nang cat bo khoi u. Cho toi nay, cac nha khoa hoc van chua biet chinh xac nguyen nhan gay ung thu phoi. Tuy nhien, ho da xac dinh duoc cac yeu to nguy co nhu: hut thuoc la (nguy co ung thu phoi o nguoi hut thuoc cao hon nguoi binh thuong den 250 lan), hit phai nhieu khoi, bui doc hai... O giai doan som, cac trieu chung ung thu phoi thuong rat ngheo nan va khong dac hieu, khien cho viec chan doan het suc kho khan. Ho la trieu chung thuong gap nhat (co trong 70-90% so ca benh). Tuy nhien, no cung xuat hien trong nhieu benh ly khac. Vi vay, benh nhan va tham chi ca thay thuoc cung it nghi toi ung thu phoi khi co trieu chung nay. Ung thu phoi giai doan som cung co the gay ho ra mau, dau nguc, kho tho, dau khop xuong, khan tieng, sut can... nhung cac bieu hien nay it xuat hien. Mot trong cac bien phap phat hien som can benh tren la chup X-quang phoi tim hinh anh bong mo. Tuy nhien, neu khoi u con nho, o vi tri khuat sau bong tim, no rat de bi bo sot. Hien nay, chup CT duoc xem la phuong phap can lam sang hieu qua nhat de xac dinh ung thu phoi va danh gia muc do xam lan cua khoi u. Qua do, bac si co the xac dinh chinh xac giai doan benh va chon lua phuong phap dieu tri thich hop. Neu duoc phau thuat o giai doan som, ty le song sau 5 nam o benh nhan ung thu phoi co the dat 40-50%. Hien nay, phau thuat cat bo thuy phoi hoac la phoi co u van la phuong phap dieu tri chu yeu va hieu qua nhat. Day la mot phuong phap an toan, ty le tu vong do phau thuat la 1-5%, ty le bien chung khoang 5%. Doi voi benh nhan ung thu phoi giai doan muon (khong con kha nang phau thuat), ty le tu vong trong vong 6 thang toi mot nam la 90%. Trong nhung truong hop nay, phuong phap xa tri va hoa tri co the giup cai thien tien luong va giam bot cac trieu chung. Cac nghien cuu gan day cho thay, viec xa tri giup ho song them trung binh 9-11 thang; ty le song them 5 nam la 3-10%. Neu thuc hien hoa tri, cac ty le tuong ung se la 13-14 thang va 17%. De de phong benh ung thu phoi, can bo thoi quen hut thuoc la. Nhung doi tuong co nguy co cao can chup X-quang phoi dinh ky moi nam. Neu co cac bieu hien ho keo dai, dau nguc khong ro nguyen nhan, ho ra mau..., can di kham ngay de xac dinh chinh xac nguyen nhan va dieu tri triet de. TS Do Kim Que, Suc Khoe & Doi Song |
||
|
Viet Bao
|
