Loang xuong

Tags: Vitamin D, 500mg Ca, co the xay ra, qua trinh dieu tri, tap the duc, co tac dung, chung loang xuong, tac dung phu, phu nu, man kinh, benh nhan, nguy co, lam giam, gay ra, dam


Loang xuong la gi ? Loang xuong la mot roi loan bat thuong cua xuong xay ra o bat ky xuong nao, la yeu to nguy co hang dau gay ra gay xuong.

Xuong binh thuong duoc cau tao bang protein collagen va calcium. Loang xuong la do tieu huy ca calci va protein cua xuong, ket qua la tao ra xuong co chat luong kem hay giam do dam dac cua xuong. Xuong bi loang co the bi gay du chi mot chan thuong nho ma trong truong hop binh thuong lai khong bi. Gay xuong co the xay ra khi nga, hoac te cao.

Xuong song, xuong chau, xuong dui, xuong co tay la nhung vung thuong bi gay khi te nga. Mat khac, gay xuong cung co the xay ra o nhung xuong khac nhu xuong suon

Trieu chung cua loang xuong la gi ?

Loang xuong tien trien cham chap hang chuc nam. Mot so truong hop loang xuong gay ra gay xuong co the duoc phat hien trong nhung nam nam sau do. Truoc khi bi gay xuong, nhieu benh nhan khong biet minh bi loang xuong, chi khi gay xuong moi phat hien ra, luc nay thi da qua muon mang. Khi do ho co nhung trieu chung lien quan den xuong bi gay.

Gay xuong song la nguyen nhan gay dau cot song theo re than kinh, lan tu hong lung ra hai ben. O nguoi lon tuoi, gay xuong song co the tai phat, la nguyen nhan gay dau lung man tinh, xay ra o nhung cho cong cua cot song. Nguoi cang nhe can cang it bi dau lung. Bat cu dong tac cui nguoi nao cung deu co the gay ra dau lung.

Gay xuong co the xay ra trong suot qua trinh hoat dong binh thuong goi la gay xuong do stress. Chang han, mot so benh nhan bi loang xuong tien trien thanh stress gay xuong, xay ra ngay ca luc nguoi benh di bo, hay dang buoc xuong cau thang. Ho thuong bi gay xuong chan. Gay xuong dui thuong do te nga, hay trong sinh hoat binh thuong. Gay xuong dui rat kho chua do xuong bi loang, ke ca phau thuat cung kho giai quyet duoc.

Hau qua cua chung loang xuong la gi?

Xuong bi loang khi bi gay se gay dau don, lam giam chat luong cuoc song, giam kha nang lao dong va tan tat. Tren 30% benh nhan bi nut xuong chau phai co y ta cham soc lau dai tai nha.

Nhung benh nhan lon tuoi hon sau khi bi gay xuong dui, co the se do nam lau bi viem phoi va nhung cuc mau dong o tinh mach chi duoi co the di len phoi (su thuyen tac phoi) buoc benh nhan phai duoc cham soc tai giuong can than mot thoi gian dai.

Khoang 20% phu nu bi gay xuong co xuong dui se tu vong trong nam ke tiep do nhung hau qua gian tiep cua gay xuong. Them vao do, neu mot nguoi da bi gay cot song mot lan do loang xuong thi nguoi do se co nguy co gay xuong tuong tu rat cao trong nhung nam tiep theo.

Vi sao loang xuong lai la mot van de suc khoe quan trong ?

Loang xuong la van de rat quan trong vi anh huong khong nhung den suc khoe ma con anh huong ve mat kinh te xa hoi.

Ty le loang xuong o nguoi lon tuoi rat cao, chiem 4% dan so. So nguoi loang xuong, gay xuong tang theo ham so mu. Ton thuong benh tat va nhung chi phi kinh te se khong lo.

Nhung yeu to nao quyet dinh su vung chac cua xuong ?

Mat do chat xuong la luong chat xuong co trong cau truc xuong. Mat do cang cao xuong cang vung chac. Mat do chat xuong ban dau se duoc quyet dinh boi cac yeu to gen, cac yeu to gen nay co the bi thay doi boi moi truong va thuoc men.

Vi du nam co mat do chat xuong cao hon nu, nhung nguoi dan da den co mat do chat xuong cao hon nguoi da trang hoac nguoi Chau A.

Binh thuong, chat xuong duoc tich tu khi con nho va dat nguong cao nhat o khoang 25 tuoi. Mat do chat xuong sau do se duy tri on dinh trong khoang 10 nam. Sau tuoi 35, ca nam lan nu se mat 0.3- 0.5% mat do chat xuong/nam nhu mot phan cua qua trinh lao hoa binh thuong.

Estrogen la quan trong trong viec duy tri mat do chat xuong o phu nu. Khi muc estrogen bai tiet ha thap sau man kinh, mat chat xuong se tang len. Trong suot 5 den 10 nam dau tien sau man kinh, nguoi phu nu co the mat tu 2- 4% mat do chat xuong/ nam! Ket qua la sau thoi gian do ho se bi mat 25-30% mat do xuong. Su gia tang mat chat xuong sau man kinh la nguyen nhan chinh gay loang xuong o nu gioi.

Nhung yeu to nguy co cua chung loang xuong?

Nhung yeu to lam gia tang nguy co bi loang xuong la:

Phai nu, chung toc da trang hoac Chau A, co the nho be, gay om, tien su gia dinh bi chung loang xuong ( Co me bi loang xuong chau se tang gap doi nguy co loang xuong chau).

Hut thuoc, nghien ruou va coffee, it tap the duc, che do an thieu Calcium.

Dinh duong thap va suc khoe kem.

Bi roi loan tieu hoa (Chat dinh duong khong duoc hap thu hoan toan o he tieu hoa) trong nhung truong hop nhu benh Celiac Sprue.

Muc estrogen thap nhu sau man kinh hoac phau thuat cat som 2 buong trung. Nguyen nhan khac cua muc estrogen thap la do hoa tri vi du trong dieu tri ung thu vu. Hoa tri co the gay man kinh som boi nhung tac dung doc cua no tren buong trung.

Su mat kinh o phu nu tre cung co the lam ha thap muc estrogen va gay loang xuong. Su mat kinh co the xay ra o nhung phu nu phai tap luyen cuc ky nang va nhung phu nu co muc mo co the thap (VD: chung bieng an nguyen nhan than kinh).

Benh man tinh nhu viem khop dang thap, viem gan C, nhiem trung gan.

Nam lau sau tai bien mach mau nao, hay bat ky yeu to nao lam nguoi benh kem van dong.

Cuong giap la tuyen giap san xuat ra nhieu hormon ( nhu benh Grave ).

Cuong tuyen pho giap, la tuyen nay san xuat ra qua nhieu hormon ( tuyen pho giap la tuyen nho nam canh tuyen giap).

Binh thuong, tuyen pho giap duy tri luong canxi trong mau bang cach lay canxi tu xuong ra. Neu cuong tuyen pho giap khong duoc dieu tri, tuyen pho giap se tiet ra nhieu hormon, la nguyen nhan lam mat chat canxi xuong, gay loang xuong.

Do thieu vitaminD. Vitamin D giup co the hap thu canxi. Khi luong vitamin D bi giam, co the khong the hap thu du luong canxi de phong loang xuong. Giam vitamin D co the do giam hap thu vitamin tu ruot, gap trong benh cedilac sprue va xo gan tac mat nguyen phat.

Mot so thuoc co te gay loang xuong nhu: heparin ( thuoc lam loang mau ), thuoc chong dong kinh phenytoin ( Dilantin), phenobarbital va su dung corticoid keo dai ( nhu prednisone).

Benh loang xuong duoc chuan doan bang cach nao?

X-quang thuong qui co the cho thay nhung cho loang xuong voi dac diem mong va sang hon so voi xuong binh thuong. Tuy vay, that khong may la khi phat hien duoc dac diem nay tren phim X-quang thi xuong da bi mat di it nhat 30%. Them vao do X-quang khong noi len chinh xac dam do xuong. Hinh anh xuong tren X-quang thuong bi anh huong boi cuong do tia X.

Cac to chuc y khoa lon tren the gioi dang de nghi dung phuong phap do dam do xuong kep goi la DEXA (dual energy x-ray absorptometry) trong chan doan loang xuong. DEXA do dam do cua xuong chau va cot song. Xet nghiem chi tien hanh trong khoang 5 den 15 phut, an tia it (nho hon tu 1/10 den 1/100 luong tia thuong su dung trong chup X-quang long nguc tieu chuan) va kha chinh xac.

Dam do xuong cua benh nhan sau do duoc so sanh voi dam do chuan lay tu nhung nguoi tre tuoi cung gioi tinh va chung toc. Loang xuong duoc chan doan khi ket qua nay thap hon 25% so voi dam do chuan. Giam dam do xuong (mot the nhe hon loang xuong) duoc chan doan khi ket qua thap hon tu 10% den 25%.

Nhung ai nen do dam do xuong?

Theo khuyen cao thi mot so nhom nguoi sau nen lam DEXA:

Tat ca phu nu man kinh duoi 65 tuoi co nguy co loang xuong cao.

Tat ca phu nu tren 65 tuoi.

Phu nu man kinh bi gay xuong cho du khong phai la chi dinh bat buoc vi co the bat dau dieu tri ma khong can den ket qua do dam do xuong.

Phu nu co quyet dinh dung thuoc duoi su ho tro cua xet nghiem do dam do xuong.

Khuyen cao cung noi rang khong can lam DEXA doi voi cac truong hop ma nguyen nhan gay xuong song co the dieu tri bat ke ket qua do dam xuong. Them vao do khi benh nhan khong muon dieu tri thi cung khong can thiet phai lam xet nghiem. Do do chi nen lam DEXA neu nguoi benh san long dieu tri khi co ket qua khang dinh.

Lam the nao de phong ngua va dieu tri benh loang xuong?

Muc tieu chu yeu cua dieu tri chung loang xuong la phong ngua gay xuong bang cach cham dut tinh trang xuong bi mat dan di dong thoi nang cao mat do xuong cung nhu do vung chac cua xuong.

Mac du su phat hien som va dieu tri kip thoi chung loang xuong ve mat co ban co the lam giam di nguy co bi gay xuong trong tuong lai, nhung khong co mot phuong phap dieu tri nao la hoan hao ca.

Noi mot cach khac, viec tai tao hoan toan phan xuong bi mat dan di boi chung loang xuong la mot dieu kho khan. Vi vay, phong ngua loang xuong cung quan trong nhu dieu tri. Nhung phuong phap de phong ngua va dieu tri loang xuong:

Thay doi thoi quen thuong ngay bao gom: bo hut thuoc la, cai ruou, tap the duc thuong xuyen, dieu chinh can doi khau phan an voi day du canxi va vitamin D.

Lieu phap boi hoan estrogen doi voi phu nu sau man kinh va phu nu co benh ly thieu hut estrogen.

Cac loai duoc pham co tac dung cham dut tinh trang mat xuong va tang su vung chac cua xuong nhu la alendronate (Fosamax), risedronate (Actonel), raloxifene (evista) va calcitonin (Calcimar).

Tap the duc, bo thuoc la va cai ruou

Tap the duc mang lai hieu qua rat tot cho suc khoe. Tuy nhien, viec tap the duc thuc su khong the lam tang ti trong cua xuong. Ðoi voi chung loang xuong, tap the duc nham lam giam cac nguy co gay xuong trong te nga, boi vi kha nang giu thang bang duoc cai thien hay suc co duoc tang len.

Cac nghien cuu chua the xac dinh duoc cac hinh thuc tap the duc nao thi tot cho chung loang xuong hay phai tap trong bao lau moi co hieu qua. Cho den khi cac nghien cuu co ket qua, cac bac si da de nghi cac bai tap dua tren kha nang mang trong luong co the, nhu la di bo, tot nhat la nen tap moi ngay.

Can nen chu y tranh nhung bai tap co the lam ton hai cac xuong da bi yeu. Ðoi voi nhung benh nhan tren 40 tuoi va nhung nguoi co benh ly ve tim, beo phi, tieu duong, cao huyet ap, khi tap the duc nen co su huong dan va giam sat cua bac si. Cac cap do cao cua tap the duc ( vd, chay marathon) co the khong tot cho xuong. Chay marathon o phu nu tre giup giam can va rut ngan chu ky kinh nguyet dieu nay thuc su co the dan den chung loang xuong .

Hut thuoc mot goi moi ngay trong suot giai doan truong thanh co the lam mat di tu 5%-10% khoi luong xuong. Hut thuoc lam giam luong estrogen va co the gay mat xuong o phu nu truoc khi man kinh. Hut thuoc co the lam cho su man kinh toi som hon va tang nguy co loang xuong. Ngoai ra no cung co kha nang lam mat tac dung tich cuc bao ve xuong cua lieu phap boi hoan estrogen doi voi phu nu sau man kinh. Vi the, khong nen hut thuoc ma bat chap tinh trang hien tai cua xuong.

Cac du lieu ve tac dong cua viec dung thuong xuyen ruou va cac chat caffeine doi voi chung loang xuong khong ro rang nhu tap the duc va thuoc la. Dung hon 2 coc ruou moi ngay co the lam tang su mat xuong, hon 2 coc coffe cung co the gay mat xuong. Nhung tac dong do khong co y nghia nhieu nhu cac yeu to khac. Tuy nhien, su dung dieu do ruou va cac chat caffeine nen can than.

Bo sung Calcium

1. 800mg/ngay cho tre em 1 - 10 tuoi

2. 1000mg/ngay cho nguoi lon, phu nu tien man kinh, sau man kinh su dung estrogen.

3. 1200mg/ngay cho thieu nien va nguoi tre tuoi (11 - 24)

4. 1500mg/ngay cho phu nu sau man kinh khong dung estrogen.

5. 1200mg - 1500mg/ngay cho phu nu co thai va cho con bu.

6. Tong luong Ca dung hang ngay khong qua 2500mg.

Luong Ca dung moi ngay duoc tinh theo phuong phap sau:

1. Khong ke san pham dung hang ngay, che do an trung binh cua nguoi My co khoang 250mg Ca.

2. Co khoang 300mg Ca trong 1 ly sua hoac yaourt ( 8 ao-xo); hoac thoi pho mai 16 ao-xo.

3. Nguoi co che do an trung binh cua My dung mot ly sua 8 ao-xo se duoc khoang 550mg Ca

4. Nguoi uong 2 ly sua (hoac 1 ly sua va 1 thoi pho mai 16 ao-xo) se nhan duoc 850mg Ca.

That khong may, nhung cuoc khao sat cho thay rang phu nu My thuong dung duoi 500 mg Ca/ngay trong khau phan an, it hon luong duoc khuyen cao. Luong Calci bo sung co the duoc cung cap bang cach uong nhieu sua, an nhieu yaourt, phomai hoac bo sung Ca trong thuc an nhu nuoc cam.

Ca bo sung co rat nhieu loai: Caltrate, Os-Cal, Tums la dang muoi Canxicarbonat. Moi 1250 mg vien muoi Caxicarbonat ( Caltrate 600mg, Os-cal 800mg, Tums 500mg) chua 500mg Ca. Mot nguoi can khoang 1000mg Ca/ngay co the dung 1 vien Tums 500mg ( chua khoang 500mg Ca) 2 lan/ngay trong bua an.

Cach bo sung Ca tot nhat la uong tung lieu nho trong moi bua an. Ruot non co the khong co kha nang hap thu qua 500mg Ca mot lan. Vi the, cach tot nhat de hap thu 1000mg Ca thi chia lam 2 lan. Tuong tu, lieu 1500mg thi chia lam 3 lan.

Luong Ca bo sung nhin chung rat an toan va dung nap tot. Tuy nhien, co the gay ra tac dung phu la kho tieu va tao bon, khi do co the dung Caxicarbonat, Caxicitrat (Citracal). Mot so loai duoc pham khac nhu thuoc uc che bom proton (Prilosec, Prevacid, Protonix, Aciphex) duoc su dung trong dieu tri trao nguoc acid hoac loet ta trang co the anh huong den su hap thu Calci carbonat. Trong nhung truong hop nay nen dung Caxi citrat.

Nhieu che pham Calcium carbonate thien nhien, nhu oystershell hoac tuy xuong co the co nong do Pb cao va khong nen su dung.

Vitamin D

Mot che do an du calci va du luong vitamin D du tru trong co the la hai co so quan trong duy tri su cung cap va dam do xuong. Tuy nhien, dieu tri loang xuong voi vitamin D hay calcium don doc thi khong du. Chung chi dung ho tro voi cac dieu tri khac. Vitamin D co mot vai tam quan trong:

Giup hap thu calcium tu ruot.

Thieu vitamin D gay ra nhuyen xuong khien xuong bi yeu va de gay hon.

Trong truong hop co day du calcium (1200mg calcium co ban), mot so nghien cuu cho thay vitamin D lam tang dam do xuong va giam kha nang gay xuong o phu nu sau man kinh ngoai tru phu nu tien man kinh.

Hon nua, o benh nhan thieu vitamin D thi tinh trang viem xuong khop cua dau goi (viem thoai hoa khop) duong nhu nang hon binh thuong. Tang khau phan an co chua vitamin D va tiep xuc nhieu voi anh sang mat troi co the giup ich cho nhung nguoi bi viem xuong khop co du tru vitamin D tuong doi thap.

Vitamin D co trong thuc an va o da. Viec san xuat vitamin D tu da phu thuoc vao viec tiep xuc voi anh sang mat troi. Nhung nguoi song o cac vung co nhieu anh nang mat troi nhu cac quoc gia quanh vung xich dao…co luong vitamin D dap ung nhu cau co the chu yeu lay tu da.

Nguoc lai, viec it tiep xuc voi tia nang mat troi do sinh song o cac vung phia bac hay do mat kha nang lao dong gay ra tinh trang thieu vitamin D. Doi voi nhung vung thieu anh nang, viec san xuat vitamin D tu da giam ro ret vao mua dong dac biet la o nhung nguoi lon tuoi. Trong nhung cong dong nhu vay thi vitamin D trong khau phan an dong vai tro quan trong.

Tinh trang thieu vitamin D kha pho bien o cac nuoc on doi. Mot nghien cuu tren cac benh nhan nhap vien trong khoa noi tong quat cho thay co toi 57% truong hop bi thieu vitamin D. Uoc luong co khoang 50% cac cu ba an thieu vitamin D rat nhieu so voi nhu cau .

Bang dinh duong sau de nghi mot che do an vitamin day du: 200 don vi mot ngay doi voi ca hai gioi tu 19 den 50 tuoi; 400 don vi mot ngay doi voi nguoi tu 51 den 70 tuoi va 600 don vi mot ngay cho nguoi tren 71 tuoi.

Mot vien multivitamin trung binh chua 400 don vi vitamin D. Do vay dung mot hoac hai vien mot ngay co the dap ung duoc nhu cau cua co the. Co mot cach khac de bo sung vitamin D la dung thuoc co chua ca vitamin D va calcium nhu Caltrate 600+D (600 mg calcium va 200 don vi vitamin D) va cac loai khac.

Su dung keo dai qua nhieu vitamin D dac biet la tren 2000 don vi mot ngay co the dan toi ngo doc vitamin D, tang nong do calcium trong mau va nuoc tieu dan den soi than. Dieu quan trong la phai tinh lai luong vitamin D trong cac che do an bo sung truoc khi uong vitamin D do chung cung co the chua san mot luong vitamin D.

Lieu phap thay the Estrogen.

Lieu phap dieu tri thay the bang hormon Estrogen da va dang cho thay co tac dung ngan ngua duoc su mat xuong, gay xuong va lam tang dam do xuong. Phuong phap nay co gia tri ca trong phong ngua lan dieu tri loang xuong tren phu nu sau man kinh. Estrogen co san duoi dang uong (Premarin, Estrace, Estratest…) hay duoi dang dan da (Estraderm, Vivelle…).

Estrogen cung co the ket hop voi progesterone duoi dang thuoc vien hay mieng dan. Progesterone thuong duoc dung chung voi estrogen la vi viec dung estrogen don doc co the gay ung thu tu cung. Nhung dang su dung khac cung dang duoc nghien cuu la estrogen xit qua duong mui va thuoc vien chua hon hop estrogen-progesterone lieu thap.

Lieu phap thay the Estrogen thuong an toan va dung nap tot. Hien tai thi nguoi ta van dang nghien cuu va tranh cai ve cac nguy co cua viec su dung Estrogen nhu ung thu vu, dot qui, tac mach mau o chan.

Vi vay moi phu nu khi dieu tri thay the estrogen can phai trao doi voi bac si rieng vi lieu phap nay co nguy co va loi diem khac nhau tren moi nguoi su dung.

Cac thuoc ngua mat va gay xuong.

Hien nay, cac thuoc chinh yeu nhat trong dieu tri loang xuong va nhung thuoc duy nhat duoc FDA cho phep luu hanh o Hoa Ky la cac loai chong huy xuong co tac dung ngan ngua gay xuong. Xuong la mot cau truc dong bao gom qua trinh huy va tai tao xuong lien tuc. Qua trinh nay la can thiet cho viec duy tri nong do calcium binh thuong trong mau. Khi toc do pha huy vuot qua muc tai tao thi se gay ra loang xuong.

Cac thuoc chong huy xuong uc che qua trinh huy xuong va do do dich chuyen su thang bang ve phia tai tao xuong va tang dam do xuong. Dieu tri thay the bang Estrogen la mot thi du ve thuoc chong huy xuong. Cac thuoc khac bao gom alendronate (Fosamax), risedronate (Actonel), raloxifene (Evista) va calcitonin (Calcimar).

Alendronate (Fosamax) la thuoc chong huy xuong biphosphonate. Alendronate da duoc chung minh la co tac dung ngan chan va dieu tri loang xuong sau man kinh cung nhu loang xuong do dung thuoc co cortisone (loang xuong do glucocorticoid). Alendronate cho thay lam tang dam do xuong va giam kha nang gay xuong cot song, xuong chau va xuong canh tay.

Them vao do, mot thoi gian bieu moi cho viec su dung alendronate lieu duy nhat trong moi tuan dang duoc chung minh la phong ngua va chua tri duoc loang xuong sau man kinh. Alendronate cung la thuoc dieu tri loang xuong dau tien duoc cong nhan la lam tang dam do xuong o nguoi dan ong bi loang xuong voi lieu moi ngay hay moi tuan.

Nhin chung Alendronate duoc dung nap tot va it tac dung phu. Mot tac dung phu cua thuoc la kich thich thuc quan (ong noi giua mieng va da day). Thinh thoang co mot so bao cao gap hien tuong viem, loet thuc quan khi su dung thuoc.

De lam giam tac dung phu va tang do hap thu cua thuoc, nen dung alendronate vao buoi sang, khi da day con trong (khoang 30 phut truoc bua an sang) cung voi uong it nhat 240ml nuoc. Uong thuoc khi dung hay ngoi lam giam toi thieu kha nang thuoc bi ket trong thuc quan. De tranh thuoc trao nguoc tro lai thuc quan, benh nhan nen tiep tuc giu tu the tren trong vong 30 phut sau khi uong.

Risedronate(Actonel)la mot thuoc chong huy xuong biphosphonate khac. Giong nhu Alendronate, thuoc cung co tac dung phong ngua va dieu tri loang xuong sau man kinh cung nhu loang xuong do glucocorticoid. Ve ban chat hoa hoc thi Risedronate khac voi Alendronate va co ve it gay kich thich thuc quan hon. Thuoc cung co kha nang ngua huy xuong tot hon Alendronate.

Thuc an, calcium, sat, vitamin va chat khoang hoac thuoc khang acid chua calcium, magnesium hay aluminum co the lam giam hap thu risedronate do do gay mat tac dung cua thuoc. Vi vay, nen uong resedronate voi nuoc loc truoc luc an sang va cung khong nen an uong trong vong it nhat 30 phut sau do.

Raloxifene (Evista) thuoc nhom thuoc moi co ten goi la thuoc dieu hoa thu the estrogen co chon loc (SERMs). SERMs co hoat dong tuong tu nhu estrogen o mot so loai mo trong khi o mot so loai mo khac thi no khong co tac dung. Cac thuoc SERM mang cac loi diem cung nhu khac phuc duoc cac tac dung phu cua estrogen. Do do, tren xuong thi thuoc hoat dong giong estrogen con tai lop niem mac cua tu cung thi thuoc khong co tac dung.

Tamoxifen la thuoc dau tien thuoc nhom SERM duoc dua vao thi truong uc che tac dung kich thich cua estrogen tren mo tuyen vu. Tamoxifen dang duoc chung minh la co gia tri ngan ngua ung thu vu thu hai tren nguoi phu nu bi ung thu vu mot ben. Raloxifene la thuoc SERM thu hai duoc FDA cap phep luu hanh. Thuoc cung dang duoc chung minh la co tac dung ngan ngua va dieu tri loang xuong o phu nu sau man kinh.

Buon non va do bung mat la hai tac dung phu thuong gap khi dung calcitonin o dang chich hay xit qua duong mui. Nhung benh nhan dung thuoc xit qua duong mui Miacalcin thuong bi viem mui do kich thich, chay nuoc mui hay chay mau mui. Calcitonin dang tiem co the gay ra do vung da bi chich, noi ban va do bung mat.

Thuoc duy nhat kich thich tao xuong la fluoride trong khi cac thuoc tri loang xuong khac chi cai thien dam do xuong bang cach uc che qua trinh huy xuong.

Tuy nhien, xuong hinh thanh do su kich thich cua fluoride duong nhu yeu va de gay hon cac xuong binh thuong. Fluoride dang duoc cai tien de dam bao lam giam xuat do gay xuong. Fluoride cung thuong gay ra cac tac dung phu nhu roi loan tieu hoa, dau cac khop va chi duoi. O Hoa Ky, thuoc chua duoc FDA cong nhan trong dieu tri loang xuong.

Cho du co mot nghien cuu gan day cho rang su dung lieu thap fluoride pha che phong thich cham lam thuoc dung nap tot va hieu qua hon trong qua trinh tao xuong (nghia la xuong chac hon), giam kha nang gay xuong cot song thi van chua co du lieu day du de nghi su dung fluoride trong dieu tri loang xuong.

Lua chon thuoc dieu tri loang xuong.

De chon mot loai thuoc dieu tri loang xuong thi nguoi bac si se phai ghi nhan tat ca chi tiet trong benh su cua benh nhan va muc do nang cua loang xuong.

Neu mot phu nu sau man kinh con cac trieu chung khac cua thoi ky man kinh nhu do bung mat va kho am dao thi estrogen se la lua chon thich hop trong dieu tri cac trieu chung tren cung nhu de ngan ngua loang xuong.

Sau khi cac trieu chung cua thoi ky man kinh qua di thi nen xem xet viec su dung estrogen hay cac thuoc tri loang xuong khac cho muc dich dai han.

Neu khi xem xet thay chi co van de phong ngua va dieu tri loang xuong thi viec chon su dung cac thuoc bisphophonate nhu alendronate hay resedronate deu cho hieu qua tuong duong voi dieu tri thay the bang estrogen.

O cac benh nhan bi trao nguoc da day thuc quan, hoac co trieu chung o chua, risedronate gay it kich thich thuc quan hon so voi dung alendronate.

Calcitonin la thuoc chong huy xuong yeu hon estrogen, alendronate (Fosamax), va risedronate (Actonel). Thuoc duoc dung trong truong hop that bai voi cac loai thuoc khac. Raloxifene cung la mot thuoc co tac dung cai thien dam do xuong yeu hon estrogen, alendronate (Fosamax) va resedronate (Actonel). Do do, o cac benh nhan loang xuong o muc do vua den nang thi dieu quan trong la phai su dung cac thuoc co kha nang uc che huy xuong manh hon. Nguoi ta van chua nghien cuu ky ve do an toan va hieu qua cua raloxifene sau hon 3 nam dung thuoc.

Raloxifene va dieu tri thay the bang estrogen khac nhau ve tac dung phu cung nhu ve muc do anh huong len cac loai Cholesterol . Vi du nhu raloxifene khong lam tang HDL cholesterol (von rat co loi cho co the) trong khi estrogen co kha nang do. Tuy vay, ca hai deu co tac dung lam giam loai LDL cholesterol co hai cho co the.

Phong ngua loang xuong o nguoi su dung corticosteroid keo dai.

Su dung keo dai corticosteroid nhu Prednisone, Cortisone va Prednisolone co the gay ra loang xuong. Cac thuoc corticosteroid lam giam hap thu calcium tu ruot, tang thai calcium qua than, va thuc day qua trinh dua calcium ra khoi xuong. De phong ngua loang xuong khi su dung cac thuoc tren keo dai, nguoi benh nen :

Cung cap day du calcium (1000mg moi ngay tren nguoi tien man kinh; 1500 mg moi ngay doi voi nguoi sau man kinh) va vitamin D. (Dung calcium don doc khong kem vitamin D se khong ngan ngua duoc loang xuong do corticosteroid).

Trao doi voi bac si ve kha nang dung alendronate hay risedronate vi ca hai deu co tac dung phong ngua va dieu tri loang xuong do corticosteroid.

O nhung benh nhan bat dau qua trinh dung corticosteroid dai han nen dat van de chup DEXA voi bac si truoc khi thuc hien va theo doi ky tinh trang loang xuong trong suot luc dieu tri.

Theo doi dieu tri loang xuong – Co nen lam DEXA o cac benh nhan dang dung thuoc chong loang xuong hay khong?

Cac to chuc y te co uy tin khac da xac dinh rang dung DEXA thuong qui de theo doi dieu tri hay ngan ngua loang xuong khong mang lai mot loi ich gi. Ve mat khoa hoc thi con qua som de noi rang do dam do xuong la mot cach de theo doi dieu tri loang xuong. Don gian la cac bac si khong biet dung nhung so lieu do dam do xuong mot cach thuong qui nay nhu the nao trong suot qua trinh dieu tri. Nguyen nhan la do:

Thu nhat :dam do xuong thay doi rat cham voi dieu tri nen cac thay doi thuong nho hon do sai so cua may. Noi mot cach khac, chup DEXA thuong qui thi khong the phan biet duoc dau la su tang thuc su dam do xuong do dieu tri hay chi la nhung dao dong nho trong moi lan do cua ban than may chup.

Thu hai :muc dich that su cua dieu tri loang xuong la lam giam kha nang gay xuong ve sau. Hien tai khong co mot moi tuong quan ro ret nao giua tang dam do xuong voi giam nguy co gay xuong khi dieu tri. Mot vi du la thuoc alendronate da cho thay lam giam toi 50% nguy co gay xuong trong khi chi lam tang dam do xuong mot vai phan tram.

Thu ba :cac so lieu ve dam do xuong do trong qua trinh dung thuoc cung khong giup ich cho nguoi bac si len ke hoach hay bo sung them gi ve dieu tri. Vi du nhu trong truong hop chup DEXA thay van tiep tuc giam dam do xuong thi van chua co co so nghien cuu nao cho thay phai thay doi cach dieu tri, dieu tri phoi hop hay tang gap doi lieu thi moi an toan va co hieu qua lam giam ti le gay xuong ve sau.

Thu tu :va rat quan trong, la tham chi co giam them dam do xuong khi dieu tri thi dieu do van kha hon tinh trang thoai hoa xuong neu khong dieu tri.

Thu nam :cac nghien cuu gay day cho thay nhung phu nu van bi mat xuong sau nam dau dung phuong phap dieu tri thay the bang hormon, thi dam do xuong se tang sau 2 nam toi, trong khi nhung nguoi tang dam do xuong trong nam dau lai co khuynh huong xau di sau 2 nam dieu tri tiep theo. Do do, dam do xuong trong qua trinh dieu tri dao dong tu nhien va dieu nay khong tuong ung voi tac dung bao ve gay xuong cua thuoc.

Voi tat ca ly do tren thi do dam do xuong trong qua trinh dieu tri khong duoc xem la co loi. Tuy nhien, trong tuong lai, neu cac nghien cuu dang tien hanh tim ra duoc cach dieu chinh lieu luong thuoc hoac dieu tri phoi hop de ngan ngua toi da kha nang gay xuong thi cac quan diem tren se thay doi ro ret.

Phong ngua gay xuong chau o nguoi gia loang xuong.

To chuc FDA da cho phep dung ao bao ve hong de ngan ngua gay xuong chau o nguoi gia bi loang xuong.

Tren thuong truong hien nay la Hipsaver va Safehip. Chung dac biet co ich cho nhung benh nhan song trong trai duong lao.

Tuong lai cua dieu tri loang xuong.

Cac nghien cuu ve loang xuong dang phat trien mot cach nhanh chong. Trong tuong lai chung se dem lai cac phuong phap dieu tri moi cho can benh ton nhieu tien nay.

Mot so vi du nhu tiem hormon, hormon can giap da dang cho thay lam tang dang ke dam do xuong o nguoi bi loang xuong.

Phuong phap dieu tri moi nay hien nay van chua duoc thuong mai hoa. Dieu tri bang hormon can giap doi hoi phai tiem trong da moi ngay va da duoc chung minh la co ket qua day hua hen tren nguoi bi mac benh loang xuong o ca 2 gioi.

Tom luoc ve loang xuong.

Loang xuong lien quan den su mong di cua xuong (ca ve khoi luong lan dam do) do thieu hut calcium va protein xuong.

Loang xuong la xuong suy yeu va gia tang nguy co gay xuong.

Khoi luong xuong giam sau 35 tuoi, va giam nhanh hon o phu nu sau man kinh.

Cac yeu to nguy co cua loang xuong bao gom di truyen, it van dong, thieu calcium cung nhu vitamin D, thieu estrogen, hut thuoc, uong ruou va dung mot so loai thuoc.

Benh nhan loang xuong thuong khong co trieu chung cho toi khi bi gay xuong.

X-quang lam huong toi chan doan va do dam xuong cho chan doan xac dinh.

Dieu tri loang xuong bao gom luyen tap the duc, cung cap calcium, vitamin D, dung estrogen va cac loai thuoc lam tang dam do xuong, ngung uong ruou va hut thuoc.

Theo Bacsigiadinh

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Ảnh giật mình khi răng miệng không được vệ sinh sạch sẽ

Bạn có thể vẫn đang để hàm răng của mình bị tấn công bởi hàng triệu loại vi khuẩn vì không giữ gìn vệ sinh răng miệng sạch sẽ. Bạn sẽ phải giật mình khi xem những hình ảnh dưới đây.

Tìm hiểu: Vitamin D, 500mg Ca, co the xay ra, qua trinh dieu tri, tap the duc, co tac dung, chung loang xuong, tac dung phu, phu nu, man kinh, benh nhan, nguy co, lam giam, gay ra, dam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Loãng xương

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Loãng xương bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Loang xuong

Nhan xet, hay lien he ve tin Loang xuong co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Loang xuong de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Hoi dap suc khoe trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Hoi dap suc khoe
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0