Hieu qua cua sieu am Doppler trong chan doan benh ly than

Tags: do lech tan so, Chan doan hinh anh, dong mach than, hep dong mach, co y nghia, trong truong hop, sieu am, benh ly, co the, mach mau, be tac, duoc dung, tang, tieu, cao


Hieu qua cua sieu am Doppler trong chan doan benh ly than

Sieu am thuong duoc dung nhu mot trong nhung bien phap chan doan hinh anh ban dau benh ly than du do chuyen biet khong cao.

Sieu am mau Doppler va sieu am mau nang luong da lam cho sieu am tro nen day an tuong trong chan doan va xu tri nhieu loai benh ly than.

Sieu am B-mode voi do phan giai cao chi co the cung cap cac chi tiet giai phau chu khong the thong tin ve chuc nang than. Tuy nhien, sieu am mau Doppler va sieu am mau nang luong da lam tang kha nang chan doan cua sieu am khi danh gia ve than. Thi du sieu am Doppler anh doi co the cung cap thong tin ve chuc nang khi khao sat huyet dong hoc cua than von binh thuong co nhieu mach mau. Thoat dau sieu am Doppler duoc dung de kham tong luc ve cac than ghep, nhung hien nay duoc dung de kham hau het cac loai benh ly than.

Cac dau hieu Doppler than binh thuong

Sieu am anh doi tuc thoi va co do phan giai cao da la phuong tien khao sat ban dau pho bien nhat de kham benh ly than. Sieu am Doppler la cach thuc de nhat va khong can thiep de danh gia luu luong mau chu mo than. Sieu am mau va sieu am mau nang luong de dang cho thay nhung thay doi tong quat cua luu luong mau chu mo than, nhung phan tich pho Doppler doi hoi danh gia cac thay doi huyet dong cua luu luong mau qua than.

Ðe dac trung dang song Doppler trong than, chi so can RI (do lech tan so tam thu toi da do lech tan so cuoi tam truong / do lech tan so tam thu toi da) thuong duoc dung nhat. RI thuong duoc do 3 noi moi ben than (cuc tren, cuc duoi va vung lien cuc) va tinh gia tri trung binh. RI tinh duoc trong sieu am Doppler than phan anh do can mach mau than o ha luu.

Khi khong co tin hieu luu luong cuoi tam truong, chi so can RI la 1,0.

Neu luu luong cuoi tam truong dao chieu, RI tro nen lon hon 1,0.

RI giam tu dong mach phan thuy trong vung ron than cho den cac dong mach gian tieu thuy o ngoai bien than. Cac dong mach gian tieu thuy la noi tot nhat de khao sat pho Doppler cua chu mo than. Giuong mach mau binh thuong cua than co tro khang thap va pho Doppler o dong mach gian tieu thuy co pho dong chay nho cao ve phia truoc lien tuc thi tam truong.

Binh thuong RI than duoi 0,65 va hiem khi vuot qua 0,7

Mot so yeu to anh huong den RI: huyet ap thap co y nghia, giam nhip tim dang ke, tu dich quanh than hay duoi vo bao co the lam tang RI. Noi chung, tre em dac biet tre so sinh va tre con binh thuong co RI cao hon nguoi lon.

Sieu am Doppler trong benh ly chu mo than

Benh ly chu mo than chu yeu co lien can voi phan mach mau hay phan ong-ke thuong lam tang RI trong khi benh ly cau than thi RI khong tang. Cac benh co RI tang va co tuong quan do nang cua benh gom benh than tieu duong, hoi chung gan than, hoi chung suy than tan mau (hemolytic uremic syndrome) va viem than lupus.

Benh than tieu duong la mot trong nhung nguyen nhan quan trong nhat gay roi loan chuc nang than. Mot dac diem mo benh hoc chu yeu cua than trong benh than tieu duong giai doan tien trien (thi du xo hoa vi cau than lan toa va cac bien doi xo vua mach) la tang suc can mach mau than ngoai bien va co bieu hien tang RI tren pho Doppler. Tuy vay noi chung RI khong tang trong giai doan som benh than tieu duong.

O cac benh nhan cua hoi chung suy than tan mau, cac bien doi tren pho Doppler co the dung de tien luong kha nang hoi phuc va la huong dan cho dieu tri.

Sieu am Doppler cung co the boc lo cac bien doi huyet dong o than cac benh nhan xo gan, ngay ca khi khong co dau hien suy than lam sang va co day du yeu to hoi chung gan than.

Trong cac benh than cap tinh (acute renal failure, ARF), cac dau hieu sieu am tim thay thuong khong dac hieu. Sieu am Doppler thong tin them ve huyet dong hoc cua than va giup phan biet cac loai ARF.

RI tang vao khoang 90% cac loai benh ly ARF theo sau cac hoai tu ong than cap tinh trong khi chi co 20% benh nhan ARF co nguyen nhan truoc than co tang RI. Trong tien trinh ARF tinh trang chuc nang than co the thay doi nhanh chong. Sieu am Doppler la bien phap tuc thi de theo doi tinh trang huyet dong hoc cua than va kham di kham lai de dang. Mot nghien cuu tren suc vat phat hien rang RI thay doi truoc khi serum creatinin thay doi trong tien trinh ARF con hoi phuc. Vay neu lam di lam lai sieu am Doppler de xac dinh cac bien doi cua RI co the tien luong duoc dien tien cua ARF va chon duoc chien luoc xu tri thich hop.

Doppler than trong benh ly than tac nghen

Chup than qua nga tinh mach (intravenous urography, IVU) truoc day da duoc chap nhan la phuong phap tieu chuan de danh gia benh than tac nghen. Tuy nhien, ngay nay, sieu am tro nen la mot ky thuat chan doan hinh anh ban dau duoc hau het cac khoa radiology ap dung.

Khi sieu am moi duoc ap dung viec danh gia tac nghen than dua vao cac bien doi giai phau cua than. Cac ky thuat Doppler moi cho phep danh gia them cac thong so sinh ly nhu luu luong mau va nuoc tieu.

Nhieu khao sat nhan manh kha nang cua sieu am Doppler trong danh gia be tac duong tieu, dac biet la phan biet dan duong tieu do be tac va khong do be tac. Tuy nhien, gia tri cua Doppler than trong phan biet than u nuoc do be tac va khong do be tac hay con phai tranh luan them. Vai nghien cuu chung minh do nhay va do chuyen biet cua sieu am Doppler.

Trong mot nghien cuu, 14 truong hop than be tac co RI tang binh quan (0,7 0,04), doi chieu voi 7 than khong dan do be tac (RI binh quan la 0,64 0,04). Trong mot bao cao khac, tieu chuan doi gom RI lon hon 0,7 va do chenh lech RI cua 2 than lon hon 0,08 co do nhay 100%, do chuyen biet 94%, gia tri tien doan duong tinh 95% va gia tri tien doan am tinh la 100% khi chan doan be tac mot ben o tre em voi tac khuc noi be than va nieu quan.

Tuy nhien, cac khao sat khac gioi han viec dung RI de chan doan benh ly tac nghen; vai bao cao nhan thay chi co 30 den 37% co tang RI trong benh ly tac nghen duong tieu.

Trong khao sat cua chung toi o 31 benh nhan benh ly tac nghen duong tieu duoc xac dinh bang IVU, cac benh nhan duoc chia lam 4 nhom tuy theo thoi gian xay ra hoi chung va thoi gian keo dai khi tram thuoc can quang dai be than. Dung mot diem cut-off cua RI=0,7, do nhay toan the trong chan doan benh ly tac nghen duong tieu rat thap (19,3%). Chi trong nhom co trieu chung khoi phat cap tinh (it hon mot tuan) va thoi gian tram thuoc can quang dai be than keo dai (hon 120 phut) thi sieu am Doppler moi co do nhay cao (80%).

Mot nghien cuu tren tho tuong trinh rang RI tang cao xay ra trong 3 ngay dau sau khi that mot phan nieu quan, nhung lai giam trong 7 ngay sau do tinh tu khi that nieu quan.

Dua tren ket qua lam sang va thuc nghiem chung toi ket luan sieu am Doppler co do nhay rat thap trong viec phan biet dan duong tieu do be tac va khong do be tac noi chung, nhung co the co ich trong truong hop be tac cap tinh va nang.

Doppler than trong hep dong mach than

Cac tieu chuan duoc dung de phat hien hep co y nghia gom: toc do dinh tam thu lon hon 100cm/sec, pho rong ra, ti so toc do dinh tam thu cua than va toc do dinh tam thu cua dong mach chu bung >3,5, hoac khong tim thay pho dong mach than.

Tuy nhien, sieu am Doppler khong bao gio duoc chap nhan rong rai nhu la phuong phap kham phat hien cua hep dong mach than, boi cac kho khan ky thuat la chinh.

Hep dong mach than co y nghia huyet dong hoc lam xung giam dan trong ha luu cua mang dong mach, tao ra dang song co bien do thap voi do doc gia toc suy giam (trong than [pulsus parvus va tardus, nhip nho va cham].

Cac tieu chuan phat hien hep dong mach than doan gan duoc de nghi la :

Thoi gian gia toc keo dai (dai hon 0,07 sec.), va giam chi so gia toc (nho hon 3,0m/sec) cung voi mat dinh de dan tam thu som binh thuong/ phuc hop song doi. Voi ky thuat nay va cac tieu chuan chan doan sieu am Doppler co ti le ky thuat thanh cong cao, thoi gian kham ngan va do nhay va do chuyen biet cao trong chan doan hep dong mach than.

Tuy vay co nhieu phuc tap hon suy nghi ban dau va mot so nghien cuu tuong trinh lai la sieu am Doppler bi gioi han trong truong hop dong mach than hep nang. Cac chat uc che men angiotensin-converting (ACE) co the tang cuong nhip cham pulsus tardus xa hon mot cho hep dong mach than co y nghia. Ðanh gia Doppler o nhieu cho trong than co the tim thay hep cac doan dong mach than.

Sieu am Doppler va cac khoi u than

Phan lon cac carcinom te bao than co nhieu mach mau va tuoi mau nay bieu hien duoc bang sieu am mau va sieu am Doppler nang luong va dinh luong duoc bang phan tich pho Doppler. Cac mach mau cua u thuong co xu huong cho thay do lech tan so Doppler lon va toc do cao do hay co do dong tinh mach. Ðo lech tan so trong khoang 2,5 den 10 kHz voi dau do 3MHz thuong duoc ghi nhan la cua renal cell carcinoma.

Mach mau khoi u cung thuong co xu huong co vach thieu lop co do do gay nen kieu dong chay tro khang thap voi dang song co thanh phan tam truong cao. Quan trong hon nua la dang co tin hieu mau trong mot khoi dang nang giup phan biet giua cac nang phuc tap lanh tinh va cac u dac echo kem voi cac cystic renal cell carcinoma. Trong truong hop nhu vay dung chat contrast co the co loi.

Sieu am Doppler va than ghep

Voi cac than ghep, sieu am Doppler duoc dung de theo doi ton tai cac dong mach va tinh mach than, phat hien hep dong mach than ghep, chan doan cac ton thuong mach mau nhu phinh gia dong mach va do dong tinh mach, va tim cac tro khang mach mau bat thuong. Chi so RI lon hon 0,9 co nhieu kha nang thai ghep cap tinh hoac huyet khoi tinh mach than. Tuy nhien, tuong quan lam sang quan trong hon va nguyen nhan cua loan chuc nang than ghep thuong duoc xac dinh bang sinh thiet than.

Trong giai doan hau phau som tro khang mach mau than bat thuong co the la hau qua tac tinh mach than do thai ghep toi cap. Neu tro khang binh thuong ngay sau mo nhung co mat luu luong tam truong trong 24 gio phai nghi toi hoai tu ong than cap (acute tubulat necrosis, ATN). ATN han nhu luon xay ra truoc giai doan nhoi mau co y nghia ca cua benh nhan lan nguoi cho than. Trong tuan le thu 2 sau mo nguyen nhan thuong gap nhat cua tro khang mach mau than bat thuong la thai ghep cap tinh, dac biet la trong truong hop co yeu to mach mau.

Ket luan

Gia tri cua sieu am mau va sieu am mau Doppler nang luong da lam cho vai tro sieu am tro nen day an tuong trong chan doan va xu tri nhieu loai benh ly than bao gom benh ly chu mo than, hep dong mach than, cac khoi u than va cac van de ket hop voi ghep than.

(Theo YKhoa)
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Tìm hiểu: do lech tan so, Chan doan hinh anh, dong mach than, hep dong mach, co y nghia, trong truong hop, sieu am, benh ly, co the, mach mau, be tac, duoc dung, tang, tieu, cao

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Hiệu quả của siêu âm Doppler trong chẩn đoán bệnh lý thận

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Hiệu quả của siêu âm Doppler trong chẩn đoán bệnh lý thận bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Hieu qua cua sieu am Doppler trong chan doan benh ly than

Nhan xet, hay lien he ve tin Hieu qua cua sieu am Doppler trong chan doan benh ly than co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Hieu qua cua sieu am Doppler trong chan doan benh ly than de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin suc khoe trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin suc khoe
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0