Chan doan va dieu tri sot xuat huyet Dengue

Tags: Sot xuat huyet Dengue, benh truyen nhiem, dieu tri, nguoi benh, chan doan, co the, dau hieu, chay mau, gay, dich, sinh, den, dac


Benh sot xuat huyet Dengue (SXHD) la benh truyen nhiem gay dich do virus Dengue co 4 typ huyet thanh (D1, D2, D3, D4) gay nen.

Hang nam, nguoi ta uoc tinh co khoang 50 trieu nguoi bi nhiem benh. Virut Dengue truyen tu nguoi benh sang nguoi lanh qua vat chu trung gian truyen benh la muoi Aedes Aegypti. Benh luu hanh quanh nam o nuoc ta nhung dich thuong xay ra vao cuoi mua he, dau mua mua (tu thang 4 den thang 11) voi chu ky khoang 4 - 5 nam/lan. Benh co the gap o moi doi tuong nhung thuong gap o tre em va nguoi tre.

SXHD la benh thuong gap do cung 1 hoac nhieu typ virut Dengue gay nen. Neu SXHD co cac dau hieu tien soc (canh bao nang) thuong dien bien nang luon co khuynh huong co dac mau do hien tuong thoat huyet tuong qua long mach, neu khong duoc dieu tri dung va kip thoi, benh nhan SXHD de bi soc dan den tu vong. Trong bai viet nay, chung toi chi trinh bay nhung van de co ban ve bieu hien lam sang, chan doan va dieu tri benh SXHD.
Chan doan va dieu tri sot xuat huyet Dengue
 Muoi Aedes Aegypti la nguyen nhan chinh gay SXH.

Chan doan

 - SXHD thuong mo dau bang trieu chung sot dot ngot nhanh chong dat toi 39 - 400C. Cung voi sot, nguoi benh thay met moi, nhuc dau (nhat la nhuc 2 hoc mat), dau moi cac co khop... Sot lien tuc, thuong keo dai 5 - 7 ngay (co 1 so it truong hop co the sot toi 8 - 10 ngay).

 - Xuat huyet: Day la trieu chung giup chung ta de nhan biet duoc tren lam sang. Xuat huyet thuong xuat hien tu ngay thu 3 sau sot tro di. Dau hieu xuat huyet rat da dang, tu dau hieu day that duong tinh den xuat huyet duoi da dang not, cham (do nhu tom luoc), xuat huyet niem mac (chay mau cam, non ra mau, rong kinh…). Doi khi co the gap xuat huyet noi tang (chay mau nao). Cung voi xuat huyet, o benh nhi thuong thay gan to duoi bo suon, mem. Nguoi ta giai thich co che chay mau trong SXHD do 3 yeu to: giam tieu cau, gian thanh mach va roi loan yeu to dong mau.

- Co dac mau: cung tu ngay thu 3 sau sot, thanh mach mau gian no (do phuc hop khang nguyen - khang the hinh thanh) lam cho nuoc thoat ra khoi long mach. Neu do hematocrit, nguoi ta nhan thay ty le te bao mau (huu hinh) voi the tich huyet tuong (vo hinh) tang len dan. Hien tuong thoat mach nay dan den tinh trang co dac mau do giam the tich huyet tuong va dan den soc. Soc nhe (som) thuong thay tre vat va, huyet ap ha hoac ket (chenh lech giua huyet ap toi da va huyet ap toi thieu lon hon hoac bang 20mmHg), chan tay lanh, dai it. Nang hon, nguoi benh lo mo, me sang, huyet ap khong do duoc, vo nieu.

 Ngoai cac trieu chung lam sang tren day (du de chan doan o cong dong), o cac co so y te, nguoi benh thuong duoc lam cac xet nghiem mau (so luong tieu cau thuong ha nho hon hoac bang 100 x 109/l). O cac benh vien lon co the lam xet nghiem MAC - ELISA de xac dinh chan doan.

Phong va dieu tri

Trong vu dich, moi truong hop SXHD deu phai duoc cac y bac si kham benh va phan loai de dieu tri, dac biet can phat hien som cac dau hieu canh bao nang nhu dau bung, non nhieu, xuat huyet niem mac, gan to va dac biet la tang hematocrit, giam nhanh tieu cau.

Trong thuc te, SXHD nhe chiem ty le lon trong vung co dich. Nguoi benh SXHD nhe co the dieu tri tai nha, cac bac cha me, nguoi than can co nhung chu y sau day:

Chi ha sot khi nhiet do >390C, boi vi sot la phan ung cua co the chong lai su nhan len cua virut Dengue. Thuoc ha sot thuong dung la paracetamol (efferalgan, dologin, panadol…).

Khong duoc dung cac thuoc ha nhiet nhom aspirin, aspegic… vi cac thuoc nay co the lam tang nguy co chay mau.

Chan doan va dieu tri sot xuat huyet Dengue
 Dau hieu day that duong tinh (+).

- Bu nuoc bang duong uong: oresol la dung dich co thanh phan nuoc va dien giai thich hop voi SXHD. Tuy nhien, dich oresol kho uong (nhat la voi benh nhi), co the thay the bang nuoc chao muoi, nuoc hoa qua…

- Khong nen tu y cho dung khang sinh vi khang sinh khong co tac dung doi voi virut, mat khac doi khi gay cac tac dung co hai cho nguoi benh, chi su dung khang sinh khi co chi dinh cua bac si.

 - Dieu quan trong la phai theo doi nguoi benh de phat hien cac dau hieu nang de kip thoi dua den benh vien nhu:

+ Sot qua cao

+ Khong uong duoc do non va tieu chay

 + Chan tay lanh

 + Vat va, kich thich, lo mo

+ Dai it

+ Xuat huyet lan rong, chay mau cam, chay mau chan rang

+ Dau bung

Neu nguoi benh SXHD khong duoc chan doan, dieu tri va theo doi, nhat la khi nguoi benh co nhung dau hieu canh bao nang, benh se tien trien nang, de doa den tinh mang nhu soc, roi loan dong mau, xuat huyet noi tang, dac biet xuat huyet nao, nguoi benh co the tu vong.

Hien nay chua co vaccin de phong nhiem virut Dengue va cung khong co thuoc dieu tri dac hieu. Vi vay, bien phap phong chong SXHD chu yeu dua vao phong chong muoi A.aegypti, tuc la cat dut con duong lay truyen cua benh. Cac bien phap phong chong A.aegypti bao gom:

- Khong cho muoi A.aegypti co dieu kien sinh san va phat trien

- Khong cho muoi A.aegypti tiep xuc voi benh nhan va dot nguoi (bao ve ca nhan).

- Tieu diet muoi A.aegypti bang cac bien phap hoa hoc, sinh hoc.

Su dung hoa chat de tieu diet trung gian truyen benh nen ket hop voi cac bien phap lam giam su sinh san va phat trien cua muoi A.aegypti. Trong giai doan khong co dich, cac bien phap thuong xuyen la lam giam nguon sinh san, phat trien cua A.aegypti ket hop voi hoa chat diet bo gay va cac bien phap sinh hoc.

PGS.TS. Trinh Thi Ngoc; ThS. Nguyen Van Dung (Khoa Truyen nhiem BV Bach Mai)
Viet Bao (Theo SK&DS)
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

Nguy hại chết người của cà phê với phụ nữ

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, phụ nữ uống nhiều cà phê mỗi ngày sẽ khiến nguy cơ nhồi máu cơ tim của phụ nữ tăng khoảng 70%, uống càng nhiều nguy cơ mắc bệnh càng cao.

Tìm hiểu: Sot xuat huyet Dengue, benh truyen nhiem, dieu tri, nguoi benh, chan doan, co the, dau hieu, chay mau, gay, dich, sinh, den, dac

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Chẩn đoán và điều trị sốt xuất huyết Dengue

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Chẩn đoán và điều trị sốt xuất huyết Dengue bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Chan doan va dieu tri sot xuat huyet Dengue

Nhan xet, hay lien he ve tin Chan doan va dieu tri sot xuat huyet Dengue co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Chan doan va dieu tri sot xuat huyet Dengue de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin suc khoe trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin suc khoe
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0