Bien chung than kinh ngoai bien o benh nhan dai thao duong

Tags: BN DTD, dai thao duong, day than kinh, co hieu qua, thuoc giam dau, bien chung, dieu tri, cam giac, benh nhan, ban chan, ngoai bien, gay, co, hien, cao


Bien chung than kinh do dai thao duong hiem khi gay tu vong nhung lai la thu pham chinh gay tan phe va la nguyen nhan hang dau gay cat cut chan o cac benh nhan dai thao duong (BN DTD). Cho den nay, dieu tri cac bien chung than kinh do DTD van con nhieu kho khan cho nen viec phong ngua co vai tro cuc ky quan trong.

>> Benh nhan dai thao duong tap the thao: Loi ich va nguy co

>> Benh dai thao duong va bien chung te chan tay

Bien chung than kinh co pho bien khong?

Trong co the co nhieu loai day than kinh co chuc nang khac nhau. Day than kinh cam giac co nhiem vu truyen ve nao cac cam giac nhu dau, nong, lanh, ve su chuyen dong cua cac co; day than kinh van dong co nhiem vu dan truyen cac tin hieu tu nao den cac co, ra lenh cho co chuyen dong; ngoai ra con co cac day than kinh thuc vat lam nhiem vu chi huy cac hoat dong doc lap khong theo y muon chu quan cua con nguoi nhu dieu hoa huyet ap, nhip tim, nhip tho, tieu hoa thuc an, tiet mo hoi… (vi the con duoc goi la day than kinh tu dong).

Bien chung than kinh kha pho bien o cac benh nhan dai thao duong (BN DTD), nhat la cac BN kiem soat duong mau khong tot. Tinh chung thi khoang 60-70% BN DTD co bien chung nay, chu yeu la bien chung than kinh ngoai bien va bien chung than kinh thuc vat. Dang chu y la ngay tai thoi diem duoc phat hien DTD da co gan 10% so BN co bien chung than kinh.

Nguyen nhan gay bien chung than kinh o cac BN DTD

Co che gay ton thuong than kinh o cac BN DTD chua duoc biet ro hoan toan, co the tinh trang duong mau cao keo dai se gay ton thuong (tac, hep) cac mach mau nho nuoi day than kinh, mat khac duong mau cao con sinh ra cac san pham chuyen hoa gay doc cho day than kinh. Hau qua la cac day than kinh bi thoai hoa, toc do dan truyen cac tin hieu bi cham lai, co khi mat han. Hau het nhung ton thuong nay co tinh chat thoai hoa vinh vien, va khi co tren 50% so soi truc bi ton thuong thi kha nang phuc hoi la khong the.

Ngoai viec khong kiem soat tot duong mau, mot so yeu to lam tang nguy co mac bien chung than kinh o cac BN DTD: Thoi gian bi DTD lau; Tuoi cao: Trong mot nghien cuu, ty le bi bien chung than kinh la 5% o nhung BN 25-29 tuoi nhung tang cao toi 44,2% o nhung nguoi 70-79.

Co mac them cac benh tim mach, co tang huyet ap, beo phi, co roi loan mo mau; Hut thuoc la, dinh duong kem, co bien chung than…Ngoai ra, cac BN nam gioi, BN DTD typ 2 cung de bi bien chung than kinh hon cac BN nu, va BN DTD typ 1.

Cac bieu hien cua bien chung than kinh o BN DTD 

Bien chung than kinh ngoai bien, anh huong chu yeu den cac day than kinh o chi duoi, voi cac bieu hien chinh la:

Dau hieu som cua ton thuong day than kinh o cac BN DTD la giam cam giac dong deu o ca hai chan, chu yeu o ban chan, cung co the lan len ca cang chan nhung it khi vuot qua dau goi (roi loan cam giac kieu di bot).

Te bi, cam giac nhu kien bo, chu yeu o hai ban, ngon chan.

Dau nong rat hai ban chan, nhat la gan ban chan, dau tang ve dem khien BN bi mat ngu. Dau co the xuat hien tung dot hoac keo dai. Cac trieu chung dau nay rat kho dieu tri va thuong khong dap ung voi cac thuoc giam dau thong thuong.

Mat mot phan hoac toan bo cam giac o hai chan va tay. Khi day than kinh o chan bi ton thuong, cam giac o khu vuc nay se bi roi loan hoac mat, ban chan cua BN se rat de bi ton thuong do khong nhan biet duoc cac dau hieu canh bao nguy hiem nhu dau, nong hay dam vao di vat. Nhieu BN bi bong hoac co nhung vet rach lon o chan ma khong he hay biet cho toi khi chan bi sung tay, nhiem trung nang. Hau qua la nguy co bi loet ban chan, bi cat cut chan tang len rat cao o BN DTD. Tai My, khoang 60% cac truong hop bi cat cut chi khong do chan thuong xay ra o BN DTD, chu yeu do bien chung than kinh.

Bien chung than kinh cam giac o ban chan co the gay bien dang cac khop xuong ban va co chan, dien hinh la ban chan Charcot.

Chan doan bien chung than kinh do DTD

Dau tien cac BN can phai thong bao voi bac si tat ca cac dau hieu bat thuong ma ban moi phat hien ra, nhu te bi chan tay, dai kho, roi loan tieu hoa...

Tiep do cac bac si se kham va lam mot so test de danh gia chinh xac la ban co bien chung than kinh hay khong, loai bien chung gi va muc do nhu the nao, vi du nhu cac test kiem tra muc do cam nhan cua chan hoac tay ban ve nhiet do nong hoac lanh, ve cam giac dau (cham kim), ve cam giac rung... Thong thuong de xac dinh mot BN co bien chung than kinh hay khong chi can dua vao ket qua kham lam sang la du.

Mot so BN se duoc do dien co nham danh gia muc do co co khi co cac kich thich ve dong dien. Nhung BN co bien dang khop kieu Charcot duoc chup XQ de danh gia ton thuong xuong khop.

Tuy nhien cung co nhieu BN hoan toan khong co trieu chung gi va bien chung than kinh chi duoc phat hien khi bac si hoi hoac kham. Vi vay cac BN DTD can duoc kham dinh ky than kinh hoac kham ban chan 1-2 lan moi nam boi cac bac si than kinh hoac bac si DTD de tranh bo sot cac bien chung than kinh, han che nhung hau qua dang tiec co the xay ra.

Dieu tri bien chung than kinh do DTD

Bien phap chung

Quan trong va hieu qua nhat la phai kiem soat duong mau that tot, tranh de duong mau roi vao vung nguy hiem. De dat duoc muc tieu nay, nhieu BN DTD phai chuyen sang tiem insulin.

Ngoai ra can loai bo cac yeu to lam nang them bien chung than kinh nhu duy tri che do tap luyen deu dan, phan dau co can nang binh thuong, dieu tri tang huyet ap, roi loan mo mau va bo thuoc la...

Mot so nghien cuu cho thay dieu tri vitamin nhom B lieu cao co tac dung ho tro tot.

Dieu tri trieu chung te bi, nong rat, dau bang cac thuoc sau.

Cac thuoc giam dau chong viem thong thuong nhu paracetamol, mobic, felden... uong truoc khi di ngu.

Cac bien phap dieu tri vat ly nhu di tat, mac quan ao dai khi di ngu de phong ngua chieu, ga giuong cham vao da gay dau.

Kiem soat duong huyet de phong bien chung than kinh cua DTD.

Boi cac loai kem nhu capsaicin 0,075%, novocain (von la cac thuoc te)... hoac xit thuoc isosorbide dinitrate len cho dau cung co hieu qua trong mot so truong hop.

Mot so thuoc chua dau do nguyen nhan than kinh co hieu qua tuong doi tot nhu amitryptilin (ten thuong mai la laroxyl) uong truoc khi di ngu 1-2h, thuoc co the dat hieu qua toi da sau 2-3 tuan. Tuy nhien khi dung lieu cao co the gay tac dung phu nhu kho mieng, dai kho.

Hien nay thuoc giam dau do bien chung than kinh DTD co hieu qua nhat la gabapentin (ten thuong mai la neurontin, gabantin). Thuoc bat dau co hieu qua sau khoang 1-2 tuan, va tinh chung thi khoang gan 80% cac truong hop bien chung than kinh ngoai bien co dap ung voi thuoc nay.

Nhin chung cac thuoc giam dau can duoc dung deu va thuong xuyen thi co tac dung tot hon la chi dung khi co dau hoac dau tang len. Tuy nhien cho toi nay chua co phuong phap hoac loai thuoc nao duoc coi la co kha nang dieu tri khoi hoan toan bien chung than kinh do DTD, nhat la trieu chung dau.

Tom lai: Bien chung than kinh la mot bien chung pho bien o cac BN DTD va co bieu hien rat da dang o nhieu co quan, bo phan khac nhau. Bien chung than kinh, mot khi da xuat hien, se lam thay doi benh canh DTD, va la nguyen nhan quan trong gay tan phe, lam giam chat luong cuoc song cua nguoi benh. Dieu tri bien chung than kinh thuong dat hieu qua khong cao, vi vay can ap dung som va tich cuc cac bien phap phong ngua ma quan trong nhat la kiem soat duong mau that tot.

ThS. Nguyen Quang Bay


VietBao.vn (Theo Suckhoedoisong)

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

6 cách đối phó với tình trạng kiệt sức sau sinh

Vài tuần đầu tiên sau khi bé yêu trở về nhà từ bệnh viện, bạn sẽ phải đối mặt với một trong những thách thức lớn nhất của thời kỳ hậu sản – kiệt sức sau sinh.

Tìm hiểu: BN DTD, dai thao duong, day than kinh, co hieu qua, thuoc giam dau, bien chung, dieu tri, cam giac, benh nhan, ban chan, ngoai bien, gay, co, hien, cao

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh nhân đái tháo đường

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh nhân đái tháo đường bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Bien chung than kinh ngoai bien o benh nhan dai thao duong

Nhan xet, hay lien he ve tin Bien chung than kinh ngoai bien o benh nhan dai thao duong co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Bien chung than kinh ngoai bien o benh nhan dai thao duong de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Nhung dieu nen biet trong chuyen muc Suc khoe.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Nhung dieu nen biet
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0