Benh khong lay nhiem 10 quan niem dung sai

Theo uoc tinh cua WTO, su thay doi cua mo hinh benh tat, trong do co benh khong lay nhiem ngay cang gia tang. Hang nam, co toi 60% so nguoi chet vi cac benh khong lay nhiem.

Duoi day la nhung quan niem dung sai do Bo Y te Viet Nam cong bo ve loai benh nay:

1. Benh khong lay nhiem (KLN) la benh cua nuoc co thu nhap cao?

Thuc te la 4/5 truong hop tu vong do xay ra o nhung nuoc co thu nhap thap.

2. Nhung nuoc thu nhap trung binh va thap nen tap trung cho cac benh lay nhiem truoc.

Su thuc la cac nuoc thu nhap trung binh va thap phai chiu ganh nang benh tat kep. Cac benh lay nhiem va benh KLN deu tap chung o nhung nuoc nay. Trong khi benh lay nhiem o nhung nuoc thu nhap trung binh va thap dang co xu huong giam dan thi cac truong hop tu vong va cac yeu to nguy co cua benh KLN dang gia tang manh me, dac biet la o khu vuc thanh thi.

Phong chong benh KLN chu yeu tap chung vao cac yeu to nguy co nhu hut thuoc la, lam dung bia ruou, dinh duong bat hop ly va it van dong..

Chinh vi vay, van de phong chong benh lay nhiem khong the tri hoan toi khi giai quyet on thoa cac benh lay nhiem nhu HIV, cum gia cam H5N1, lao…khi do, ganh nang do benh KLN da tro thanh qua tai doi voi nganh Y te va nen kinh te cua dat nuoc.

Su that la o tat ca cac quoc gia kem phat trien, nguoi ngheo de bi mac cac benh KLN hon. Nguoi ngeo thieu thon ve vat chat dan den dieu kien song khong dam bao, cang thang than kinh, dong thoi co hanh vi nguy co cao hon (hut thuoc la, uong ruou…), it co kha nang tiep can voi cac dich vu y te chat luong tot. Hau qua la nguoi ngeo thuong mac benh som hon, thoi gian ganh chiu benh tat dai hon va nhanh chet hon.

4. Benh KLN hay gap o nguoi gia

Thuc te la co toi mot nua cac truong hop tu vong do Benh KLN gap o nguoi duoi 70 tuoi. Trong do, 1/4 truong hop la duoi 60.

Nhung nghien cuu gan day cho thay, tinh trang can nang so sinh thap lam tang nguy co mac benh tang huyet ap , benh mach vanh va dai thao duong o tuoi ngay sau do. Beo phi o tre em lam tang nguy co tu vong va tan tat o tuoi truong thanh.

5. Benh gap chu yeu o nam gioi

Quan niem cho rang nam gioi uong ruou va hut thuoc la, uong ruou nhieu hon nen de mac benh KLN hon la sai lam.

Tren thuc te, benh KLN gap o nam va nu la tuong duong.

Phu nu tuy khong hut thuoc phai hit khoi thuoc nhieu hon (hut thuoc thu dong) nen co nguy co mac benh nhu hut thuoc. Hon nua, nu gioi thuong bi cang thang than kinh hon. Cac yeu to nguy co khac nhu dinh duong bat hop ly, it hoat dong the luc o nam va nu la tuong duong.

6. Phat sinh benh KLN thuoc trach nhiem ca nhan do co hanh vi, loi song khong lanh manh.

Mac du hanh vi nguy co cua ca nhan dong vai tro quan trong trong phat sinh benh KLN. Tuy nhien, trong cac yeu to nguy co (nguyen nhan gay benh con co cac yeu to ve kinh te, chinh tri va cac yeu to khong the thay doi duoc nhu tuoi, gioi, chung toc.

Cac yeu to kinh te, trinh tri, xa hoi anh huong rat lon toi hanh vi ca nhan thi vai tro cua Chinh phu, cac cap lanh dao va doan the anh huong rat lon den hanh vi lanh manh, thuc day moi nguoi tiep xuc voi lua chon ve dieu kien cuoc song.

7. Benh KLN khong the phong chong duoc

Cac yeu to nguy co cua benh KLN da duoc biet, neu loai bo nhung nguy co nay thi it nhat co the loai bo 80% benh tim, dot quy, va dai thao duong typ, tren 40% ung thu cac loai.

8. Phong chong benh KLN rat ton kem

Phong chong benh KLN chu yeu vao cac cac yeu to nguy co, cac can thiep nay rat kinh te. Vi du nhu bo thuoc la thi khong nhung giup co the khoe manh ma con tiet kiem duoc tien mua thuoc.

Nhung can thiep khi mac benh thi dat hon, tuy nhien nhieu can thiep trong nhom nay rat re tien va co the thuc hien o moi noi do su dung che do an uong, luyen tap. Vi du, de phong chong bien chung cua tang huyet ap co the theo dung che do an uong. luyen tap va dung thuoc voi chi phi voi khoang 900d/ngay.

9. Mot so nguoi beo phi, thua can co hut thuoc la ma van khoe manh va song lau

Day chi la nhung truong hop ca biet. Neu nhung nguoi nay bo thuoc, an uong hop ly va van dong than the thuong xuyen, ho se khoe manh hon va song lau hon.

10. Tat ca moi nguoi deu phai chet vi ly do nao do

Mac du la vay nhung chung ta co the tranh khong de chet non va khong de chet dan, mon trong dau don do benh tat hanh ha.

Thanh Tram