Vung tien ti choi ngoc nghien

Tags: Son La, Tua Chua, Quynh Nhai, Dien Bien, Muong Dun, Huoi Xo, tinh trang khai thac, thoi gian gan day, nguoi so huu, duoc coi la, loc binh, ban ghe, co gia, Go nghien, nguoi dan, ngoc


Duoc coi la bieu tuong cua su giau sang phu quy, the hien “dang cap” cua nguoi so huu, dem lai nhieu may man, tai loc, thoi gian gan day, ngoc nghien duoc dan sanh choi va gioi “quy toc” san lung rao riet.

Nhung bo loc binh hay ban ghe dong bang ngoc nghien co gia tu vai tram trieu den vai ti khong phai la chuyen hiem gap. Dung la nghe choi cung lam cong phu nhung cai “nghe” nay lai dang hien hien nhieu he luy, do la su chay mau tai nguyen rung.

Thu choi cua "dai gia"

Cung khong khac gi tram huong duoc hinh thanh tu cay do bau, ngoc nghien hay con goi dan da la nghien "hoa thach", mat nghien, nu nghien hay biu nghien la phan cung nhat cua cay go nghien, duoc hinh thanh tu mot "cai loi" hay khuyet tat nao do nhu sau benh, chat chem, bi set danh… trong qua trinh phat trien cua cay. Cay go nghien phai don tich duong chat vao cho bi thuong de bao ve va chong su xam nhap tu ben ngoai nen phan nay phat trien di thuong, tao nhung phan go moc phinh ra, do chinh la ngoc nghien. Ngoc nghien co van go cuc ky la mat, hoa van bien hoa doc dao, song lop cuon cuon nhu thuong chi thay o van thep kiem Nhat Ban, so vao thay mat lanh nhu cham vao bang da. Cay cang lau nam, cang co thu thi ngoc nghien cang chat luong, van go cang lung linh va dat gia.

Vung tien ti choi ngoc nghien
Bo ban ghe 9 mon bang ngoc nghien nay co gia hon 1,5 ti dong.

Nghien la mot loai go "ngang co" voi lim, xet o do co hoc, no rat cung, dai, ben, khong moi mot, du chon xuong dat ca tram nam van the. Tuy nhien, theo nhu ong Sinh Chu Va, 78 tuoi o Pe Rang Ky, xa Huoi Xo, Tua Chua - vung dat giap ranh voi Vuon quoc gia Hoang Lien - tung bat ngan nhung canh rung nghien co thu, thi khong phai cay nghien nao cung co ngoc. Ngoc nghien chi co o cay tu vai tram nam tuoi tro len, va khong phai cay nao cung co, co khi canh rung ca ngan cay chi tim duoc mot cay co ngoc nghien. Thong thuong, ngoc nghien "hoa thach" o nhung cay nghien co thu xu xi, goc canh, moc o sat vach da, can coi do thieu duong chat. Dan son trang phai co kinh nghiem moi phat hien cay co ngoc. Nhung phat hien ra no, neu khong biet cach che ngu, khai thac thi chi lam tan do nghe, vi no cung... nhu da.

Ngoc nghien thuong duoc su dung de dong ban ghe, sap, lam cac do my nghe, trang tri nhu loc binh, tuong than tai, tuong coc ngam tien v.v... Tham chi mot chiec gat tan thuoc lam tu ngoc nghien xin ngay tai Dien Bien, Son La cung co gia vai trieu dong. Nguoi viet bai nay tung sung sot khi dat chan len vung cao nguyen Xin Chai, Tua Chua. Mot thi tran huyen ngheo nhat nhi tinh Dien Bien, dan so chua day 2.000 nguoi, nhung lai co kha nhieu gia dinh dang so huu nhung bo ban ghe, bo loc binh bang ngoc nghien gia tri tu vai chuc den vai tram trieu dong. Nha Giam doc DNTT Hung P. con so huu bo ban ghe, sap, giuong, tu, bo suu tap loc binh to nho, lon be theo dinh gia cua dan trong nghe la ca chuc ti dong.

Nguoi ta don thoi nguoi so huu ngoc nghien ben canh viec the hien dang cap, su giau sang, phu quy no con dem lai nhieu may man, tai loc cuc thinh cho gia chu. Tho dong do cung phai chon ngay tot de thap huong sau do moi "khai bua", va thuong chi lam vao nhung ngay dau thang am lich. Nhung san pham tu ngoc nghien sau khi ban cho gia chu phai duoc cac "thay" yem thi moi… linh, tai loc moi un un keo ve (!). Chi cac dai gia thuc su moi dam so huu nhung bo ban ghe, sap dong tu ngoc nghien. Ngoc nghien gia tri phai la nhung bo "doc nhat vo nhi", gia duoc nang va nhan len gap boi cung boi gia chu no khong them ban ma chi de ngam choi cho thien ha them.

Vung tien ti choi ngoc nghien
Doi loc binh bang nu nghien (ngoc nghien) lon nhat Viet Nam.

Theo thoi gia thi truong, ngay tren "dat nghien" noi tieng vung ha luu song Da o Quynh Nhai (Son La), Tua Chua (Dien Bien) thi gia bo ban ghe beo nhat cung phai nua ti dong. Bo ban ghe tung, truc, cuc, mai o Son La da duoc mot dai gia o TP HCM so huu, sau do ban cho mot ong khach nguoi Dai Loan gia ngot nghet 210 nghin USD, khoang 4,2 ti dong. Dan choi ngoc nghien nhung hau bao vua phai thi cung chi dam "choi" loc binh, tuong ong than tai, khiem ton hon la: coc ngam tien, ca chep, bo uong tra...

Theo khao sat cua chung toi, hien tai, gia cac bo sap bang ngoc nghien co gia tu 800 trieu den 1,8 ti dong, ban ghe (tuy tung loai 6 mon hay 9 mon) co gia tu 300 trieu den tren duoi 1 ti dong; doi loc binh cao 1,25m, rong 0,3m den 0,4m dao dong tu 60 trieu den tren duoi 200 trieu dong, tuy tung chat "ngoc"... Nguoi viet bai nay tung muc kich doi loc binh tai nha ong Truong T. o phuong Muong Thanh, TP Dien Bien Phu. Do la bo loc binh cuc hiem va cuc quy.

Theo nhu ong T. ke, go de lam doi loc binh nay duoc dan "san" go lua vo tinh phat hien duoi long song Da, gan khu rung Muong Giang, huyen Quynh Nhai, Son La cuoi nam 2009. Khoi go hoa thach nay troi len sau tran lu truoc do. Ban dau, dan son trang van nham tuong do la… da, vi trong no loi lom, xu xi, mat tren thi bong nhoang, ong anh mau den nhu tang da. De dua duoc ra duong lon, nguoi ta da phai thue 20 trai ban luc luong danh vat voi no suot 2 ngay troi. Hoi do chua ro len phong trao choi ngoc nghien, nen khoi go "hoa thach" nay duoc dua ve thi tran Phieng Lanh, huyen Quynh Nhai ban cho mot ong chu dong do go noi tieng.

Cung theo loi ong T., nhom tho lanh nghe da mat gan 18 thang moi thuc hien xong doi loc binh doc nhat vo nhi nay. Tuy khong sanh ve do go, nhung thuc su toi cung phai me man truoc ve dep quy phai, sang trong cua no. Doi loc binh duoc cham tro rat cong phu, phia than de tron nham khoe duong van xanh, uon luon, cuon song, ong anh mau xanh den nhu thep quy... Hoi gia doi doc binh nay, chu nhan cua no chi cuoi bi hiem, nhung theo nhu ga lai xe cua ong tiet lo, mot doanh nghiep nguoi Dai Loan da it nhat 5 lan bay len Dien Bien va tra gia hon 3 ti dong, nhung ong nay van lac dau khong ban.

Nhung bo loc binh cua ong Truong T. chi la "muoi" khi dem so voi bo loc binh cua ong Hong Sy Tung o Thai Nguyen. Doi loc binh nay cao 1,77m; duong kinh 0,45m, nang 250kg, duoc cac tho lanh nghe cua Cong ty TNHH Xuat nhap khau go Dong Dang (Thai Nguyen) che tac tu mot khoi ngoc nghien co tuoi doi tren 1.000 nam. Thoi gian che tac doi lo loc binh nay keo dai gan 4 nam (tu thang 8/2006 den 10/2010), voi ve dep tuyet hao, van go noi ruc ro, uon luon doc dao, la mat, da duoc ghi nhan ky luc Viet Nam doi luc binh lam bang nu nghien (ngoc nghien) lon nhat. Gia cua doi loc binh nay chua duoc tiet lo, nhung theo dan trong nghe khang dinh thi no… vo gia(!).

Pham Van Tr. hien la chu mot co so san xuat va ban ngoc nghien noi tieng nhat Son La. Nhung bo sap, ban ghe, loc binh to vat va, co gia nhieu ti dong duoc anh bay ban, gioi thieu ngay ven Quoc lo 6, dang sau mot cay xang cung do chinh anh lam chu. Theo anh Tr. cho biet, cho anh cai gi cung co, khach dat gi anh cho tho lam thu do, mien la co mau. Anh Tr. tiet lo, nhung bo sap dai 3m, rong 1,8m (gom hai tam ngoc nghien rong 0,9m co do tuoi it nhat la 300 nam ghep lai), day 10 cm bang ngoc nghien cua anh dang duoc ban voi gia 800 trieu dong, nhung khong co hang ma xuat. Thang truoc, anh cung xuat sang Trung Quoc mot loat mat hang my nghe bang ngoc nghien tri gia lo hang len den ca chuc ti dong, trong do co bo ban ghe 6 mon gia hon 1 ti.

Qua tim hieu duoc biet, thu choi va phong trao so huu ngoc nghien moi chi xuat hien tu cach day vai nam. Dam nam truoc, dan sanh choi da soi sung suc va choang vang khi tiep can kho bau ngoc nghien cua anh Bac Cam Suom, o thi tran Phieng Lanh, huyen Quynh Nhai. La nguoi dan toc Thai di cu tu long ho Thuy dien Son La, anh Suom da mua duoc hang tram khoi go tu nguoi dan khai thac, gom nhat sau mua mua lu tu song Da, tu cac canh rung nghien duoc tan thu khai thac. Cung tu day, anh phat hien ra loai ngoc nghien quy gia. Ngoc nghien da gop phan dua anh Suom tro thanh mot doanh nhan thanh dat, co gia tri tai san len den hang chuc ti dong. Rieng cac do noi that duoc dong tu ngoc nghien cua anh, hang re cung ngot nghet tram trieu, con pho bien van la tu 500 den tren 1 ti dong…

Khi ngoc nghien bi san lung

Khi ngoc nghien tro thanh thu hang hoa co gia tri, so huu no tro thanh mot thoi thuong thi tat yeu ngoc nghien se bi san lung, tim kiem cho bang duoc de dap ung nhu cau cua cac thuong de. Chung toi da len Tua Chua, tim den tan khu vuc Muong Dun, Tua Thang, Huoi Xo vung dem cua Vuon quoc gia Hoang Lien, giap ranh voi huyen Sin Ho (Lai Chau) va huyen Quynh Nhai (Son La), duoc biet o day van da va dang xuat hien tinh trang len lut pha rung de tim ngoc nghien.

Lo Van M. - mot dau nau khu vuc nay cho biet, hien nay co 3 co so (trong do co 1 doanh nghiep) o day van dang thu mua ngoc nghien cua lam tac va nguoi dan vung cao. Ngoc nghien tro nen quy gia nen cung nhu go sua, no duoc ban theo trong luong. Hien tai o Tua Chua, gia 1kg ngoc nghien tho la 35 - 45 ngan dong. Mot suc go nghien co kich co 30x30x100cm co the nang 150 - 250 kg, neu la ngoc nghien con nang gap ruoi, gap doi. Lam tac va nhung nguoi dan tiep tay cho lam tac chi can "om" mot suc nghien ra khoi cua rung la co the kiem duoc ca chuc trieu dong.

Vung tien ti choi ngoc nghien
Khach hang dang xem bo ban ghe va tuong ong Than tai bang ngoc nghien (dang hoan thien) o Loong Luong, Moc Chau, Son La.

Trao doi voi chung toi, Thuong ta Le Ninh Binh, Pho truong Cong an huyen Tua Chua cho biet tinh trang khai thac ngoc nghien ro len o Tua Chua tu cach day 3 nam. Cac canh rung nghien o Tua Thang, Huoi Xo, Muong Dun bi lam tac tan pha manh nen go nghien gio chi con o nhung canh rung xa trung tam. Gan day, mac du luc luong cong an, kiem lam truy quet manh, nhung van co tinh trang nguoi dan len lut khai thac trai phep go nghien de lay ngoc. Cac doi tuong mang vac bo nhieu ngay ra den cua rung, sau do loi dung dem toi, nguy trang van chuyen cho cac dau nau. Du rat co gang, luc luong cong an va kiem lam cung khong the kiem soat het, boi luc bat tong tam.

O Viet Nam, go nghien hien nay hau nhu chi con trong rung dac dung Ba Be, Kim Hy (Bac Kan), Trung Khanh (Cao Bang), Khau Ca, Bat Dai Son, Du Gia (Ha Giang), Coc Ly, Bac Ha (Lao Cai); Tat Ke - Ban Bung, Na Hang (Tuyen Quang), cac canh rung doc theo ha luu song Da giap ranh giua huyen Sin Ho (Lai Chau), Muong Dun, Pac Na thuoc huyen Tua Chua (Dien Bien) va rung Muong Giang, thuoc huyen Quynh Nhai, Son La. Nhung truoc phong trao san lung ngoc nghien, cac canh rung o day da va dang bi chay mau. Qua thong ke cua cac co quan chuc nang, hau nhu o cac dia phuong nay deu dien ra tinh trang khai thac trai phep va tan pha rung nghien. Chi tinh trong may thang gan day, luc luong Kiem lam huyen Vi Xuyen (Ha Giang) da phat hien, thu giu hang tram met khoi go nghien.

Ngan chan tinh trang khai thac trai phep, tan diet cac canh rung go nghien co thu de lay go, dac biet lay ngoc nghien la mot viec khong de dang. Boi loi nhuan tu ngoc nghien ngay cang gia tri thi lam tac con hoanh hanh, se con nhieu nguoi dan vi ham loi ma tiep tay cho lam tac. Viec bat cac doi tuong thoat an thoat hien trong rung tham da kho, nhung viec xu ly cung dang gap phai nhieu kho khan, do thieu che tai, bat cap ve co che chinh sach. Ranh gioi giua khai thac trai phep va khai thac tan thu (von di duoc phep khai thac do mo duong, do rung bi ngap nuoc ho thuy dien, do cay bi chet, cay muc…) la rat mong manh va de bi ke xau loi dung de truc loi.

Nghien tuy thuoc nhom IIA - dac biet quy hiem phai duoc bao ve nghiem ngat, nhung trong thuc te, khi no da duoc san xuat ra thanh pham (da dong thanh ban ghe, loc binh…), thi lai khong co che tai xu ly. Chinh vi vay, neu da de lot "dau vao" thi cung danh bat luc de "dau ra" ngong nghenh ngoai thi truong.

Vu Manh Ha/CAND
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Khi Tây làm trai bao, lừa tình, gạt tiền thiếu nữ Việt

Lâu nay khi nhắc tới người Tây, người dân Việt Nam thường nghĩ tới sự văn minh, lịch sự, nghiêm túc chấp hành pháp luật và sự giàu có về tài chính. Tuy nhiên, thời gian vừa qua, báo chí và phương tiện truyền thông liên tục đăng tải nhiều thông tin đáng chê trách về một số người ngoại quốc ở Việt Nam.

Tìm hiểu: Son La, Tua Chua, Quynh Nhai, Dien Bien, Muong Dun, Huoi Xo, tinh trang khai thac, thoi gian gan day, nguoi so huu, duoc coi la, loc binh, ban ghe, co gia, Go nghien, nguoi dan, ngoc

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Vung tiền tỉ chơi ngọc nghiến

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Vung tiền tỉ chơi ngọc nghiến bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Vung tien ti choi ngoc nghien

Nhan xet, hay lien he ve tin Vung tien ti choi ngoc nghien co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Vung tien ti choi ngoc nghien de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0