Ve hai chu Cach Menh trong Duong Kach Menh

Tags: Chau Au, Duong Kach Menh, Cach Menh, Duong Kach, Nguyen Van Khoan, Bo VHTT, Chu tich Ho Chi Minh, Nguyen Ai Quoc, cach mang, dinh nghia, ly luan, Viet Nam, tac pham, hoi thao, lam


Ve hai chu Cach Menh trong Duong Kach Menh
Chu tich Ho Chi Minh du Dai hoi 81 Dang Cong san va Cong nhan quoc te, to chuc tai Matxcova nam 1960 - Anh tu lieu
Tac pham “Duong Kach menh” cua Chu tich Ho Chi Minh vua tron 80 nam tuoi. Ngay 12.9.2007, Bo VHTT-DL da to chuc hoi thao khoa hoc “Gia tri ly luan va thuc tien tac pham “Duong Cach menh” cua Chu tich Ho Chi Minh. Chung toi xin luoc trich va bien tap lai bai viet cua ong Nguyen Van Khoan tham gia hoi thao nay.

............................................

Theo nha bao - hoc gia Quang Dam, hai chu "cach menh" tu Trung Quoc "vao" Viet Nam ta co the la vao nhung nam xa hoi Viet Nam tiep nhan "Tan thu" cua Khang Huu Vi, Luong Khai Sieu - truoc, sau vai nam cung voi cac tac pham tu nuoc Phap cua R.Descartes, Montesquieu - BT). Chu "cach menh" theo tinh than cua Nho giao Trung Quoc la "doi cai menh Troi giao cho con Troi (thien tu) - la vua neu vua khong lam tron nhiem vu, giu cai menh ay, vi vay phai giao "su menh" nay cho con Troi khac".

"Nhap cang" tu Chau Au voi tu goc Latinh la "Revolution" - co nghia ban dau la "quay lai" - duoc "vao" Phap voi "Revolution", Anh: "Revolution", Tay Ban Nha: "Revolucion"... Nhieu tu dien phuong Tay deu dinh nghia theo tu goc Latinh: "Vong quay, su quay vong, chu ky quay vong". Nghia thu hai duoc chu thich them la: Bien doi bat ngo tao bao trong co cau kinh te, xa hoi", "buoc ngoat co ban, bat ngo", "thay doi tu mot tinh trang chat luong nay sang mot chat luong khac", "bieu hien bien chung cua su phat trien vat chat, xa hoi, tu tuong".

"So tay tu Han Viet" (NXB Giao duc VN, 1989) viet: "Cach mang(1) la mot bien doi va can ban lon trong quan he xa hoi, chinh tri, thuc hien thong qua dau tranh giai cap. Cuoc dau tranh nham thuc hien hoac bien doi ve can ban. Qua trinh thay doi lon ve can ban theo huong tien bo". "Tu dien chinh tri bo tui" (ban tieng Viet) cua NXB Novoxti, Lien Xo, 1983, tr.6, dinh nghia: "Cach mang":

1. Bien chuyen sau sac ve mat xa hoi, giai quyet nhung mau thuan giua luc luong san xuat da lon manh va quan he san xuat loi thoi, lam thay doi tan goc re che do xa hoi va duoc giai cap xa hoi moi tien len nam chinh quyen.

2. Viec chuyen tu trang thai chat luong nay sang trang thai chat luong khac, nhung bien doi sau sac trong linh vuc, pham vi nao do".

Nhung dinh nghia tren, tuy y tu co doi chut chua "nhap" vao nhau chat che, deu co mat "thay doi, tien bo" nhung it nhieu mang mau sac giai cap dau tranh cua chu nghia Mac o Chau Au (ma Chau Au chua phai toan the gioi) - Nguyen Ai Quoc viet vao nam 1924 - chu khong phai o Viet Nam.

Nguyen Ai Quoc xuat phat tu thuc tien Viet Nam da di den mot dinh nghia (mot ly luan) ve "cach mang", de tu ly luan do tro thanh ly luan cach mang cho cach mang Viet Nam; "khong co ly luan cach mang Viet Nam thi khong co van dong cach mang Viet Nam".

Vay Nguyen Ai Quoc da dinh nghia nhu the nao ve "cach menh"?

Truoc het, xin luu y rang, nhung dinh nghia cua Chau Au - ke ca cua Chau A ve "cach menh" da "dinh san" tu lau truoc khi co dinh nghia cua Nguyen Ai Quoc ve tu nay. Nhung dinh nghia "bac hoc" ay mac nhien duoc coi nhu "thuoc ngoc", "kinh dien", "bat di bat dich". Ve mot goc nao do ma xet, viec nguoi nao do thay doi dinh nghia ay - lam cho ro hon, sat voi thuc tien cua dan toc minh, dat nuoc minh de lam loi cho cach mang, cung da la mot hanh dong cach mang roi.

Thu hai, truoc Nguyen Ai Quoc da co bao nhieu bac ly luan Macxit noi tieng, chu yeu o Chau Au, da "lan lon" voi cach mang, lam nen nhung cuoc cach mang o nhieu nuoc... the ma ho khong "chiu" thay doi dinh nghia nay. Vay ma, anh thanh nien Nguyen Ai Quoc voi van hoa Viet, voi truyen thong yeu nuoc, tham gia cach mang moi tu nam 1908, roi nuoc ra di nam 1911, tham gia thanh lap Dang Cong san Phap nam 1920, nam 1927 nhan dinh "chu nghia Mac chi phu hop voi Chau Au... (ve dau tranh giai cap...) nam 1927, chua day 20 nam tham nien hoat dong, chua du 10 nam la dang vien ma da (ca gan) dua ra mot dinh nghia moi rat Macxit, rat Viet Nam. (Tiec thay suot mot chang duong dai cua phong trao cong san cong nhan the gioi va ngay ca o Viet Nam - dinh nghia nay - "ly luan" nay, "tu tuong" nay chua duoc quan tam day du!).

Ngay tu trang dau, chuong dau cua "Duong Kach menh", Nguyen Ai Quoc dua ra mot dinh nghia moi - chua he co trong cac tu dien bach khoa: "Cach menh la pha cai cu doi ra cai moi, pha cai xau doi cai tot: Thi du ong Galile (1633) la khoa hoc cach menh..., ong Stephenxoong (1800) lam ra xe lua la co khi cach menh... ong Dacuyn (1859) la cach menh... ong Cac Mac la kinh te hoc cach menh".

Khi da tro thanh Chu tich nuoc, Ho Chi Minh, nam 1952 nhac lai lan nua (truoc do cung da nhac nhieu) rang: "Cach mang la tieu diet nhung cai gi xau, xay dung nhung cai gi tot. Chung ta lam cach mang de tieu diet che do thuc dan, phong kien de xay dung dan chu moi. Thuc dan va phong kien tuy bi tieu diet, nhung cai noc xau cua no (tham o, lang phi, quan lieu) van con co nhung nguoi... co cong voi cach mang, song den khi co it nhieu quyen han trong tay thi dam ra kieu ngao, xa xi, pham vao tham o, lang phi, quan lieu, khong tu giac, ma bien thanh nguoi co toi voi cach mang, hai den to quoc, nhan dan (2)".

Nhu vay, ro rang la khong phai o mot con nguoi, mot dang, mot nha nuoc... chi lam cach mang mot lan la thoi, la du. Vi cach mang co van dong, lam, tim duoc, xay dung nen cai "moi" roi, cai "tot" roi, nhung do nhieu nguyen nhan cai moi dang co, cai tot hien hanh, da tro thanh cu, xau, doi hoi mot cuoc cach mang "pha cai xau, doi ra cai tot, pha cai cu doi ra cai moi"...

Co qua nhieu bai hoc xac minh vung chac dinh nghia cua Nguyen Ai Quoc ve "cach mang". Cach mang khong phai chi lam mot lan danh do de quoc, phong kien la xong, ma cach mang la phai luon luon doi moi, ngay tren cai moi da cu, cai tot cu dang dan dan xau di...

Dinh nghia "cach menh" trong "Duong cach menh" 80 nam truoc den hom nay van con nguyen gia tri ve ly luan cung nhu ve thuc tien.

Moi nguoi dan Viet Nam, du la can bo cap cao den dan binh thuong deu co the suy ngam dinh nghia "cach menh" nay cua Bac de "xoa bo cai xau, cai cu" trong con nguoi minh - nhat la trong con nguoi cach mang, tao nen cai tot, cai moi, bot di co dai, de cho vuon hoa dan toc - dat nuoc, mai mai dep tuoi.

Theo Nguyen Van Khoan - Lao Dong

----------------------------

1/ Tren cac so bao Thanh nien do Nguyen Ai Quoc chi dao khong thay tu "cach menh", ma la "cach mang", nhu "cach mang Tau" (so 64, 10.10.1925), "Nuoc Nga cach mang"; "chu nghia cach mang"; "nguoi cach mang"; "phong trao cach mang ben My"; "cach mang Phap" (so 65, 17.10.1926).

2/ Ho Chi Minh: toan tap, tap 6, tr.490

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Hoang mang lời đồn heo rừng thành tinh tìm về "đoạt mạng người"

Bất ngờ xuất hiện, heo rừng không chỉ tấn công khiến bà C. bị thương nặng mà còn khiến cho một học sinh lớp 9 tử vong ngay sau đó. Sự việc kinh hoàng khiến người dân địa phương rơi vào tình trạng hoảng loạn, bất an.

Tìm hiểu: Chau Au, Duong Kach Menh, Cach Menh, Duong Kach, Nguyen Van Khoan, Bo VHTT, Chu tich Ho Chi Minh, Nguyen Ai Quoc, cach mang, dinh nghia, ly luan, Viet Nam, tac pham, hoi thao, lam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Về hai chữ “Cách Mệnh” trong “Đường Kách Mệnh”

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Về hai chữ “Cách Mệnh” trong “Đường Kách Mệnh” bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ve hai chu Cach Menh trong Duong Kach Menh

Nhan xet, hay lien he ve tin Ve hai chu Cach Menh trong Duong Kach Menh co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ve hai chu Cach Menh trong Duong Kach Menh de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Nhan vat trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Nhan vat
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0