VN tung co nhung hai doi Hoang Sa

Tags: Truong Sa, Ly Son, Sa Ky, An Vinh, TP Da Nang, Chinh Tri Quoc Gia, quan dao hoang sa, don vi hanh chinh, cua nha nuoc, lien quan den, cac hoat dong, Cu Lao Re, di tich, chu quyen, doi voi, nguoi


VN tung co nhung hai doi Hoang Sa
Dao Hoang Sa duoc chup tu tren cao nam 1968
Theo tu lieu trong cuon Chu quyen tren hai quan dao Hoang Sa va Truong Sa cua Nha xuat ban Chinh Tri Quoc Gia nam 1998 thi Hoang Sa la mot quan dao nam tren bien Dong, cach Da Nang chung hon 300km, dien tich khoang 15.000km2 (gom cac dao lon nho, bai can hoac bai ngam).Nhieu tai lieu thu thap duoc qua cac thoi ky lich su co lien quan den quan dao Hoang Sa minh chung cho cac hoat dong cua Nha nuoc VN doi voi quan dao Hoang Sa da duoc xac lap tu lau. Hien nay Hoang Sa la don vi hanh chinh truc thuoc TP Da Nang.

Mot trong nhung bang chung o the ky 17 khang dinh chu quyen cua Nha nuoc VN (luc do la Dai Viet duoi trieu Le) doi voi quan dao Hoang Sa va Truong Sa la tam ban do do Do Ba Bien ve vao nam Chinh Hoa thu 7 (1686) voi duong net mo ta mot khong gian rong lon nam ngoai bien Dong kem voi loi chu: “Bai cat vang phong dai 400 dam, rong 20 dam, o giua bien khoang tu cua bien Dai Chiem keo den cua bien Quyet Mong... Moi nam den thang cuoi dong (chua Nguyen) dua 18 chiec thuyen den do...”.

Hon mot thap ky sau (1697), mot vi su nguoi Trung Quoc la Thich Dai San den Dang Trong cung mo ta trong sach Hai ngoai ky su rang bai cat vang ay “rong den vai tram dam... goi la Van Ly Truong Sa” va cung nhac toi viec cac chua Nguyen hang nam sai thuyen ra chon nay.

Buoc qua the ky 18, nam 1701, cac giao si nguoi Phap di tren tau Amphitrite da nhac den “bai cat” nay voi dia danh do nguoi phuong Tay dat la Paracel voi nhan xet “Paracel la mot quan dao thuoc ve vuong quoc An Nam”...

Den the ky 19, cac van kien chinh thuc cua trieu Nguyen nhieu lan de cap toi vung lanh tho nay khi mo ta cac hoat dong the hien vai tro quan ly cua Nha nuoc VN (hay Dai Nam) va vung lanh tho nay duoc the hien rat ro rang tren Dai Nam nhat thong toan do ve thoi Minh Mang voi ghi chu dia danh la Van Ly Truong Sa.

VN tung co nhung hai doi Hoang Sa
Ban do duong qua xu Quang Nam doi Le, theo Thien Nam lo do ve lai nam 1741 (ban sao chep cua Dumoutier, co chu quoc ngu). Bai cat vang tren ban do tuc la Hoang Sa
Nam 1776, mo ta cac quan dao nay, bac hoc Le Quy Don dinh vi ve dia ly va hanh chinh trong mo ta ve phu Quang Nghia: “O ngoai cua bien xa An Vinh, huyen Binh Son co nui goi la Cu Lao Re, rong hon 30 dam, co phuong Tu Chinh, dan cu trong dau, ra bien bon canh thi den; phia ngoai nua co dao Dai Truong Sa, truoc kia co nhieu hai vat va nhung hoa vat cua tau, lap doi Hoang Sa de di lay, di ba ngay dem moi den, la cho gan xu Bac Hai”.

Cu lao Re trong mo ta cua Le Quy Don chinh la ten Nom cua dao Ly Son. Ngay nay hon dao nay cung voi hon Be hop thanh mot huyen dao nam o ngoai khoi phia dong bac tinh Quang Ngai, cach dat lien chung 25km, dien tich ngot 10km2 va dan so chung 19.000 nguoi.

Chinh nhung cu dan cua cu lao Re nay trong nhung the ky xa xua da tung la nhung nguoi tham gia cac doi Hoang Sa vuot bien ra nhung vung quan dao xa xoi thuc hien nghia vu cua Nha nuoc tham gia viec quan ly va khai thac san vat, cung la nhung hoat dong mang y nghia xac lap chu quyen quoc gia doi voi vung lanh tho nay.

Noi chinh xac hon, cu lao Re o nhung the ky truoc la mot phan lanh tho gan bo voi nhung cu dan trong dat lien vung cua bien Sa Ky thuoc cac xa An Vinh, An Hai, di dan ra dao lap phuong nhung van thuc hien moi nghia vu nhu mot thanh vien trong cong dong lang xa tren dat lien (den thoi Gia Long, 1804, moi tach thanh don vi hanh chinh doc lap).

Do vay, thoi cac chua Nguyen lap doi Hoang Sa “thuong ken nhung dinh trang cua hai ho An Hai (Son Tinh) va An Vinh (Binh Son)”. Qua thoi Nguyen, tu dau the ky 20, trieu dinh van duy tri cong viec cua cac tien trieu.

Cac doi Hoang Sa mang tinh Nha nuoc cao hon voi viec cu cac chuc quan chuyen trach va ngoai viec thu san vat con sai nguoi do dac, ve ban do dung mieu, trong cay va cam cot moc chu quyen...; nhung van giu le cu la dung nguoi va can cu xuat phat van theo truyen thong la cua bien Sa Ky.

Do vay ma o vung cua bien tren dat lien cung nhu ngoai huyen dao Ly Son ngay nay van con nhieu di tich vat the cung nhu phi vat the lien quan den hoat dong cua doi Hoang Sa.

Tai phia nam cua bien Sa Ky, ben xuat phat chu yeu cua cac doi Hoang Sa, den nay van con di tich Vuon Don, va gan do tung co mieu Hoang Sa. Ngoi mieu nay von tho mot bo xuong ca voi tuong truyen duoc mang tu cac dao ngoai Hoang Sa ve.

Viec tho Ong Nam Hai (cac bo cot ca voi) von kha pho bien trong ngu dan nuoc ta de cau mong su an toan trong nhung chuyen di bien, ma cac chuyen di bien cua doi Hoang Sa luon la nhung cuoc ra khoi vo dinh.

Loai ghe bau noi tieng chiu dung song gio cua ngu dan mien Trung cung khong dam bao cho nhung chuyen di rat xa va toi nhung vung nhieu bao to. Dieu do cho thay cac chuyen di nay khong chi nham muc dich khai thac san vat do cac con tau dam dat vao cac hon dao, ma quan trong hon con vi nhung nghia vu cao ca doi voi chu quyen cua Nha nuoc.

Su gian lao va nhieu bat trac cua cac chuyen di cua doi Hoang Sa ngay nay con luu trong nhung cau ca vua hai hung lai vua hao hung con luu truyen trong dan: “Hoang Sa lam dao nhieu con - Chiec chieu bo tron may soi day may” de nhac lai viec moi thanh vien doi Hoang Sa phai chuan bi san cho minh mot doi chieu, bay soi day may va bay don tre de neu chet thi bo lai tha xuong bien kem theo tam the tre ghi tinh danh, que quan voi hi vong troi dat duoc vao dat lien co nguoi nhan.

Ngay nay cu dan vung nay con luu giu nhieu ky uc tro thanh tap tuc ve le tien hang nam vao ngay 20-2 am lich kem theo nhieu nghi thuc nhu le te song bang bai van te Cao biet linh Truong Sa van voi nhung nguoi nom bang co, hay tuc nan hinh nhan bang dat set bo quan tai dem chon cho nhung thanh vien trong doi truoc ngay nho neo...

Tat ca nhung cai ay da an sau trong tam thuc nguoi dan ve nghia vu doi voi su mang thieng lieng: “Hoang Sa di co ve khong - Lenh vua sai phai quyet long ra di”. Do vay nhung ky uc doi voi nhung nguoi phai bo xac noi bien ca, cung la nhung vung lanh tho xa xoi nhat cua To quoc, gio day tro thanh mot niem tu hao duoc nhieu the he ton vinh.

Dang tiec trong nhung nam chien tranh ac liet, nhieu di tich tren dat lien da bi tan pha. Nhung cung may man la tren hai dao Ly Son van con ton luu nhieu di tich qui gia. Ngoai cac di tich khao co hoc ve van hoa Sa Huynh hay van hoa Cham, rieng xa Ly Hai co den 12 den mieu, xa Ly Vinh cung co 13 den mieu. Trong so do da co hai di tich duoc xep hang quoc gia la chua Hang va dinh Ly Hai.

Dac biet nhung di tich lien quan den nhung hoat dong (dang goi la nhung chien tich) cua doi Hoang Sa xua nhu Am Linh tu - noi phoi tho nhung thanh vien doi Hoang Sa bi tu nan, noi da dung thap Chien si tran vong, cung la noi to chuc le te vao ngay 20-2 hang nam. Mieu tho va mo cai doi Pham Quang Anh, nguoi chi huy doi Hoang Sa tung duoc sac phong thuong dang than.

Nha tho ho Pham o thon Dong, xa Ly Vinh, mot dong ho co nhieu nguoi tham gia doi Hoang Sa, noi co doi cau doi ghi cong: Trung can huyen nhat nguyet - Nghia khi quan can khon (Long trung sang to tua Mat troi, Mat trang - Nghia khi bao trum ca troi dat).

Ngoai ra con nha tho nhieu dong ho, cac ngoi mo nguoi xua, mieu tho ca ong... va mot di san phi vat the phong phu con luu dong trong dan...

Ngay 31-8-2001, Thu tuong Chinh phu da co quyet dinh ve viec xay dung du an khu di tich lich su Hoang Sa - Truong Sa tren huyen dao Ly Son, tinh Quang Ngai. Do la mot viec lam day y nghia khong chi ton vinh cac the he nguoi xua da co cong gin giu vung bien hai cua To quoc ma con la su ran day mot the he ve trach nhiem bao ve lanh tho thieng lieng do to tien de lai, ngay ca voi nhung lanh tho nay da bi xam lan nhu quan dao Hoang Sa.

Mot ngay khong xa, ngay ke khu kinh te mo Dung Quat tru phu tren dat lien, mot huyen dao Ly Son da tung noi tieng lam giau voi nhung cay toi xuat khau se xung dang la mot huyen dao du lich, la chon tam linh de chung ta nghi ve nhung con dan nuoc Viet da quen minh gin giu chu quyen va danh du cua To quoc.

DUONG TRUNG QUOC

(Co su dung mot so tu lieu cua PGS Nguyen Quang Ngoc)

Viet Bao
Chủ đề liên quan
Tìm hiểu: Truong Sa, Ly Son, Sa Ky, An Vinh, TP Da Nang, Chinh Tri Quoc Gia, quan dao hoang sa, don vi hanh chinh, cua nha nuoc, lien quan den, cac hoat dong, Cu Lao Re, di tich, chu quyen, doi voi, nguoi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: VN từng có những hải đội Hoàng Sa

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet VN từng có những hải đội Hoàng Sa bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin VN tung co nhung hai doi Hoang Sa

Nhan xet, hay lien he ve tin VN tung co nhung hai doi Hoang Sa co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet VN tung co nhung hai doi Hoang Sa de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Bai bao hay trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Bai bao hay
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0