Tuyen ngon doc lap va nhung tu tuong mang tinh thoi dai

Tags: Hoa Ky, Viet Minh, Chu tich Ho Chi Minh, tuyen ngon doc lap, Quang truong Ba Dinh, Nha nuoc Viet Nam, ban tuyen ngon, cuoc cach mang, thuc su la, cuoc khang chien, dan toc, quyen


Tuyen ngon doc lap va nhung tu tuong mang tinh thoi dai
Quang truong Ba Dinh ngay 2-9-1945 - Anh tu lieu
Ban Tuyen ngon Doc lap do Chu tich Ho Chi Minh khoi thao va tuyen doc truoc quoc dan dong bao tai Quang truong Ba Dinh lich su ngay 2-9-1945 thuc su la mot ang van bat hu trong di san van hoa va tu tuong Viet Nam de khang dinh quyen tu chu cua dan toc.

>> Nghe Ho chu tich doc Tuyen ngon doc lap

No co the sanh voi nhung ang “thien co hung van” ma ong cha ta da de lai trong su nghiep dung nuoc va giu nuoc cua ca ngan nam ton tai trong moi quan he voi phuong Bac nhu “ang tho than ben song Nhu Nguyet” gan voi cuoc khang chien chong Tong cua Ly Thuong Kiet, nhu Hich tuong si van thoi Tran Hung Dao thong linh toan dan ba lan danh bai giac Nguyen - Mong, hay Dai cao Binh Ngo cua Nguyen Trai tuyen cao ve chien thang ve vang cua cuoc khang chien truong ky danh duoi giac Minh do ho duoi ngon co cua minh quan Le Loi...

Mot van ban phap ly rat hien dai

Nhung voi Tuyen ngon Doc lap ra doi vao mot thoi diem co y nghia lich su doi voi toan the gioi khi cuoc dai chien lan thu hai ket thuc lai mang mot gia tri dac biet. No khong con trong gioi han cua khang dinh ve quyen tu chu cua dan toc ta doi voi nuoc lang gieng phuong Bac cua “Nam quoc son ha Nam de cu” ma con khang dinh duoc voi toan the gioi ve su ra doi mot nuoc Viet Nam hien dai, khong chi thoat ly che do thuoc dia cua thuc dan Phap da dau hang, tu tay chu nghia phat xit Nhat da bai tran, ma con cham dut luon ca che do quan chu tung ton tai ca ngan nam bang su thoai vi cua ong vua cuoi cung cua trieu Nguyen. Hon the nua, nha nuoc nay lai la thanh qua cua “mot dan toc gan goc dung ve phe Dong Minh chong phat xit may nam nay” do vay ma “dan toc do phai duoc tu do. Dan toc do phai duoc doc lap”.

Chung ta deu biet rang Chu tich Ho Chi Minh bat tay vao viec soan thao van kien nay vao dem 28-8-1945, ngay sau khi Chinh phu lam thoi cua nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa ra tuyen cao “la mot chinh phu quoc gia thong nhat giu trong trach la chi dao cho toan the, doi ngay trieu tap duoc Quoc hoi de cu ra mot Chinh phu Dan chu Cong hoa chinh thuc”. Va ai cung biet rang chinh phu lam thoi nay duoc thanh lap tren co so cai to Uy ban Dan toc Giai phong duoc thanh lap tai Quoc dan Dai hoi Tan Trao truoc do hon muoi ngay (17-8). Viec cai to nay lai duoc thuc hien boi mot hanh vi rat cao ca la nhieu uy vien Viet Minh tu rut lui nhuong cho cho cac nhan si ngoai Viet Minh vao tham chinh. “Do la mot cu chi vo tu, tot dep, khong ham chuong dia vi, dat loi ich cua dan toc, cua doan ket toan dan len tren loi ich ca nhan” (Ho Chi Minh).

Ban Tuyen ngon Doc lap cung duoc khoi thao khi nhung dai dien cua Viet Minh da len duong vao Hue de 2 hom sau (30-8) nhan le thoai vi cua vua Bao Dai. Tai buoi le do, vi hoang de cuoi cung cua che do phong kien Viet Nam da co loi tuyen cao mang y nghia that sau sac: “Sau hai muoi nam ngai vang be ngoc, ngam dang nuot cay, tu nay tram lay lam vui duoc lam dan tu do cua mot nuoc doc lap”...

Tat ca nhung dien tien su kien ay da lam nen mot net dac sac ma Chu tich Ho Chi Minh da nhan xet: “Cach mang o dau thanh cong cung phai do mau nhieu, co nuoc phai chat dau vua... Nuoc ta, vua tu thoai vi, cac dang phai khong co may. Trong mot thoi gian ngan, cac giai cap doan ket thanh mot khoi, muon dan doan ket de muu hanh phuc chung la nuoc duoc hoan toan doc lap va chong giac xam lang, duoi bon thuc dan tham ac ra khoi bo coi”.

Do vay, cung co the thay duoc mot gia tri rat quan trong cua Tuyen ngon Doc lap la mot van ban phap ly rat hien dai phu hop voi tap quan chinh tri cua nhieu quoc gia nham khang dinh dia vi phap ly cua nen doc lap va chu quyen mot quoc gia voi toan the cong dong cac quoc gia tren the gioi. Danh gia ve qua trinh khoi thao ban Tuyen ngon Doc lap, A.Patti, vien si quan tinh bao Hoa Ky phu trach don vi OSS dang cong tac voi Viet Minh, cho rang ngay sau khi nhan duoc tin phat xit Nhat dau hang, nhan thay thoi co da toi, Ho Chi Minh “da hanh dong mot cach kien quyet va nhanh chong, vi ong phai bao dam chiem duoc mot cho dung vung chac o Ha Noi, Hue, Sai Gon. Ong Ho biet rang, ong phai lam cho moi nguoi thay ro ca tinh hop phap lan suc manh de giu vai tro lanh dao va phat trien phong trao...”.

Tiep noi su tien hoa cua nhan loai

Ban Tuyen ngon Doc lap da duoc vi Chu tich nha nuoc lam thoi soan thao ngay giua long TP Ha Noi, ngoi nha pho 48 Hang Ngang cua mot nha tu san dan toc. Van ban nay da duoc tac gia trao doi de lay y kien khong chi doi voi cac dong chi trong doan the cua minh ma con doc cho nhung nguoi dan binh thuong nghe, voi long mong muon no den duoc voi moi dong bao cua minh de lam cho ho co y thuc ve mot bien co lich su rat to lon doi voi van menh cua ca dan toc nhung cung gan gui voi van menh cua moi con nguoi, nay da duoc goi la cong dan cua mot nuoc doc lap theo the che Dan chu, Cong hoa...

Hon the nua, nguoi dung dau cuoc cach mang cung la dung dau cua Nha nuoc Viet Nam con tham khao ca nhung nguoi dong minh khi moi Patti toi ngoi nha 48 Hang Ngang de trao doi ve ban thao Tuyen ngon Doc lap Viet Nam. Hai nguoi tranh luan ve nguyen van mot doan trich tu Tuyen ngon Doc lap cua Hoa Ky ma cuoi cung nguoi cong dan Hoa Ky phai nhan rang minh da sai khi biet rang tu 20 nam truoc do (1925) tren Bao Thanh Nien xuat ban o Quang Chau, Nguyen Ai Quoc da dich va truoc do khong lau Ho Chi Minh da yeu cau cac phi cong My tha du xuong chien khu Viet Bac mot nguyen ban cua van kien lich su nay.

Co nguoi khi doc van ban lich su nay dat ra cau hoi vi sao tac gia lai trich hai ban tuyen ngon cua hai quoc gia Au Tay, trong do lai co ca nuoc Phap moi day do ho nuoc minh? Hoan toan khong phai la sach luoc de ung pho voi hai cuong quoc lon tiem tang nhung muu do thuc dan cu va moi. Su dung nhung trich dan ay, vi Chu tich cua Nha nuoc Viet Nam doc lap con muon khang dinh rang ngay cach mang Viet Nam cung la su noi tiep cua con duong tien hoa ma nhan loai da va se di. Tuyen ngon Doc lap cua Hoa Ky nam 1776 va Tuyen ngon Nhan quyen va Dan quyen cua Phap nam 1892 la nhung moc son cua su nghiep giai phong con nguoi thi chinh cuoc Cach mang Thang 8-1945 cua Viet Nam cung la buoc di tiep theo cua qua trinh ay.

Nhung gi da dien ra sau cuoc Cach mang Thang 8-1945 da chung thuc mot su thuc ve nguyen vong giai phong cua cac dan toc nho khoi su de nen cua cac nuoc lon, san pham cua che do thuc dan, da lan luot tan ra sau nam cuoc cach mang cua Viet Nam khoi dau cho cac phong trao giai phong cac thuoc dia.

Su sang tao tam voc

Trong chuyen di tham Hoa Ky cua Thu tuong Phan Van Khai (2005), tai cuoc tiep xuc o thanh pho Boston, moi nguoi da duoc nghe mot bai phat bieu nong nhiet cua mot chinh khach lao thanh cua Hoa Ky. Do la nguyen thuong nghi si McGovern, nguoi luon co tieng noi chong cuoc chien tranh cua My o Viet Nam va nam 1972 da tung tranh cu chuc tong thong voi R.Nixon. Ong da dua ra nhan xet rang: “Trong Tuyen ngon Doc lap cua Viet Nam. Chu tich Ho Chi Minh da nhac lai cuoc khang chien gianh doc lap cua Hoa Ky, do Thomas Jefferson soan thao. Chu tich Ho Chi Minh chi thay doi mot y so voi ban tuyen ngon cua Th. Jefferson. Cau “Chung toi ung ho mot su that hien nhien rang moi nguoi deu sinh ra binh dang” thi Chu tich Ho Chi Minh lai noi rang: “Moi dan toc sinh ra deu binh dang”. Qua la mot su thay doi kheo leo va sang suot”...

Nguyen van trong Tuyen ngon Doc lap, Bac Ho dung cach dien dat “Suy rong ra, cau ay co nghia la tat ca cac dan toc tren the gioi deu sinh ra binh dang; dan toc nao cung co quyen song, quyen sung suong va quyen tu do”.

Cung binh luan ve doan trich dan nay, mot nha nghien cuu van hoa Viet Nam nguoi Hoa Ky, ba Lady Borton, con dua ra nhan xet rang khi dich chu “all men” trong van ban cua Th. Jefferson vao thoi duoc viet, the ky XVIII, chi bao ham nhung nguoi dan ong (duong nhien la da trang va co tai san) da duoc Chu tich cua nuoc Viet Nam doc lap dien dich thanh: “Tat ca moi nguoi” ma tren thuc te duoc the hien trong Hien phap Viet Nam bao gom tat thay cac cong dan khong phan biet gioi tinh, ton giao, sac toc hay chinh kien. Do chinh la mot su “suy rong” nua ma Chu tich Ho Chi Minh da dem lai cho Tuyen ngon Doc lap cua Hoa Ky nhung tien bo cua nhan loai gan 2 the ky sau do.

Tuyen ngon Doc lap Viet Nam khong chi la tam giay khai sinh cho mot Nha nuoc Viet Nam theo the che Dan chu - Cong hoa theo duoi muc tieu Doc lap - Tu do - Hanh phuc ma con dong gop cho su nghiep giai phong nhan loai bang mot su “suy rong ra” thanh mot chan ly mang tam thoi dai.

Theo Duong Trung Quoc - Nguoi Lao Dong

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Gã "lâm tặc" không tay trả nợ rừng thành "kình ngư số 1"

Bị cụt mất hai cánh tay do ảnh hưởng của quả đạn còn sót lại trong chiến tranh nhưng ông Hoàng Lãng, 54 tuổi, trú thôn Mai Đàn, xã Hải Lâm (Hải Lăng, Quảng Trị) quyết vượt qua tật nguyền trở thành tỷ phú nông dân với tài sản là 20 ha rừng tràm.

Tìm hiểu: Hoa Ky, Viet Minh, Chu tich Ho Chi Minh, tuyen ngon doc lap, Quang truong Ba Dinh, Nha nuoc Viet Nam, ban tuyen ngon, cuoc cach mang, thuc su la, cuoc khang chien, dan toc, quyen

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Tuyên ngôn độc lập và những tư tưởng mang tính thời đại

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Tuyên ngôn độc lập và những tư tưởng mang tính thời đại bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Tuyen ngon doc lap va nhung tu tuong mang tinh thoi dai

Nhan xet, hay lien he ve tin Tuyen ngon doc lap va nhung tu tuong mang tinh thoi dai co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Tuyen ngon doc lap va nhung tu tuong mang tinh thoi dai de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Nhan vat trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Nhan vat
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0