Tu bai tho gay chan dong du luan va dem truoc doi moi

Tags: Pham Thi Xuan Khai, Tien Phong, Xuan Khai, Ha Noi, Mua xuan nho Bac, gay chan dong, Ho Chi Minh, gay xon xao, bai tho, du luan, tac gia, doi moi, chung toi, dat nuoc, nam


Cach day tron hai muoi nam, mua xuan nam 1986, truoc them Dai hoi Dang toan quoc lan thu VI, bai tho “Mua xuan nho Bac” cua tac gia Pham Thi Xuan Khai dang tren bao Tien Phong da gay xon xao du luan ca nuoc.

Tu bai tho gay chan dong du luan va dem truoc doi moi
Tong bien tap bao Tien Phong Duong Xuan Nam tang hoa tac gia Pham Thi Xuan Khai sau 20 nam gap lai. Anh: Pham Yen
Bai tho duoc nhieu ban doc danh gia la “trai bom” la “ngoi no” da duoc cham moi, co suc cong pha lon, dot pha manh gop phan pha vo cai bao thu tri tre, them mot tien de tao nen Cai Moi tien bo, the hien o cong cuoc Doi Moi do Dang ta khoi xuong va lanh dao.

Pham Thi Xuan Khai la ai? Vi sao lai viet bai tho “Mua xuan nho Bac”? Sau khi dang bai tho, chuyen gi da den voi Xuan Khai?...

Do la nhung cau hoi ma ban doc cua hai muoi nam va ca bay gio quan tam muon tim cau tra loi. Phong vien Tien Phong da tim gap tac gia bai tho “Mua xuan nho Bac” va ke tu so bao nay Tien Phong se khoi dang loat bai phong su dai ky ve cuoc doi nhieu bien co cua ba Pham Thi Xuan Khai va nhung cau chuyen xung quanh bai tho duoc vi nhu “trai bom” nay.

Ky I: “Dem truoc” doi moi va “trai bom” tho

Thoat cai da 20 nam. Ke tu ngay bai tho “Mua xuan nho Bac” dot ngot xuat hien tren bao Tien Phong va gay ra nhung lan song du luan chua tung co.

Tac gia bai tho - nu sinh vien khoa Ngu van truong Dai hoc Tong hop Ha Noi, Pham Thi Xuan Khai - luc ay dang lang le den sach trong khu KTX ngheo, von van thich an minh bong dung noi tieng ca nuoc, bong dung tro thanh tam diem cua con “dia chan” ma co khong ngo lai do chinh minh gay ra ...

Thoi gian chang quen ai ca, nu sinh van khoa ngay nao gio day da han nhung nep nhan tren guong mat cua tuoi ngu tuan ma moi nhin qua cung biet la lam noi truan chuyen.

Sau chuyen hanh trinh lam truc trac tu Binh Dinh ra Ha Noi, ba ngoi truoc mat toi de ke cau chuyen dai ve bai tho “Mua xuan nho Bac” (MXNB).

Im lang. Duong nhu chang de dang noi ngay duoc ve cai thoi ay. Cam xuc cang nen lai. Nhung roi ba cung cat loi, doi mat do hoe: “Bai “Mua xuan nho Bac” ra doi sau Tet Binh Dan nam 1986, thoi diem truoc Dai hoi Dang toan quoc lan thu VI - giai doan day gian kho cua dat nuoc. Cai “thoi xa vang” ay da qua 20 nam roi ma nhieu khi cu ngo nhu vua moi hom qua...”.

Cu ngo nhu moi vua hom qua, nen loi ke cua ba ve “boi canh ra doi bai tho” tuoi roi roi. Vao nhung nam 80 cua the ky truoc, nen kinh te quoc gia “tuot doc theo chieu roi thang dung” (chu dung cua nha tho To Huu – Pho chu tich Hoi dong Bo truong luc bay gio).

Ca nuoc doi an. Hoa binh roi, bua com van “diep khuc” don san, don khoai, bo bo, mi hot...Nhieu gia dinh “chay an tung bua toat mo hoi”.

Hoi do co nhung cau chuyen cuoi ra nuoc mat nhu mot giao su co ten tuoi nhung cung trong canh “chay gao” da phai nuoi lon tren can phong o tang 5 cua khu chung cu.

Khi nguoi ta thac mac sao lai nuoi lon o tren cao nhu vay? Vi giao su tra loi: Lon no nuoi toi, chu toi dau co nuoi lon. Nha tho Nguyen Duy cung nuoi lon tren lau ba va ong cay dang viet la “nang con lon len ngang tam thoi dai”.

Nguyen Duy da “ve” buc tranh dat nuoc thoi ay bang nhung cau tho trong bai tho “Danh thuc tiem luc”: “Nay, dat nuoc cua 3 mien cay ruong/ Chua du no cho deu khap 3 mien/ Ta ca hat qua nhieu ve tiem luc/ Tiem luc con ngu yen”.

“Sau chien tranh da hon 10 nam ma doi song nhan dan moi ngay kho khan chong chat them: Nhung nguoi tho mo than phai an gao moc, gao ham. Nong dan mua mang that bat, vat va quanh nam ma khong du nop thue. Cong chuc nha nuoc van tiep tuc song trong canh bao cap ngat ngheo, xep hang dong tung can gao. Hoc sinh bo hoc, giao vien bo nghe. Bo doi giua thoi binh van tiep tuc voi nhung bua an “canh toan quoc, nuoc cham dai duong”.

Cuu chien binh qua hai cuoc khang chien nghi huu roi ma van phai doi mat voi canh: “Luong huu het roi/ Buoi chieu biet tinh sao day?”. Doi song nhan dan da kho lai ngay cang kho khan hon voi nhung giao dieu cung nhac, nhu soi day rat chac, giang buoc nhau, khong thoat ra duoc.

Trong khi do, mot bo phan can bo lai thoai hoa, be tha, pha hoai nen kinh te dat nuoc, khien cho nhan tam ly tan. Dieu do lam toi nho den mot cau noi cua nha van Phap the ky XIX rang: “ Nguoi that bai trong moi cuoc chien tranh la nhan dan. Khong. Khong the nao nhu the duoc! Nhan dan ta da thang va se thang moi ngheo nan lac hau, moi can tro kho khan…”. Ba noi nhu doc thoai. Mat lai do hoe.

Mot dem mua xuan cua nam 1986, co sinh vien van khoa voi noi dau dau the su ay da thuc day luc 2 gio sang lam bai tho “Mua xuan nho Bac”. Doi mat cung do hoe nhu luc dang ngoi voi toi day.

Tu bai tho gay chan dong du luan va dem truoc doi moi
Xuan Khai truoc khi tinh nguyen di B (anh chup cuoi nam 1975)
Khi do, Xuan Khai da “ca gan” gui bai tho cho dong chi Le Duc Tho - uy vien Bo Chinh tri, Bi thu TW, Truong ban To chuc Trung uong Dang. Co khong co y dinh dang bao vi nghi “khong co Tong Bien tap nao vao thoi diem do don phuong dam duyet dang bai tho “Mua xuan nho Bac”.

Do la ngay 25/3/1986, Xuan Khai khong bao gio co the quen duoc. Bai tho in trang trong tren so bao dac biet ky niem ngay thanh lap Doan TNCS Ho Chi Minh 26/3. Ngay lap tuc so bao ay duoc ban doc ca nuoc “san lung” mua cho bang duoc.

Mot hien tuong hiem co trong lang bao da dien ra. Bao vua phat hanh da het veo. Thoi gian ay may photocopy con hiem, cac co quan, cong so hau het con dung may chu va in roneo, chua co dieu kien nhan ban, in an voi so luong nhieu va nhanh nhu bay gio.

Mac du vay, nhung moi nguoi deu co tim mua bao Tien Phong, mua lai nhung to danh may, in roneo voi gia cao gap nhieu lan so voi binh thuong. Nhieu nguoi phai chep tay bai tho va nhanh chong thuoc long...

Ba Xuan Khai van nho nhu in nhung ngay do: “Toi duoc biet luc ay dong chi Nguyen Van Linh – Bi thu Thanh uy thanh pho Ho Chi Minh, dong chi Vo Van Kiet, Chu tich UBND thanh pho Ho Chi Minh ra Ha Noi hop cung tim bao Tien Phong de doc bai tho “Mua xuan nho Bac”.

Dai tuong Vo Nguyen Giap hoi xin to bao, toi da tang Dai tuong to bao duy nhat toi con lai. Mot nguoi ban toi thiet tha de nghi toi kiem cho to bao Tien Phong co bai tho de anh ta bieu cho ong Vien sy khoa hoc nguoi Nga sang cong tac tai Viet Nam. Ong Vien sy nay muon tan mat nhin thay bai tho la co that.

Khap noi trong ca nuoc tu can bo cong chuc duong nhiem, den cac cu da nghi huu, tu cong nhan trong cac xi nghiep, nha may, ham mo den nhung nguoi nong dan dang mot nang hai suong, cac ban sinh vien, cac anh bo doi...deu quan tam den bai tho.

Tu bai tho gay chan dong du luan va dem truoc doi moi
SV nuoc ngoai tai truong Dai hoc Bach khoa to chuc sinh nhat cho Xuan Khai (anh chup 1/3/1989)
Dieu dang ngac nhien hon ca la bai tho da rat thu hut nhieu em hoc sinh pho thong. Toi va co le ca doc gia deu khong ngo bai tho “Mua xuan nho Bac” lai “lach” qua duoc “khe cua hep” cua buc tuong bao thu tri tre can tro su di len cua dat nuoc”.

Trong su soi noi ay, van don don mot khoang lang nao do va duong nhu nhung nguoi co quan diem doi moi lan bao thu nhat deu tu hoi: Pham Thi Xuan Khai la ai?

Va dieu gi se den voi nu sinh vien khoa Van Tong hop, tac gia cua bai tho chi moi dang bao it ngay da lam “dong troi du luan”, nhu cach noi cua ban doc luc bay gio?

Ky II: Ba ngan la thu, hang trieu tam long.

Mua xuan nho Bac

Kinh tang dong chi Le Duc Tho, tac gia bai tho “Le song” va dong chi Ho Thien Ngon, tac gia bai tho “Doc tho anh”.

Mua xuan ve nho Bac khon nguoi
Tieng phao giao thua nho ngay xuan Bac con chuc Tet

Van tho than thiet
Am ap long nguoi
Bac da di xa roi
De lai chung con bao noi nho
Nguoi cha da di xa.

Cac anh oi, Mua xuan ve doc tho xuan cac anh tren bao Dang
Long cang nho Bac nhieu hon
Lam sao co the quen
Moi lan gap Bac
Bac bat nhip bai ca doan ket
Nguoi thuong nhac nho:
Yeu nuoc, thuong dan
Dau than minh co phai hy sinh
Cung chi vi truong xuan cho dat Viet.

Mua xuan ve doc tho xuan cac anh
Tuoi tre chung toi thay long minh day dut
Day dut vi minh chua lam duoc
Nhung dieu hang uoc mo
Nhung dieu chung toi the
Duoi co Doan trong gio ket nap,
Tuoi tre chung toi tha thiet
Duoc Dang cham lo
Duoc cong hien cho que huong nhieu nhat

Nhung tuoi tre chung toi
Khong it nguoi dang lo thi, mai mot.

Theo nam thang cuoc doi
Ngoanh lai nhin, minh chua lam duoc bao nhieu
Boi mot le chiu hep hoi, ich ky
Thanh nien chung toi thuong nghi:
Bo cong gieo cay, ai quen gat mua mang

Moi vu gieo trong
Co phai dau la lep ca?

Tuoi tre chung toi van tu hao
Nhung trang su ve vang dan toc
Chung toi duoc hoc
Duoc thu thach nhieu trong chien tranh

Chung toi nghi: Nguyen Hue - Quang Trung
Lua tuoi hai muoi lap nen nhieu chien cong hien hach.
Le nao tuoi tre hom nay thua thiet
Co hoc hanh, lai phai song cau an
Phai thu minh, xin hai chu “binh yen”
Boi le dau tranh – tranh dau cho duoc?

Dong chi khong bang dong tien
Bang long van hon bang cap
Co ai thau chang
Va ai phai sua?
Moi xuan ve con cang them nho Bac

Long van tham mo uoc
Bac Ho duoc song den hom nay
Lam nang mat troi xua tan het may
Tru nhung thoi doi lam dan oan trach

Co mat gia mu, co tai gia diec
Thich nghe ninh hot, ghet bo loi trung
Tran ap dau tranh, dap vui khon kho

Cung chi huong sao bay muu chia re?
Tham quyen co vi
So tre hon gia

Quen mat loi nguoi xua:
“Con hon cha la nha co phuc”
Thoi buoi nay,
Khong thieu nguoi xong pha thuo truoc
Nay say sua trong canh giau sang
Thoai hoa, be tha khi dan nuoc gian nan?

Mua xuan dat nuoc
Nho mai Bac Ho
Ta van hang mong ly tuong cua Nguoi

Cho dat nuoc khai hoan, mua xuan mai mai.

Xuan Binh Dan

Pham Thi Xuan Khai

Hoc sinh nam thu hai khoa Ngu van Truong Dai hocTong hop Ha Noi

Phung Nguyen

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

Chủ đề liên quan

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Tục lệ phơi xác trong đám tang ở Hà Giang

Không chỉ mổ hơn chục con trâu, bò để làm đám, người Mông ở Hà Giang còn làm lễ treo xác người chết trong nhà nhiều ngày rồi mới mang ra phơi nắng và đem chôn cất.

Tìm hiểu: Pham Thi Xuan Khai, Tien Phong, Xuan Khai, Ha Noi, Mua xuan nho Bac, gay chan dong, Ho Chi Minh, gay xon xao, bai tho, du luan, tac gia, doi moi, chung toi, dat nuoc, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Từ bài thơ gây chấn động dư luận và “đêm trước đổi mới”

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Từ bài thơ gây chấn động dư luận và “đêm trước đổi mới” bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Tu bai tho gay chan dong du luan va dem truoc doi moi

Nhan xet, hay lien he ve tin Tu bai tho gay chan dong du luan va dem truoc doi moi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Tu bai tho gay chan dong du luan va dem truoc doi moi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0