Tan mat cuc vang moc tren ngon cay giua dai ngan
Tags: Ong Lam, Hoang Lien Son, Tran Ngoc Lam, nuoc Viet Nam, Nam Linh Chi, phuc linh, dai ngan, vet thuong, cuoi cung, ngon cay, tan mat, x, qua, thien
Ong Lam nang niu qua nam nhu bao vat bao: “Co le day la cu nam Phuc linh thien cuoi cung cua dai ngan Hoang Lien Son va cua dat nuoc Viet Nam”.
Co mot dieu la la o canh rung nay chi co nhung cay X. ho thong khong lo, khong he co cay nao nho co mot nguoi om. Dieu do co nghia ca tram nam nay khong co hien tuong tai sinh cua loai cay ho thong cuc quy nay nua. Ong Lam nghi rang, do truc moc ken day phia duoi, cay nho khong moc len duoc, nen ong da tung bo nhieu nam phat truc, xoi dat, tao ra nhung khong gian thoang mat.
Den mua cay X. rung qua, ong Lam di nhat qua X. gieo vao nhung khu dat trong, co anh nang va do am, song tuyet nhien khong thay qua X. nao nay mam. Nhu vay, khi nhung than X. khong lo nay chet di, loai X. co the se tuyet chung o Viet Nam.
Mot dieu dang bao dong la cu vao dip can Tet, dong bao Mong lai keo nhau vao khu rung nay chat canh X. vac ra Sapa ban cho nha giau choi Tet. Vi la cay X. rat dep, tuoi lau, de 4-5 thang la khong heo, nen nguoi dan Lao Cai rat thich choi trong dip Tet. Moi canh X. bang co tay co gia ca trieu bac. Dong bao Mong thuong cua mot canh to, hoac nga do ca cay de tha ho chat canh vac ra.
May nam truoc, hien tuong tan pha cay X. de choi Tet dien ra rat nghiem trong. Tuy nhien, may nam gan day, luc luong kiem lam quan ly nghiem ngat, cong an bat giu nhung nguoi buon ban, nen hien tuong don ha cay X. giam han.
Hien tuong chat canh choi Tet dung lai, thi lai xuat hien hien tuong lay go cay X. Go X. co van dep chang kem gi thuy tung, chat go lai cuc tot, cang de lau cang do lim, nen duoc gioi nha giau ua chuong. Moi khuc go nang vai chuc kg duoc gioi san go mua voi gia vai trieu, nen mot so ke ham loi da vao khu rung nay cua do cay X. Tuy nhien, vi rung qua ram, nui cao, hiem tro, de vac duoc mot khuc X. nang 30kg, phai mat 3 ngay cuoc bo, nen rung X. chua bi tan pha nang. Va lai, do kiem lam quan ly cuc ky nghiem ngat, kiem dem tung cay, nen lam tac khong de gi xa xeo.
Thuong xuyen song ca thang o trong khu rung X. nay, nen “nguoi rung” Tran Ngoc Lam nam tuong tan tung cay. Toan bo rung Hoang Lien Son chi co khoang 500 cay. Nhung cay X. deu da co tuoi ca ngan nam. O do cao 2.800, lanh buot quanh nam, nhung than cay bam da de len, thi moi nam duong kinh chi lon khong qua 1mm. Do do, cay nao co duong kinh 1m, nghia la chung da co tuoi ngan nam.
Tu goc nhung cay X. reu moc, xu xi, toi thay rat nhieu cay nam co mau do lim, hinh dang nhu vo con trai. Ong Lam bao do la nam linh chi, chinh la loai nam gay con sot san tim suot may nam qua o Quang Nam. Nguoi dan o Quang Nam da rao riet vao rung san tim loai nam nay roi sac nuoc de uong, tri benh ung thu co hieu qua. Theo loi ong Lam, loai nam linh chi moc tren cay X. nay tot khong kem gi linh chi moc tren cay lim. No cung co tac dung uc che khoi u, song khong manh, nen ong Lam it khi de y den.
Ong Lam vat soi thung vao than cay, cu the treo len thoan thoat. Chi mot lat, ong da mat hut trong tan cay ram ri, xanh tham. Ong tut xuong voi mot cu nam Phuc linh thien tren tay van con bam tuyet. Ong nang niu qua nam nhu bao vat bao: “Co le day la cu nam Phuc linh thien cuoi cung cua dai ngan Hoang Lien Son va cua dat nuoc Viet Nam”. Ong Lam da phat hien ra cu nam nay tu hon nam truoc, nhung ong de gianh den bay gio moi thu hai.
Theo loi ong Lam, loai Phuc linh thien nay chi xuat hien o nhung cay X. co tuoi tren duoi 1.000 nam. Khi con trung, sau bo duc khoet than cay X. ngan nam tuoi nay, than cay se sinh ra chat nhua de bao ve vet thuong (co che giong nhu cay do bau tao tram huong, ky nam). Tu cuc nhua nay, co the moc ra cu nam Phuc linh thien. Tuy nhien, co the ca ngan vet thuong tren ca tram cay X. moi sinh ra duoc mot qua Phuc linh thien. Do do, moi nam, tu hang tram cay X. ngan tuoi, may ra cho duoc mot vai qua nam.
Vao mua xuan, khi cai nang bat dau am ap, nhung con mua xuan gay am uot nhieu ngay, ong Lam lai bo ca thang troi di kiem Phuc linh thien. Moi lan di kiem Phuc linh thien, ong Lam lai phai treo tung cay X., quan sat tung vet thuong, tung cuc nhua den xi, xem co nhu len cu nam be xiu bang hat gao nao khong. Neu phat hien, ong Lam danh dau dia diem tim thay roi doi den mua thu moi khai thac. Mua thu la mua qua nam co tac dung tot nhat. Tuy nhien, may nam nay, co khi leo treo ca thang, len het 500 cay X. cua dai ngan Hoang Lien ma cung chang thay dau vet gi cua Phuc linh thien. Vi hiem nhu the, Phuc linh thien duoc sanh ngang voi vang cung la dieu de hieu.
Co mot dieu rat la, ong Lam da dung dao duc hang ngan lo tren ngon nhung cay X. khong lo nay, cay X. cung sinh nhua bao ve vet thuong, nhung tuyet nhien chua tung cho mot qua nam nao moc len tu nhung vet thuong nhan tao ay. Tat ca nhung cu nam ma ong Lam thu hai, deu xuat hien o nhung vet thuong do mot loai con trung nao do tao ra.
Ong Lam da co ca chuc nam troi tim kiem loai nam Phuc linh thien nay. Ong da thu hai duoc tong cong vai chuc qua. Ong nghien cuu tung vet thuong cua cay X. va theo doi qua nam lon len tu khi be bang hat gao, den khi to bang nam tay, song ong Lam van khong the hieu noi vi sao qua nam lai moc len tu vet thuong tren ngon cay X. trong hoan canh bang tuyet gan nhu quanh nam. Ong cung khong the ly giai duoc do con trung cay giong vao vet thuong cua cay X. hay tu than cay X. sinh ra. Nhung bi an nay la su ky dieu cua tao hoa.
Goi ghem can than “cuc vang” cuoi cung cua dai ngan Hoang Lien Son vao ba lo, toi va “nguoi rung” Tran Ngoc Lam roi suon Fansipan trong noi buon kho ta. Khong biet den bao gio, dai ngan Hoang Lien moi lai sinh ra mot qua Phuc linh thien de cuu ong va nhung benh nhan ung thu dang cho chet? Bao nhieu nam nghien cuu, ong chua tim ra bat cu cach gi de nhan giong thu bau vat cua troi dat nay.
Pham Ngoc Duong
| Tin lien quan |
|
» Cong dung ky dieu cua cu nam dat bang cuc vang (ky 2) |
Co mot dieu la la o canh rung nay chi co nhung cay X. ho thong khong lo, khong he co cay nao nho co mot nguoi om. Dieu do co nghia ca tram nam nay khong co hien tuong tai sinh cua loai cay ho thong cuc quy nay nua. Ong Lam nghi rang, do truc moc ken day phia duoi, cay nho khong moc len duoc, nen ong da tung bo nhieu nam phat truc, xoi dat, tao ra nhung khong gian thoang mat.
Den mua cay X. rung qua, ong Lam di nhat qua X. gieo vao nhung khu dat trong, co anh nang va do am, song tuyet nhien khong thay qua X. nao nay mam. Nhu vay, khi nhung than X. khong lo nay chet di, loai X. co the se tuyet chung o Viet Nam.
 |
| Ong Tran Ngoc Lam dan duong cho PV vao khu rung X. |
Mot dieu dang bao dong la cu vao dip can Tet, dong bao Mong lai keo nhau vao khu rung nay chat canh X. vac ra Sapa ban cho nha giau choi Tet. Vi la cay X. rat dep, tuoi lau, de 4-5 thang la khong heo, nen nguoi dan Lao Cai rat thich choi trong dip Tet. Moi canh X. bang co tay co gia ca trieu bac. Dong bao Mong thuong cua mot canh to, hoac nga do ca cay de tha ho chat canh vac ra.
May nam truoc, hien tuong tan pha cay X. de choi Tet dien ra rat nghiem trong. Tuy nhien, may nam gan day, luc luong kiem lam quan ly nghiem ngat, cong an bat giu nhung nguoi buon ban, nen hien tuong don ha cay X. giam han.
 |
| PV ben cay X. khong lo. |
Hien tuong chat canh choi Tet dung lai, thi lai xuat hien hien tuong lay go cay X. Go X. co van dep chang kem gi thuy tung, chat go lai cuc tot, cang de lau cang do lim, nen duoc gioi nha giau ua chuong. Moi khuc go nang vai chuc kg duoc gioi san go mua voi gia vai trieu, nen mot so ke ham loi da vao khu rung nay cua do cay X. Tuy nhien, vi rung qua ram, nui cao, hiem tro, de vac duoc mot khuc X. nang 30kg, phai mat 3 ngay cuoc bo, nen rung X. chua bi tan pha nang. Va lai, do kiem lam quan ly cuc ky nghiem ngat, kiem dem tung cay, nen lam tac khong de gi xa xeo.
Thuong xuyen song ca thang o trong khu rung X. nay, nen “nguoi rung” Tran Ngoc Lam nam tuong tan tung cay. Toan bo rung Hoang Lien Son chi co khoang 500 cay. Nhung cay X. deu da co tuoi ca ngan nam. O do cao 2.800, lanh buot quanh nam, nhung than cay bam da de len, thi moi nam duong kinh chi lon khong qua 1mm. Do do, cay nao co duong kinh 1m, nghia la chung da co tuoi ngan nam.
 |
| Trong khu rung nay, chi co nhung cay X. khong lo. Khong he co cay nho tai sinh. |
Tu goc nhung cay X. reu moc, xu xi, toi thay rat nhieu cay nam co mau do lim, hinh dang nhu vo con trai. Ong Lam bao do la nam linh chi, chinh la loai nam gay con sot san tim suot may nam qua o Quang Nam. Nguoi dan o Quang Nam da rao riet vao rung san tim loai nam nay roi sac nuoc de uong, tri benh ung thu co hieu qua. Theo loi ong Lam, loai nam linh chi moc tren cay X. nay tot khong kem gi linh chi moc tren cay lim. No cung co tac dung uc che khoi u, song khong manh, nen ong Lam it khi de y den.
 |
| Loai nam linh chi co rat nhieu o cay X. |
Ong Lam vat soi thung vao than cay, cu the treo len thoan thoat. Chi mot lat, ong da mat hut trong tan cay ram ri, xanh tham. Ong tut xuong voi mot cu nam Phuc linh thien tren tay van con bam tuyet. Ong nang niu qua nam nhu bao vat bao: “Co le day la cu nam Phuc linh thien cuoi cung cua dai ngan Hoang Lien Son va cua dat nuoc Viet Nam”. Ong Lam da phat hien ra cu nam nay tu hon nam truoc, nhung ong de gianh den bay gio moi thu hai.
 |
| Qua Phuc linh thien cuoi cung o Hoang Lien Son va Viet Nam. |
Theo loi ong Lam, loai Phuc linh thien nay chi xuat hien o nhung cay X. co tuoi tren duoi 1.000 nam. Khi con trung, sau bo duc khoet than cay X. ngan nam tuoi nay, than cay se sinh ra chat nhua de bao ve vet thuong (co che giong nhu cay do bau tao tram huong, ky nam). Tu cuc nhua nay, co the moc ra cu nam Phuc linh thien. Tuy nhien, co the ca ngan vet thuong tren ca tram cay X. moi sinh ra duoc mot qua Phuc linh thien. Do do, moi nam, tu hang tram cay X. ngan tuoi, may ra cho duoc mot vai qua nam.
Vao mua xuan, khi cai nang bat dau am ap, nhung con mua xuan gay am uot nhieu ngay, ong Lam lai bo ca thang troi di kiem Phuc linh thien. Moi lan di kiem Phuc linh thien, ong Lam lai phai treo tung cay X., quan sat tung vet thuong, tung cuc nhua den xi, xem co nhu len cu nam be xiu bang hat gao nao khong. Neu phat hien, ong Lam danh dau dia diem tim thay roi doi den mua thu moi khai thac. Mua thu la mua qua nam co tac dung tot nhat. Tuy nhien, may nam nay, co khi leo treo ca thang, len het 500 cay X. cua dai ngan Hoang Lien ma cung chang thay dau vet gi cua Phuc linh thien. Vi hiem nhu the, Phuc linh thien duoc sanh ngang voi vang cung la dieu de hieu.
Co mot dieu rat la, ong Lam da dung dao duc hang ngan lo tren ngon nhung cay X. khong lo nay, cay X. cung sinh nhua bao ve vet thuong, nhung tuyet nhien chua tung cho mot qua nam nao moc len tu nhung vet thuong nhan tao ay. Tat ca nhung cu nam ma ong Lam thu hai, deu xuat hien o nhung vet thuong do mot loai con trung nao do tao ra.
 |
| Thay thuoc Tran Ngoc Lam van chua tim ra cach nhan giong cay X. va loai nam vo cung quy hiem Phuc linh thien. |
Ong Lam da co ca chuc nam troi tim kiem loai nam Phuc linh thien nay. Ong da thu hai duoc tong cong vai chuc qua. Ong nghien cuu tung vet thuong cua cay X. va theo doi qua nam lon len tu khi be bang hat gao, den khi to bang nam tay, song ong Lam van khong the hieu noi vi sao qua nam lai moc len tu vet thuong tren ngon cay X. trong hoan canh bang tuyet gan nhu quanh nam. Ong cung khong the ly giai duoc do con trung cay giong vao vet thuong cua cay X. hay tu than cay X. sinh ra. Nhung bi an nay la su ky dieu cua tao hoa.
Goi ghem can than “cuc vang” cuoi cung cua dai ngan Hoang Lien Son vao ba lo, toi va “nguoi rung” Tran Ngoc Lam roi suon Fansipan trong noi buon kho ta. Khong biet den bao gio, dai ngan Hoang Lien moi lai sinh ra mot qua Phuc linh thien de cuu ong va nhung benh nhan ung thu dang cho chet? Bao nhieu nam nghien cuu, ong chua tim ra bat cu cach gi de nhan giong thu bau vat cua troi dat nay.
Pham Ngoc Duong
Viet Bao
