Nhung tran danh khien nguoi phuong Bac kinh hon bat via

Tags: Dai Viet, Ly Thuong Kiet, Ung Chau, Quang Yen, Thang Long, Nha Tong, Song Nhu Nguyet, nha su hoc, Quan Tong, tan cong, tran danh, Quach Quy, xam luoc, tieu diet, thanh


Dat nuoc Viet Nam nho be ma anh hung. Trai ngan nam Bac thuoc ma khong quy goi. Nhung quoc gia hung manh nhat the gioi cung bi danh duoi. Nguoi Viet Nam hien hau, nhung hang ngan nam qua chang may khi duoc yen binh.

xin gioi thieu loat bai viet cua Nha su hoc Dang Hung, de chung ta them tu hao ve to tien anh dung cua minh.

Bai 1: Nha Tong muoi mat vi that bai e che

Tu khi co lich su dan toc, mo dau bang quoc gia Van Lang, dan toc ta da kien cuong, ben bi chinh phuc thien nhien, khai pha dat hoang, quai de lan bien va chong su xam luoc cua ngoai bang de tiep tuc song va phat trien, bao ve que huong dat nuoc.

Vua Le Thanh Tong xua da tung can dan quan than: “Mot thuoc nui, mot tac song cua ta khong nen vat bo... Neu nguoi dam lay mot thuoc, mot tac dat cua Thai To (Vua Le Loi) ma dut moi cho giac thi toi phai tru di...” (DVSKTT-T2-NXBVHTT-Tr.344).

Thong qua nhung trang ghi chep cua thu tich co, chung ta co quyen tu hao ve truyen thong anh hung bat khuat trong dau tranh gianh doc lap dan toc, bao ve toan ven lanh tho, xu ly khon kheo, luc cuong luc nhu trong chinh sach doi ngoai cua to tien xua.

Nhung tran danh khien nguoi phuong Bac kinh hon bat via
Tuong Ly Thuong Kiet trong Dai Nam Quoc Tu.

Moi khi dat nuoc co hoa xam lang thi nhan dan ta lai doan ket mot long voi tinh than “Quyet tu cho to quoc quyet sinh” va “Khong co gi quy hon doc lap tu do” (Ho Chi Minh).

Ten tuoi cua cac vi vua, cac vuong trieu, cac danh tuong gan lien voi cac tran danh lich su oai hung, voi cac dia danh: Bach Dang, Chuong Duong, Ham Tu, Chi Lang, Dong Da... da khien cho quan xam luoc thao chay ve toi co quoc ma con tim dap chan run, nghe tieng trong dong ma long khiep so den bac toc tren dau.

Vua Quang Trung Nguyen Hue bieu du tuong si truoc khi ra Bac danh duoi 20 van quan nha Thanh vao nam 1788 – 1789: “Danh cho de dai toc, danh cho de den rang/ Danh cho chung chich luan bat phan/ Danh cho chung phien giap bat hoan/ Danh cho su tri Nam Quoc anh hung chi huu chu”.

Dua quan sang phuong Bac tap kich ke xam luoc

Nam Ky Dau (1009), Vuong Trieu Ly do Vua Ly Cong Uan lanh dao da thay nha tien Le mo dau ky nguyen moi cua Quoc gia Dai Viet, danh dau mot thoi ky phat trien moi cua nuoc ta voi viec doi do tu Hoa Lu ve kinh thanh Thang Long (1010).

Thoi ky do nha Tong da lam chu Trung Quoc, nhung luon bi cac nuoc nho la Lieu, Ha xam lan. Vua quan nha Tong chu truong danh nuoc ta o phia Nam de gay thanh the va suc manh, khien co the quay lai danh thang Lieu, Ha o phia Bac sau nay.

Nha Tong mua chuoc chia re cac dan toc mien nui voi nhan dan mien xuoi, cat quan he buon ban voi Dai Viet, cho nguoi dong thuyen, tich tru luong thuc, luyen tap thuy quan, gay roi bien gioi, loi keo Chiem Thanh nham uy hiep va tan cong xam chiem nuoc ta.

Nhung tran danh khien nguoi phuong Bac kinh hon bat via
Ngoi mo o Hung Yen nghi cua Ly Thuong Kiet. Anh: Pham Ngoc Duong.

Cac chau Ung – Kham – Liem (thuoc Quang Dong, Quang Tay ngay nay) tro thanh can cu quan trong, noi tap trung quan doi, luong thuc, khi gioi cua quan Tong chuan bi cho cuoc tan cong Dai Viet vao nam 1075.

Truoc am muu va hanh dong xam luoc ngay cang ro ret cua giac Tong, Phu quoc Thai uy Ly Thuong Kiet chu truong: “Ngoi yen doi giac khong bang dem quan ra truoc chan the manh cua giac...”. Trieu dinh nha Ly dong y voi chu truong triet pha am muu xam luoc cua nha Tong ngay khi con trong “trung nuoc”. Vua Ly Nhan Tong “sai Ly Thuong Kiet va tuong Ton Dan dem hon 10 van binh di danh; duong thuy, duong bo deu tien” (DVSKTT-Tr.328).

Truoc tien Ly Thuong Kiet vach ra ke hoach dung 4 van quan (phan lon la tho binh tan cong giac o bien gioi, nham thu hut luc luong dich). Sau do cho 6 van quan vuot bien, bat ngo do bo danh chiem cac cang Kham (Kham Chau), Liem (Hop Pho) roi sau do tien ve thanh Ung Chau (Nam Ninh) hop voi dao quan tu bien gioi theo huong huyen Vinh Binh danh sang.

Ngay 15/9 (20/6/1075) suot doc bien gioi tu Quang Yen (Cao Bang) toi Vinh An (Mong Cai) quan ta bat ngo tan cong pha huy tat ca don trai va tieu diet nhieu binh linh, tuong linh dich. Bi danh don sam set phu dau, quan Tong khong kip doi pho, phan thi bi quan ta tieu diet, phan thi buong vu khi dau hang hoac bo chay.

Ngay 20/10 (30/12/1075) dai quan ta do bo len Cang Kham (canh quan thuy), dich lai hoan toan bi bat ngo, nhanh chong bi tieu diet hoan toan. 4 ngay sau mot canh quan khac cua ta do bo bat ngo vao cang Liem, ha luon thanh nay. Tu Chau Liem mot bo phan quan ta tien ve phia thanh Ung Chau nham ngan chan va tieu diet vien binh giac tu phia Dong va phia Bac keo toi.

Tren hai huong, 10 van quan Dai Viet tien sau vao dat Tong voi muc tieu chinh la triet pha can cu thanh Ung Chau voi danh nghia chi danh quan Tong de giu nuoc va dong thoi nhan do giup do nhung nguoi dan ngheo kho (nhan dan Tong) bi trieu dinh nha Tong boc lot, nen quan doi Dai Viet da tranh thu duoc su cam tinh va ung ho cua nhan dan nuoc Tong o cac thanh tren.

Ngay 10 thang Chap (18/1/1076), dai quan ta vay chat thanh Ung Chau. Doan chac dich co the tu phia Bac cuu vien thanh Ung Chau, trong luc dang vay thanh, Ly Thuong Kiet da bi mat phai mot dao quan tien len phia Con Lon Quan (cach Ung Chau khoang 40km ve phia Bac – nay la phu Nam Ninh, tinh Quang Dong) de chan dich tu Que Lam keo xuong.

Dung nhu du doan, Do giam Quang Tay (Nha Tong) la Truong Thu Tiet dem quan den cuu, bi quan doi Dai Viet phuc kich, bat ngo tan cong, chem Thu Tiet chet tai tran, khien quan giac hoang so thao chay tan loan.

Ngay 4 thang Gieng (sau 42 ngay vay ham giac – quan ta dung bao dat chong len cao ngang mat thanh – do do da tien quan duoc vao thanh va ha thanh Ung Chau, tieu diet va bat song nhieu quan dich).

Sau khi da pha tan can cu hau can quan trong cua giac, lam pha san ke hoach danh up nuoc ta cua nha Tong, Ly Thuong Kiet chu truong rut quan ve nuoc de cung co cac cu diem quan trong, chuan bi chong quan Tong xam luoc sau nay.

Dap tan doi quan xam luoc nha Tong tren dat Dai Viet

“Binh Thin, nam thu 5 (1076) – Tong Hy Ninh nam thu 9) mua Xuan, thang 3, nha Tong sai Tuyen phu su Quang Nam la Quach Quy lam Chieu Thao Su, Trieu Tiet lam pho tuong, dem quan va 9 tuong hop voi Chiem Thanh va Chan Lap sang xam lan nuoc ta. Vua sai Ly Thuong Kiet don danh. Den song Nhu Nguyet danh tan dich. Quan Tong bi chet hon 1000 nguoi. Quach Quy lui quan, lai lay chau Quang Nguyen cua ta”.

“Tan Dau nam thu 6 (1081) – Tong Nguyen Phong nam thu 4 – tra lai cho nha Tong nhung binh linh bat duoc o 3 chau Ung - Kham - Liem vi co nha Tong tra lai ta cac chau Quang Nguyen” (DVSKTT – Tr.333).

Thang 10/1076, Quach Quy duoc vua Tong cu lam thong soai chi huy 10 van quan chien dau va 20 van quan tai luong tan cong Dai Viet. Dai quan tien theo huong Lang Son roi vao thanh Thang Long. Thuy quan se doc theo ven bien vao song Bach Dang, tao the gong kim de tan cong Dai Viet. Sau khi danh tan cac dao quan thuy bo cua ta, chung se hoi quan, dung thuyen vuot song Hong danh chiem Thang Long.

Sau chien thang Ung Chau quan ta da rut ve nuoc. Biet truoc quan Tong se sang xam luoc, trieu dinh nha Ly da chu dong tich cuc chuan bi doi pho voi quan Tong.

Nhung tran danh khien nguoi phuong Bac kinh hon bat via
Tranh Ly Thuong Kiet.

O khu vuc sat bien gioi, tho binh, huong binh bo tri o cac noi hiem yeu de san sang tieu hao, ngan chan dich. Quan doi trieu dinh do pho ma Than Canh Phuc chi huy phuc kich o ai Quyet Ly va giap khau (Chau On va Chi Lang). Ven bien co thuy quan dong o can cu Van Don (thuoc Quang Yen) phoi hop voi quan bo dong o Ngoc Son (Mong Cai) co nhiem vu ngan chan dich tren vung bien Dong Kenh (Quang Ninh).

Chien tuyen chinh cua ta la o trung du, dua vao bo nam song Nhu Nguyet dap de cao, rao coc tre, phen dau ken day chay dai tu suon Dong Bac day Tam Dao den suon Tay Nam day nui Nham Dien (Yen Dung – Ha Bac), khoang 100km. Duoi song, thuy quan ta tap trung tren 400 chien thuyen dong tai vung Van Xuan (Pha Lai) san sang co dong danh dich o cac huong.

Cuoi thang 11/1076, quan Tong danh chiem Quang Yen. Ngay 1 thang Chap (1077) dai quan Tong chia lam nhieu duong tan cong Lang Son. Quan Tong chiem duoc cac chau On, Quyet Ly, Quang Lang, roi theo duong tat vuot qua day Bac Son tien den song Phu Luong (song Cau thuoc dia phan Thai Nguyen ngay nay).

Mot canh quan dich tan cong luc luong cua pho ma Than Canh Phuc. Quan ta phan tan vao rung nui, dung loi danh tia, danh up, phuc kich tan cong vao cac doan tai luong cua dich. Ngay 21 thang Chap (18/1/1077) quan Tong do Quach Quy va Mieu Ly chi huy dong o tren doan ben song Nhu Nguyet va o Thi Cau.

Tren bien, thuy quan ta phuc kich chan danh tieu diet va day lui thuy quan Tong. Cho mai khong thay thuy quan den, Quach Quy cho dong thuyen be cho quan vuot song Nhu Nguyet tan cong chien tuyen phong thu cua ta.

Bi that bai nhieu lan, Quach Quy phai rut quan co thu o bo Bac song Nhu Nguyet va ha lenh: “Ai ban danh se bi chem”.

Quan dich bi tan cong ca o phia truoc va phia sau, luong thuc bi thieu tram trong, long quan hoang mang dao dong. Nam chac thoi co Ly Thuong Kiet chu dong cho quan chu luc bo binh va thuy binh phan cong giac.

Tuc truyen rang, vao mot dem quan si ta chot nghe o trong den tho Truong tuong quan (Truong Hong, Truong Hat) co tieng ngam to rang: “Nam quoc son ha Nam de cu/ Tiet nhien dinh phan tai thien thu/ Nhu ha nghich lo lai xam pham/ Nhu dang hanh khan thu bai hu”. (Tam dich: Song nui nuoc Nam vua Nam o/ Coi bo ngan cach tu sach troi/ Co chi quan giac sang xam lan?/ That bai bay xem se den noi” (DVSKTT-Tr.330).

Tren doan tu Dong Nham Dien den Tay Van Xuan, hoang tu Hoang Chan chi huy 400 chien thuyen va hang van quan danh sau vao noi dong quan cua dich. Nhan luc dich tap trung doi pho o canh phai, Ly Thuong Kiet chi huy dai quan vuot song Phu Luong tan cong giac o canh trai.

Theo “Viet Su Luoc” trong tran nay dich 10 phan bi tieu diet den 5,6. Quan dich bi day vao the co thu, truoc mat, sau lung deu bi quan dan Dai Viet tan cong. Luong thao cua giac ngay cang can kiet. Nam ro tinh hinh bat loi cua giac, Ly Thuong Kiet chu dong cho nguoi sang gap Quach Quy ban hoa voi dieu kien: “Toan bo quan Tong phai rut khoi dat nuoc Dai Viet”.

Khong con con duong nao khac, nhu nguoi sap chet duoi vo duoc coc, Quach Quy voi chap nhan dieu kien tren va y khong cho lenh cua vua Tong ma lap tuc rut ngay quan doi ve nuoc. Thang 2/1077, 23.400 quan chien dau va 3.174 ngua chien cua Quach Quy ve toi dat Tong.

Trong hon 2 thang chien dau anh dung, quan dan Dai Viet da tieu diet tren 19 van quan chien dau va quan tai luong, voi gan 6.000 ngua chien cua quan Tong. Toan bo lanh tho cua nha nuoc Dai Viet da sach bong quan xam luoc.

Sau chien thang, voi chinh sach ngoai giao khon kheo cua vuong trieu Ly, trieu dinh nha Tong phai cong nhan Dai Viet la Quoc gia rieng biet co chu quyen, chu khong phai la mot quan cua nuoc Tong. Vua Ly la mot quoc vuong chu khong phai la “Giao Chi Quan Vuong” nhu cac doi vua Tong truoc day thuong “phong”.

Loat bai ve ngoi mo nghi cua Ly Thuong Kiet

» Ngoi mo o Hung Yen co phai cua Ly Thuong Kiet?
» Bi an di vat trong ngoi mo nghi la Ly Thuong Kiet
» Bi an bao trum ngoi mo duoc cho la cua Ly Thuong Kiet

Nha su hoc Dang Hung
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Tục lệ phơi xác trong đám tang ở Hà Giang

Không chỉ mổ hơn chục con trâu, bò để làm đám, người Mông ở Hà Giang còn làm lễ treo xác người chết trong nhà nhiều ngày rồi mới mang ra phơi nắng và đem chôn cất.

Tìm hiểu: Dai Viet, Ly Thuong Kiet, Ung Chau, Quang Yen, Thang Long, Nha Tong, Song Nhu Nguyet, nha su hoc, Quan Tong, tan cong, tran danh, Quach Quy, xam luoc, tieu diet, thanh

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Những trận đánh khiến người phương Bắc kinh hồn bạt vía

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Những trận đánh khiến người phương Bắc kinh hồn bạt vía bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhung tran danh khien nguoi phuong Bac kinh hon bat via

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhung tran danh khien nguoi phuong Bac kinh hon bat via co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhung tran danh khien nguoi phuong Bac kinh hon bat via de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0