Nhung con duong biet thu

Tags: Viet Nam, Ho Thieu Tri, KTS Ho Thieu Tri, Hoang Dieu, Ho Guom, Ba Dinh, Nha Hat Lon Ha Noi, kien truc hien dai, kien truc Phap, kien truc su, Phan Dinh Phung, dac biet la, biet thu, cua nguoi, con duong, lam


"Hay lam cho toi mot ngoi nha kieu Phap" - Kien truc su Ho Thieu Tri, nguoi tro ve tu Phap va noi tieng voi nhieu cong trinh lon o Viet Nam, dac biet la cong trinh ton tao Nha Hat lon Ha Noi thuong xuyen nhan duoc nhung "don dat hang" nhu vay. Xem ra nhu cau "o nha Tay..." van khong he cu.

Nhung con duong biet thu
Nhung biet thu kien truc Phap co da lam nen ve dep rieng cho nhung con duong Ha Noi. Anh: Le Anh Dung

Nhung con duong biet thu

Di tren pho phuong HN, dang ngop tho trong mui khoi o to, xe may, dang can man nhich tung buoc de thoat khoi dam dong tac duong ngon ngon nguoi, thi doi luc, nguoi ta bong nhu lac vao mot khong gian tinh lang.

Do la khi, nhung tan co thu deu tam tap dung nghiem can ru bong xuong canh cong sat im lim, cu ky. La khi bong nang pho phat lot qua vom la dan kin nhay mua tren nhung via he dang nam yen ngu. Pho xa sam uat nhu bien mat sau nhung buc tuong vang nhan nhat. Am thanh pho phuong hon tap dot ngot nhu roi xuong sau tham roi vang len duoi vom la. Tay dieu khien xe may vo thuc ma cham cham lai de co the hit voi hit vang chut khong khi man mat duom mui huong sau, huong dau da diu nhe. Phai hit ha that nhanh, boi thoang choc, lai la nguoi va xe cuon cuon phia truoc... Ta dang di qua mot trong nhung con pho hiem hoi thuong goi la "pho biet thu" hay "pho Tay" ngay truoc.

Hon tram nam da troi qua, ke tu khi quanh Ho Guom moc len nhung ngoi nha co ong khoi lo suoi duyen dang va nhung o cua so cuon vom kieu diem thi Ha Noi van gan nhu con giu duoc nguyen ven mot phan quan the kien truc Chau Au dac biet nay.

Quen thuoc nhat la cum Ba Dinh voi cac tuyen pho ma chi nhac den ten thoi da tinh lang va yen a: Phan Dinh Phung, Nguyen Canh Chan, Tran Phu, Le Hong Phong, Hoang Dieu, Dien Bien Phu... Xuoi xuong phia Nam ho Hoan Kiem la cac biet thu nam rai rac doc Hai Ba Trung, Ly Thuong Kiet, Tran Hung Dao, Nguyen Du...

Hai quan the kien truc hiem hoi duoc noi voi nhau boi "xuong song" Trang Thi, Hang Khay, Trang Tien - khu thuong mai sang trong bac nhat Ha thanh. Di thang xuong phia Dong ho Hoan Kiem la cac cong trinh cong cong nhu Buu dien Bo Ho, Nha hat Lon, Ngan hang Dong Duong, Bao tang Lich su, Vien Pasteur, khach san Metropole, la pho Ly Thai To, Ngo Quyen, Phan Chu Trinh...

Cuoi the ky thu 19, ngay tu khi dat chan den Viet Nam nguoi Phap da cho xay dung va phat trien Ha Noi voi tham vong dung "mot Pari thu nho trong long Dong Duong" de thoa noi nho cua nguoi xa xu. Theo Kien truc su Ho Thieu Tri, nguoi tung song nhieu nam ben Phap, thi do la "mot quan the chi tiet va he thong, phan khu rat ro rang, khoa hoc". Cong cuoc xay dung da keo dai cho toi dau nhung nam 40 cua the ky 20. Dau nao hanh chinh la khu Ba Dinh (phia Nam Ho Tay), lui xuong phia duoi la noi toa lac nhung biet thu cua quan chuc cap cao. Noi hien gio la phu Chu tich va tru so cua Bo Ngoai giao, xua von la Phu toan quyen Phap.

Xuoi ve Ho Guom, phia Bac la 36 pho phuong, trung tam buon ban sam uat nhat cua nguoi Viet. Phia Dong la ngan hang, buu dien, phia Nam la khu biet thu cua cong chuc Phap.

Nhung con duong biet thu
Biet thu tren pho Le Hong Phong, HN. Anh: Le Anh Dung

"Mot nua cua Ha Noi"

Theo GS Hoang Dao Kinh, trong lich su phat trien nen kien truc Viet Nam thi thoi can dai trung voi thoi thuc dan Phap cai tri. Do la mot thoi ky chuyen tiep het suc quan trong trong su phat trien kien truc VN, do thi Viet Nam. Boi tu cuoi the ky 19 tro ve truoc, kien truc Viet Nam la kien truc truyen thong, kien truc go. Nguoi phuong Tay, cu the la nguoi Phap da dua vao VN mot nen kien truc moi cua chau Au tuong ung voi cong nghe my thuat chau Au va nhu the tao ra mot thoi ky chuyen tiep giua kien truc truyen thong sang kien truc hien dai hom nay. Do la cay cau noi giua kien truc truyen thong va kien truc hien dai.

Va, chinh o thoi ky do o Viet Nam chung ta xuat hien nhieu do thi moi, dac biet la nhieu the loai kien truc moi chua bao gio co trong kien truc cua nguoi Viet cung nhu nhieu dan toc A Dong khac: nha thuong, buu dien, cau sat (cau Long Bien), bao tang, vien nghien cuu, khach san, nha hat, tham chi ca nha cho thue (nha sat canh nhau, tien than cua chung cu hien nay). Biet thu la mot trong nhung the loai do. Tat ca nhung cong trinh nay dung song trung khac voi mang kien truc cua nguoi Viet o khu 36 pho phuong, khu pho cu cong voi lang co, nhung canh quan thien nhien nhu Ho Guom, ho Truc Bach... tao nen mot mang di san mang tinh truyen thong, mot dien mao ap dao, chu dao cua Kien truc Ha Noi.

"Du o Chau Phi, o cac nuoc Dong Duong khac hay bat ky mot quoc gia thuoc dia nao cua Phap cung khong the co duoc cum kien truc dac sac nay giong nhu o Ha Noi", KTS Ho Thieu Tri so sanh. Ong Pham Hoang Hai - chuyen gia van hoa, du lich - giai thich: "Vi du dinh se song vinh vien tai VN cho nen nguoi Phap moi don tam huyet xay nen cac cong trinh tuyet tac. Va cung trong cai tam ly ay ma nha nuoc bao ho cung voi cac cong chuc cap cao, cac nha thuong gia da dua nhau xay nen cac khu biet thu voi loi kien truc het nhu o que huong ho".

Vet tich biet thu co kien truc Phap con rai rac dau do o Sai Gon, Hue, Hai Phong va nhung dia danh nghi duong Da Lat, Sa Pa, Tam Dao ... Nhung khong dau lai co quan the biet thu ket hop khu pho co, bo sung net dep lan nhau giong nhu o Ha Noi. KTS Hoang Dao Kinh da goi nhung ngoi biet thu ay chinh la mot nua cua Ha Noi ngan nam.

Theo thong ke cua So Dia chinh - Nha dat HN tien hanh vao dau nhung nam 1990, Ha Noi co khoang hon 2.000 biet thu mang phong cach kien truc chau Au co dien thong qua kien truc Phap, trong do co mot ngan co gia tri ve mat kien truc. So phan cua cac biet thu nay co the chia lam 3 loai: mot la duoc su dung lam cac co quan cong quyen dau nao (khu Ba Dinh, duong Phan Dinh Phung, Nguyen Canh Chan, ...). Hai la lam tu gia cho cac vi lanh dao cao cap. Con lai, chu yeu la cac biet thu o phia Nam Ho Guom, thuong roi vao tay nhan dan.

Giac mo biet thu

"Lam kien truc hien dai o HN bay gio rat kho so voi ap dung trong thanh pho HCM. Boi, dau an kien truc Phap tai SG it hon va khong sau dam nhu o HN", KTS Ho Thieu Tri ke lai kinh nghiem thuc te. Khong it lan van phong kien truc cua ong cung nhu mot so KTS khac da nhan duoc nhung don dat hang xay biet thu "mo phong kien truc khu biet thu Ba Dinh" mac du chu nhan cua don dat hang chua co du dien tich quy mo de co the xay duoc ca hoa vien. "Thuyet phuc ho di theo mot loi kien truc hien dai khac rat kho, boi trong y niem cua nhieu nguoi, biet thu kien truc Phap la mau muc, la giac mo", ong giai thich.

Nhung con duong biet thu
Biet thu tren pho Phan Dinh Phung, HN. Anh: Le Nhung

An tuong khu biet thu Phap manh me den noi, du chen lan giua nhung ngoi biet thu ay la bong dang nhung biet thu cua nguoi Hoa, hay biet thu do KTS nguoi Viet thiet ke nhung chi ai tinh y moi nhan ra.

"Nhieu khi cac biet thu cua nguoi Viet lai duoc thiet ke ky luong cau ky, nam trong cac khuon vien rong lon hon ca nha quan Tay", ong Pham Hoang Hai cho biet. Theo ong, cac kien truc su dau tien cua Viet Nam khi thiet ke biet thu cho nhung cong chuc cao cap hay thuong gia nguoi Viet da lay cam hung tu duong net nhung ngoi chua co va tao han mot truong phai "kien truc Dong Duong". Bay gio, di qua cac pho Nguyen Du, Phan Dinh Phung, van thap thoang bong dang nhung ngoi biet thu nhu the. Ma, diem khac biet la goc mai hoi cong len, diem mai hoac o cua dap hinh chu van, cong lop ngoi tam mai, noc tuong co cac lop con son dua ra nhu ben duoi cac mai chua. Tren duong Hoang Dieu gio van con biet thu cua nha tu san yeu nuoc Trinh Van Bo rong den may ngan met vuong, co san vuon rong va dep nhu mot vuon thuong uyen ma tu duong nhin vao chi thay cay xanh tran ngap nhu rung.

Voi cac "chu khach" Tau, biet thu ho xay thuong lan lon giua loi kien truc kieu Phap pha tron nhung hoa tiet Trung Hoa nhu mai ngoi ong luu ly, tuong hoa noc co via ngoi, cong tron khac chu tho. Dau tich con de lai o dinh tong doc Hoang Cao Khai (hien la toa Dai su quan Trung Quoc tren duong Hoang Dieu).

"Biet thu nguoi Hoa phan anh ro net vi tri cua ho trong xa hoi. La nguoi Hoa, lam an thanh dat, nhung ngoi len trong xa hoi Tay", KTS Ho Thieu Tri giai thich. Ong vua hoan thanh xong viec tu bo mot ngoi biet thu nhu the cua nguoi Hoa hien la van phong dai dien cho mot doanh nghiep, dat o goc duong Phan Boi Chau. Ngoi biet thu ay, du co hoa tiet Trung Hoa nhung, co ban, van thiet ke theo loi kien truc Phap.

Su xuat hien ay, cang khien cho "buc tranh biet thu co" o Ha thanh them sinh dong.

  • Thu Thuy - Le Nhung

Don doc ky 2: "Dep nhu biet thu" voi viec "dot nhap" vao nhung biet thu dep cua Ha Noi...

Viet Bao

Tìm hiểu: Viet Nam, Ho Thieu Tri, KTS Ho Thieu Tri, Hoang Dieu, Ho Guom, Ba Dinh, Nha Hat Lon Ha Noi, kien truc hien dai, kien truc Phap, kien truc su, Phan Dinh Phung, dac biet la, biet thu, cua nguoi, con duong, lam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Những con đường biệt thự

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Những con đường biệt thự bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nhung con duong biet thu

Nhan xet, hay lien he ve tin Nhung con duong biet thu co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nhung con duong biet thu de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0