Nan doi nam 1945 ky 4 Chang cuoi cua cuoc doa day

Tags: Ha Noi, Giap Bat, Thai Binh, Phuc Thien, Kim Nguu, Tay Luong, Nan doi nam 1945, hang van, so nguoi, tap the, do la, nghia trang, nguoi chet, xe, trai


Duong Giai Phong, yet hau giao thong noi Ha Noi voi cac tinh phia Nam, vuon minh qua cay cau vuot voi hang van chuyen xe. Pho xa sam uat quay cuong voi nhip song do thi, ngap tran hang hoa va tien bac.

Noi dong cua tran gian

Nan doi nam 1945 ky 4 Chang cuoi cua cuoc doa day
Nhung nguoi chet doi o trai Giap Bat duoc cai tang ve nghia trang Hop Thien (Ha Noi). Anh: Vo An Ninh

Duoi chan cau vuot la mot ong cong lon bac qua song Set, chay cat ngang duong. Sau ong cong do la mot nga ba co con pho re tay phai dan den nhung khu nha dang hoi ha xay dung. Do la nhung khu dan cu, cac cong ty va kho hang. It ai biet 60 nam truoc day la diem tu tap dong nhat nhung sinh linh truoc gio chet doi: trai te ban.

Ong Dang Van Cu, nguoi dan goc o lang Tam (Giap Bat), nay 87 tuoi, ke lai: thoi do lang Tam la ngoai o, thuoc tong Thinh Liet, Thanh Tri. Khu ben xe, ga tau, benh vien Bach Mai bay gio la canh dong menh mong voi con song Set chay vat ngang. Tu Ha Noi di qua cong Pho Han (nay la cong song Set nam tren duong Giai Phong) khoang 20m co khu gia binh rong 25 mau.

Theo Bao Binh Minh ra ngay 12/4/1945, nhung nguoi VN hao tam khi thanh lap doan khat thuc de cuu tro dong bao da chon khu gia binh lam trai te ban. Bat dau tu ngay 9/4, co 2.000 nguoi an xin da duoc dua xuong do, duoc phat chao va nghi ngoi. Sau do, nhung nguoi om dau, hap hoi cung duoc dua ve trai bang xe bo.

Khi nguoi doi chua nhieu, trai con co ngay hai bua phat chan. Nhung chi sau vai tuan so nguoi tu tim den da dong hang van. Luong thuc du co nhieu den may cung khong du cho moi nguoi mot bat chao/ngay.

Ong Nguyen Van Dien o Giap Bat ke: moi nga duong chet doi cua thanh pho deu don ve day, tung doan tung doan nhung hinh nhan tuong nhu bat tan. Ho ngoi chat kin trai, kin cong trai, kin ca duong vao trai va vat vo, xieu veo tren cong Pho Han, gap ai cung chia tay xin an. Tu day trai Giap Bat tro thanh noi chua nguoi chet doi.

Bao Tin Moi so ra ngay 29/4/1945 viet: “Tam bang treo truoc cong trai ghi: ngay 26/4: buoi sang so nguoi con lai 3.020 - so nguoi chet 16. Buoi chieu, so nguoi moi vao 2.000, so nguoi chet 18”. Ong Dien ke: do la so nguoi trong trai, con nhung nguoi cho chuc ben ngoai thi nhieu vo ke va ho chet bat cu luc nao.

Ong nho mai hinh anh mot cu gia tuy da doi kho nhieu ngay nhung nhin rat quac thuoc, dao mao. Cu ngoi tren cong Pho Han giong moi nguoi. Nhung dieu rat dac biet la cu khong xin ai mot cau nao. Ai cho thi nhan. Anh mat cu rat buon, long lanh chu khong vang nhot vo hon. Cu ngoi do may ngay roi khong ai thay nua. Nguoi trong va ngoai trai chet ngay mot nhieu. Khau phan luong thuc phan phat cho nguoi doi thanh muoi bo bien va tao nen nhung cuoc tranh gianh tham khoc. Nhung roi hang van sinh linh ay cung “gap nhau” trong nhung cuoc mai tang dau thuong...

Nhung ho chon tap the

Suot 60 nam sau, ba Chen (Tay Luong, Tien Hai, Thai Binh) van song tren manh dat que nha Tay Luong. Bao dau be doi doi, tam kham khong ngung muon xoa nhoa qua khu dau thuong, khien nhieu cau chuyen, nhieu dau tich cua nan doi da khong con luu giu trong ba. Nhung ba van biet rang duoi ba thuoc dat, trong long dat que huong, nhung anh mat tre, nhung tieng khoc gia cung su quan quai cua nhung linh hon doi khat van con do.

Con do trong nhung nam mo chon vui hang chuc, hang tram sinh mang khong huong khoi, khong mo chi, khong go van - o que huong ba do la go Ong Cam, go Lau nam giua canh dong thon Hien bat ngat canh co...

Ba nho khi nguoi chet doi qua nhieu, trai dinh, linh tuan khuan xac nguoi trong nhung manh chieu, manh vo buoc tum hai dau, quang xuong nhung cai ho to nhu cai ao roi lap. Hom nay lap ho nay, mai lai lap ho khac. Khi khong con chieu, con vo, con bao bo va khong con ca suc nguoi thi ho lay day thung, day thep buoc vao co, vao tay, chan nhung thay nguoi kho khang do, cho trau, bo keo le theo duong ruong hoac tren bun uot roi quang xuong ho.

Trong tai lieu cua Vien Su hoc, rat nhieu dia phuong nhu Hai Phong, Thanh Hoa, Ninh Binh, Nam Dinh... da dat ten cho nhung ho chon tap the nhu the thanh con Ma, ma Quan, ma Doi, go Ma... Tuy nhien nhac den ho chon tap the thi khung khiep nhat van la o Ha Noi.

Ong Nguyen Ngoc Lien (khu tap the Kim Lien) ke: ngay ngay sep doi mac quan sooc, chay ra pho huyt mot tieng, dam dong khat thuc lien chay ua lai. Sep chi tay vao chiec xe keo thung go hai banh, noi vai cau roi chia hai nguoi mot xe keo rong ruoi suot tu pho Ham Long den cho Mo, roi doc tuyen Hang Day, Trang Tien... ve gan cau Giay di nhat xac nguoi.

Moi dau nguoi ta con boc chieu, sau thi chi tum dau, tum chan quang len thung xe. Tre con, nguoi gia, dan ba, dan ong, dau, tay chan... lung lang hoac keo le tren dat. Ngay nao cung vai chuc xe nhu vay rong ruoi. May nguoi keo xe ke: nhieu hom ho quang xac chet len xe, trong xe co tieng theu thao… Co anh xe dung lai boi dong xac thi khong thay ai keu nua. Co anh xe thi noi vong vao: “Thoi dang nao cung ra nghia dia thi di di keo mai khong ai chon”.

Moi chuyen xe deu do ve hai nghia trang Hop Thien va Phuc Thien nam o canh dong ngoai o hai dau nam - bac thanh pho. Nay Hop Thien thuoc quan Hai Ba Trung, bam ben song Kim Nguu. Phuc Thien nam trong cong vien Thu Le. Tai nghia trang nguoi ta dao nhung cai ho sau 3-4m, dai rong hang chuc met, quang xac chet xuong do roi rac voi bot len tren va lap. Tu khi xuat hien trai te ban Giap Bat voi luong nguoi chet 30-50 nguoi moi ngay thi canh dong xung quanh cung tro thanh nhung ho chon nguoi.

Ong Dien ke rang sau nan doi, canh dong Giap Bat lua nam ay khong trong nhung tu nhung goc ra van tro dong xanh ngan ngat. Nguoi ta tranh nhau di gat. Gat xong cay bua, tung len bao nhieu dau lau, chan tay. Con o canh dong thon Hien, nhung dem dong ret buot hoac nhung buoi trang ram suong lanh truoc vu mua, ba Chen van nhu nghe thay ngoai go Ong Cam xon xao tieng nguoi nhu hop cho. Phien cho cua nhung hon ma doi khat...

Khi chung ta no am

Nan doi nam 1945 ky 4 Chang cuoi cua cuoc doa day
Bia tuong niem nan nhan chet doi tai duong Kim Nguu (Ha Noi). Anh: Q.T

Cay so 3 tren duong tu Thai Binh di Ha Noi nay la mot cum cong nghiep, thuong mai sam uat cua thanh pho Thai Binh voi nhung hang quan an uong dac san du mon Tay, Tau. Neu khong duoc nghe nhung cau chuyen cua 60 nam truoc thi khong ai nghi tung co hang van con nguoi doi rach quan quai tu tap o day ma hy vong mot con duong song.

Bao tang tinh Thai Binh dang hoan thanh giai doan cuoi nhung hang muc xay dung tan thoi. That khang trang, quy mo va cung kha phong phu cac hien vat trung bay. The nhung rat tiec, ve nan doi dau thuong nhat lich su dan toc va lich su Thai Binh thi noi nay chi trung bay 5-6 tam anh cua nha nhiep anh Vo An Ninh.

Tro ve Ha Noi, tim den noi tung la nghia trang Phuc Thien, nam mo tap the chon vui hang van con nguoi khong go van, khong huong khoi, mo chi, toi lac vao cong vien Thu Le, duoc nhin thay nhung con nguoi dang hanh phuc no cuoi trong tiet thanh xuan.

Di tim nghia trang Hop Thien toi phai mat may ngay do hoi moi doan duoc khu vuc can den. Do la khu tap the Nha may det 8-3, quan Hai Ba Trung. Nghia trang da bi xoa dau tich hoan toan. Nhung can nha cao tang thi nhau moc len. Nguoi ban nuoc noi: thinh thoang nguoi ta lam duong, xay nha cung gap hang nui dau lau, chan tay nguoi chat chong trong long dat. Ho thap nen huong roi gat xuong ra va tiep tuc dao...

Theo loi chi dan cua nhung nguoi gia, toi tim vao mot hem nho tren duong Kim Nguu, re vao ngach 559 voi nhung day nha cao vut nhung chi chua du cho cho mot chiec xe luon lach. Ben phai cai ngach nay la duong cut. Nhin that ky moi thay cong vao rong chung 1,5m cua khu tuong niem nhung nan nhan 1945. Khu tuong niem lot thom trong nhung buc tuong nha kien co.

Cong trinh lon nhat o day la tam bia da khac bai te cua giao su Vu Khieu cho nhung vong hon xau so. Ke ben la buc tuong dap dong chu “Noi an giac ngan nam cua dong bao chet vi oanh tac va nan doi 1944 - 1945” va vai be dat bat huong. Coi giu noi nay la mot nguoi dan ba luong tuoi, khong ngot mom quang cao ve chuyen am hon, linh ung de moi khach dat le...

Co le cong viec cong phu nhat cua nguoi con song khi ghi lai dau an nay chinh la nhung tam anh cua nghe si Vo An Ninh va cong trinh khoa hoc day dan cua giao su Van Tao va cac cong su. Tuy vay cong trinh nghien cuu tren moi chi in vai tram cuon mot lan vao nam 1995.

Nuoc ta nay da la mot trong nhung quoc gia xuat khau luong thuc hang dau the gioi. Xom Trai, xa Tay Luong - noi da chet gan het so dan so tai - nay cung da la mot lang que giau co, thanh binh. Bua com cua gia dinh ong To Nuoi hom nay du da het du vi ngay Tet nhung van thinh soan, thom ngon. Lich su dan toc cung nhu cuoc song moi nguoi da sang trang moi tot lanh, sang dep. Nhung nhu giao su Van Tao noi: chung ta khong duoc quyen quen ky niem dau thuong va rung ron nhat do cua lich su!

Khong quen duoc, khong cach gi tan bien duoc noi dau ay trong ky uc cua nguoi tung doi con doi At Dau. GS Phong Le - nguyen vien truong Vien Van hoc, nam ay 7 tuoi, nhung noi kho nhuc cua ca lang xa da mai mai khac dau vao tam tri ong. Ong goi do la “tri thuc cua toi trong nam doi 1945” - mot “tri thuc” dau don, chi day con nguoi cai cach phai an nhung gi de song.

  • Quang Thien (Tuoi Tre)

Viet Bao

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Những người âm tỷ phú

Khu mộ rộng 500 m2 với kinh phí hơn 3 tỷ đồng, tọa lạc trên đỉnh đồi, gồm 5 ngôi mộ nhỏ, 12 bức tượng đá tạc 12 con giáp được đẽo tinh vi là cách đại gia phố núi báo hiếu cha mẹ.

Lật tẩy trò biến tướng kinh doanh đa cấp bằng hình thức... chữa bệnh

Sau khi bị phanh phui, công ty TNHH Thiên Ngọc Minh Uy đổi tên thành công ty cơ sở Ngọc Hải 10, tiếp tục đi lừa gạt những người dân nhẹ dạ cả tin. Đặc biệt, chúng tràn về các vùng nông thôn, chuyển hình thức lừa đảo bằng cách đi quảng cáo khắp nơi là chữa bệnh miễn phí...

Tìm hiểu: Ha Noi, Giap Bat, Thai Binh, Phuc Thien, Kim Nguu, Tay Luong, Nan doi nam 1945, hang van, so nguoi, tap the, do la, nghia trang, nguoi chet, xe, trai

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Nạn đói năm 1945 (kỳ 4): Chặng cuối của cuộc đọa đày

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Nạn đói năm 1945 (kỳ 4): Chặng cuối của cuộc đọa đày bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nan doi nam 1945 ky 4 Chang cuoi cua cuoc doa day

Nhan xet, hay lien he ve tin Nan doi nam 1945 ky 4 Chang cuoi cua cuoc doa day co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nan doi nam 1945 ky 4 Chang cuoi cua cuoc doa day de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0