My Diem cuoc dao chinh Diem Nhu Tong giam muc Ngo Dinh Thuc

Tags: Diem Nhu, Thien Chua, Sai Gon, La Ma, Corona Spinarum, John Paul II, Giam muc Ngo Dinh Thuc, Giao hoi Cong giao, Trung cau y dan, tong giam muc, bo ngoai giao, phep thong cong, cuoc dao chinh, giao hoang, linh muc, ngay


Ky 5:Ve tong giam muc Ngo Dinh Thuc

My Diem cuoc dao chinh Diem Nhu Tong giam muc Ngo Dinh Thuc
Ngo Dinh Thuc truyen chuc cho cac linh muc.
TTCN - Vai tro cua tong giam muc Ngo Dinh Thuc trong cuoc doi chinh tri cua em ruot minh la Ngo Dinh Diem da duoc rat nhieu su gia duong thoi va sau nay phan tich. Se khong la qua dang neu nhan xet rang giam muc Thuc da dua Diem tu trong “canh ga” cua chinh truong VN ra truoc “anh den san khau” cua cuoc trung cau y dan ngay 23-10-1955, qua do 98% (!) cu tri mien Nam bo phieu chon Diem thay vi Bao Dai, de roi sau do Diem len ngoi tong thong.

That vay, chinh nho giam muc Thuc van dong noi hong y Spellman ma Diem duoc dua sang My va sau do tro thanh “la bai” chong cong cua cac chinh phu My.

The nhung, cung chinh Thuc - bay gio la tong giam muc Hue - da som dua Diem, Nhu va ca cau ut Can (ba nguoi em trai cua Thuc) den cai chet bi tham bang nhung cuong vong danh dong than quyen voi the quyen va phan biet ton giao. Nhung tu lieu vua giai mat cua Bo Ngoai giao My, cu the la FRUS vol. IV, thuat lai thai do cua My doi voi Thuc trong giai doan nay.

Tu trong nuoc...

Dien tin cua toa dai su tai VN gui Bo Ngoai giao:

Sai Gon, ngay 31-8-1963, 6 gio toi.
...4- Ba Nhu can roi khoi dat nuoc nay. Nen gioi han chuc trach cua Nhu trong chuong trinh ap chien luoc. Tong giam muc Thuc can ra khoi dat nuoc”.

Qua de xuat cua dai su Lodge, dung dau danh sach “uu tien moi ra khoi VN” la ba Nhu va tong giam muc Thuc. Hon nua ngay sau (tinh theo khoang cach mui gio), da co dien tra loi tu Washington cho dai su Lodge:

Dien tin cua Bo Ngoai giao gui toa dai su tai VN.
Washington, ngay 31-8-1963, 10 gio 48 phut toi.
...Dai su co nghi rang viec chung ta ra suc yeu cau Vatican goi tong giam muc Thuc qua La Ma de tham khao lau dai la huu ich?”...

Cau tra loi kha ro rang: khong chi moi Thuc ra khoi nuoc, ma la con chi dinh noi den cho Thuc: La Ma, bang mot lenh trinh dien cua Vatican. Tai sao lai phai tong khu Thuc ra khoi que huong cua minh? Buc dien sau day se cho thay ro ly do:

Dien tin cua Bo Ngoai giao My ngay 8-6-1963 gui toa dai su My tai Sai Gon:
“De nghi xem xet cac de xuat sau:
2- Dich than dai su hoac kham su Toa thanh Vatican tai VN khuyen cao Chinh phu VN tranh cu hanh le tuong niem chinh thuc Giao hoang John XXIII (vua qua doi hom 3-6-1963)
3- Can khuyen cao Chinh phu VN tam thoi hay bot cong khai tuyen truyen cho thuyet nhan vi de tranh viec dan chung dong hoa thuyet nhan vi voi Cong giao”...”.

Dien van tren cho thay noi lo sot vo cua My truoc nhung hau qua noi cuoc chien tranh chong cong cua My tai VN. My so rang Diem - Nhu se lai pham them sai lam sau khi da bien le Phat Dan ngay 8-5-1963 truoc do thanh mot tham kich dam mau boi lenh cam treo co Phat giao o noi cong cong theo y cua Thuc, luc do la tong giam muc Hue. Lam sao lai cam treo co Phat giao trong khi da tung cho treo co Toa thanh Vatican o nhieu noi cong cong?

Trong boi canh dau soi lua bong do, My so rang le cau hon cho co giao hoang John XXIII se bi Diem mu quang bien thanh mot quoc le, va dieu nay se cang do them dau vao lua. My co ly do de so Diem lam dieu can do do, do le vao thoi diem do ca bo may nha nuoc dang rao riet chuan bi to chuc le ngan khanh (mung 25 nam ngay thu phong giam muc) cua Thuc!

Linh muc Tran Tam Tinh da thuat lai viec to chuc mung le nay nhu sau trong quyen bien khao Thap gia va luoi guom (Nha xuat ban Sud- Est Asie, Paris, 1978): “Tu thang ba, mot uy ban ngan khanh da duoc thanh lap do chu tich quoc hoi la chu tich voi nhieu vi bo truong va nhan vat ten tuoi lam uy vien. Nguoi ta to chuc tai Sai Gon mot bua tiec ma moi thuc khach phai dong 5.000 dong (tuong duong nua luong vang thoi diem do, chu thich cua TTCN). Nguoi ta muon bien le ngan khanh nay thanh quoc le” (tr.135).

Khong dung o chi tiet, buc dien tren cho thay Bo Ngoai giao My con muon dai su Lodge chi dao Diem - Nhu tren binh dien tu tuong. Cho den nay My van de mac cho Diem - Nhu phat trien thuyet nhan vi, von thoat thai tu tu tuong cua triet gia Emmanuel Mounier, thanh mot ly thuyet chinh tri nen tang cho “De nhat cong hoa, de doi dau voi thuyet cong san: lay huu than chong vo than, lay nhan vi doi pho voi con nguoi xa hoi chu nghia, lay can lao doi pho voi lao dong”.

Linh muc Tran Tam Tinh trong tac pham neu tren cung da viet: “He tu tuong cua Dang Can lao va cua Phong trao Cach mang quoc gia la thuyet nhan vi. Chi co mot truong dao tao duy nhat la “Trung tam Dao tao Nhan vi” do mot nguoi anh cua tong thong la giam muc dia phan Vinh Long, Ngo Dinh Thuc, sang lap. La cong giao hay khong, khong can biet, tat ca cong chuc deu phai trai qua mot khoa hoc tap it nhat la mot thang tai do. Cac lop hoc deu do cac linh muc dam nhiem, nhoi nhet nhung khai niem ve nhan ban con nguoi duoc Thien Chua sang tao, giang ve nhung lam lac cua Phat giao, Khong giao, ve cac toi ac cua cong san...”...

Tu vi tri bao huynh cua tong thong, Thuc da dong hoa vai tro lanh dao ton giao cua minh voi lanh dao dat nuoc. Linh muc Tran Tam Tinh viet: “Vi giam muc nay (Ngo Dinh Thuc), anh cua tong thong, da hoa thanh tri nao tuyet voi cua che do. Nguoi ta tim den ong de xin xo an hue, dac quyen. Giam muc lam nhu la hien than cua giao hoi, cung nhu ong em la hien than cua Nha nuoc. Dap lai cac loi chi trich, giam muc Thuc noi voi ICI, mot tap chi Cong giao so 15-4-1963, rang “Tren ban giay cua toi chong chat ca lo don xin toi can thiep cho ho on nay, on no, kho thay thuong chi la the tuc. Toi khong the dung dung duoc truoc loi keu goi cua ho! O vao dia vi cua toi cac ong se xu su nhu the nao?”.

Suot tam nam truoc do, Diem - Nhu va nha Ngo da ung dung cai tri mien Nam theo cach cua minh voi thuyet nhan vi, khong thay Washington phan ung! Ay vay ma nay Washington lai bao ngung thuyet nhan vi la vi sao? Chang qua, nay khi thay rang nhung sai lam cua Diem da tao ra nhung hau qua qua nghiem trong nen “nai” My moi hot hoang giat cuong thang “ngua” lai. The cho nen, khong the don gian xem nhung can thiep cua My noi Diem nhu la vi tu do, binh dang ton giao.

Bien ban cuoc hop luc 6g chieu 11-9-1963 giua Bo truong Ngoai giao D.Rusk voi giam doc CIA McCone, tuong tong tham muu truong Taylor, Thu truong Ngoai giao Gilpatric, phu ta ngoai truong Hilsman... cho thay My can thiep vi muc dich gi: “Bo truong Rusk khuyen cao rang toi day se phai chi thi cho dai su Lodge dau tranh voi Diem sao cho Diem co nhung thay doi trong chinh phu ma chung ta nghi la can thiet neu muon cuoc chien tranh nay di den thang loi. Bo truong noi can diem lai (voi Diem) nhung no luc trong tam nam qua de sau do tap trung xem xet nhung gi vua xay ra trong may thang qua. Tu do, se giai thich voi Diem rang chung ta dang hau thuan ong ta trong no luc chien thang cuoc chien tranh nay, song ong ta phai xem lai nhung hanh dong cua minh trong nhung thang qua”. Chien thang trong cuoc chien chong cong san chinh la muc tieu toi hau cua My.

Tat nhien, Thuc khong gio tay dau hang ngay. Dien tin cua toa dai su My tai Sai Gon gui Bo Ngoai giao My danh di luc 11 gio toi 9-9-1963 co cau: “Tong giam muc Thuc phat bieu voi Thong tan xa AP rang My da chi 20 trieu USD de tim cach thay the Diem”.

Thuc da su dung bao chi de phan cong My. The nhung, dieu do cung khong ngan can viec Thuc phai ra di. Bien ban cuoc hop hang ngay hom 11-9-1963 cua Nha Trang cho biet Thuc dang o dau vao hom ay: “Tong giam muc Thuc vua roi Roma ngay hom nay va dang tren duong den Hoa Ky. Tro ly dac biet cua tong thong, Ralph Duncan, noi rang neu tong giam muc Thuc co lam phien long Duc giao hoang thi hong y Spellman nhat dinh se che giau ong ay o New York”.

Tu buc dien tin ngay 31-8-1963 cua dai su Lodge gui Bo Ngoai giao My de nghi “Tong giam muc Thuc can ra khoi dat nuoc” den khi Thuc xa xu la khong day chuc ngay.

...Den luu vong

Tu dien bach khoa QUID 2000 ghi tom tat nhu sau ve quang doi sau nay cua Thuc: “... da truyen chuc “chui” cho nam linh muc va tan phong giam muc “chui”cho nam linh muc. Bi dut phep thong cong (tuong duong khai tru khoi giao hoi) vi nhung vu truyen chuc “chui” nay. Nam 1976 lai bi dut phep thong cong sau khi da duoc tha. Nam 1978, da hoi loi. Nam 1981, lai bi dut phep thong cong vi da tan phong giam muc Laborie va giam muc Guerard des Lauriers dong Da Minh. Nam 1984, bon thang truoc khi qua doi, da xin hoi loi va keu goi giam muc Laborie tro lai than phuc giao trieu Roma. Qua doi tai Hoa Ky ngay 13-2-1984”.

Nhung thong tin khach quan ve Thuc la nhu the. Song tren website vietcatholic.org, lai ghi chep nhu sau:

Duc co tong giam muc Phero Martino Ngo Dinh Thuc
Nguyen tong giam muc Tong giao phan Hue
Khau hieu : “Chien si chua Kito”
Soan boi “Vietnamese Missionaries in Asia” (xem bang).

Ngay Su kien Chuc vu
6-10-1897 Sinh Tai Phu Cam , Hue
20-12-1925 Thu phong linh muc Giao phan
8-1-1938 Duoc bo nhiem Giam muc giam quan tong Toa giao phan Vinh Long, VN
4-5-1938 Thu phong giam muc Giam muc giam quan tong Toa giao phan Vinh Long, VN

24-11-1960

Duoc bo nhiem Tong giam muc Tong giao phan Hue,VN
17-2-1968 Huu duong Tong giam muc Tong giao phan Hue,VN
13-2-1984 Qua doi tai Nguyen tong giam muc Tong Springfield, USA giao phan Hue, VN


,

Trang web nay hoan toan tay xoa nhung “toi trong” cua Thuc: ba lan chong lai giao trieu Roma, ba lan bi dut phep thong cong va ba lan hoi loi roi lai tai pham.

Cu the, tong giam muc Thuc da lam gi de dac toi voi giao trieu Roma? Van ban Corona Spinarum (Mao gai) da tuong thuat doan tieu su nay cua Thuc nhu sau:

“Cac le tan phong cua Thuc thuong bi phan doi la bat hop phap, vi pham giao luat do le neu bat cu vi giam muc nao phong chuc cho mot giam muc khac ma khong co phep cua giao hoang thi ho se bi Toa thanh dut phep thong cong. Trong truong hop cua Thuc, van de lai khong nhu the. Giao hoang Pius XI da trao tham quyen dac biet cho Thuc de truyen chuc thanh ma khong can xin Roma phe chuan”.

Cac tac gia da trich dang ban sao sac lenh do. Ban dich duoi day tu tieng la-tin nhu sau:
“Bang quyen nang toa thanh, chung toi uy quyen cho giam muc tong toa dia phan Sai Gon, Pierre Martin Ngo Dinh Thuc, moi quyen nang can thiet cho nhung muc dich ma chung toi da ro.
Lam tai Roma, ngay 15-3.

Theo cac tac gia cua van ban Corona Spinarum nay, con co mot giam muc khac, giam muc Michel d’ Herbigny, giam muc tong toa Troie (Phap), duoc Giao hoang Pius XI trao tham quyen dac biet nhu giam muc Thuc. Theo ho, cac giam muc nay duoc trao quyen giao hoang, quyen cua cac thuong phu. Tat nhien, cac tac gia cua Corona Spinarum cung mot canh voi Thuc nen da het suc bao chua cho Thuc nhu the!

Khong dung o do, Thuc con ra tuyen cao chong lai duong kim Giao hoang John Paul II:
“Giao hoi Cong giao ngay nay hien ra nhu the nao? Tai Roma, John Paul II dang cam quyen giao hoang... Ben ngoai Roma, giao hoi Cong giao co ve nhu no ro... The nhung, duoi bong Thien Chua, giao hoi xuat hien nhu the nao?... Cac thanh le hang ngay co lam dep long Thien Chua hay khong? Khong, do le cac thanh le nay giong y cua ben Tin Lanh, do do khong dep long Chua va bat hop le. Thanh le duy nhat dep long Thien Chua la cua Giao hoang Pius V ma toi cung mot so it linh muc va giam muc con cu hanh. Ngoai cac thanh le nay, con nhieu viec khac ma Thien Chua bac bo...

Vi le do, trong tu cach giam muc giao hoi Cong giao La Ma, toi phan rang toa thanh dang khuyet chuc vu giao hoang, va toi can lam moi viec can thiet de giao hoi Cong giao La Ma nay ton tai trong su mang cuu roi cua minh.

Munich ngay 25-2-1982
+ Peter Martin Ngo-Dinh-Thuc, tong giam muc

Co the tom tat nom na nhu sau: Thuc thuoc mot thieu so nhung giao si Cong giao chong lai nhung cai cach cua Cong dong chung Vatican II, trong do co nhung doi moi nghi thuc phung vu, cu hanh thanh le bot tinh chat “cung dinh” hon. Tu do, Thuc chong lai giao trieu Roma cung giao hoang John Paul II, tu cho minh quyen nang cua mot giao chu.

Lieu Thuc co bi benh tam than hoang tuong? Da co nhieu tac gia neu cau hoi nay va da co nhieu giai dap, nghich cung nhu thuan. Duong nhu o day co ca yeu to goc gac gia dinh ho Ngo (quan lai) nen “con quan lai muon lam quan”, tham chi muon “lam vua”, cho du o cuong vi giao si. Nhin lai nhung gi Thuc da lam tai VN va tai hai ngoai, kho co the noi rang do la mot nguoi “cong chinh”, it nhat cung la voi Toa thanh Vatican.

HUU NGHI

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Heo chết từ lò mổ tới nhà hàng

Lật cuốn sổ bán hàng, bà Ngân bảo: Nhà hàng AH (quận 5) hôm nay lấy 40 con, hôm qua lấy 50 con. Còn ĐPH (quận 1) vào mùa một lần lấy 200 con là bình thường.

Bỏ tiền khủng săn thần sa, rước họa vào nhà

Nghe theo lời "thầy" phán, nhiều người sẵn sàng bỏ ra cả chục triệu đồng để mua thần sa về làm lễ, chôn dưới móng nhà với hy vọng sẽ "kéo" được tài lộc. Tuy nhiên, sau một thời gian, tốn tiền mà tài lộc đâu chẳng thấy, họ mới biết mình dại.

Hớt tóc kích dục, đi "tua" tới Z trong rẫy cà phê

Khách vừa vào quán, nhân viên vội đóng cửa nói:"Dụng cụ hớt tóc hư rồi, vào trong em làm thư giãn 100 ngàn/lần. Nếu đi "tua" tới Z luôn, thêm 50 ngàn nữa, đảm bảo phê liền".

Mua bán cả giấy tờ tùy thân

Chứng minh nhân dân (CMND), cà vẹt, bằng lái xe... đủ loại giấy tờ tùy thân đang được mua bán công khai. Đã xảy ra nhiều vụ sử dụng giấy tờ của người khác để trộm cắp, lừa đảo.

Nước mắt cổ vật: Thế giới thiêng liêng mà bịp bợm

Bước vào thế giới đồ cổ, không ai không ít nhất một lần mua nhầm đồ giả. Khi thật, giả lẫn lộn, tình bạn giữa các tay buôn đồ cổ nhiều khi bị đánh đổi bằng những trò lừa lọc, chia chác kim tiền

Tìm hiểu: Diem Nhu, Thien Chua, Sai Gon, La Ma, Corona Spinarum, John Paul II, Giam muc Ngo Dinh Thuc, Giao hoi Cong giao, Trung cau y dan, tong giam muc, bo ngoai giao, phep thong cong, cuoc dao chinh, giao hoang, linh muc, ngay

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Mỹ - Diệm - cuộc đảo chính Diệm Nhu: Tổng giám mục Ngô Đình Thục

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Mỹ - Diệm - cuộc đảo chính Diệm Nhu: Tổng giám mục Ngô Đình Thục bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin My Diem cuoc dao chinh Diem Nhu Tong giam muc Ngo Dinh Thuc

Nhan xet, hay lien he ve tin My Diem cuoc dao chinh Diem Nhu Tong giam muc Ngo Dinh Thuc co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet My Diem cuoc dao chinh Diem Nhu Tong giam muc Ngo Dinh Thuc de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0