Loi than van cua Ba Trung Trac

Tags: Nguyen Ai Quoc, Ba Trung Trac, An Nam, loi than van, cua chung toi, nguoi ta, Nuoc Nam, yeu sach, hoi nghi, cac vi, cac nuoc, mi, con, len, nam


Quoc vuong nuoc Nam sap lam "khach cua nuoc Phap". Goi la co loi chao mung ti ti, chung toi kinh dang ngai giac mong nay cua dong chi Nguyen Ai Quoc cua chung toi, nguoi bay toi trung thanh cua ngai.

Dem toi quan quai duoi lan mua nho hat dam de. Manh trang vang vot co biu tren nhung mai leu tranh. Cay dam uot dam dia nuoc mat tuon roi. Gio thoi qua nhung cum la met moi va nhau thanh tieng kinh ron. Canh cay van veo nhu nhung canh tay ma quai, va nhung dam nuoc bi tung con gio dot ngot quat, cu nuc no. Canh vat nuoc Nam, long trong cay co um tum, von tuoi vui va tho mong the duoi anh trang, nay buon tham la lung. Con hap hoi dang choi voi khap. Tai uong lang vang dau day.

Anh sang lu du cua nhung cay nen thom chap choi dau ngon bac cong queo, hat len nhung cay cot son mai nhan bong trong cung dien nhung bong den lung lay va nhung con mat hap hay. Bon quan hoan lim dim ue oai tren chiec chieu trai duoi dat o mot goc nha. Nhu cam thay duoc co im lang dang bo le.

Trong canh vua diem ba tieng. Tung, tung, tung! Cac anh la nguoi phuong Tay, cac anh chang hieu the la the nao ca, hu? Tung, tung, tung! Nhan no len nam the la ba gio cua cac anh day. Day la thoi khac ban dem luc luong tri cat cao tieng. Luc cac dong ma khac ra nhung ke nam ben trong, ho lia khoi nhung tam liem he he mo, de ra ngoai di do di dam, cat len tieng ru hoan lac. Luc dau oc con nguoi day ray nhung bong hinh, mong mi. Tung, tung, tung! Nhan no len ba, thi ay la con so chin, con so tan cung trong nhung con so chang the chia cung chang the nhan, ma theo vua Phuc Hi thi no bieu hien su suy don cua mot sinh linh duoc coi nhu cung tot (duong cuu) (1) .

Do chinh la luc Thien tu nam mo. Ngai mo thay nhung con rong cham tren tu, ban bong bien dong, hoa thanh nhung con ran gom ghiec, mo thao lao nhung con mat do ngau tia mau. Con nhung con phung hoang (2), giong chim tuong trung cho uy quyen vua chua, thi vuon chiec co dai ngoang tua tua long, quet mo xoe canh, y het dam ga trong cau kinh, dang ghet. Moi vat bang ngoc thach, bang chau bau, deu xin di, xam xit lai. Tat ca cu tu tu quay tron, va tan dan, tan dan. Roi mot bong ma trum khan, trang trang hien len. Nha vua kinh hoang run len lap cap, vi khong phai vua chua nao cung deu can dam nhu Hamlet (3), va thong minh nhu the thi lai cang khong. Ngai muon keo chieu che mat ma khong duoc.

Duong be va gian du, bong ma noi voi vi chu hoang cung the nay:

- Mi co nhan ra ta khong, dua con khon kho kia oi! Ta la mot trong nhung nguoi khai sang nuoc Nam tuoi dep nay day. Ta la Trung Trac, nam 39 (4) da cung em gai ta la Trung Nhi va dong bao danh duoi bon xam lang, tra thu chong, giai thoat que huong. Dung co run len nhu the, con oi! Ma phai lang nghe lay loi me bao! Chang hay mi co biet rang, theo tap tuc nghin nam cua nuoc Nam ta xua cu thi Hoang de la chiu menh troi de tri dan, vi the ma duoc coi la con cua troi, cha me cua dan?

"Vua muon xung voi long troi va lam tron nhiem vu chi ton cua minh thi phai chiu kho truoc dan va chia suong sau dan. Vua phai tuan lenh troi, ma tieng dan chinh la truyen lai y troi. Bang khong thi ay la troi doan tuyet, to tien tu bo, nhan dan ruong ray.

"Gio su dat nuoc ra ma xem, mi se thay to tien da treo bao tam guong dao duc va dung cam, chi khi va tu ton. Ly Bon (544) (5), voi mot nhum nghia si, da noi day va be gay ach do ho cua Han toc. Ngo Quyen (938) da pha tan dao quan nuoc ngoai keo vao danh chiem dat dai To quoc ta.

"Dan ta song trong hanh phuc va thinh vuong duoi trieu nha Dinh. Nam 980 (6), Le Dai Hanh da dung cam khong chiu khuat phuc truoc yeu sach cua lang gieng hung manh hon minh gap boi, ong da danh thang dich, giet chet tuong dich. Do do da giai thoat duoc dong bao khoi nan no dich.

"Quan Mong Co di den dau pha sach day, da bi nha Tran ve vang cua chung ta danh bai (1225)(7). Le Loi da hung dung dung ra lanh dao cuoc cach mang nuoc Nam, dap tan che do tan bao va hach sach ma nhung ke tu xung la bao ho ta bat ta chiu.

.....

"That la nhuc nha tham te, that la chan ngan ghe gom, that la cay dang e che xiet bao cho cac vi, neu tu nhung tang may, to tien mi phai trong thay dan toc ma cac vi da gianh duoc tu do nay chiu phan no le, dat nuoc da duoc cac vi giai thoat nay lam vao canh no dich, ke ke tuc ngai vang cua cac vi nay song trong uon hen.

"Mac dau le nghi khong cho phep cac vi nguyen thu nuoc ta roi khoi cung cam, the nhung chung ta van phai dau buon nhan thay rang van co nhung bac quan truong phai luu vong.

"Nam 1407(8), Tau (phong kien) danh nhau voi ta; nho y chi doc lap va long khat khao tu do hon la nho quan dong suc manh, nuoc Nam da thang. Chinh chien luc do the la lai bat dau. Giac biet rang khong khuat phuc duoc ta bang uy luc, da dung chien tranh hao mon. Tran De Quy da lanh dao dan Nam doat duoc thang loi, sau thay dan cung kiet, doi khat, mau do xuong roi. Ong biet rang giac chi muon hai minh ong, va chung bat duoc ong roi thi dan Nam se duoc yen on. Vi vay ong ra nop minh; ong nop minh de dan ong do hao ton sinh linh, xuong mau. Bi cam tu giai di, ong nhay xuong song tu tu. Ong tha chet vinh chu khong song nhuc. Ngay nay, moi buoi mat troi moc len lan xuong, muon nghin anh hao quang vang ong quay tren dong song trong nuoc bac long lanh, tao nen dai ky niem vinh cuu cho linh hon bat diet cua con nguoi chien bai vi dai do...

"Tiep do la Ham Nghi, Thanh Thai va Duy Tan - nguoi o ngoi ngay truoc mi. Chinh nhung ke xung xung la ton trong phong tuc, luat le nuoc ta da day ai ba vi va mai day se dung mi lam mon do rao hang thuoc dia, co dong de quoc. Co thay khong, con! Chang the bao gio trong nien giam nuoc mi lai co mot vua Nam nao chiu lam toi to den nhu mi, lai co mot cuoc ngu gia tuan du nao tham hai den muc nay. Truoc day, mi da tung pham toi bang bo la be len ban tho linh thieng cua ong vai hinh anh ghe tom cua thang da trang ngai ngu va bung phe no, no sac len mui toi, on mui thay ma. Tai sao, u, tai sao mi lai lam the? Nay mi lai sap lan xa ton mieu. Tay mi se khong thap huong vao nhung tiet dau xuan, dau thu nua. Mi se khong tu tay mo huong an dang hoa qua dau mua va cung com moi nua. Van hay, con a! rang tat ca nhung cai ay chang qua deu la nghi le co hu ! nhung mi cung thua biet rang chi con doc nghia vu do la mi con lam duoc voi to tien va mi cung chi con doc cai uy tin do ma thoi truoc mat than dan.

"Gio thi mi lai sap lam te hai hon nua. Mi sap ca ngoi cong duc cua nhung dua boc lot va hiep dap dan mi. Mi sap pho truong su thinh vuong cua dat nuoc mi, cai thinh vuong duoc sap dat dau ra day trong tri tuong tuong qua giau cua bon boc lot. Mi sap tang boc cong on vo ngan va tuong tuong cua nen van minh da tham nhap son ha xa tac cua mi bang mui nhon cua luoi le va bang hong sung ca-nong.

"Oi, nhin, hay nhin nao, dua con tham thuong kia oi! Hay nhin quanh mi! Thay chang Trung Hoa dang thuc tinh, Nhat Ban dang duy tan...? Thay chang toan cau dang tien, chi co dan mi la, nho mi va lu quan thuong cua mi, cu phai chim ngap mai trong vung lay dot nat va toi doi khon nan?

"Hay nhin Trieu Tien, Ai Cap va An Do, tat ca cac nuoc do deu dang dung len doi hoi quyen loi, cong ly va tu do!

"Chinh giua luc do thi mi... Im... Nghe kia! Nghe thay chang... Nghe thay chang nhung tieng keu gao...? A! Nguoi ta den kia kia, dong qua, tat ca nhung nguoi dan nuoc Nam da bi thiet mang cho cuoc chien tranh o chau Au. Nguoi ta den doi nhung gi ma bon quan thay mi da cung mi hua hen voi nguoi ta, anh em nguoi ta. Tra loi nguoi ta di nao! A! Nguoi ta gian du, nguoi ta bo di.

"Bay gio thi nguoi ta quay lung di roi, nguoi ta dang di den phia dang kia. Co thay nguoi ta khong? Dang kia ay, noi mat troi dang moc huy hoang khon xiet, noi tung bay kieu hanh la co Nhan dao va Lao dong. Day! Chinh day la noi yen nghi tam linh nhung nguoi da khuat, la tuong lai cua dan toc ma mi da phung su chang ra gi!

"Ga sap gay sang. Sao Bac dau tien ngang troi. Nhac tien dang giuc gia ta. Thoi, chao!".

Mo hoi nhop nhap dam tran vi chua thuong dang ngu. Ngai muon keu len. Nhung khong keu duoc. Luoi ngai liu lai vi so.

Mot quan hoan buoc vao, khom khom cai lung ba lan, roi the the cai giong dan ba:

- Ngai duoi (1) ! Da co lenh len duong cua Toa Kham truyen sang roi day a!

NGUYEN AI QUOC
Bao L"Humanite, ngay 24-6-1922

..............................................

(1): Nguyen ban viet "giuong cuu", vi tac gia muon ban doc Phap doc duoc gan am Viet hon.

Duong cuu, mot que trong Kinh Dich, bieu hien mot muc cao nhat ma mot con nguoi hoac mot su vat co the tien toi duoc, va tu diem nay tro di no se xuong doc (khai niem thuoc vu tru quan sieu hinh huyen bi Trung Quoc co, sau thuong gan voi me tin ve tuong so). Phuc Hi, vua than thoai Trung Quoc co so, duoc coi la thuy to cua vu tru quan noi tren.

(2): Phung hoang, trong nguyen ban viet bang tieng Viet

(3) Hamlet: nhan vat chinh trong vo kich cung ten cua van hao Anh Shakespear. Trong doan dau cua vo kich Hamlet, hoang tu nuoc Dan Mach tiep xuc voi bong ma vua cha hien ve doi duoc con bao thu.

(4): Hai Ba Trung khoi nghia nam 40

(5): Ly Bon, tuc Ly Bi, khoi nghia nam 542

(6): Le Dai Hanh pha giac nam 981

(7): Nha Tran bat dau tu nam 1226

(8): Cuoc xam luoc cua nha Minh bat dau nam 1406

................................................

+ Ngay sau khi Nguyen Ai Quoc gui ban Yeu sach cua nhan dan An Nam toi truong doan cac nuoc du Hoi nghi Vecxay, bon boi but thuc dan long lon. Tren to Courrier Colonial ra ngay 27-6 co mot bai nhan de Gio phut nghiem trong chi trich ban yeu sach : Lam sao mot nguoi dan thuoc dia lai co the dung ban yeu sach cua nhan dan de cong kich Chinh phu Phap. That la qua quat. Cu theo da nay thi bon dan thuoc dia se len ngang hang voi nguoi Phap chung ta va som tro thanh ong chu cua chung ta. Khong duoc, phai kim giu chung mai mai trong vong no le. Nguyen Ai Quoc viet bai nay la de tra loi bai bao sac mui thuc dan tren.

+ Ban Yeu sach cua nhan dan An Nam: Nam 1918, Chien tranh the gioi thu nhat ket thuc. Ngay 18-1-1919, dai bieu cac nuoc de quoc tham gia chien tranh hop hoi nghi o Vecxay (Phap). Hoi nghi nay (con goi la Hoi nghi hoa binh Pari) nham xac dinh su that bai cua Duc va cac nuoc dong minh cua Duc, chia lai thi truong the gioi cho cac nuoc de quoc thang tran, chu yeu la My, Anh, Phap.Nhan danh nhom nguoi yeu nuoc Viet Nam, Nguyen Ai Quoc da gui den Hoi nghi ban Yeu sach cua nhan dan An Nam. Nguyen Ai Quoc con thue in thanh truyen don, dang tren cac bao, gui den cac nha hoat dong chinh tri co ten tuoi, phan phat trong cac buoi hoi hop, mit tinh, gui cho Viet kieu o Phap va gui ve nuoc.

+ Bao Le Courrier d"Hai Phong: Bao xuat ban hang ngay o Hai Phong, nam 1887, do Toa doc ly cua chinh quyen thuoc dia phu trach.

+ Bao L"Humanite: To bao hang ngay cua Dang Xa hoi Phap do Giǎng Gioret sang lap nǎm 1904. Sau Dai hoi lan thu XVIII (Dai hoi Tua), Dang Cong san Phap thanh lap, bao L"Humanite tro thanh co quan ngon luan chinh thuc cua Dang Cong san Phap.

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Gã "lâm tặc" không tay trả nợ rừng thành "kình ngư số 1"

Bị cụt mất hai cánh tay do ảnh hưởng của quả đạn còn sót lại trong chiến tranh nhưng ông Hoàng Lãng, 54 tuổi, trú thôn Mai Đàn, xã Hải Lâm (Hải Lăng, Quảng Trị) quyết vượt qua tật nguyền trở thành tỷ phú nông dân với tài sản là 20 ha rừng tràm.

Tìm hiểu: Nguyen Ai Quoc, Ba Trung Trac, An Nam, loi than van, cua chung toi, nguoi ta, Nuoc Nam, yeu sach, hoi nghi, cac vi, cac nuoc, mi, con, len, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Lời than vãn của Bà Trưng Trắc

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Lời than vãn của Bà Trưng Trắc bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Loi than van cua Ba Trung Trac

Nhan xet, hay lien he ve tin Loi than van cua Ba Trung Trac co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Loi than van cua Ba Trung Trac de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Nhan vat trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Nhan vat
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0