Lao Cai Xu so dan ba lam lu nhat hanh tinh

Tags: Ha Nhi, Y Ty, Lao Cai, Le Dinh Nguyen, Dien Bien, Nguoi Ha Nhi, em gai, phu nu, con trau, hoa si, dan ba, xu so, nhat, tran, hoc


Con trau cong cai vay o lung lau ngay thanh u buou. Em gai Ha Nhi cong cui bang tran minh. Hoa si Le Dinh Nguyen cu ven toc em len, xem tran em co noi len u buou.

Nhac den nhung anhi (em gai) Ha Nhi, nhat la trong dip 8-3 nay, trong toi luon dang tran cam xuc. Co luc roi nuoc mat. Nhung em gai o vung dat tham cung xa xoi nga ba bien gioi Sin Thau, Chung Chai (Muong Nhe, Dien Bien) cu am anh toi mai. Nhung khuon mat dep, nuoc da trang hong, nhung doi mat thi sau hun hut chat chua noi buon.


Gio day, nhieu phu nu Ha Nhi o vung nga ba bien gioi da tan tien hon, da duoc di hoc, da tro thanh can bo, nhung nhung phu nu phai o lai xo rung do thi van nhu xua. Ho van nhu con trau, con ngua cua xa hoi ma che do phu he van con y nguyen.

Lao Cai: Xu so dan ba lam lu nhat hanh tinh
Em gai Ha Nhi phai len nuong tu khi 6 tuoi.

O nuoc ta, chi co do mot van nguoi Ha Nhi, gom o vung nga ba bien gioi (Muong Nhe, Dien Bien), va o xa Y Ty (Bat Xat, Lao Cai). Ho song o nhung noi sau nhat, xa nhat, tach biet nhat.

Nguoi Ha Nhi o nuoc ta co Ha Nhi den va Ha Nhi trang. Nguoi Ha Nhi trang, trai cao lon nhu tuong, gai trang hong rang ro nhu hoa va thong minh tuyet dinh. That kho tin, nhung mot nha nghien cuu da ti man thong ke va thay rang, nguoi Ha Nhi trang o vung nga ba bien gioi co ty le do dai hoc, cao dang cao nhat trong so 54 dan toc o Viet Nam!

Lao Cai: Xu so dan ba lam lu nhat hanh tinh
Phu nu Ha Nhi song kiep trau ngua.

Nhung nguoc lai, nguoi Ha Nhi den o xa Y Ty (Bat Xat, Lao Cai) thi lai hoc hanh kem nhat. Khong biet co phai vi ho song o tan dau nguon song Hong, o dinh nui cao ngat nguong, quanh nam chi co may mu bit loi, ma khong duoc hoc hanh dau dua, tu te? Khong hieu co phai than phan cua mot bo lac di cu lac long xuong phia Nam khien ho khong the hoa dong?

Nha nghien cuu van hoa Chu Thuy Lien (nguoi Ha Nhi, Tong bien tap Tap chi Van nghe Dien Bien), cu chuc roi nuoc mat khi noi ve noi kho cua phu nu Ha Nhi. Chi sinh ra o nga ba bien gioi, cong tac o TP. Dien Bien, nhung chi khon nguoi nhin ve dong bao lac long cua minh o dinh Y Ty mo suong, noi tu co chi kim chang co ai duoc ve thu do hoc dai hoc.

Lao Cai: Xu so dan ba lam lu nhat hanh tinh
Em gai Ha Nhi cong bo cui khong lo bang tran.

Nhung lan nay, len Lao Cai, “nguoi rung” Tran Ngoc Lam bao voi toi: “Co nguoi Ha Nhi do dai hoc roi!”. Vay la chung toi len duong vao Y Ty.

Quang duong gan 100km tu TP. Lao Cai vao Y Ty gio da rai nhua, chi con vai cho lon nhon, sat lo ma thoi. Nhung toc do di lai thi van khong nhanh hon may, vi tam nhin chi duoc 5m.

Nguoi Ha Nhi o Y Ty song o do cao 1.600m, chi cao hon Sapa mot chut, nhung khong hieu do cau truc dia tang the nao, ma quanh nam suot thang Y Ty chim trong may mu. Chi co it ngay may sa xuong chan nui, thi Y Ty nhu manh dat tren bong lai, con lai thi chi cham mat, va dau sung tran moi nhan ra nhau. Mai toc du khach, mi mat du khach luc nao cung dong may.

Lao Cai: Xu so dan ba lam lu nhat hanh tinh
Tac gia va em gai Ha Nhi.

10 nam truoc va bay gio Y Ty van vay. Chi khac la nhung ngoi nha tuong trinh dat hinh tron, trong nhu qua nam, lop co gianh day nua met dan mat di, thay vao do la nha trinh dat kieu 3 gian hai chai va lop phi-broximang.

Van nhu the, nhung anhi (em gai) Ha Nhi nho xiu van cam cui tren nuong day co, xoi dat, trong ngo, trong san, thu hoach.

Hoa si Le Dinh Nguyen, con goi la Nguyen “Trau”, vi tung co trien lam trau go, thuong noi dua rang “luon chieu vo nhu chieu vong”, da sung nguoi khi tu trong may mo hien ra mot em gai, ngay truoc mat anh, voi bo cui cao chat ngat tren lung, vot qua dau, ma anh nhay len voi khong toi.

Lao Cai: Xu so dan ba lam lu nhat hanh tinh
Hoa si Le Dinh Nguyen va em gai Ha Nhi.

Anh thuong lam nhung con trau phai oan lung keo cay. Anh muon dua con trau am anh tuoi tho nhung ngay so tan cua minh len pho thi. Gio anh duoc nhin nhung em gai o xu so may mu con nhoc nhan, kho ai hon ca con trau.

Con trau cong cai vay o lung lau ngay thanh u buou. Em gai Ha Nhi cong cui bang tran minh. Hoa si Le Dinh Nguyen cu ven toc em len, xem tran em co noi len u buou. Anh nhin cai bo cui to gap 3 lan co the, de len lung em gai Ha Nhi ma mat anh mong nuoc.

Lao Cai: Xu so dan ba lam lu nhat hanh tinh
6 tuoi em da phai vao rung lay cui.

“Em gai oi! Ong troi oi! Sao ong troi day em the nay. Cai tran to ra de thong minh, de vuon tu trong hang thanh nguoi. Cai day quay tau chat bo cui to dung that tran em nhu the thi lam sao ma tri nao em phat trien duoc!”. Hoa si Nguyen Trau cu than tho voi anhi. Con em gai Ha Nhi, dau co hieu duoc noi long cua anh. Em do mat, xau ho, cui gam xuong dat. Day la cong viec thuong ngay cua em ma. Em gai Ha Nhi va bo cui cao chat ngat lai mat hut vao may mo vinh cuu.

Nguoi nghien cuu nhieu nhat, ky nhat ve phong tuc tap quan dong bao thieu so o tinh Lao Cai la TS. Tran Huu Son, Giam doc So VHTT&DL Lao Cai. Ong da tung phai thot len rang: “Tren the gioi nay, co phu nu cua dan toc nao kho nhu nhung nguoi phu nu Ha Nhi cua toi khong?”.

Lao Cai: Xu so dan ba lam lu nhat hanh tinh
12 tuoi em da phai lay duoc vai dong cui the nay.

TS. Tran Huu Son song nhieu ngay, tung thuc khuya, day som cung voi gia dinh Ha Nhi, de xem phu nu lam viec, de chung kien tuong tan nhung viec ho lam.

Nhung dong viet moc mac cua ong ve phu nu Ha Nhi khien chung ta phai am anh: "Trong cuoc song hang ngay, nguoi phu nu Ha Nhi lao dong het suc vat va. Moi ngay ho thuong phai lao dong tu 15-18 tieng dong ho. Buoi sang, chi em thuc day vao luc 4 gio sang de lo cac cong viec cua gia dinh, sau do ho khoac diu len lung va bat dau di lam.

Ho voi va len duong voi mot goi com tren tay. Ho se lay moi nguoi mot chiec la dao to, muc com va mot it thuc an vao, ho vua di vua cam an doc duong. Lau dan dieu nay tro thanh tap quan rieng cua nguoi Ha Nhi".

Nguoi xuoi chung ta co cau: “Nuoi lon an com nam, nuoi tam an com dung” de noi len su vat va cua nguoi nuoi tam. Nhung voi nguoi Ha Nhi thi ho vua di vua tranh thu an.

Lao Cai: Xu so dan ba lam lu nhat hanh tinh
Nhin dong cui ma cam canh cho than phan phu nu Ha Nhi.

Trung ta Truong – Chinh tri vien Don bien phong Y Ty, nguoi song hon 20 nam voi dong bao, cung bay to noi xot xa cho than phan phu nu Ha Nhi. Don bien phong da tung lam mot viec ky la, do la van dong cac gia dinh trong xa ky vao ban cam ket, rang dan ong cung phai co trach nhiem voi cong viec, voi gia dinh, de phu nu bot vat va hon.

Dan ong Ha Nhi deu nhiet tinh ky va diem chi vao ban cam ket, nhung rut cuc, bao nam nay “vuong quoc Y Ty” van chang co thay doi gi. Dan ba Y Ty dang phai song trong mot xa hoi phu he va dieu dau long la ho cam phan lam trau, lam ngua cho cai xa hoi do.

Con tiep…

Pham Ngoc Duong
Tin lien quan

» Vi sao nguoi Ha Nhi hoc gioi? (ky 3)
» Nhung anhi vach rung di hoc (ky 2)
» Chuyen mot dan toc thieu so hieu hoc nhat VN (ky 1)


Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Giai thoại về hòn "đá thần" mặc nghìn chiếc áo cứu dân thoát nạn

Gắn liền với một giai thoại từ thời mở làng, trải qua hàng trăm năm, người dân xã Hương Thọ, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên - Huế truyền tai nhau những câu chuyện huyền bí về một hòn “đá lạ” ở điện Mẹ Nằm.

Tìm hiểu: Ha Nhi, Y Ty, Lao Cai, Le Dinh Nguyen, Dien Bien, Nguoi Ha Nhi, em gai, phu nu, con trau, hoa si, dan ba, xu so, nhat, tran, hoc

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Lào Cai: Xứ sở đàn bà lam lũ nhất hành tinh

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Lào Cai: Xứ sở đàn bà lam lũ nhất hành tinh bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Lao Cai Xu so dan ba lam lu nhat hanh tinh

Nhan xet, hay lien he ve tin Lao Cai Xu so dan ba lam lu nhat hanh tinh co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Lao Cai Xu so dan ba lam lu nhat hanh tinh de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0