La lung dam ma vui nhu hoi cua nguoi Mong den

Tags: Sa Pa, nguoi phu nu, nguoi chet, nhung nguoi, Nguoi Mong, cua nguoi, dam ma, nguoi than, nha, den, ngay, ban, toi


Theo dung phong tuc truyen thong cua nguoi Mong den, xac chet se duoc giu o... trong nha tu 3 den 5 ngay de... cung ma. Nguoi than, ban be bat dau an uong ben canh nguoi chet trong nhieu ngay truoc khi dua nguoi chet ve noi an nghi.

Vui nhu co... dam ma!


Nho quen biet voi mot anh ban ten Vang A Ri, lam nghe khuan vac do cho khach du lich leo nui Phanxipang, toi co dip tham du dam tang mot co gai tre, ngay tai ban cua anh.

Ban Cat Cat cach thi tran Sa Pa (huyen Sa Pa, tinh Lao Cai) hon 3km vong qua may qua doi. Duong vao ban quanh co heo hut, uon theo con suoi Muong Hoa thuoc day Hoang Lien Son. Tuy cach thi tran khong xa, nhung ban lang nguoi Mong den o day van mang dam nhung net hoang so von co.

Do may ngay mua lien tuc nen duong vao ban bun ngap ngang mat ca chan, ngon ngang nhung vet chan nguoi lan voi ca phan trau. Nhung nguoi toi du dam ma deu mang ung vi duong rat tron va ban.

Hinh anh dau tien dap vao mat chung toi khi toi nha co tang khong phai khong khi tang toc bao trum ma nhu trong mot le hoi. Nhung nguoi say ruou ngoi la liet tu dau cong, toi hien nha, me ngoai chuong trau. Trong nha nguoi nguoi chen nhau quanh chiec trong lon tung tung va tieng khen Mong dat diu.
La lung dam ma vui nhu hoi cua nguoi Mong den
Nguoi nha lam le truoc khi dem xac di chon

Theo anh Giang A Chu (43 tuoi), dam tang la lam cho nguoi song vui ve, boi nguoi chet se ve thien duong cung ong ba to tien. Theo ly, tuc la nghi le cua nguoi Mong den o Sa Pa, co rat nhieu cach thuc to chuc dam tang cho nguoi chet.

Tuy theo nguyen nhan cua cai chet nhu the nao, se co cach thuc to chuc dam ma rieng. Co su khac biet lon giua nguoi chet gia, nguoi chet tre, nguoi chet tai nha hay nguoi chet do tai nan ngoai duong, ngoai rung.

Voi cai chet cua nguoi gia thi nguoi than duoc giu xac tu 3 den 5 ngay tuy theo gia dinh giau hay ngheo. Nguoi chet duoc thay quan ao va bo xac vao quan tai truoc khi chon.

Doi voi nhung nguoi tre khi chet di, nguoi ta khong cho thi the vao quan tai ngay, ma de nguyen xac chet giua nha roi to chuc dam tang. Sau do khieng ra ngoai rung, moi bat dau dao huyet va ghep quan tai. Voi nguoi khong may chet ngoai duong, ngoai rung nguoi Mong den se dung lan ngoai san, ngoai vuon de lam dam tang, tuyet doi khong dem xac vao nha.

Moi nguoi trong ban den vieng dam ma, deu mang tren lung mot gui lon dung tu 10 den 20kg thoc, mot binh ruou trang khoang 5 den 10 lit va 50 ngan tien mat dua cho gia chu. Neu dua 100 ngan, nha chu se tra lai cho khach 50 ngan chu khong lay them.

Nhung nguoi than, ban be den tien dua nguoi chet, ho buoc vao nha dem theo chai ruou den truoc mat nguoi chet de lam le. Ho rot ruou tu trong binh cua minh moi nguoi chet, bang cach dat sat vao moi, roi xoay chen ruou 3 vong tren mat. Sau do ho tung hai tam the tre nho de biet nguoi chet nhan le hay khong, toi khi hai mat tam the cung sap hay cung ngua co nghia la da dong y, roi do ruou vao chiec thung go.

Trong dam ma cua nguoi Mong den o Sa Pa nhung nguoi than vui ve noi chuyen va uong ruou suot nhung ngay lam dam. Ben canh do la nhung tho khen, tho trong nhay mua suot ngay dem. Ho lien tuc moi nhau uong ruou theo vong, cu nguoi nay moi nguoi kia cho toi khi met va say.

Phong tuc ky la

Trong dam tang nay, co gai moi 25 tuoi, chet do benh nang va khong co dieu kien thuoc thang. Sau khi phat hien co da chet tren giuong, nguoi anh trai nhanh chong thong bao cho ba con trong ban, bang cach ban hai phat sung kip len troi.

Nguoi trong ban deu biet tin hieu nay la bao co nguoi moi chet. Sau do, thay Mo duoc moi ve de lam le, nguoi chet duoc thay vay ao va giay moi, chan duoc bo bang mot tam vai. Tuy nhien, chan nguoi chet duoc bo bang vai mau trang, chu khong phai vai den nhu nhung nguoi phu nu H"Mong van bo chan thuong ngay.

Nghi le thu nhat goi la le Ngua tuc la dua xac nguoi chet len treo giua nha de cung. Ho dung van go Po Mu hoac hai doan tre dai duoc ghep lai voi nhau thanh tam bang nhung soi day rung cho nguoi chet nam.

Ho buoc chan va phan than nguoi chet trong tu the nam ngu, tren nguoi phu rat nhieu quan ao chi de ho chan va mat. Ngoai ra, ho buoc mot con ga trong vao than mot cay no cung mot con dao roi cung cho nguoi chet mang theo.

Le thu hai trong dam tang nguoi Mong den la le mo trau, mo lon, tuy theo gia dinh giau hay ngheo ma le vat lon hay nho. Ho dem trau, lon toi voi ngu y giao cho nguoi chet, sau do se giet thit lam do cung va chia cho nhung nguoi toi du dam tang.

Ngoai ra, nhung nguoi than thiet, ban be co nha y muon cung tien trau, lon cho nguoi chet co the dem le vat toi. Sau khi lam le giao cho nguoi chet, phan thit duoc chia cho nha chu phan chan sau va cai duoi, phan con lai duoc chia cho nhung nguoi toi tham du.

Den ngay thu ba, moi nguoi trong ban van tiep tuc uong ruou, an uong va nhay mua ben xac nguoi chet. Khong khi ngot ngat boi mui ruou, mui thit va dam dong trong gian nha san chat hep.

Toi luc nay xac nguoi chet da phan huy, boc mui gay gay, co nhieu dam de lau, phan bung bi truong len, nuoc tu thi the roi thanh giot xuong nen nha. Nhung khong vi vay ma nhung nguoi trong ban kinh so, ho van say sua moi nhau uong ruou, lam le voi nguoi chet. Nhieu nguoi so len mat, vao tay nguoi chet. Tham chi co nguoi say ruou, ho ngu ngay duoi nen nha, canh noi dat xac chet.

Ngay gio chon cat duoc gia dinh va thay Mo sap dat. Ho thuong chon vao luc sang som khi chua co anh mat troi hoac chon vao buoi chieu muon. Truoc di khi dua xac ra khoi nha, ho lam le cung giao cac do vat de nguoi chet mang theo. Cac xau tien vang duoc dem dot giua nha, sau do ho goi tro vao mot to giay dat vao thung go dung do an cua nguoi chet.

Nhung thanh nien tre bat dau chat nhung soi day buoc chiec cang tre noi nguoi chet nam. Ho khieng tren vai, luc nay nhung que nhang moi bat dau duoc dot, de nhung nguoi than trong gia dinh quy lay ngoai cua. Ho khieng xac chet di rat nhanh qua rung, duong nhu vua di vua chay, theo sau la rat dong nguoi trong ban di xem chon cat.

Noi chon cat cach xa nha khoang 2km, tren mot khu doi tre xanh tot. Nhung nguoi phu nu chinh sua trang phuc cho nguoi chet mot lan nua. Trong khi do nhung nguoi dan ong bat dau dao huyet mo.

Thay mo lam nham mot bai cung bi truyen roi tung 2 chiec the tre toi khi hai mat deu nhau, sau do lay chiec khan do bo vao nguc ao cua nguoi chet roi moi day nap quan tai.

Truoc do mot lat, nhung nguoi phu nu khong ai bao ai da chay ve ban rat nhanh. Sau khi dong nap quan tai, chi con nhung thanh nien tre o lai lap mo. Ho vua lap vua chia nhau nhung chen ruou cuoi cung. Khi lap xong nhung nguoi thanh nien con lai cung chay di rat nhanh, nhu so bi ma duoi.

Theo anh Ma A Ro, sau khi chon cat duoc 12 ngay, nguoi nha se moi thay mo ve lam le cung mot lan nua. Day la le moi nguoi chet ve tham nha, giup linh hon nguoi chet ra di thanh than, khong tro ve lam hai nhung nguoi than trong gia dinh.

Ke tu day nguoi chet se vinh vien ra di va nhung nguoi con song rat it khi nhac toi ho boi nguoi Mong den khong co tap tuc tho cung to tien. Chi khi nao co cac dip le lon hay co nguoi trong nha hay dau om thi ho moi lam le cung cau may man va goi hon nguoi chet ve lai tham nha.

» La lung toc nguoi ngu ngoi, xac chet dong kho o Nghe An
» Kinh so tro quat mo nguoi chet lay xuong lam bua
» Bi an cau da 1000 nam dat xac nguoi chet duong chet cho
» Nguoi mang mon no ly ky voi “than song”
» Tham kich nhung ngoi mo xac uop Viet Nam
» Giai thoai ky bi ve ban tay nguoi chet vi set danh
» Huyen tang – phuong phap an tang co xua vo cung bi an
» Ky la chuyen ca lang cuoi vo cho nguoi chet
» Noi nguoi chet co nang luc sieu nhien
» Ky bi bo lac hun khoi nguoi chet thanh xac uop
» Nhung kieu mai tang rung ron nhat the gioi
» The gioi nguoi chet giua rung tham
» Nghe la doi: Osin cho… nguoi chet

Thong Ha DS&PL
Viet Bao

Tìm hiểu: Sa Pa, nguoi phu nu, nguoi chet, nhung nguoi, Nguoi Mong, cua nguoi, dam ma, nguoi than, nha, den, ngay, ban, toi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Lạ lùng đám ma vui như hội của người Mông đen

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Lạ lùng đám ma vui như hội của người Mông đen bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin La lung dam ma vui nhu hoi cua nguoi Mong den

Nhan xet, hay lien he ve tin La lung dam ma vui nhu hoi cua nguoi Mong den co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet La lung dam ma vui nhu hoi cua nguoi Mong den de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0