Ky bi Ran Than trong 3 go mo to nhu nui o Thai Binh

Tags: Thai Binh, Tam Duong, Dang Hung, Ran Than, Ong Cuong, Quang Ninh, chay ban song ban chet, nha nghien cuu, Tran Nhan Tong, go mo, Vua Tran, ran doc, nguoi dan, don co, ngoi mo, den


– Nha nghien cuu Dang Hung va hai thanh nien da chay ban song ban chet, treo tot len khoi ham mo, boi tu cac ngoc ngach, khe ke, ran doc tua ra phi pho duoi nguoi cu nhu trong phim kinh di.

Nhung ngay cuoi nam, nguoi dan ca nuoc keo nhau di mua sam, tham thu canh quan, hoac nhau nhet tat nien, con Nha nghien cuu lich su Dang Hung (Hoi Van hoc nghe thuat Thai Binh) lai goi toi ve Thai Binh di vieng mo vua Tran.

Da nua cuoc doi, ong Hung danh tam huyet cho viec nghien cuu ve doi Tran, dac biet la thoi ky nha Tran o Thai Binh. Vay nen, nam nao cung vay, cu den cuoi nam, ong Hung lai ve lang Tam Duong (Tien Duc, Hung Ha, Thai Binh) thap huong o den tho, tham vieng phan mo cac vi vua Tran, truoc khi ra mo to tien minh.

Ky bi Ran Than trong 3 go mo to nhu nui o Thai Binh
Den tho cac vi vua Tran o lang Tam Duong (Tien Duc, Hung Ha, Thai Binh).

Toi da tung co nhieu nam theo chan nha khao co Tang Ba Hoanh (nguyen giam doc Bao tang Hai Duong) di dao mo co, dac biet la nhung ngoi mo Han, chu yeu gom mo xay gach va mo xep cui go o vung Hai Duong, Hung Yen, Hai Phong, Quang Ninh.

Mo Han la ten goi chung mot so loai mo xay vao thoi Bac thuoc o nuoc ta. Loai hinh mo nay con keo dai den thoi Tran, nhung thoi nay quy mo nho hon.

Ky bi Ran Than trong 3 go mo to nhu nui o Thai Binh
Mot ngoi mo vua Tran to nhu qua doi o lang Tam Duong.

Nhung ngoi mo cua quan lai, nha giau, von dap to nhu qua doi, nhung trai mua nang mai mon hang ngan nam, con nguoi tan pha, bien dong dia chat, ma gio day, no chi con nhu cai go dong, lum dat giua canh dong ma thoi. Nhung go mo ay van con rai rac o cac canh dong vung dong bang Bac Bo, tuong doi nhieu o Hai Duong.

Du da duoc tan mat nhieu go mo Han khong lo, song toi van thuc su choang ngop truoc 3 go mo o lang Tam Duong (Tien Duc, Hung Ha, Thai Binh). 3 go mo uy nghi giua canh dong lua rong menh mong. Co le, day la nhung go mo co lon nhat tung duoc biet den o nuoc ta.

Ky bi Ran Than trong 3 go mo to nhu nui o Thai Binh
Ong Cuong ben ngoi mo duoc goi la Phan But.

Chung ta van biet den Thai Binh la tinh duy nhat o nuoc ta khong co doi nui, nhung dung truoc 3 ngoi mo nay, co le phai xem xet lai. Boi vi, 3 go mo ay dung la 3 qua doi. Qua la mot cong trinh vi dai cua thoi Tran.

Ong Cuong, Pho ban quan ly di tich den Tran tai Tam Duong dan chung toi len go mo ma nguoi dan goi la Phan But. Dung duoi chan go mo, cang thay cong trinh mo ma thuc la vi dai. Chua ai do dac nhung ngoi mo nay, nhung theo uoc tinh cua nha nghien cuu Dang Hung, thi dien tich tinh duoi chan de cua no cung phai den vai mau.

Ngay duoi chan mo, mot nhom chi em phu nu dang miet mai cat co. Ngay giap Tet, nguoi dan di tao mo to tien, thuong don co sach se, nhung voi 3 go mo khong lo nay, thi nhan cong don co quanh nam suot thang.

Ky bi Ran Than trong 3 go mo to nhu nui o Thai Binh
Ky bi Ran Than trong 3 go mo to nhu nui o Thai Binh
5 nhan cong cat co ca tuan moi xong mot phan mo.

Mot chi bao, voi 5 nhan cong, thi phai cat co lien tuc mot tuan moi xong duoc mot go mo. Moi go mo thu duoc may chuc tan co. Khong hieu sao, co o nhung go mo nay lai tot den the, chang cham bon gi ma cu tot boi boi, cao den that lung.

Chi em nhan cong don co cu cat theo loi, nhu kieu nguoi nong dan Bac Bo gat lua thanh hang, roi xoay tron oc dan len den dinh mo. Don den dinh mo thi o duoi chan mo co da lai xanh ron. Vay nen, cu don co xong phan mo thu 3, thi lai chuan bi cho cuoc don co ngoi mo dau tien.

Viec don co cua chi em nhan cong quanh nam suot thang khong ngung nghi. Neu khong don co thi phan mo cua cac vi vua se that tham hai, trong nhu nui co khong lo. Co mot cach don co rat nhanh va hieu qua, do la phun thuoc diet co. The nhung, chang ai dam cho phep dem thuoc doc phun vao mo vua.

Ky bi Ran Than trong 3 go mo to nhu nui o Thai Binh
Lang mo vua Tran Du Tong o An Sinh (Dong Trieu, Quang Ninh) that tham hai.

Cung khong ai duoc phep dua may cat co den, vi tieng no se lam kinh dong noi yen nghi cua vua. Moi viec lien quan den nhung go mo nay deu phai lam thu cong. Rieng viec don co cho 3 “qua nui” nay cung la mot ky cong.

Ong Cuong dung duoi chan mo khan vai, xin phep cac vua Tran cho phong vien duoc treo len mo. Toi vach co treo len, dut ca hoi moi len den dinh mo. Dung tren noc mo vua, nhin thay lang mac bon phuong, thay ca de song Hong phia xa.

Toi trom nghi, neu de cho dam tho san chuot dao boi, thi co the tom duoc ca tan chuot o mot ngoi mo. Chuot dao nham nho go mo, tao thanh nhung dong ma (dat do chuot moi ra) to tuong. Cac nhan cong lai phai hi huc vun dat dap lai.

Ky bi Ran Than trong 3 go mo to nhu nui o Thai Binh
Lang mo vua Tran Anh Tong (An Sinh, Dong Trieu, Quang Ninh) bi pha nat hoan toan va bi nuoc ho Trai Loc nhan chim vao mua mua.

Chi em nhan cong cat co ke cho toi nghe ve chuyen gap nhung con chuot to nhu con meo can nhau chi choe ngay truoc mat cac chi. Vi khong ai duoc phep len go mo dao hang bat chung, nen chung cung dan nguoi, no dua ngay truoc mat cac chi.

O cac go mo nay co rat nhieu chuot dat va chuot cong. Nguoi Thai Binh goi chuot cong la mot loai chuot rat lon, nang tren duoi 1 kilogam, chuyen an ga, vit, chim choc, chu khong phai goi chung cho cac loai chuot song duoi cong o do thi.

Chuot dat cung la loai chuot to, nang ngot 1 kilogam, co mau xam. Hai loai chuot nay la dac san cua que lua, thit rat thom ngon, duoc ban o cho voi gia 200 ngan dong/kilogam. Tuy nhien, do bi san bat nhieu, nen hien tai hai giong chuot nay kha hiem.

Chuot lam thi ran doc at se nhieu. Nguoi dan trong lang Tam Duong it khi dam treo len nhung go mo nay. Hang hoc nhieu, co ram rap lut goi, nen chuyen dam phai ran doc va bi dop rat de xay ra. Nguoi dan trong vung van thuong xuyen tom duoc ran doc khi chung bo ra tu nhung go mo nay.

Ky bi Ran Than trong 3 go mo to nhu nui o Thai Binh
Ban tho vua Tran Nhan Tong o den Tran (Thai Binh).

Cung co nhieu nguoi bi ran doc o cac go mo can va trung doc. Chuyen chet nguoi cung da tung xay ra. Tham chi, tu xua den nay, nguoi dan khong dam tha trau den gan go mo. Boi vi, trau den chan go mo an co thuong xuyen bi ran doc can chet. Theo nhung nguoi co kinh nghiem, chi co ran ho chua moi du luong doc to giet chet trau.

Gioi san ran nhin nhung go mo nay ma them thuong, nhung chang ai cho phep ho duoc dao mo vua de bat ran, nen danh chiu.

Nha nghien cuu Dang Hung van con nho nhu in cai lan lo do mo xuong mot ham mo sau khi nguoi dan dao boi lam lo ra. Voi su giup do cua hai thanh nien, ong Hung da dot duoc chui xuong ham mo nghien cuu.

Ong Hung sung suong den chet lang khi dao trong duong ham ke da, go uy nghi trong long mo. Tuy nhien, ong va hai thanh nien da chay ban song ban chet, treo tot len khoi ham mo, boi tu cac ngoc ngach, khe ke, ran doc tua ra phi pho duoi nguoi cu nhu trong phim kinh di.

Nguoi dan trong lang tin rang co Than Ran bao ve noi yen nghi cua cac vi vua, nen khong ai dam xuong ham nua. Den nam 2000, sau khi hop ban, nguoi dan trong lang da lap ham mo lai, mot la de nguoi dan khong to mo chui vao bi ran doc can, hai la de vua Tran duoc yen nghi.

Con tiep…

Pham Ngoc Duong
Tin doc them:

» Loi xot xa truoc lang mo cua cac vi vua Tran
» Hanh trinh tim noi vua Tran Nhan Tong bang ha
» Ung xu the nao voi lang mo cac vua Tran? (ky cuoi)
» Rung ron chuyen “ma hanh” khi pha mo vua Tran (ky 7)
» Cuoc cuop pha tan khoc mo vua Tran Nghe Tong (ky 6)
» Dau long lang mo 3 vi vua Tran tren dinh nui (ky 3)
» Tan thay thap mo Tran Nhan Tong uy nghi tren dinh nui
» Xot xa lang mo vua Anh Tong chim duoi long ho (ky 5)
» Cuoc tan pha tham khoc lang mo Tran Minh Tong (ky 4)


Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Tục lệ phơi xác trong đám tang ở Hà Giang

Không chỉ mổ hơn chục con trâu, bò để làm đám, người Mông ở Hà Giang còn làm lễ treo xác người chết trong nhà nhiều ngày rồi mới mang ra phơi nắng và đem chôn cất.

Tìm hiểu: Thai Binh, Tam Duong, Dang Hung, Ran Than, Ong Cuong, Quang Ninh, chay ban song ban chet, nha nghien cuu, Tran Nhan Tong, go mo, Vua Tran, ran doc, nguoi dan, don co, ngoi mo, den

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Kỳ bí Rắn Thần trong 3 gò mộ to như núi ở Thái Bình

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Kỳ bí Rắn Thần trong 3 gò mộ to như núi ở Thái Bình bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ky bi Ran Than trong 3 go mo to nhu nui o Thai Binh

Nhan xet, hay lien he ve tin Ky bi Ran Than trong 3 go mo to nhu nui o Thai Binh co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ky bi Ran Than trong 3 go mo to nhu nui o Thai Binh de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0