Ky 2 Ngoi mo co Linh Duong va bi mat ve ba hoang trong lang da

Tags: Linh Duong, Hoa Dung, Trinh Sam, Viet Nam, Ky Ty, ngoi mo co, nha khao co, nguoi dan ba, Vua Quang Trung, Co Linh, gia pha, lich su, sau khi, Chua Trinh, da


Nguoi chuyen "danh thuc" mo co

Ky 2 Ngoi mo co Linh Duong va bi mat ve ba hoang trong lang da

Canh khai quat mo co linh duong

Nhung bong den thoat an, thoat hien nhu nhung bong ma trong mot dem mua dong nam Ky Ty (1989). Tieng xa beng, cuoc chim bo voi vang vao ngoi mo co, phat ra nhung am thanh du doi.

Cho ba bong den chum dau vao nhau, cac chien sy an ninh bat than ap den, tom gon. Viec bat giu dien ra het suc mau le nen hai ten dang trom dao mo o ben trong khong he hay biet. Chi khi nghe tieng sung no chat chua ben tai, chung moi voi vang tau thoat...

Duoi anh sang ban ngay, ngoi mo co o lang Linh Duong (Ta Thanh Oai, Thanh Tri, Ha Noi) hien len sung sung giua dong khong mong quanh. Dan lang do ra xem ngoi mo vo danh da “tro gan cung tue nguyet” o day may tram nam nhung chang may ai de y den. Tieng no cua khoi boc pha nang chung nua can pha tan cua lang da, moi nguoi nhin ro lo thung tren ao quan.

Ky 2 Ngoi mo co Linh Duong va bi mat ve ba hoang trong lang da

Hien vat trong ngoi mo co Linh Duong

Tien sy Nguyen Manh Cuong - nguoi truc tiep khai quat ngoi mo co Linh Duong - duong nhu van con nguyen cam giac khi thay nap quan tai bat ra. “Do la mot ngoi mo dac biet ma trong quang doi theo nghiep khao co, toi chua tung bat gap”.

Mo co cau truc dac biet gom lang da, quach tam hop va quan tai. Lang da duoc lam theo dang khoi hop chu nhat, ben trong co mai che. Lang da dai 4,1m, rong 3,0m, chieu cao tu dinh noc xuong den chan lang khoang 3m. Phan nhieu cac mo xac uop da phat hien khong bao gio xay lang da noi ben tren, neu co chang chi la go mo duoc dap bang dat phu len, con chu yeu deu nam chim duoi dat. Nhin vao lang da noi, TS Cuong da tu hoi phai chang co nhung yeu to ky thuat mai tang moi o ngoi mo co nay?

Nam trong lang da la lop quach tam hop, cung duoc xay theo khoi hop chu nhat rat kin. Quach tam hop nay kich thuoc chi nhinh hon ao quan doi chut nham bao ve cho ao quan. Quach duoc tao tu voi, cat mat tron voi giay ban da ngam nuoc va gia nho thanh bot tao thanh mot chat sieu ben, cang de lau cang cung. Quan tai duoc lam tu go Ngoc Am – mot loai go quy hiem duoc lay tu loi cay thong gia. Go rat thom va chong duoc moi mot.

Nap quan tai duoc mo ra, dap vao mat nhung nha khao co la mot xac nguoi duoc bo kha cau ky. Lan luot tu trong ra ngoai co 1 tam chan dai liem gom vo chan gam va ruot bong trang tinh, 5 lop vai dai liem loai moc mau trang nga, 1 manh vai lua mau vang che mat, 2 mu doi dau bang gam va vai... Tu thi duoc mac nhieu lop vay ao, trong do co 4 lop ao gam dac biet nhu ao gam trang tri hoa van dong tien, hoa van kieu hoa huong duong. Sau 4 lop ao nay, con co 3 kieu ao khac gom ao may kep, tren ve ao co hai chu Han la “Mu dinh”; ao gam mau vang co trang tri hinh rong va song nuoc; ao gam mau vang ong trang tri hinh rong chau mat nguyet... Ngoai ra, sat than con hon chuc lop ao khac. Tong cong co ca thay 33 lop ao cung 9 lop vay!

Do tuy tang chon theo gom 1 chiec quat giay 14 nan con nguyen ven, 1 tui dung trau gom 37 mieng trau con tuoi xanh nhu vua moi hai, 34 qua cau hoi heo, mot chuoi trang hat deo co gom 105 hat, trong do co 104 hat tao va 1 hat ngoc... Cac so do nhan hoc cho phep doan dinh nguoi chet nam trong mo la mot nguoi dan ba xinh dep, cao khoang 1,50m, dang nguoi day da, khuon mat can doi. Ba mat vao tuoi 62 den 64 vao nua cuoi the ky XVIII – the ky day bien dong cua lich su Viet Nam. Nguoi dan ba do la ai?

Mo co Linh Duong tung la mo gia cua vua Quang Trung?

Thuong trong cac ngoi mo xac uop cua Viet Nam, nguoi chet luon mang theo tam the can cuoc duoc goi la tam minh tinh, noi ve hanh tung va than phan xa hoi cua minh. Nhung tam minh tinh da khong tim thay trong ngoi mo co Linh Duong. Nguoi chet la ai? Cau tra loi van con bo ngo ngay ca khi da khai quat xong ngoi mo.

“Luc do, toi hoi hoang mang, khong biet nghien cuu theo huong nao de xac dinh duoc than phan cua chu ngoi mo co. Dung vao thoi diem do, cach khu khai quat khoang 500m ve phia Bac con lai mot tam bia tru in chu 4 mat duoc khac vao khoang cuoi the ky XVII. Noi dung de cap den mot nguoi dan ba ho Tran la cung phi trong phu chua Trinh da cung tien cua dat dai... Mot huong nghien cuu da he mo...” - TS Nguyen Manh Cuong nho lai.

Cung thoi gian do, co nguoi thuoc dong ho Tran da cho cac nha khao co xem cuon gia pha trong do co noi toi mot nguoi dan ba quyen the o phu chua, khi chet duoc an tang tai Lang da xu thuoc canh dong Mo. Mot vai nguoi voi tin vao cuon gia pha da cho cong bo ket qua nghien cuu. Theo cong bo thi chu nhan cua ngoi mo la ba Dinh, nguoi lang Linh Duong duoc phong la Chieu Dung cong chua, khi chet co lang da de tho. Cong bo nay duoc xem nhu mot gia thiet lich su, nhung sau khi nghien cuu ky cuon gia pha, cac nha khao co nhan thay ba Dinh la em vo chua Trinh Tac.

Theo quy dinh tang le nghiem ngat cua che do phong kien thi em vo chua khi chet khong duoc mac ao hoang bao xuong mo. Mot chi tiet dang luu y nua la ba Dinh duoc noi trong gia pha song o nua cuoi the ky XVII, trong khi do cac hien vat tuy tang trong ngoi mo da lai xac nhan dau vet cua the ky XVIII. Tu nhung tu lieu co co so khoa hoc do, cac nha khao co hoc ket luan: Duc ba Dinh trong gia pha ho Tran khong phai la chu nhan cua ngoi mo co.

Chang duong di tim lai lich chu nhan ngoi mo tuong nhu roi vao ngo cut bong mo ra mot huong thenh thang khi cac nha khao co tim thay trong Vien Thong tin (Uy ban Khoa hoc xa hoi Viet Nam) mot tai lieu lich su co de cap den My Vuong, nguoi lang Linh Duong, chu su viec kieu binh sau khi Trinh Sam mat. Lan gio ho so noi ve cuoc doi My Vuong, duoc biet ong ten that la Nguyen My, con trai Nguyen Trong Viem. Nguyen Trong Viem lai la anh trai Trinh Thai Phi. Nhu vay o lang Linh Duong co nguoi con gai ho Nguyen lay chua Trinh va la ba co cua Nguyen My.

Cac tu lieu lich su cho hay nguoi con gai ho Nguyen do chinh la ba Hoa Dung - Vo chua Trinh Doanh, me cua chua Trinh Sam. Su cu chep rang ba Hoa Dung la nguoi doan trang, chinh truc. Viec Dang Thi Hue am muu dua con trai minh len ngoi chua khien ba bat binh va tim loi khuyen giai Trinh Sam. Tiec rang vi chua luy tinh nay dang benh hiem ngheo nen khong xoay chuyen duoc tinh the. Sau khi chua Trinh mat, loan kieu binh da lat nhao Trinh Can lap Trinh Tong len ngoi chua, ba Hoa Dung da buc tu Dang Thi Hue. Nhung chang bao lau nha Trinh sup do, ba bo ve que o an va mat tai do. Phai chang luc nay ba hoang that co nen dam ma dua tien cung chi dien ra mot cach voi vang, don so voi nhung gi luc song ba luu giu?

T.S Nguyen Manh Cuong dung lai truoc cau hoi do mot hoi lau roi moi “coi nut”: “ Sau khi khai quat ngoi mo co duoc mot thoi gian, chung toi doc duoc gia pha cua dong ho Nguyen o Linh Duong. That bat ngo, cuon gia pha co noi den ba Nguyen Thi Hoa Dung voi nhung thong tin dung nhu gia thiet cua chung toi”.

TS Cuong tiep tuc lam toi bat ngo khi ong cho rang ngoi mo co Linh Duong lien quan den vua Quang Trung. Lich su de lai mot cau chuyen rang sau khi Quang Trung mat, Quang Toan len noi ngoi, sai su than sang Trung Quoc bao tang, va lam to bieu xin phong vuong. Trong to bieu co noi: Vang loi dan lai cua vua cha, sau khi chet khong dua di hai ve que, ma chon cat o lang Linh Duong de to long men nho cua khuyet. Vua Thanh khen ngoi, lap tuc sai su than sang le te! Quang Toan ben cho lam ngoi mo gia o lang Linh Duong de nha Thanh gui le sang vieng.

Co the cai chet cua ba Hoa Dung xay ra som hon doi chut voi cai chet cua vua Quang Trung nen da co nguoi lap muu chon dung ngoi mo cua ba nguy trang lai nhu mo vua de cho su doan nha Thanh sang vieng. Nguoi bay ra muu ke nay rat co the la Ngo Thi Nham vi ong la nguoi Ta Thanh Oai, am hieu vung dat nay hon ai het. Di nhien, do chi la mot gia thiet lich su, nhung TS Nguyen Manh Cuong – Nguoi nghien cuu sau ve vua Quang Trung - tin rang minh da dung. Lich su luon can nhung gia thiet, va luon chua dung nhung bat ngo. Truong hop ve mo Le Loi o Thanh Hoa la mot vi du...

Phung Nguyen

Ky cuoi: Bi mat ve mo Le Loi va mo Ngoc Han cong chua.

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Lật tẩy trò biến tướng kinh doanh đa cấp bằng hình thức... chữa bệnh

Sau khi bị phanh phui, công ty TNHH Thiên Ngọc Minh Uy đổi tên thành công ty cơ sở Ngọc Hải 10, tiếp tục đi lừa gạt những người dân nhẹ dạ cả tin. Đặc biệt, chúng tràn về các vùng nông thôn, chuyển hình thức lừa đảo bằng cách đi quảng cáo khắp nơi là chữa bệnh miễn phí...

"Thần y" trẻ có biệt tài chữa vô sinh nổi danh xứ Mường

Mỗi năm, thầy chữa vô sinh cho hàng trăm người, từ bài thuốc gia truyền với nguyên liệu chủ yếu từ cỏ cây, hoa, lá. Thầy lang trẻ Phùng Văn Anh (SN 1979, thôn Mịn 1, xã Mỹ Thuận, Tân Sơn, Thanh Sơn, Phú Thọ) được mọi người đặt cho cái tên trìu mến "cha của hàng trăm đứa con".

Tìm hiểu: Linh Duong, Hoa Dung, Trinh Sam, Viet Nam, Ky Ty, ngoi mo co, nha khao co, nguoi dan ba, Vua Quang Trung, Co Linh, gia pha, lich su, sau khi, Chua Trinh, da

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Kỳ 2: Ngôi mộ cổ Linh Đường và bí mật về bà hoàng trong lăng đá

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Kỳ 2: Ngôi mộ cổ Linh Đường và bí mật về bà hoàng trong lăng đá bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ky 2 Ngoi mo co Linh Duong va bi mat ve ba hoang trong lang da

Nhan xet, hay lien he ve tin Ky 2 Ngoi mo co Linh Duong va bi mat ve ba hoang trong lang da co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ky 2 Ngoi mo co Linh Duong va bi mat ve ba hoang trong lang da de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0