Ky 2 Chuyen cua ong duoc di doi va ong di doi

Tags: Mac Dinh Chi, Sai Gon, Le Thi Rieng, Lai Thieu, Chi Hoa, Ngay Vu, Cong vien Le Van Tam, nghia trang, ngoi mo, chung toi, liet si, than nhan, boc mo, doi, di


- Ngay Vu lan, nguoi ta huong den tat ca vong linh vat vuong voi muon van noi niem qua khu. Va nhung gi chung toi ke la mot chang di tim su that.

Ky 2 Chuyen cua ong duoc di doi va ong di doi

Nghia trang Lai Thieu hom nay. Anh Pham Cuong

"Ong" duoc di doi

Trong dien di doi tai cac nghia trang, co mo cua cac quan chuc, quan nhan cu nhung so mo cua nguoi dan binh thuong chiem da so. Dac biet, trong nhieu nghia trang co khong it phan mo liet si cach mang.

Ky I: Ke chuyen doi mo o Sai Gon nhan le Vu lan

Ram thang Bay, xin gui toi ban doc nhung chuyen ke xung quanh viec di doi cac nghia trang o Sai Gon trong the ky truoc. Trong do co nhieu chi tiet it ai biet.

Tai nghia trang Mac Dinh Chi, von duoc coi la rieng cua quan doi Sai Gon co den hang tram ngoi mo chien si tinh bao cach mang, binh van tung "giu vai" quan chuc, quan nhan, tu ban cua che do Sai Gon. Khi nam xuong, ho van mang cai "vo" cu... Sau giai phong, than phan cua ho moi duoc lam ro.

Nghia trang Chi Hoa cung co hang tram mo liet si. Trong do co liet si giai phong quan, biet dong thanh trong cac cuoc tan cong va noi day nhung nam 1968, 1975. So con lai la liet si hy sinh trong nha tu, do nhung tran tra tan, do bi xu ban, nhu cac liet si: Le Thi Rieng, Tran Van Kieu... Tai nghia trang san bay Tan Son Nhat co mo cua liet si Quach Thi Trang - nguoi nu sinh di dau trong cuoc bieu tinh phan doi che do Ngo Dinh Diem nam 1963 va bi ban chet.

Ky 2 Chuyen cua ong duoc di doi va ong di doi
Ong Doan Tri Hoang: Viec di doi ruc rich tu nam 1980...

Ong Doan Tri Hoang, Giam doc Cong ty Moi truong do thi TP.HCM, truoc day la cong ty ve sinh va mai tang, noi: "Toi tung la linh dac cong biet dong thanh. Voi tu cach la pho ban di doi, chinh toi bat tay doi mo nhung nguoi dong chi cua minh!".

Sau khi cac nghia trang duoc doi di, nhieu nha gan khu vuc do cua nhung nguoi thuoc chinh quyen cung duoc giai toa, do quyet dinh mo rong hon dien tich so voi nghia trang cu de xay dung cac cong trinh phuc loi. Ong Hoang tung co ngoi nha mat tien so 659 Cach Mang Thang Tam, gan nghia trang Chi Hoa. Sau nay, vung dat cua nghia trang de xay cong vien Le Thi Rieng phai mo rong cho vuong van hon, nha ong nam trong dien giai toa. Ong chuyen ve mot con hem o duong Ky Hoa, quan 10. Mot nu dong nghiep cua ong cung trong canh tuong tu.

Nhung ngoi mo liet si duoc dua ve nghia trang thanh pho hoac dua ve cac dia phuong theo yeu cau cua gia dinh. Rieng ngoi mo liet si Le Thi Rieng duoc giu lai, dung dai tuong niem tai cong vien Le Thi Rieng.

Nghia trang quan doi Phap duoc di doi nam 1986. Hoi cuu chien binh Phap, theo de nghi cua Chinh phu Phap, cu dai dien sang nhan hai cot. Hang tuan, hai cot duoc dong thanh tung contener de cho di.

Dac biet, dip nay con cai tang mo cua 12 thuy thu nguoi Nga tu tran trong chien tranh Nga - Nhat, duoc nguoi Phap nhat xac tu tren bien, dem ve chon. 12 bo hai cot do duoc chuyen xuong nghia trang Lai Thieu. Mo moi 12 cua nguoi nay kha cao, nam tai mot vuong dat rong, co khac ten bang tieng Nga va ve hinh mui neo.

Tai nghia trang Chi Hoa, co mot pho tuong Phat dan vong linh cao 5 - 6 met duoc giu nguyen, trao lai cho Giao hoi Phat giao.

"Ong" di doi

Ky 2 Chuyen cua ong duoc di doi va ong di doi
Thong bao di doi nghia trang Mac Dinh Chi duoc dang tren Bao SGGP ngay 7/5/1983.

Ong Doan Tri Hoang ke: Thoi gian truoc di doi, cac nghia trang voi nhung duong len vao mo chi sau hun hut do con la noi an giau cua co bac, xi ke, trom cap... Trong khi do, nha cua xung quanh ngay cang tang.

"Viec giai toa cac nghia trang ruc rich tu nam 1980. Day la chu truong cua chinh quyen thanh pho. Truoc khi di doi vao nam 1983, tu ba nam ve truoc, cac nghia trang khong nhan chon them mo moi nua, de dam bao ve sinh khi di doi".

Truoc khi mo duoc di doi, Mat tran To quoc nhieu lan hop, voi su tham gia cua cac dai dien ton giao va ngay ca tuong linh che do cu. Nhieu nguoi tham gia hop co than nhan nam o nhung nghia trang tren, nen mot so y kien trai nguoc. Cuoi cung, loi ich tu viec di doi duoc phan tich thau dao, voi vien canh nhung cong vien rop bong cay, nhung khu giai tri lon thay the cac nghia trang u tich giua thanh pho xem ra thuyet phuc da so dai bieu.

Thanh pho lap Ban di doi lanh trach nhiem tu khau di doi den thieu. Viec truc tiep boc mo la do doi boc mo tu nhan lam. Doi voi tung ngoi mo, doi boc mo se danh gia muc do de, kho de dinh gia. Mot so nhan chung phan anh, khi nhung ngoi mo duoc cai, le te co chuyen nguoi duoc thue boc mo nhat duoc mot vai do trang suc chon theo nguoi chet va giu lay. Nhung khong co lon xon lon xay ra. Viec di doi dien ra tuan tu voi tung nghia trang. Khi boc mo co cong an canh giu, co luc luong y te phun thuoc phong dich. Cac phan hai cot duoc phan lo, danh so, de nhan biet cho de.

Kha nhieu hai thi hai van nguyen hinh dang duoc chuyen sang ao quan moi, mang di thieu. Phan lon hai cot duoc thieu, gui tai chua hoac mang di nhieu noi tuy moi gia dinh, so con lai duoc dem ve chon tai nghia trang Lai Thieu. Thoi gian di doi thuong dui dang so voi thong bao ban dau do nhieu than nhan o xa. Nhung hai cot khong co nguoi nhan duoc thieu, roi luu giu trong vong ba nam, cho than nhan di tim. Sau do, cac hu tro duoc chon tai nghia trang Lai Thieu trong nhung ham lon va duoc cung tap the vao moi dip le, Tet.

"Bay gio toi la chanh van phong Mat tran To quoc thanh pho" - Ong Nguyen Van Phuong (tuc Bay Tuan) on lai - "Mat tran phai nhieu cuoc hop den nhieu khu pho, de nghe ba con noi, giai thich cho ba con muc dich di doi. Chung toi nho cac cu phu lao dung ra noi cho de thuyet phuc. Khong ai dam chac khong cu nao co nguoi than tung dung vao hang ngu cua che do cu dang nam tai cac nghia trang va it nhieu con day dut chuyen cu. Nhung nguoi gia ma, chang song bao lau nua, phai suy tinh loi ich".

Nhung nghe noi van co nhung thac mac... Chung toi hoi.

Ky 2 Chuyen cua ong duoc di doi va ong di doi
Ong Nguyen Van Phuong: Co mot so thac mac cua nguoi dan...

Ong Phuong: "Mot vai gia dinh thac mac la do kho khan qua, so khong lo cai tang chu toan. Con nhung thac mac khac thi khong biet o dau, chu truc tiep chung toi nghe thay hoac nhan qua thu bay to thi khong. Toi nghi, ai khong bang long roi cung nghi lai thoi. Gia du, trong mot nghia trang, xung quanh di doi het, chi con tro troi vai ngoi mo; than nhan cung tu thay le loi ma lam theo cong dong. Nguoi chet cung dau muon lac long! Va lai, bay gio co cai loi la dat nuoc vua thong nhat, nen hau het moi nguoi deu phan khoi...".

Trong cac nghia trang cua Sai Gon, Mac Dinh Chi duoc xem la "nghia trang quy toc", noi mai tang cua nhung quan chuc cao nhat, nha tu ban lon nhat thoi truoc, ngoai mo hai ong Ngo Dinh Diem, Ngo Dinh Nhu con co mo cha cua ong Nguyen Van Thieu, cha cua ong Nguyen Cao Ky, mot so tuong linh cao nhat, dong doi hoang toc nha Nguyen, cung hang nghin nhan vat ten tuoi trong che do Sai Gon. Truoc nam 1975, mot so nguoi vi muon than nhan da khuat duoc danh gia, ban than duoc chut tieng tam, phai co chay chot gianh lay mot khoanh dat trong nghia trang Mac Dinh Chi.

Chung toi gap mot nguoi tung cai tang mo than nhan tai nghia trang Mac Dinh Chi vao nam 1983 la ba Thanh Trieu. Ba co chong la si quan quan doi Sai Gon va chau (goi ba la di) la ba Hong Ngoc (vo cua ca si noi tieng Elvis Phuong) chon tai day. Chong ba bi tu nan khi may bay roi tren duong tu Da Nang ve Da Lat nam 1973. Con co chau Hong Ngoc mat nam 1970 do tai nan giao thong.

Ba Trieu nho lai: "Toi nhan duoc thong bao di doi nghia trang Mac Dinh Chi vao dau thang 5 nam 1983. Thoi gian di doi la 3 thang. Noi that, toi thay bang hoang, vi khi chon thi xac dinh rang chon vinh vien. Nhung sau, suy nghi can ly, toi thay viec nay khong dung duoc. Nghe dau may ong truoc (chinh quyen Sai Gon - NV) da nhieu lan dinh lam roi, nhung cu nan lai vi so dung ong no, ong kia. Toi de y du lam. Thay cai nhieu ngoi mo truoc khong lon xon, rum beng nen yen tam".

Ba Trieu thue doi boc mo cai tang. Khi cai len, do chon trong kim tinh (hop be tong day va kin), lai chon trong vung dat cao va kho, nen ca hai thi hai van giu nguyen hinh dang. Ba cho dem di thieu ca hai. Tu do den gio, ba gui tro cot chong tai chua Pho Quang. Ba van thuong xuyen len chua, huong hoa cho chong. Con phan tro cot cua ba Hong Ngoc da duoc ca si Elvis Phuong mang ra nuoc ngoai de tien viec tho cung.

Ky 2 Chuyen cua ong duoc di doi va ong di doi
Ong Nguyen Van Hiep ke ve viec di doi mo nguoi quen trong nghia trang Mac Dinh Chi.

Mot nguoi khac co nguoi quen nam o nghia trang Mac Dinh Chi la ong Nguyen Van Hiep. Ong Hiep truoc day la to truong to quan ly nghia trang Chi Hoa, nay la to truong to phuc vu lo thieu Binh Hung Hoa. Nguoi quen cua ong Hiep co con trai la si quan khong quan, ten la Tan, nen duoc chon o Mac Dinh Chi. Sau giai phong, ong Tan ra song o nuoc ngoai. Vao dip di doi nghia trang, ong Tan khong ve, ngoi mo duoc gia dinh to chuc cai tang, dem di thieu, roi gui tro tai chua Vinh Nghiem. Cach day chung bon nam, ong Tan tro ve Viet Nam, vieng huong hon cha...

Loi ket: Dau the nao thi muc dich di doi nam xua da thanh hien thuc. Cong vien Le Van Tam, cong vien Le Thi Rieng cay coi xanh muot, la nhung "la phoi" nho cua thanh pho nhieu khoi bui nay. 1/3 dien tich nghia trang Mac Dinh Chi duoc dung de xay dung dai hoa sen thu ve tinh.

Ky 2 Chuyen cua ong duoc di doi va ong di doi

Cong vien Le Van Tam hom nay. Anh Pham Cuong

Duoi long dat cong vien Le Van Tam, mot bai de xe ngam co suc chua 3.000 o to, xe may sap duoc khoi cong. Nghia trang Binh Thoi, nghia trang Phu Tho bay gio la khu dan cu, khu van hoa - the thao, cac xi nghiep. Nghia trang quan doi Phap bay gio la trung tam Hoi cho quoc te. Nghia trang quan doi Sai Gon nay la co so cua nhung nha dau tu hang dau the gioi.

Theo le tuc, ngay Vu lan, nguoi ta huong den tat ca vong linh vat vuong voi muon van noi niem qua khu cung nhu huong ve cai da qua, la ngay cua cai nhin cong bang, gat rieng tu va nhieu uoc mong. Ngay Vu lan mai ton tai vi nguoi nguoi can mot tinh than nhu vay. Nhung gi chung toi ke la mot chang di tim su that. Moi suy ngam xin nhuong doc gia, chi mong sao voi "tinh than Vu lan" ay, ai ai cung tran trong.

  • Bai va anh: Pham Cuong

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Nỗi truân chuyên của phận người chuyển giới

Số người có nhu cầu chuyển giới ở Việt Nam ngày càng tăng. Nhiều người đã sang Thái Lan để phẫu thuật để “từ bỏ” những cái gì không thuộc giới tính của mình để chuyển sang phái khác. Chi phí cho những ca giải phẫu đó không cao lắm nhưng cũng là gánh nặng của nhiều người có gia cảnh nghèo.

Tìm hiểu: Mac Dinh Chi, Sai Gon, Le Thi Rieng, Lai Thieu, Chi Hoa, Ngay Vu, Cong vien Le Van Tam, nghia trang, ngoi mo, chung toi, liet si, than nhan, boc mo, doi, di

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Kỳ 2: Chuyện của "ông" được di dời và "ông" di dời

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Kỳ 2: Chuyện của "ông" được di dời và "ông" di dời bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ky 2 Chuyen cua ong duoc di doi va ong di doi

Nhan xet, hay lien he ve tin Ky 2 Chuyen cua ong duoc di doi va ong di doi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ky 2 Chuyen cua ong duoc di doi va ong di doi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0