Ke chuyen doi mo o Sai Gon nhan Le Vu Lan

Tags: Sai Gon, Ngo Dinh Diem, Ngo Dinh Nhu, Mac Dinh Chi, Le Vu Lan, Nhan Ram, Ba Da Loc, Lang Cha Ca, Ram Thang Bay, nghia trang, ngoi mo, gia dinh, Ho Ngo, nam o, the ky, doi


- Nhan Ram thang bay, ngay huong toi vong linh moi nguoi da khuat, xin gui toi ban doc nhung chuyen ke xung quanh viec di doi cac nghia trang o Sai Gon trong the ky truoc. Trong do co nhieu chi tiet it ai biet toi va ngo toi.

Ke chuyen doi mo o Sai Gon nhan Le Vu Lan
Nghia trang Mac Dinh Chi truoc khi di doi. (Mo ong Ngo Dinh Diem ngoai cung, ben phai).

Khu vuc noi do TP.HCM tai thoi diem nhung nam 80 cua the ky truoc co hang tram nghin ngoi mo tai cac nghia trang chinh sau: Nghia trang Mac Dinh Chi nam o duong Dien Bien Phu cat voi Hai Ba Trung (dia danh sau giai phong) tai quan 1, rong khoang 7,5ha. Nghia trang quan doi Sai Gon chay doc duong Quang Trung o phuong 12, quan Go Vap, giap cho Cau. Nghia trang Chi Hoa rong khoang 25ha, truoc la nghia trang (Do Thanh), nam o phuong 15, quan 10. Nghia trang Binh Thoi rong khoang 30ha nam o duong Lanh Binh Thang, quan 11. Nghia trang Phu Tho khoang 40ha, nam o duong Lac Long Quan, phuong 5, quan 1. Nghia trang quan doi Phap nam o duong Hoang Van Thu, quan Tan Binh.

Cac nghia trang nay duoc xay dung tu cuoi the ky XIX, duoi che do Phap thuoc, khi quy mo cua Sai Gon - Gia Dinh con rat nho. Nhung nam sau do, dan cu thanh pho nhanh chong tro nen dong duc. Va chinh quyen da phai di doi nghia trang de "lay dat xay dung cac cong trinh phuc loi, giu ve sinh moi truong". Viec di doi duoc thong bao truoc ba thang. Truoc het la cac gia dinh tu lo. Neu gia dinh qua ngheo, khong the di doi, thi chinh quyen dung ra thuc hien.

Nhan Ram thang bay, ngay huong toi vong linh moi nguoi da khuat, xin gui toi ban doc nhung chuyen ke xung quanh viec di doi cac nghia trang o Sai gon trong the ky truoc. Trong do co nhieu chi tiet it ai biet toi va ngo toi.

Bi an mo Ngo Dinh Diem, Ngo Dinh Nhu

Ke chuyen doi mo o Sai Gon nhan Le Vu Lan
Ao quan ong Ngo Dinh Diem ben phai, ao quan ong Ngo Dinh Nhu ben trai truoc khi duoc chon tai nghia trang Mac Dinh Chi.

Sau khi bi luc luong dao chinh giet vao thang 11/1963, hai anh em Ngo Dinh Diem, Ngo Dinh Nhu duoc chon o nghia trang Mac Dinh Chi. Ao quan cua Ngo Dinh Diem hinh hop, ao quan cua Ngo Dinh Nhu co nap tron. Mot nhan chung thoi ky nay giai thich, nguoi than cua hai ong di mua voi quan tai nen chi mua duoc mot chiec hang tot danh cho ong Diem, con chiec hang vua danh cho ong Nhu.

Mo hai ong Ngo Dinh Diem, Ngo Dinh Nhu kha dac biet: khong co nam mo, bia, chi co tam dan (be - tong) dat ben tren cao hon mat dat vai chuc phan. Suot tung ay nam truoc giai phong, hai ngoi mo nam lot thom, diu hiu giua nghia trang bon be mo kien co. Nhung ke co hoi xua vut quay lung voi gia dinh ho Ngo da danh, nhung nguoi than tin cung ngai den tham vieng vi so chinh quyen Sai Gon cu dom ngo. Nam 1964, ba Pham Thi Than, than mau cua hai ong mat, dam tang khong nguoi dua tang.

Mot nhan chung trong Ban di doi sau nay ke: Hai ong Ngo Dinh Diem va Ngo Dinh Nhu duoc chon trong kim tinh (hop be tong day va kin) rat kho rao. Khi cai len, thi the cua ca hai ong chi kho lai chu khong tan rua, van co the nhan ra tung nguoi. Dau hai nguoi deu quan bang trang in dau mau den tu nhung vet thuong truoc khi chet. Khi bang duoc mo, vet mau van con cung. Sau gay ong Nhu co mot vet thuong kha lon, co the do va dap.

Ke chuyen doi mo o Sai Gon nhan Le Vu Lan

Anh Mam chia nam nhang cam truoc mo ong Ngo Dinh Diem.

Trong thoi gian di doi, co mot nguoi phu nu ten la Hanh tu Hue vao, xung la chau, nhan thi hai hai ong. Ba Hanh qua kho khan nen chinh quyen thanh pho phai lo toan bo chi phi an, o, chi phi cai tang va xay mo moi.

Thi hai ong Diem, ong Nhu duoc chon lai tai nghia trang Lai Thieu (Binh Hoa, Thuan An, Binh Duong), voi ao quan loai tot va kim tinh. Mo ong Ngo Dinh Can duoc chon tai nghia trang san bay Tan Son Nhat sau khi bi xu ban vao nam 1965, va mo ba than mau Pham Thi Than cung duoc quy tu ve day. Trong khu dat rong hang nghin hecta voi nhung rang cay lon xanh va mat, mo gia dinh ho Ngo nam cung mot day. Mo ba Pham Thi Than nam o giua, mo hai ong Diem, Nhu hai ben. Cach mo ong Nhu mot quang la mo ong Can. Truoc day, theo yeu cau cua gia dinh, mo khong de ten, ma chi de "mau", "huynh", "de". Sau, theo de nghi cua mot so nguoi, trong do co Viet kieu ve tham, mo duoc de dich danh.

Anh Mam, anh Chay - hai trong so hang chuc nguoi trong coi muon mo phan tai day, cho hay: Thoi gian dau, mo gia dinh ho Ngo khong co nguoi cham nom, trong khi da so ngoi mo khac co than nhan thuong xuyen lui toi va thue nguoi cham nom. Thay nhung ngoi mo do co moc tot, nhieu reu phong, anh em bao nhau don co, dung ban chai cha reu nhu nhung ngoi mo khac. "Le nao minh quanh quan o day ca ngay ma lo de cho ngoi mo ngay gan minh lanh leo!"Mam noi, sau khi chia deu nam huong ngut khoi, cam vao tung bat nhang truoc bon ngoi mo gia dinh ho Ngo.

Ke chuyen doi mo o Sai Gon nhan Le Vu Lan
Ba ngoi mo cua gia dinh ho Ngo nam thang hang. Mo ba Pham Thi Than nam giua, mo hai ong Diem, Nhu hai ben.

Luc truoc, khi chung toi khong gioi thieu danh tinh, hoi mo gia dinh ho Ngo, anh quan ly nghia trang Lai Thieu tuong nguoi den tham vieng, ben chi loi.

Qua that kho tim mo gia dinh ho Ngo, neu khong co nguoi chi duong. Boi hai ngoi mo cua anh em Ngo Dinh Diem khong co net di biet: nam set dat nhu truoc, ma duoc xay cao rao nhu bao ngoi mo khac. Co xung quanh duoc don sach, mo nhan bong, reu xanh chi co the dong thanh nhung vet mong manh trong nhung ke be tong ma ban chai khong len vao duoc.

Mot thoi gian sau ngay mo duoc hoan thanh, thinh thoang co mot so Viet kieu toi tham vieng, doc kinh cau nguyen, cho tien nhung nguoi trong nom. Co nguoi de lai ca ten tuoi. Thinh thoang, dai dien Cong giao cung den tham vieng.

Theo ban quan ly nghia trang Lai Thieu, nhung nguoi den vieng cac ngoi mo quanh do thuong nhan tien dat luon may bong hoa hue truoc mo gia dinh ho Ngo. "Nhieu nguoi trong so ho chi biet do la nguoi da chet. Cung giong nhu toi, mai ve sau toi moi biet do la mo ong Ngo Dinh Diem, ban dau chi nghi do la ngoi mo cua nguoi dan binh thuong nao do. Tiec gi nen huong, cay bong (canh hoa - NV), ma ai cam chuyen nay!" Mam noi.

Lang Cha Ca (Ba Da Loc): Thuc va hu

Ke chuyen doi mo o Sai Gon nhan Le Vu Lan

Lang Cha Ca truoc khi di doi.

Truoc khi di doi nghia trang Mac Dinh Chi, vao nam 1980, Lang Cha Ca o khu vuc nga tu Le Van Sy - Hoang Van Thu duoc cai. Chinh quyen giai thich: cai de chinh trang duong pho, giam un tac giao thong. Cha Ca duoc dung de chi vi tu si Cong giao dung dau dia phan. Lang Cha Ca la khu dat rong khoang 2 ngan thuoc, gom mot nha lop ngoi, cot va vach bang go quy, o truoc co bia da lon. Nguoi ta noi do la mo phan cua Giam muc Ba Da Loc, mot Giam muc nguoi Phap da sang giup Nguyen Anh chong Tay Son Nguyen Hue va cua mot so thua giam. Ba Da Loc la ten tieng Viet duoc phien am tu tieng Phap (Pigneau de Behain).

Tuy nhien, chuyen Lang Cha Ca con nhieu dieu dang luu y. Nhung hai cot tai khu mo nay da duoc dai dien tu nuoc Phap sang nhan va mang ve chon. Nhung rieng mo cua Giam muc Ba Da Loc, khi khai quat, chi thay cay Thanh gia bang vang Tay lon ma ong deo khi xua, chiec gay vang cua chuc Giam muc, nhung me day cua nha nuoc Phap va Viet trao tang.

Nha nghien cuu Ly Nhan Phan Thu Lang, nguoi Cong giao, lat nguoc van de: "Nhieu nguoi nghi do la mo that cua Duc Giam muc, nhung to Nam Phong Tap Chi cua Pham Quynh, quyen XVI, 92, phat hanh thang 2 nam 1925, co bai: "Ba Da Loc: mo ong... hien nay o dau?" cua Vuong Gia Bat, chi ro: Lang Ngoc Hoi cach thanh pho Nha Trang 8 cay so. Phia truoc mo co mot cai mieu nho o giua de chu Han: "Ba Da Loc chi mo". Phia sau mieu co khac cay Thanh gia. Ngay 13/3/1925, quan Cong su va Linh muc nha tho Binh Can (Nha Trang) ra lenh cai tang. Ben trong, xuong cot da muc, ham con dinh 3 cai rang, co 2 - 3 cai roi ra ngoai...".

"Nhu vay dich la mo Duc Cha Ba Da Loc chon o Nha Trang" Ong Ly Nhan Phan Thu Lang thanh kinh - "Theo toi, ngay sau khi cai tang, hai cot cua Duc Cha da duoc dua ve Phap, ngoi mo o khu Lang Cha Ca tai Sai Gon chi la tuong trung. Toi nghi, khi Gia Long moi len ngoi, so Tay Son co ngay lat nguoc the co, nen phai cho dung lang o Gia Dinh de danh lac huong. Con viec di doi lang phuc vu dan sinh la dung".

  • Pham Cuong

Don doc ky sau: Chuyen cua nguoi di doi va nguoi duoc di doi

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Tục lệ phơi xác trong đám tang ở Hà Giang

Không chỉ mổ hơn chục con trâu, bò để làm đám, người Mông ở Hà Giang còn làm lễ treo xác người chết trong nhà nhiều ngày rồi mới mang ra phơi nắng và đem chôn cất.

Tìm hiểu: Sai Gon, Ngo Dinh Diem, Ngo Dinh Nhu, Mac Dinh Chi, Le Vu Lan, Nhan Ram, Ba Da Loc, Lang Cha Ca, Ram Thang Bay, nghia trang, ngoi mo, gia dinh, Ho Ngo, nam o, the ky, doi

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Kể chuyện dời mộ ở Sài Gòn nhân Lễ Vu Lan

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Kể chuyện dời mộ ở Sài Gòn nhân Lễ Vu Lan bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Ke chuyen doi mo o Sai Gon nhan Le Vu Lan

Nhan xet, hay lien he ve tin Ke chuyen doi mo o Sai Gon nhan Le Vu Lan co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Ke chuyen doi mo o Sai Gon nhan Le Vu Lan de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0