Ha Thi Cau cuoc doi vat va nhu dam duong hat xam

Tags: Ha Thi Cau, Yen Phong, nguoi hat xam, cuoc doi, cua nguoi, tieng hat, loi ca, nghe si, dieu hat, ba, co, tuoi, me, song


Ba gia nho be ngoi truoc hien ngoi nha lup xup, nhai trau bom bem, ben canh la chiec dai con con khong luc nao dut tieng. Kho ai doan duoc ba da tung trai khap troi Nam, dat Bac, tu mien xuoi toi mien nguoc, ba la nghe si uu tu nghe nhan hat xam Ha Thi Cau.

Muoi tuoi bat dau nhap tam cau hat cua cha me la nhung nguoi hat xam; cung 10 tuoi, Ha Thi Cau bat dau biet uong ruou, an trau, dieu hat, loi ca phieu bat, lam lu van vao so phan cua ba tu day. Ba hat: "Mot doi danh phan deo hoa. Mot doi kho ai cung qua mot doi". Nam nay da 78 tuoi, nguoi nghe si gia chi thay doi minh trong cau hat.

Lenh denh cau hat

Ha Thi Cau- cuoc doi vat va nhu dam duong hat xam
Nghe si uu tu - nghe nhan hat xam Ha Thi Cau.

Hat xam la mot the loai hat rong cua nguoi Viet, con duoc coi la the loai dac trung cua nguoi mu voi thanh ngu "so nhu xam so". La ngon nghe kiem song cua cua nhung nguoi hat rong, xam duoc day theo kieu truyen khau nhap tam. Cau hat xam nhu mot vat vo hinh duoc nguoi hat rong nang, truyen tu the he nay qua the he khac. Tu cai thuo la mot co gai nho, Ha Thi Cau theo cai nghiep cua gia dinh phai phieu bat khap noi, kiem an bang loi ca tieng hat. Co be thau nhan tien cua nguoi nghe dan da nhap tam hoc duoc nhung loi ca, ngon dan, tieng senh phach tu cha me. Cung la nhung lan dieu ha lieu, hue tinh, thap an, xam ba bac... voi cau sau cau tam nhung voi tieng hat cao va thanh la lung cua Ha Thi Cau, bai ca nguoi hat xam da vuot qua tieng hat rong giai khuay cua noi pho cho, ven duong, khong chi la phut dung lai lang nghe doi cau hat roi lai di cua khach qua duong. Do la nghe thuat, la tieng vong tam hon cua nhung lop nguoi lam lu. Ca cuoc doi voi xam, ba Cau tom gon lai trong mot cau: "Xam la hat noi dau duong xo cho". Ay la ba noi vay nhung xam cua ba dau chi co vay. Trong nhung buoi nao do thua ay, khi chieu coi da duoc trai xuong tai mot goc cho, duong lang, ai di qua ma khong dung lai khi thay mot co gai nho trong bo quan so ao gu bac mau, mieng hoa cat tieng, tay thon keo nhi, chan son go phach. Hat rang:

"Con song kia nuoc chay doi dong,

Den kheu doi ngon anh trong ngon nao?

Muon tam mat len ngon song dao

Muon an sim chin thi vao rung xanh..."

Dieu hat co nhung tieng dam, tieng dua hoi deu noi len ngang voi loi hat chinh, tieng trong xam dung duc ma khong vang cang lam noi len loi ca thanh ma khoe, tieng hat da diet ma tron vanh ro chu cua co hat xam Cau. Nguoi ta me, nguoi ta xum dong xum do quanh chieu xam, quanh nguoi hat. Cai phut dong vui, hon nhien it co o cai thoi buoi "chay an tung bua toat mo hoi" day. Dan ong thi nho ca cho bai Dau luoi, doi lai, cac ba, cac co dung quanh lai noi co Cau hat Re luoi. Roi nguoi hat cung vui, hat gheo tat ca bang bai Nguoc doi, hat rang:

"...Mot tram qua hong nuot ba tam muoi

Nam xoi nuot tre len muoi

Con ga nam ruou nuot nguoi lao dao..."

Muoi tuoi thi da qua xa, con tam muoi tuoi thi da sap toi nhung ba van nho cai on ao, vui ve cua nhung ngay cho dong ay. Trong tui do nghe cua nguoi hat xam bao gio cung co cai chau thau de dung tien cua khach. Nhieu ganh hat khac hat xong lai phai bung chau di mot vong, nan ni nguoi nghe nhon tay lam phuc. Chieu xam gia dinh co Cau khong phai the. Nguoi que hay ke cho du co lam lu thi van tinh doi. Co Cau cu dut mot dieu hat la tien nem rao rao vao chau. Cai chau thau co luc meo mo, sut seo vi chuoi nang tien chinh Khai Dinh, Bao Dai nguoi ta quang vao.

Nguoi thu muoi tam cua ong chanh hat xam

"Nghi xa xoi lai nghi gan,

Lam than con nhen may lan vuong to.

Chac ve dau trong duc ma cho,

Hoa thom mat tuyet, biet nuong nho vao dau"

Nhu cau hat, duong tinh duyen cua nguoi con gai tai hoa Cau cung vat va nhu dam duong hat xam. Mot ngay no ganh hat xam cua nha co ghe qua Yen Phong (huyen Yen Mo, Ninh Binh). Va noi do, ba gap nguoi chong cua minh. Ba nho lai: "Luc ay toi moi 16 tuoi, con ong ay da 49. Ban dau toi goi ong ay la bac xung chau kia ma".

Ong chanh truong Mau khi do thuoc hang "chuc sac" cua dan hat xam, ganh hat xam nao qua vung Yen Phong, Yen Mo cung deu phai xin phep ong mot tieng. Mat ong bi loa, khong thay duoc co Cau xinh, gion the nao nhung voi doi tai tham am cua bac thay trong nghe, truoc cai giong cao, trong vat cua co thi ong xieu do hoan toan. Dung truoc "co chau" 16 tuoi, ong chanh Mau cam long khong dau. Nguoi dan ong trai doi da tung lan luot song voi 17 nguoi dan ba khac nhau (theo cach tinh cua cac cu trong lang) lai mot lan nua nho nguoi dem trau cau den hoi vo. Roi bo nha bo cua, ong chanh Mau chong gay theo ganh hat nha vo tiep buoc con duong nghe si lang thang.

Ong me ba nhung la cai me dam cua nguoi chong gia ca ghen. Vay nen cu moi luc len con ghen la ong loi vo ra danh. Ong mu nen khong cam duoc bang mat, cu nghe loi ca cua vo lanh lot, dong dua, tieng tien xu khach nem rao rao vao long vo minh (thay vi nem vao cai chau thau truoc mat ong) la ong lai noi con ghen. Cuoc doi co Cau trai qua nhung ngay man nong tron lan voi nhung tran don ghen khong dut cua nguoi chong gia.

Va ba cung la mot nguoi me bat hanh: hai muoi hai nam chung song (ong ghen nhung van coi ba nhu vat bau, khong bo di tim nguoi phu nu thu 19 nua), ba co voi ong 7 nguoi con. Doi hat xam luu lac, com hang chao cho, nang mua suong gio, bon dua dau lan luot lam benh chet.

Nam 38 tuoi, den luot ong chong gia cung chau troi. Ganh hat xam tan tac, co Cau om ba dua con con lai ve can nha nho o Yen Phong. Doi hat xam tai hoa, kiem nhieu tieu cung nhieu. Luc theo cha me dem tieng hat tha phuong cau thuc, Cau la co be ngheo. Luc quay ve Ninh Binh, ba la mot thieu phu ngheo. Ngheo den muc dua con gai ut moi 8 thang tuoi khong cham soc duoc phai cho nguoi ta lam con nuoi. Con lai ba me con, rau chao nuoi nhau.

Mau giang ho chua tat

"Cac co ca si hat nhac dan toc noi bu day cho vai dieu hat xam nhung cac co ay song sung tuc nhu the lam sao tham duoc cai tinh trong loi ca cua nguoi lam lu".

Ca cuoc doi lay tieng hat lam vui cho doi, khi tuoi gia nguoi nghe nhan gia Ha Thi Cau song dua vao nguoi con gai chua chong. Co Man, nay da 44 tuoi, ngay ngay di di ve ve cac cho But, Tu, Phat Diem buon con ga con vit kiem tien nuoi hai me con. Con trai ba lam cong nhan, nay da nghi huu, canh nha cung qua ngheo kho, vua benh tat vua phai lo cho dan con, khong co suc giup ba.

Gio ba an phan ngoi nha. Ngay ba bua com, mot ngan dong tien ruou chia lam ba chen.

Trong mot buoi chieu ta, ngoi canh gian trau khong, cau chuyen ca ke cua mot ba lao lan lon ca tieng nhi tieng phach mot thuo. Ba bao "May co ca si hat nhac dan toc thinh thoang den choi, bu chang nho duoc ai voi ai, chi nho duoc co Hong Ngat. Noi bu day cho vai dieu hat xam. Cac co ay hat hay nhung song sung tuc nhu the lam sao hieu cai tinh trong loi ca cua nguoi lam lu".

Cau chuyen lan man sang viec cai nha ba dot nat qua, khong co tien sua: "Bu con khoe, con hat duoc. Bu muon vao trong Nam di hat, chac cung co tien. Sai Gon ngay xua bu di mai roi, con la gi nua. Nhung con gai bu noi bu gia roi, lai di hat rong nhu vay la boi xau que huong, no noi bu ma di thi no dap dan". Lang nghe cau chuyen cua ba, nhin mai toc bac, chan tay khang khiu, toi cung thay con gai ba noi phai. Cai tuoi 78 cua ba khong phai de mot lan nua lac buoc kiem song phuong xa. Nhung lai chot nho loi ba "xam la tieng hat noi dau duong xo cho" de roi tiec nhung con duong, quan cho o dat phuong Nam se khong bao gio duoc nghe dieu hat rong cua mot bac thay nhu vay.

Tieng hat dua me con doan tu

Nam 1977, ngoi nha om dua chau noi moi sinh chua biet mat cha (cha no dang di bo doi o bien gioi Viet - Lao), ba Cau lai nho dua con gai lam cong nhan o vung Tay Bac. Ba may mo viet bai Theo Dang tron doi. Khong biet chu, ba nho tre hang xom chep loi ho. Coi nhu day la la thu gui nhung dua con o xa, dong vien con co gang hoan thanh nhiem vu, cung la tu dong vien minh. Loi ca cach mang lai nam trong nhung lan dieu hat xam da diet la tieng long nguoi me duoc truyen ba nhieu noi. Tinh co, co Thu tuong Pham Van Dong nghe duoc. Hoi ky ra ong thuong lam, bao cap duoi bo tri cong tac de hai nguoi con cua ba duoc ve song gan me. Nguoi con gai ut cho di lam con nuoi nguoi ta cung biet duong tim ve voi me de, du van song voi bo me nuoi nhung thinh thoang co van qua lai voi ba.

Tu day, cuoc doi cua ba hat xam xua nay la thanh vien doi van nghe xa Yen Phong khoi sac hon. Ba duoc tham gia nhieu hoi dien van nghe quan chung toan quoc, doat duoc nhieu huy chuong vang, giai thuong dac biet. Voi tai nang nghe thuat cua minh, ba duoc Nha nuoc phong tang danh hieu Nghe si uu tu.

(Trong Hieu - Phap luat TP.HCM)

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Khi Tây làm trai bao, lừa tình, gạt tiền thiếu nữ Việt

Lâu nay khi nhắc tới người Tây, người dân Việt Nam thường nghĩ tới sự văn minh, lịch sự, nghiêm túc chấp hành pháp luật và sự giàu có về tài chính. Tuy nhiên, thời gian vừa qua, báo chí và phương tiện truyền thông liên tục đăng tải nhiều thông tin đáng chê trách về một số người ngoại quốc ở Việt Nam.

Tìm hiểu: Ha Thi Cau, Yen Phong, nguoi hat xam, cuoc doi, cua nguoi, tieng hat, loi ca, nghe si, dieu hat, ba, co, tuoi, me, song
Bai bao hay
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0