Giai doan cuoi cua cuoc chien tranh

Tags: Viet Nam, Dong Xoai, Phuoc Long, Le Duan, Long An, Xuan Loc, dong bang song Cuu Long, Chien dich Ho Chi Minh, Luc luong vu trang, Chinh quyen Sai Gon, Giai phong mien Nam, bo chi huy, cuoc chien tranh, tong tien cong, Hiep dinh Paris, doi phuong, thay


Trich Hoi ky cua Dai tuong Le Duc Anh, Nguyen Pho tu lenh Bo Chi huy Chien dich Ho Chi Minh Xuan 1975, Nguyen Chu tich nuoc CHXHCN Viet Nam.

Giai doan cuoi cua cuoc chien tranh
Dai tuong, nguyen Chu tich nuoc Le Duc Anh.

Sau cuoc Tong tien cong Mau Than 1968, My buoc phai xuong thang chien tranh: Gion-xon tuyen bo rut lui khoi cuoc tranh cu Tong thong Hoa Ky nhiem ky thu 2; rut quan doi My ra khoi Nam Viet Nam; ngung nem bom mien Bac ngoi vao ban dam phan tai Hoi nghi Paris. Ngay 25/1/1969, “Hoi nghi Paris ve cham dut chien tranh, lap lai hoa binh o Viet Nam” chinh thuc khai mac. Tu day, duoi su lanh dao cua Bo Chinh tri va Trung uong Dang, cach mang nuoc ta cang day manh ba mui tien cong: Chinh tri, quan su va ngoai giao, ket hop chat che suc manh cua ba don tien cong nay, trong do day manh tien cong chinh tri va quan su de ho tro cho dau tranh ngoai giao.

Nhung, voi mot cuong quoc giau vao bac nhat the gioi, My khong chiu "thua non" mot nuoc, mot dan toc nho yeu nhu Viet Nam.

Sau nhieu nam "lam ngo", khong dam dong vao dat nuoc Chua Thap (vi Quoc vuong No-ro-dom Xi-ha-nuc da tung tuyen bo Campuchia giu vung nen trung lap that su, neu My dong vao Campuchia thi Quoc vuong se keu goi cac nuoc xa hoi chu nghia ma truoc het la goi Trung Quoc giup do…), nhung truoc tinh hinh be tac cua cuoc chien tranh Viet Nam, ngay 18/3/1970, My da chu muu dao chinh lat do Xi-ha-nuc, thanh lap chinh quyen tay sai Lon-non. Tiep ngay sau do, de co lap, bop nghet ta o mien Nam, dam bao cho "Viet Nam hoa chien tranh" thanh cong, My chu truong triet pha can cu, cat duong hanh lang chien luoc cua ta tu Bac vao Nam de cuoc khang chien cua ta se tan lui; tu 30/4/1970 den thang 1/1971, quan My cung chinh quyen Sai Gon phoi hop voi quan Lon-non mo ba cuoc hanh quan lon tu Nam Viet Nam sang Campuchia voi muc tieu chien luoc la xoa bo "dat thanh", tieu diet Bo chi huy va Trung uong Cuc mien Nam cua ta, pha kho tang va hanh lang tiep van, tap duot cho quan doi Sai Gon de quan My rut dan.

Bo doi Nam Bo da cung quan tinh nguyen tai cho, phoi hop voi quan cua ban danh bai cac cuoc hanh quan cua chung. Vung giai phong va can cu cach mang Campuchia hinh thanh mot khu vuc rong lon va lien hoan 5 tinh: Kra-chie, Stung Treng, Mon-don-ki-ri, Ra-ta-na-ki-ri, Pret Vi-hia. Phan lon nong thon cua 10 tinh khac bao gom 61/102 quan, huyen voi 4,5/5 trieu dan. Thang loi 3 chien dich noi tren da danh bai co ban chien luoc "Kho-me hoa chien tranh" cua My; buoc quan Lon-non phai co ve bao ve Phnom Penh va truc duong so 4 di Xi-ha-nuc-vin, tao dieu kien thuan loi cho nhung nam sau do ban tien len gianh toan thang.

Cung voi ba cuoc hanh quan noi tren, My va quan doi Sai Gon (cu) to chuc cuoc tien cong voi quy mo lon hon han ba cuoc, do la cuoc hanh quan "Lam Son 719", nham muc dich: Danh pha va cat dut hanh lang van chuyen chien luoc cua ta tu goc. Tap trung huy diet co so hau can chien luoc, lam suy yeu suc chien dau cua luc luong vu trang ta, buoc chu luc ta khong the tap trung danh lon vao mua kho 1971-1972 va nam 1972, phai quay ve hoat dong chien tranh du kich, de quan My yen tam rut khoi chien tranh; dong thoi la cuoc thu suc cho quan doi Sai Gon, quan doi Lon-non cua Lao, ren luyen chung tro thanh luc luong nong cot thuc hien "Viet Nam hoa chien tranh". Luc luong huy dong luc cao nhat la 55.000 ten (gom 4 van quan Sai Gon cu va 15.000 quan My), 2 lu doan thiet giap co 5 tieu doan voi 578 xe cua My, 21 tieu doan phao binh voi 318 phao tu co 105 ly tro len, 1.000 may bay cac loai, co 400 chuyen bay B52. Ve phia ta, sau 52 ngay chien dau, chien thang cua ta tai chien dich phan cong Duong 9 Nam Lao da tac dong manh me den cuc dien chung chien truong ba nuoc Dong Duong; danh dau mot buoc that bai quan trong chien luoc "Viet nam hoa chien tranh" cua My.

Tu ngay 31 thang 3 den 27 thang 6 nam 1972, ta no sung ra don tien cong tren chien truong Tri Thien, dap tan tuyen phong thu phia bac Quang Tri, tieu diet mot bo phan quan trong sinh luc cua doi phuong, giai phong mot vung rong lon phia bac va phia tay tinh Quang Tri, tay Thua Thien.

Ngay 5 thang Tu nam1972, chu luc cua B2 tien cong gianh thang loi lon tren duong 13, diet mot trung doan thiet giap, diet va lam tan ra chien doan 1, su doan 5, chiem thi tran Loc Ninh…

Tren chien truong Dong bang song Cuu Long, bat dau tu dem 6 rang ngay 7 thang 4 nam 1972, cac luc luong vu trang dong loat no sung tien cong, gianh giat quyet liet voi quan doi phuong tung manh dat, nhanh song voi 6 dot cao diem suot tu thang 4 den thang 8/1972. Ta da diet, bat roi tha va binh van lam ra ngu, goi hang... tong cong ta da lam giam 12.000 binh linh; tieu diet 4 chi khu, 2 yeu khu, 6 can cu trung doan va tieu doan. Trong 916 don bot ma ta da diet, buc rut, binh van khoi nghia, co 600 don do luc luong chinh tri, binh van xa ap truc tiep go. Song, quan doi phuong da tai chiem, tai dung 650 don bot, du thay cuoc dau tranh o day gay go, quyet liet nhu the nao. Ta giai phong duoc 400 ap voi gan 80 van dan (so voi cuoi 1971 ta moi giai phong duoc 20 van dan). Luc luong vu trang da co buoc phat trien moi: Dan quan du kich tang 50%, bo doi dia phuong cua tinh va huyen tang tu 20% den 50% quan so. Dieu quan trong nhat la cac dang bo dia phuong da bam duoc trong dan, trong do co tren 1.000 ap truoc day bi dich kim kep hoan toan, nay da xay dung duoc co so Dang va bat dau phat huy tac dung lanh dao voi quan chung. Bo doi dia phuong tinh va huyen da gan chat duoc voi dan quan du kich trong tac chien va xay dung. Bo doi chu luc cua quan khu da dung vung duoc tren dia ban co dong, giu duoc the lien hoan phia truoc va phia sau, lien hoan giua cac khu vuc chien truong. Doi hinh hau can tai cho duoc trien khai, hanh lang giao thong lien lac tu Khu len Mien va xuong cac tinh, huyen; xa thong suot tao dieu kien cho cong tac chi dao, chi huy su tri cac tinh huong kip thoi hon.

Tuy rang qua nhung nam chong pha binh dinh ac liet, phong trao quan chung moi khoi phuc va dang cung co, hanh dong cach mang chua cao, quan chung chua that tin tuong vao suc minh de dung len cung voi luc luong vu trang tien cong va noi day; nhung thang loi thu duoc cua hai nam 1971-1972 da lam thay doi hinh thai chien truong co loi cho ta. Tu cho bi lan chiem gan het dat, het dan (con khong day 2000 dan), hoan toan nam trong the bi dong chong do dich danh pha, Quan khu 9 da guong day va chuyen dan sang chu dong tien cong, day lui quan dich dan vao sat thi xa, thi tran, danh bai buoc dau chien luoc “Viet Nam hoa chien tranh” cua My va chinh quyen Sai Gon.

De quoc My, sau khi bi thua mot buoc rat co ban, rat dau sau Mau Than 1968, phai ngoi vao ban hoi nghi. Nhung My van khong chiu roi bo muc tieu xam luoc Viet Nam. Mot mat tang cuong vien tro cho quan doi va chinh quyen Sai Gon day manh danh pha - binh dinh, gianh dan, lan dat mot cach quyet liet o mien Nam, mot mat tai hoi cuoc chien tranh pha hoai bang Hai quan va Khong quan doi voi mien Bac voi toc do cao, cuong do lon, vu khi phuong tien hien dai, ke ca nem bom rai tham huy diet bang “phao dai bay B52” doi voi Thu do Ha Noi, thanh pho Hai Phong va cac khu cong nghiep, tha min va thuy loi phong toa cang bien Hai Phong. De quoc My quyet “choi van bai cuoi cung” de ket thuc chien tranh Viet Nam trong the co loi. Chi den khi bi thua dau, thua dam tai cac chien dich 1970-1971 tren chien truong Nam Viet Nam, Lao va Campuchia, cong huong voi that bai tham hai sau 12 ngay dem thang Chap nam 1972 tren bau troi Ha Noi va Hai Phong, ngay 23/1/1973, Co van an ninh, dac phai vien cua Tong Thong My - Henri Kitsingio moi chiu ky tat voi dong chi Le Duc Tho vao van ban Hiep dinh; Va, ngay 27/1/1973 Hiep dinh chinh thuc moi duoc ky ket. Hiep dinh Paris co hieu luc tu 7 gio ngay 28/1/1973. Ngay 29/3/1973, Bo chi huy quan vien chinh My cuon co ve nuoc.

Den day, loi tho chuc Tet Mau Than mang tu tuong chi dao chien luoc cua Chu tich Ho Chi Minh “Danh cho My cut, danh cho nguy nhao” da ro nhu ban ngay.

Trong Hiep dinh co nhieu noi dung rat co ban, rat hay, neu noi rieng o goc do tu duy quan su thi hay nhat la o cho Hiep dinh quy dinh quan My rut, con tai Nam Viet Nam, cac luc luong vu trang con lai cua “hai ben Viet Nam” o nguyen tai cho. Nhu vay ta da danh bai am muu “phan tuyen” cua doi phuong, bo doi ta khong phai “tap ket” ra mot noi (nhu thoi Hiep dinh Gio-ne-vo 1954), ma nguoc lai, ta duy tri tren chien truong the xen ke “da bao” tren ca ba vung chien luoc - rung nui, dong bang va do thi, mot thuc trang rat co loi cho ta, bat loi cho quan dich.

Hiep dinh da duoc ky ket thi chung ta rat phan khoi lam, nhung khi ta lay duoc tai lieu mat cua doi phuong va qua theo doi cac dong thai, thi ta cang thay ro am muu pha hoai Hiep dinh cua ho. Nhung ke cam quyen hieu chien trong chinh gioi My va chinh quyen Nguyen Van Thieu o Sai Gon thay rang tuy My phai rut quan, nhung quan doi Sai Gon con 1,1 trieu voi 13 su doan chu luc, lai duoc My vien tro toi da ve quan su va kinh te nen van nuoi ao vong se thang ta bang chien luoc “Viet Nam hoa chien tranh”. Boi vay, neu theo van ban Hiep dinh thi 7 gio sang 28-1-1973, hai ben bat dau ngung ban, nhung cung chinh ngay do Tong thong chinh quyen Sai Gon cong khai tuyen bo trong dien van cua minh la “Ngung chien, khong ngung ban, khong thi hanh Hiep dinh Paris !...” va Thieu da gao thet chi dao cap duoi tiep tuc hanh quan binh dinh, tiep tuc danh va giet, tiep tuc ke hoach “tran ngap lanh tho” voi cuong do cao. Con tai vung dong bang song Cuu Long, truoc do, 2-2-1973, tuong Nguyen Vinh Nghi, Tu lenh Vung 4 chien thuat da pho bien cho cac sy quan thuoc quyen trong cuoc hop kin tai Can Tho: “Tren hoa binh, duoi chien tranh; ngoai hoa hop, trong binh dinh” va de ra chi tieu den ngay 26-3-1973 phai khoi phuc lai nhung vung dat, vung dan da mat sau ngay 26-1-1973. Cung luc, chinh quyen Sai Gon cong khai ban hanh luat phat xit nhu: xu ban nhung ai cong khai hoan ho hoa binh, xu ban linh bo tron, bo tu cac gia dinh co con di linh bo tron, cam tu tap ban tan hoa binh, cam di lai vung giai phong ... Roi chung rao riet thuc hien ke hoach “Tran ngap lanh tho”, cam co, gianh dat, gianh dan trong 48 gio truoc khi Hiep dinh co hieu luc, dong thoi day manh binh dinh lan chiem theo ke hoach cua Nguyen Vinh Nghi soan thao va Nguyen Van Thieu da phe duyet.

Toi nho luc do co ong gia o Hoa Luu den tim gap toi; ong va gia dinh, ba con da tung chiu dung bao cay dang tui nhuc tu thoi Diem-Nhu don dan lap khu tap trung Vi Thanh - Hoa Luu; khi gap toi ong ta noi: “Cac chu khong danh thi no khong bao gio chiu thi hanh Hiep dinh dau. Chu cac chu danh don bot nao, tui se dan duong cho cac chu!”.

Am muu cua doi phuong da ro. Long dan nhu vay cung da ro. Toi chiem nghiem mot dieu la, trong dau tranh cach mang, danh gia dung tinh hinh dich-ta la yeu to quyet dinh de ra duong loi chu truong phu hop. Khi Hiep dinh Paris duoc ky ket, thi hanh hiep dinh thi co phia ta va ca phia My - chinh quyen Sai Gon. Ta muon thi hanh, dich khong chiu thi hanh; ta phai dau tranh bat buoc chung thi hanh. Nhung luc nay phai tinh coi ta co the bat buoc chung thi hanh duoc khong? Kinh nghiem xuong mau khi thi hanh Hiep dinh Gio-ne-vo 1954, My-Diem da tuyen bo dut khoat khong thua nhan Hiep dinh, va chung da dung sung dan de dan ap khoc liet phong trao cach mang cua nhan dan ta, tan sat thang tay nhung nguoi cach mang; nhung ta van dung dau tranh chinh tri, tay khong doi thi hanh hiep dinh, va ta da bi ton that rat lon, tinh hinh nay keo dai suot sau nam troi. Day la giai doan, la noi dau nhat cua cach mang mien Nam. Vi vay toi de xuat y kien va Khu uy da hoan toan nhat tri chu truong phai phat huy thang loi cua Hiep dinh Paris, nhung phai thay ro am muu cua ke thu, phai kien quyet tien cong, dung suc manh chinh tri, quan su va phap ly de trung tri quan dich vi pham Hiep dinh. Neu chung ngoan co khong thi hanh thi phai tieu diet chung. Khu uy va Bo tu lenh Quan khu, mot mat dien xin y kien cua Bo Chinh tri Trung uong Dang va Trung uong Cuc, ve mat quan su xin y kien cua Bo Chi huy Mien; mot mat quyet tam dua phong trao tien cong va phan cong trung tri quan dich vi pham Hiep dinh Paris, truoc mat day lui va lam that bai ke hoach “Tran ngap lanh tho”, lan chiem va binh dinh Chuong Thien cua doi phuong. Ta da biet ro doi phuong, nay phai de cao canh giac, kien quyet khong de mat dat, mat dan; day manh binh van lam tan ra doi phuong; vua tuyen truyen thang loi Hiep dinh, vua cung co va phat trien luc luong, san sang danh tra trong khuon kho Hiep dinh cho phep neu dich tan cong. Phai luon luon chu dong danh de bao ve Hiep dinh. Chu truong, nghi quyet nay da duoc pho bien cho cac tinh va cac nganh trong toan quan khu.

Thang 10-1972, sau khi thong nhat voi Bi thu Khu uy Vo Van Kiet va Thuong vu Khu uy, voi cuong vi Tu lenh Quan khu, toi quyet dinh dieu chinh lai bo tri luc luong, tap trung 4 trung doan chu luc ve dia ban Chuong Thien. Cu the: Trung doan 1 (luc nay anh Pham Van Tra lam Trung doan truong) o dong bac Long My, cu the la Phung Hiep, tai kinh Lai Hieu, Trung doan 10 (do anh Tu Dong chi huy) o tay nam Long My, Trung doan 20 (do anh Sau Luoc lam Trung doan truong) o tay Vi Thanh, Trung doan 2 (do anh Nam Thong lam Trung doan truong) co dong vung cua ngo U Minh; con Trung doan 3 van dam nhiem dia ban Vinh-Tra. Quy dinh moi trung doan phu trach tung dia ban then chot, nhung khi can thiet thi co the tap trung 2 den 3 trung doan tien cong tren mot huong. So chi huy Quan khu o khu vuc tay nam Long My (co dong trong 3 xa Luong Tam, Vinh Vien, Xa Phien) ngay sat don bot dich. Moi trung doan dam nhiem mot vung dia ban then chot quy dinh, nhung khi can thiet thi co the tap trung tu 2 den 3 trung doan tien cong tren mot huong. Phuong thuc tac chien la: Tich cuc danh quan dich ngoai cong su vung chac, danh don dich moi dong, danh tau doi phuong co dong tren song, san lung xe co gioi doi phuong ban dem, danh doi phuong voi luc luong tong hop nho le, khi co dieu kien thi danh tap trung tieu diet tung tieu doan cua doi phuong.

Khi ta dang tien hanh dieu chinh doi hinh thi ngay 11 thang 1 nam 1973, quan doi Sai Gon cho Su doan 21 hanh quan lan chiem vung tay nam Long My. Ta vua tiep tuc dieu chinh doi hinh chien dau vua dung phan doi nho, truoc mat la Trung doan 20 danh vao sau lung doi phuong, dong thoi chuan bi phuong an thoi co. Ngay 19-1-1973, Trung doan 20 tieu diet Tieu doan 2 Trung doan 31 cua Quan doi Sai Gon o Ba Voi xa Vinh Hoa Hung Bac (phia tay Vi Thanh), buoc Su doan 21 phai quay ve phong thu thi xa Vi Thanh.

Ngay 21-1-1973, Quan doan 4-Quan khu 4 cua quan doi Sai Gon tiep tuc nong ra thuc hien ke hoach tran ngap lanh tho, hanh quan lan chiem tren dien rong khap dong bang song Cuu Long.

Ngay 23-1-1973, Quan khu 9 tien hanh "phuong an thoi co", doi phuong cho rang ta mo dot tien cong lon nen ngay 25-1-1973, Nguyen Vinh Nghi, Tu lenh Quan doan 4-Quan khu 4 ra lenh cham dut hanh quan, rut quan chu luc ve phong thu cac thi xa, thi tran va cac truc giao thong.

Ngay 26-1-1973, Quan khu 8 buoc vao cao diem thoi co. Cung luc, tren cac huong cua dong bang song Cuu Long dong loat tien cong va gianh thang loi lon: Giai phong duoc nhieu ap, xa, nhan dan noi day pha the kim kep, bung ve ruong vuon cu, lam cho quan doi phuong hoang mang, dao ra ngu kha nhieu. Luc luong cach mang da lam chu duoc dien rong, day quan doi phuong vao trong hang rao don bot khi Hiep dinh Paris co hieu luc.

Nhu vay, thang loi lon nhat cua ta trong nhung dot tien cong cach mang vua qua la ta da dung vung chac tren vung trong diem, giu vung va mo rong vung giai phong, tao the vung chac de tien cong quan doi phuong trong tinh hinh moi.

Ngay 28 thang 1 nam 1973, Hiep dinh Paris co hieu luc. Theo quy dinh thi hai ben phai ngung ban tai cho, nhung thuc te chien tranh van tiep dien tren khap dong bang song Cuu Long. Quan doan 4- Quan khu 4 quan doi SG tiep tuc no sung tien cong lan chiem, tiep tuc ke hoach tan ngap lanh tho, tang cuong phan kich voi muc do danh pha, can quet ac liet hon truoc. Tai vung trong diem Chuong Thien, doi phuong to chuc phan kich quyet liet o tay Vi Thanh va dong bac Long My.

Giua thang 3-1973, doi phuong mo cuoc hanh quan cap quan doan voi luc luong 30 tieu doan, gom 2 trung doan cua Su doan 21, 1 trung doan cua Su doan 9, Trung doan 9 thiet giap voi 52 xe M113, 4 tieu doan phao, 2 giang doan va mot so tieu doan bao an; to chuc doi hinh thanh nhieu canh, dong loat danh vao tay nam Long My. Nhung doi phuong vap phai cac don vi cua ta da bo tri trien khai danh doi phuong tu xa den gan, thuc hien chia cat tung canh quan…

Bo doi ta thuc hien ap sat cac chi khu Long My, Ngang Dua, Giong Rieng lam cong tac binh van phan hoa quan chu luc va bao an quan doi Sai Gon. Cac chi, cac me dung xuong ba la cheo vao don bot keu goi binh linh bo ngu. Nhieu ma vua nhu vua chat van “Hoa binh roi, tui bay lai danh nhau la sao? Bo khong thich ve doan tu voi vo con ba ma sao?...” va khi linh ra ngu thi cac ma cac chi cho ho tro ve que, lien tuc, lien tuc; moi ngay ta da lam ra ngu hang tram binh linh; ta da dua duoc 14 ngan dan tu ap chien luoc tro ve que cu.

Danh den ngay 20 thang 4 thi cac canh quan cua doi phuong bi chan dung. Cuoi thang 4-1973, doi phuong dieu them luc luong bao an vao Chuong Thien, dua tong quan so len tuong duong 46 tieu doan de tiep tuc thuc hien ke hoach binh dinh, lan chiem.

Song, khi chung toi dang to chuc danh doi phuong binh dinh lan chiem “tran ngap lanh tho” thi Trung uong Cuc co chi thi 02 voi phuong cham “Ket hop chat che dau tranh chinh tri, vo trang va phap ly, lay dau tranh chinh tri la co so, dau tranh vo trang la hau thuan ...” va chi thi rut mot phan (cu the la rut 2 trung doan) ve can cu U Minh de chinh huan. Trung uong Cuc con hai lan dien yeu cau T3 (mat danh Quan khu 9 luc do) phai thay tinh hinh moi, phai co bien phap moi (dien so 05 va 07), con Bo chi huy Mien thi dien phe binh T3 khong thi hanh chu truong cua Trung uong Cuc va thong bao cho toan mien. Luc do du luan chung cho rang Tay Nam Bo chung toi “xe Hiep dinh Paris”.

Cuoi thang 5-1973, tren Mien co Hoi nghi tong ket cong tac dau tranh chinh tri va binh van. Doan can bo tong ket cua Trung uong va Trung uong Cuc len tieng phe phan Khu 9 lam sai duong loi cua tren va nhac nho cac noi phai thuc hien "5 cam" (Cam bao vay don bot, cam go don bot, cam danh dich bung ra, cam phao kich va cam xay dung ap, xa chien dau). Cung thoi gian do, doan dai bieu binh van va thanh nien cua T3 di R (Mien) du hoi nghi, tiep thu chu truong cua tren, Trung uong Cuc cho phep ve thang co so pho bien khong can thong qua Thuong vu Khu uy, cho rang hien nay lay dau tranh chinh tri, binh van lam goc, noi nao tan cong quan su la sai lam. Nhieu nguoi con noi mot cach hinh anh vi von nhu: ve chinh tri thi “xanh vo, do long”, doi voi luc luong vo trang thi “go cuong, vo beo” v.v... Con anh Trung, Khu uy vien phu trach cong tac binh van vua di hop tren Mien ve thi noi voi toi: “Tren R co nguoi de nghi dua anh ra toa vi anh khong chap hanh Hiep dinh, pha hoai Hiep dinh!” Toi bao: "Duoc, anh yen tam di! Nhung anh khong duoc noi voi ai chuyen nay. Toi phai danh da. Neu thua thi toi ra toa luon mot the. Chu truong nay tat ca Khu uy da nhat tri, anh cung phai chap hanh cai da! Toi biet, tren yeu cau thi anh phai ve noi, chu thuc chat anh la nguoi chien dau kien cuong".

Buoc 2 cua doi phuong tu thang 6 den thang 10-1973, chung tiep tuc thuc hien muc tieu cua buoc 1, vi dot 1 ho chua thuc hien duoc viec binh dinh lan chiem Chuong Thien de co lap cho duoc U Minh. Doi phuong cay cu tap trung luc luong den 75 tieu doan (gom 2 su doan bo binh, 1 lien doan biet dong quan, 2 thiet doan, 6 den 8 giang doan va luc luong bao an cua cac tinh thuoc vung 4 chien thuat). Cach danh cua ho la dung bom, phao ac liet de don bai cho truc thang do cap tap hang nghin quan xuong mot luc, can quet cay ui dia hinh, kim giu dan, tien hanh dong don bot, ket hop voi cac diem da ngoai, lay do lam diem, ban dap de loang dan ra voi su yem tro toi da ve bom dan, chat doc hoa hoc tu may bay, phao coi tu cac tran dia va cac tau chien tren song. Noi khong may ai tin nhung thuc te no la nhu vay. Luc do toi noi: "Bom dan ac liet the nay, chet la chuyen thuong, song moi la ky"! Ve sau anh em cu nhac lai mai cau nay cua toi. Anh em da dung chien thuat van dong la chu yeu de danh dich ket hop voi quan chung, cac ma cac chi lam binh van, keu goi quan linh ra ngu. Nhin chung la nhu vay nhung khong phai trong tu tuong bo doi luc nao cung hang hai, cong tac tu tuong cung luon thuan loi mot chieu. Khi nghe pho bien y kien phe phan cua cap tren “Khu 9 pha hiep dinh, khong chap hanh lenh tren” thi mot so nguoi cung co “luong xuong”, muon lui vao hau cu nghi xa hoi chut dinh sau nhung ngay da qua cang thang, ac liet.

Luc do toi noi thang voi anh em - Hiep dinh da ky ket, nhung o Khu 9 chua he co hoa binh! Qua tai lieu cua doi phuong va qua hanh dong cua chung da thay ro no vach ra va trien khai chien luoc “Viet Nam hoa chien tranh” rat bai ban, rat quyet liet. Neu ta xa hoi, co lai, thu tieu dau tranh la chet. Thuc trang suot bay, tam thang vua qua da thay rat ro dieu nay. Cuoc gianh giat giua ta va doi phuong dien ra rat ac liet. Doi phuong binh dinh kem dan, ta trung tri doi phuong, pha binh dinh, giai phong dan. Doi phuong dong don, ta nho. Doi phuong lan chiem, tai chiem, ta mo rong, mo vung. Noi nao ta danh manh, doi phuong dao dong, co lai; noi nao ta huu khuynh, chan cho, doi phuong lap tuc lan toi. Ngay ca nhung don vi sung so cua chung bi ta danh manh ve quan su, bi bao vay ve chinh tri va binh van thi cung dao dong, chun lai thay ro. Toi con nho: Chi tinh rieng thang 5-1973 da co 130 linh doi phuong o khu trong diem Chuong Thien dao ra ngu. Cac gia dinh co con em di linh cho che do cu thi co phong trao thi dua van dong con em tro ve de xoa “gia dinh binh sy”. Nhieu chi em di cho Long My, Vi Thanh, Hoa Luu da van dong va cho binh linh ra thang vung giai phong. Trong do dien hinh co chi o Long My va mot chi o Hoa An (Phung Hiep) van dong va lan luot cho duoc 24 binh linh bo ngu. Binh linh o nhieu don bot dao dong da ra thanh minh voi dong bao “Cap tren bat buoc chung toi phai dong don” va hua se khong gay kho khan cho dong bao trong sinh hoat. Trung doan 31 QDSG da xay ra 4 vu binh bien khoi nghia cap trung doi thang loi. Su doan 21 co 6 lan tieu doan chong lenh hanh quan tiep vien (Tieu doan 1 thuoc Trung doan 31 chong giai toa Giong Cam, Tieu doan 3 thuoc Trung doan 31 chong giai toa Cai Nua, Tieu doan 3 thuoc Trung doan 32 chong tiep vien Tan Loc…) Chi tinh rieng thang 5-1973 da co 21 cuoc, gom 6 tieu doan, 11 dai doi, 9 trung doi bo binh va 1 chi doan xe boc thep M113 chong lenh hanh quan pha hoai Hiep dinh...

Giai doan cuoi cua cuoc chien tranh

Luc luong vu trang ba thu quan tren dia ban quan khu don vi nao cung kien cuong va danh gioi, nhung dien hinh nhat la Trung doan 1 do dong chi Pham Van Tra chi huy. Trong suot ba thang troi, mot nghin quan cua trung doan da cung voi luc luong tai cho cua dia phuong quan nhau voi hon mot van quan cua doi phuong trong pham vi 20 km voi nhung tran danh dien ra vo cung ac liet, gianh giat nhau tung khu vuc, tung doan song. Luc do, dong chi Sau Be, Bi thu chi bo xa Phuong Phu da ngay dem co mat o so chi huy cua trung doan de cung Ban chi huy trung doan lanh dao va to chuc luc luong ba thu quan, thuc hien tien cong quan doi phuong tren ca ba mui-quan su, chinh tri va binh van nen da gianh thang loi rat ve vang. Dong chi Pham Van Tra sau do duoc phong Anh hung LLVTND, hien nay la Dai tuong, Bo truong Quoc phong. Phao binh cua Quan khu luc do do dong chi Tu Nien chi huy cung danh rat gioi, anh em da danh duoc ca tau doi phuong tren song, danh duoc ca can cu, don bot cua doi phuong va con to chuc phuc kich, tap kich bo binh doi phuong khi chung hanh quan da ngoai. Con ben Chinh tri co dong chi Sau Hoai, Chu nhiem Chinh tri, Doan Cam Thinh va Bay Sanh, Pho chu nhiem Chinh tri Quan khu khong chi gioi cong tac chinh tri ma con gioi to chuc co quan bam tru va danh doi phuong. Trong hoan canh bao dam hau can rat kho khan, nhung nganh Hau can Quan khu da rat sang tao, dung cam kien cuong va trach nhiem, da giai quyet tot moi viec- tu tiep nhan, van chuyen hang hoa tu mien Bac dua vao, den viec thu mua va khai thac nguon hau can tai cho ke ca viec to chuc tang gia san xuat luong thuc thuc pham, quan trang quan dung, phuong tien va thuoc men quan y, vu khi quan gioi... ma dung dau nganh la cac dong chi: Hai Nhuong, Nam Dom, Bay Lua, Ba Lo Ren v.v..

Den 30 thang 8, tuc la het thoi han dot 2 cua doi phuong, ho van khong hoan thanh duoc viec chiem Chuong Thien, chua danh pha duoc U Minh. Cuc dien chien truong chua he thay doi theo y do cua ho. Vung giai phong can cu U Minh cua ta van on dinh. Luc nay cung la thoi diem da co va trien khai van ban Nghi quyet 21 cua Trung uong Dang (thang 7 thi cac noi duoc pho bien), cac quan khu ban duoc lenh phan cong. Tinh the moi cua Quan khu 9 xuat hien, doi phuong yeu di nhieu, ta tan cong lien tuc, khong con tinh canh bi dong doi pho nhu truoc. Bo doi chu luc cua Quan khu ket hop chat che voi bo doi cac tinh va mui chinh tri binh van cua quan chung lien tuc tien cong doi phuong. Phuong thuc danh pha binh dinh da hinh thanh la: o, giu, mo, thoc sau lam doi phuong them bi dong, lan luot mat dan don bot, quan so hao hut, bat linh kho khan, ra ngu ngay cang nhieu. Nhin tong quat thay ro the va luc ta dang phat trien tien len, the va luc doi phuong dang di xuong, kha nang bo sung rat kho khan. Sau 8 thang ke tu ngay co Hiep dinh Paris, den day, rieng tren dia ban Khu 9, ke hoach “Tran ngap lanh tho” cua quan doi va chinh quyen Nguyen Van Thieu co ban da pha san. (1)

Luc nay, Khu 9 nhan duoc dien cua Trung uong goi ra bao cao. Su thuc la, sau khi Trung uong co Nghi quyet 21, Bo Chinh tri cu cac anh To Huu, Dinh Duc Thien, Nguyen Tho Chan vao mien Nam truyen dat nghi quyet. Nhung anh Le Duan con ban khoan mot dieu la nghi quyet nhu vay da sat voi tinh hinh thuc te chien truong hay chua, nen da goi dai dien lanh dao cac quan khu phia Nam ra de nghe truc tiep cac can bo quan khu bao cao. Quan khu 9 da cu anh Kiet di. Sau do anh Le Duan goi toi ra bao cao. Con tren Mien thi van co lenh la rut chu luc lui ve vung can cu U Minh. Khi Tham muu truong Tu Chuc trinh bao, toi noi anh Tu Chuc- "Anh dien bao cao Mien cho o lai, khong lui gi het. Lui la mat dan mat dat. Buc dien nay sai quy tac quan su, dien cua Tu lenh ma ky ten Nam Nga, cuoi buc dien khong thay ghi ro chuc vu gi ca. Hon nua khong phu hop voi Hiep dinh Paris, khong phu hop voi thuc tien dien bien hien nay; nen cu de yen, khong pho bien chi thi nay cho bat cu ai. Con anh cu chap hanh toi di, vi Thuong vu Dang uy va Bo tu lenh da quyet.”…Toi tiep tuc chi huy danh doi phuong. Mot thoi gian sau, khi co dien ngoai Trung uong goi ra bao cao thi toi moi di thang ra mien Bac. Mai sau nay toi moi biet, cung chinh luc do, o tren R co nguoi de nghi Trung uong Cuc va Bo chi huy Mien keu toi ve Mien de thi hanh ky luat vi "vi pham Hiep dinh, lam trai y tren".

Truoc luc di, toi dan cac anh o nha quyet khong co lui ma chi co tien len. Trung doan 1 phai tan len quoc lo 1 roi danh len; Trung doan 20 cung vay, cac don vi kia cung vay, cu nham O Mon tien len.

Luc ra di thi giu bi mat tuyet doi, tau vao rach don roi lang le di luon. Anh Vo Van Kiet thi giao lai cong viec cho anh Tu Binh tuc Vu Dinh Lieu; toi di thi giao lai chi huy Quan khu cho anh Le Ngoc Hung. Hai nguoi di hai thoi diem cach nhau mot thoi gian nhung deu di rat bi mat. Cuoc di cua anh Kiet kha thuan loi, anh Kiet di bang duong bo mat 14 ngay, con cuoc di cua toi thi co gian nan truc trac. Truoc do, vi nhung con tau vo thep cua doan tau Khong so da bi doi phuong phat hien, chung san va danh du doi, ta ton that nhieu; boi vay lan nay cac dong chi dua toi di vuot bien nhung di bang hai tau danh ca bang go loai nho da cu. Chiec toi ngoi la tau so 59 thuoc Doan 371 QK9 do dong chi Nguyen Van Bay lam truong tau, Nguyen Hong Nghi lam thong tin bao vu, dong chi Ky la tho may tau; moi cai cho 5 nguoi, do dong chi Tu Mau chi huy chung. Dong chi Tu Mau la nguoi chuyen to chuc van chuyen vu khi tu Bac bang tau "danh ca" vao Nam, sau nay duoc phong Anh hung luc luong vu trang nhan dan; khi chuyen ra ngoai thi lam Thu truong Bo Hai san. Ngay 24-11-1973 thi lang le nho neo. Di duoc mot chang thi vi gio to, nuoc tran vo, bi thung va chim mat mot chiec, phai don tat ca nguoi len chiec tau con lai. Khi ra den ngang Vung Tau thi quyet dinh xong vo bo de cho bot nguoi len o lai, khong thi rat nguy hiem. Nhung den day lai xay ra mot chuyen phuc tap la co mot thang dao ngu, toi den khong thay no ve, moi nguoi rat sot ruot trong khi gio van rat to. Luc do toi quyet dinh cu nho neo va di. Ra ngoai khoi gio cang du da thoi dat tau di den dao Hai Nam. Sau do cac dong chi Hai quan Trung Quoc bao cho Hai quan ta sang don va dua ve cang Hai Phong. Dong chi Nguyen Ba Phat, Tu lenh Hai quan (nguoi que goc Khu 5) mung lam. Nhu vay chung toi da di mat 7 ngay dem.

Sau 7 ngay dem mao hiem vuot bien Dong tu Nam ra Bac, ve den Ha Noi, toi ve nghi o nha so 91 Ly Nam De. May ong ben Tong cuc Chinh tri va Cuc Can bo co biet va ra tham toi. Toi cung chua kip di kiem tra suc khoe du cam thay trong nguoi minh co kha nhieu cho op ep sau nhung ngay thang gian nan va khoc liet o vung song nuoc Chuong Thien, Can Tho. Anh Van Tien Dung ra gap, cau dau tien anh hoi “Co met khong?”, toi dap: "Cung met"! Anh noi: "Cau nhu voi mot nga". Toi bao, toi cung chi con mot mat bay phan muoi. Anh bao toi: “Ve suc khoe thi cau co gang them. Con ve cong viec thi cu yen tam, khong rieng gi Khu 9 ma ca Khu 8, Khu 7, Khu 6 nua, cu yen tam ve lam cho chac. Anh tro ve nam tinh hinh va ban voi cac anh Pham Hung va Tran Van Tra de trien khai cong viec. “Cong viec” thi cac anh do biet ca roi. Co the anh Hung va anh Tra sap toi cung ra hop...”

Luc bay gio ben Trung uong co lam bua com, moi toi sang. Khi an co ba nguoi la cac anh Le Duan, Pham Van Dong va Le Duc Tho. Luc an khong he noi chuyen gi ca. An xong toi noi voi anh Tho la gio co ky luat gi toi thi anh dua quyet dinh de toi chap hanh va xin di chua benh. Anh Tho noi “Gio thi cau tro ve ngay Mien!”. Chi co anh Duan gap rieng va noi rang: “Ve noi voi anh Hung, anh Tra, ban trong noi bo phai giai phong nhanh nhat. Neu de cham thi quan doi Sai Gon lai hon, cung co lai thi se rat kho”. Anh noi hai ba lan “No lai hon” va “Rat kho”. Anh noi toi sang bao cao tinh hinh voi Chu tich Ton Duc Thang, roi noi them: “Co the cuoi nam nay may anh se ra hop. Noi cac anh ban bac thu xep de cuoi nam ra hop”. Toi sang chao Chu tich Ton Duc Thang. Bac Ton bat tay toi ma noi tha thiet: "Cac chu giai phong nhanh mien Nam de Bac duoc ve tham que va tham lai Ba Son, noi bac xay dung chi bo Cong san dau tien!". Luc do trong Mien, anh Pham Hung lam Bi thu Trung uong Cuc, anh Tran Van Tra lam Tu lenh Bo chi huy Mien. Toi bao cho toi vao bang duong Truong Son Dong, khong di Truong Son Tay; anh Hoang The Thien bao muon vay phai gap anh Dong Sy Nguyen. Hom sap tro vao Nam, gap anh Hoang Van Thai gap va bao toi: “Cau noi giup lam sao de cac ong cho minh tro vao Mien”. Toi bao: "Chuyen cua anh phai Bo Chinh tri quyet dinh, toi noi lam sao duoc". Truoc khi len duong tro ve Nam, toi den chao ong Nguyen Huu Tho, ong Tho moi toi an com. Sau do anh Thai, roi anh Vo Nguyen Giap keu toi den an com. Toi lan luot den voi hai anh, rat vui ve va thoai mai.

Vao den nam Vinh Linh, gap anh Tran Do di tu Mien ra, toi hoi: "Anh ra thi ai thay"? Anh lang im khong noi gi. Roi anh noi: "Sau khi co Hiep dinh Paris, tinh hinh phuc tap qua. Khi anh To Huu vao pho bien thi tin o Trung uong". Toi bao, tin o Trung uong la dung thoi, nhung phai phan anh dung thuc te chien truong voi Trung uong, va phai ket hop hai van de do lai. Anh bao gio anh ra Bac, toi cung khong hoi vi sao ra. Anh em giao lien dua toi di, vao den sat don Phu Tuc cua doi phuong roi cu theo suon nui ma di. Di, toi thay duong Truong Son Dong da mo thong thoang, tung doan xe tai cho gao, cho dan vao chien truong thi trong long phan khoi lam. Vao toi Mien, toi khong thay ai nhac chuyen “ra toa”.

Theo loi dan cua anh Le Duan va anh Van Tien Dung, toi gap va bao cao voi hai anh Pham Hung va Tran Van Tra, chi hai anh thoi. Anh Tra bao toi: “Can cu vao viec nam tinh hinh xong thi cau lam ke hoach di. Sau khi Trung uong Cuc va Bo chi huy Mien co y kien la trien khai luon”. Anh Hung cung bao toi: “Lam som di!”. Vao toi Bo chi huy Mien duoc it ngay thi trong nay nhan duoc thong bao quyet dinh cua Trung uong phong cap ham cho toi tu Su doan bac truong (tuong duong Dai ta) len Trung tuong (2). Cung phong vuot cap lan nay co ca anh Dong Sy Nguyen, Tu lenh Bo doi 559. Y cua anh Tran Van Tra la toi lam Pho tu lenh kiem Tham muu truong Bo chi huy Mien. Toi bao khong nen, cu de anh Nam Nga (Nguyen Minh Chau) lam Tham muu truong. Toi kiem cung duoc, nhung khong can thiet phai the. Va y kien cua toi duoc cac anh chap thuan. Luc nay anh Hai Tuong, tuc Le Van Tuong da thay vi tri cua anh Tran Do lam Pho Chinh uy Bo chi huy Mien.

Khi lam ke hoach tac chien, toi co ban voi hai anh Nam Nga va Hai Tuong. Ke hoach co 3 noi dung:

Thu nhat: La xay dung luc luong o cac do thi va vung ven do. Vi sau Mau Than 1968, luc luong ta (ca dac cong va biet dong) da bat ra het roi, gio phai trien khai xay dung tro lai de em quan o do thi, hoat dong trong long do thi. Toi nho dinh ninh loi anh Le Duan “De cham thi kho lam duoc”.

Thu hai: Mo vung giai phong ra huong Long An, ke ca vung nam cua Long An: Can Giuoc, Can Duoc, Go Cong, Chau Thanh, Tan Tru, Cho Gao va Tien Giang, tuc la ca phia nam va phia bac lo 4. Ke tu Tay Ninh xuong Duc Hoa, Duc Hue, nam bac lo 4 thi kho nhat la mo huong nay. Neu noi den dong bang song Cuu Long thi day la huong trong diem cua ke hoach dong bang. Ta mo vung va dung vung duoc o day thi se ngan chan rat hieu qua su lien thong cua doi phuong tu Sai Gon xuong mien Tay. Nguoc lai, voi ta se noi lien thong tu Mien tuc Chien khu Duong Minh Chau, noi mien Dong voi dong bang song Cuu Long.

Thu ba: Mo rong duong hanh lang Truong Son. Vi Trung uong da mo duoc thong duong Dong Truong Son roi, nay ta phai mo thong not, noi lien tu mien Dong Nam Bo toi do, trong diem la hai truc duong 14 va 20. Con huong song Long Tau thi Doan 10 da lam du va kha lam, va lai luc do huong nay chua noi com len nen khong dat van de la huong chinh.

Cac don vi chu luc cua Mien bat dau huan luyen va hoat dong tac chien theo huong moi, ke hoach moi. Nhung thuc trang luc nay, bo doi danh tap kich thi duoc nhung danh cong kien thi chua on ma dien hinh la tran danh don Rach Bap nam tren lo 7. Ta dung mot trung doan bo binh, co xe tang va luu phao nhung danh hai ngay lien ma khong dut diem duoc don. Toi de nghi voi anh Tra la cho bo doi tap huan lai. Neu cu danh kieu doi hinh “dau nhon duoi dai, boc pha lien tuc” de mo cua mo doi voi su phong thu cua quan My va quan doi Sai Gon thi e khong duoc, ma co duoc cung thuong vong lon, hoac tien cong theo doi hinh xe tang di truoc dan bo binh theo sau, trong khi hoa luc noi chung, hoa luc chong tang noi rieng cua doi phuong rat manh thi khong thanh cong. Ke do, toi moi hai anh Bui Cat Vu va Luong Van Nho den, hom do co ca anh Nam Nga, Tham muu truong Mien va anh Hoang Cam, ca hai anh deu nhat tri. Toi bao, bay gio ta hay tap huan cho bo doi cach danh cung mot luc tien hanh mo hai cua mo. Mot cua mo bang loi dung dac cong bi mat luon sau go cat hang rao, mot cua dung phao binh ban che ap lo cot va hoa diem cua doi phuong roi dung boc pha pha hang rao, phao binh ban yem tro cho bo doi xung phong; huong la tieu diet chi khu quan su cua chung va lay chi khu Dong Xoai lam vi du thuc te. Hai anh da ve xay dung sa ban tren thuc dia voi day du chi tiet va tap huan cho can bo o ca ba cap: dai doi, tieu doan va trung doan. Cuoc tap huan ky cang suot may thang troi tai Canh dong Pan trong chien khu Duong Minh Chau. Luc bay gio chu luc cua Mien thanh lap “Bo chi huy 351”, sau do moi doi la Quan doan 4. Cu the, ngay 20-7-1974 tai can cu Duong Minh Chau, anh Pham Hung, Bi thu Trung uong Cuc cong bo quyet dinh thanh lap; bien che Quan doan 4 gom: 2 su doan bo binh (7 va 9), Trung doan phao binh 24, Trung doan phong khong 71, Tieu doan dac cong 429, Trung doan thong tin 69 va cac co quan, don vi phuc vu, bao dam. Luc dau cu anh Hoang Cam lam Tu lenh kiem Chinh uy. Sau nay anh Hoang Cam lam Tu lenh, anh Le Chan tuc Hai Tuong lam Chinh uy, anh Bui Cat Vu lam Pho tu lenh, con Tham muu truong la anh Hoang Nghia Khanh.

Khi bat dau trien khai ke hoach tac chien mua kho thi Bo chi huy Mien co toi, cac anh Nam Nga, Hai Tuong va Hoang Cam o nha vi hai anh Pham Hung va Tran Van Tra ra Trung uong hop.

Trong Bo chi huy Mien phan cong toi, anh Hoang Cam va anh Bui Cat Vu lo mo huong hanh lang, con Tham muu truong Nam Nga thi lo huong duong 20. Trien khai xong viec nay thi chuyen sang huong Long An. Con mot vi tri, mot huong vo cung quan trong la nui Ba Den. Luc luong giai quyet o huong nay thi lay Trinh sat va luc luong cua Bo tham muu Mien (gom mot so don vi truc thuoc) cong voi luc luong dan quan du kich dia phuong, do anh Tran Ngoc Danh tuc Ba Tran, Tham muu pho chi huy.

Danh bat quan doi phuong o nui Ba Den kho lam, vi minh o duoi, no o tren cao. Ai chiem duoc vi tri nay la quan sat va khong che duoc ca mot vung. Boi vay minh biet ro, neu bi mat nui Ba Den thi doi phuong con nguy hon ca mat Binh Long va Phuoc Long. Nui Ba Den la diem cao thuoc tinh Tay Ninh, dung giua ben nay la Long An-Dong Thap Muoi, ben kia Phuoc Long, tam quan sat toi tan Sai Gon va bao quat toi song Tien thuoc dong bang song Cuu Long. Quan ta thuc hien vua nghi binh vua danh. Khi ta bao vay nui Ba Den, tien danh cac don bot va pha ap chien luoc xung quanh thi xa Tay Ninh thi quan doi phuong o day bo chay. Lap tuc phan lon luc luong cua Su doan 25 quan doi Sai Gon dang dung chan tu Cu Chi toi Go Vap keo len. Nhu vay ta da lam duoc viec nghi binh thu hut, cang keo luc luong chu luc cua ho.

Rieng huong mo hanh lang, vi thay ro vi tri va tam quan trong cua no, nen toi va cac anh em co quan Tham muu Bo chi huy Mien van hang nung nau y tuong nay, khi trinh ra Hoi nghi cua Bo chi huy Mien va Hoi nghi cua Trung uong Cuc thi deu dat duoc su nhat tri rat cao. Luc nay tuyen duong dong Truong Son ca duong o to va duong ong xang dau da mo vao den bac Bu Dop-Loc Ninh, da tao ra mot the moi cho chien truong. Ta da khai thac loi the tuyet doi cua day Truong Son. Chu truong da vach ra la “Chu luc cua Mien, cua Quan khu 7 va Quan khu 6 phai danh mo rong, hoan chinh cac vung can cu, chuan bi cho cac huong: Bac, tay bac, dong va tay Sai Gon, thuc hien bao vay co lap va ep Sai Gon ngay cang chat. Ngay tu dau mua kho phai giai phong duong 14 tu Dong Xoai len giap Quang Duc de mo rong can cu cua Mien ve phia sau, giap Tay Nguyen va noi lien can cu Mien ve phia dong Sai Gon, tao dieu kien mo duong va du tru vat chat, phuong tien ky thuat, hau can cho huong nay. Muon giai phong duong 14 thuc hien y dinh noi tren, thi ta phai diet cho duoc muc tieu chu chot la Dong Xoai. Chung toi cung tien luong duoc rang, neu quan ta dat duoc muc tieu nay thi tinh ly Phuoc Long se lap tuc roi vao trang huong hoan toan bi co lap; luc do ta chi can bao vay lai do, quan doi phuong o day se khong con tac dung gi nua. Khi co thoi co va dieu kien thi ta giai phong luon toan tinh Phuoc Long. Dat duoc dieu nay thi khong nhung se lam cho can cu hau phuong cua ta hoan chinh ma con tao ra duoc mot tac dong tam ly va chinh tri rat co loi cho ta ...”

Ngay 13 thang 11, hai anh Pham Hung va Tran Van Tra len duong ra Bac. Truoc khi di, Trung uong Cuc va anh Tra giao cho anh Kiet thuong truc ben Trung uong Cuc va giao cho toi thay vi tri chi huy cua anh Tra trong nhung ngay anh di vang. Luc chia tay, anh Tra con dan toi: “Ngoai cac dien bao ra Bo nhu thuong le, hay luon dien cho toi moi viec dien bien cua chien truong, ca tinh hinh kho khan noi com va ca nhung tin thang tran". Toi cung noi voi anh la ra ngoai do anh rang trinh bay voi Trung uong xin them luc luong cho chien truong B2; vi du ta da co Quan doan 4 nhung hien no la quan doan thieu va yeu nhat trong cac quan doan, vay ma no dang mang danh la “Chu luc cua chien truong chu yeu” thi that khong the hieu noi…

Viec thanh lap quan doan o B2 va cac su doan chu luc co dong cho cac quan khu la mot su chuan bi luc luong chu luc cua chien truong de dap ung doi hoi cua yeu cau, tinh hinh nhiem vu va chu truong cua Trung uong Cuc va ke hoach hoat dong tac chien cua Bo chi huy Mien. No da duoc dong dao nhan dan va cac nganh cac cap o Nam Bo dong tinh, nhiet liet hoan nghenh, cham soc, giup do xay dung. No co vu quan va dan toan chien truong B2 phan khoi vuon len gianh thang loi lon o mua kho truoc mat. No cung chung to va danh dau mot thoi ky phat trien luc luong lon chua bao gio co cua toan chien truong B2 khong phai chi co chu luc ma ca bo doi dia phuong tinh, huyen, du kich xa ap. Cung khong phai chi co luc luong vu trang duoc phat trien nhanh chong trong thoi ky nay, ma ca luc luong Dang o co so va luc luong chinh tri quan chung cung lon manh vuot bac, ngay ca o nhung co so cua ta trong hang ngu doi phuong, tren ca ba vung chien luoc.

“Thuc tuc binh cuong” la nguyen tac song con va bao dam cho thang loi. Nganh Hau can cua B2 da co truyen thong va thuat “lot o san”, chu khong the “nuoc den chan moi nhay”. Lot o hang tram, hang ngan tan luong thuc, vu khi dan duoc tu truoc o cac lom du kich; cac dia ban ma bo doi se den do hoat dong khi can; lot o thuoc no, sung dan o vung ven do thi, sat san bay, ben cang, kho tang cua doi phuong, ca trong noi thanh gom cac muc tieu quan trong de cho luc luong dac cong va biet dong cua ta su dung theo ke hoach nhiem vu cua tren quy dinh. Khong co quan chung cach mang tan tinh giup do, khong co luc luong co to chuc kheo leo tinh vi voi nhung can bo co nang luc va day trach nhiem phu trach thi khong the nao lam noi nhung cong viec nhu vay.

De chuan bi cho mua kho 1974-1975, ngay tu trong mua mua, Hau can cua Mien da chuyen den cho cac quan khu, ke ca Sai Gon, tren 3000 tan vu khi dan duoc, da cap phat du cho cac don vi cac co so dan va luong thuc can thiet cho chien dau va du tru thuong xuyen. Dong thoi tich tru tai cac khu vuc se dien ra chien dau mua kho chu yeu o mien Dong Nam Bo gan 3 van tan vat chat, trong do co gan 8.000 tan dan duoc va 1.500 tan xang dau. Dieu dang noi o day la Hau can B2 da co gang tao ra luong vat chat phuong tien tai cho tat ca nhung gi co the tao ra duoc, chi yeu cau tren cung cap nhung gi khong the tao ra tai cho. Thuc hien dung menh lenh cua Bo chi huy Mien, nganh Hau can da bao dam luong du tru thuong xuyen tu bon den sau thang luong thuc, thuoc va dung cu quan y; ba den sau thang xang dau, va bat buoc phai co mot nam vu khi dan duoc. Lam duoc nhu vay o mot chien truong trong diem, xa Trung uong va hau phuong mien Bac, mot chien truong vo cung ac liet la mot chien cong rat lon. Do la cong suc, tri tue cua cac anh: Tu Vo, Muoi Thien, Bui Phung, Muoi Vi, Sau Thinh... va biet bao can bo, chien sy nganh Hau can cua chien truong B2.

Khi anh Pham Hung va Tran Van Tra len duong ra Bac hop, thi nhung ngay nay cac luc luong cua B2 cung nhon nhip len duong hanh quan toi cac vi tri tap ket de buoc vao cuoc chien dau mua kho theo ke hoach.

Tro lai noi ve Dong Xoai, day la vi tri then chot cua toan bo tinh Phuoc Long cung nhu cua tuyen duong 14 nay vi no la yet hau, la cua ngo, la con duong song, noi toan tinh voi cac vung cua Quan doan 3 quan doi Sai Gon. Mat Dong Xoai thi bo phan con lai cua doi phuong o tinh Phuoc Long va duong 14 bi co lap, se khon don ve tiep te moi mat cho mot tinh mien nui von ngheo luong thuc, thuc pham. Voi ta, muc dich giai phong duong 14 de mo duong hanh lang cho luc luong co dong tu mien Bac vao; chuan bi cho canh quan se danh vao Sai Gon tu phia dong. Muon mo duong 14 thi phai danh Dong Xoai. Khong giai phong duoc Dong Xoai thi cung co nghia la muc dich cua ke hoach mua kho nay chua dat duoc.

Vi tri Dong Xoai that su co y nghia vo cung quan trong. Nhiem vu danh Dong Xoai va danh vien binh giao cho Su doan 7 do Le Nam Phong lam Su doan truong, anh Bui Cat Vu truc tiep chi dao voi phuong an la ta dung cach danh dac cong bi mat go min, cat hang rao va luon boc pha ong vao de pha vat can mo cua mo cho mot huong tien cong. Con mot huong khac thi dung hai khau phao 85 ban che ap lo cot va hoa diem dau cau cua doi phuong de cho bo binh mo cua va xung phong. Day la loi danh moi ma Bo chi huy Mien da giao cho anh Bui Cat Vu to chuc tap huan cho can bo cac cap tu trung doan den dai doi nhung thang truoc do o khu vuc Canh Dong Pan; giai doan cuoi co xay dung tren thuc dia voi tuong dinh la chi khu Dong Xoai de tap thuc binh mot cach sat thuc te va nhuan nhuyen loi danh moi nay. Nhung, khi anh em dang go hang rao kem gai cua doi phuong thi chung toi nhan duoc dien tu ngoai Trung uong vao voi noi dung khong cho danh Dong Xoai, dac biet khong cho dung phao lon, va chi tac chien quy mo cap dai doi. Khong cho danh chi khu, chi danh don cap dai doi tro xuong. Trong can bo co nhieu dong chi thac mac la tai sao cap tren lai khong cho danh, hon nua cap Bo ma lai chi dao qua cu the nhu vay? Trong tham tam thi toi hieu nguyen nhan sau xa va nguyen nhan truc tiep cua su viec nay, nhung khong the noi het ra de giai thich cho anh em duoc. Dip gan cuoi nam 1972, Hen-ri Kit-xinh-gio, Co van an ninh cua Tong thong My da go va mo duoc cua Trung Quoc sau hon 15 nam dong bang quan he Trung-My. Va ngay sau do la chuyen vieng tham Trung Quoc cua Tong thong My Nich-xon voi “Thong bao Thuong Hai” lam ca the gioi sung sot. Tiep do la cuoc gap go cap cao Xo-My. Day that su la cuoc tiep xuc, tinh toan, thoa thuan giua “cac nuoc lon”. Nhung ke tu do, ca Lien Xo va Trung Quoc deu cat giam phan lon vien tro cho Viet Nam, dac biet la sung phao lon va vu khi tien cong. Day that su la mot tro ngai, mot kho khan vo cung lon va co phan bat ngo doi voi cach mang Viet Nam. Voi chung ta, sau khi da thuc hien thang loi duoc buoc mot la "Danh cho My cut" trong tu tuong chi dao chien luoc cua Bac va Bo chinh tri “Danh cho My cut, danh cho nguy nhao”, va, sau hon mot nam dau tranh kien cuong va sang tao, tuong quan luc luong va hinh thai chien truong dang mo ra cho ta nhung thuan loi moi de tien cong va noi day manh me hon, tao thoi co tien toi tong tien cong va noi day gianh thang loi quyet dinh. Nhung vi hien trang luong tang va phao lon du tru cua ta khong con nhieu nen y dinh cua dong chi Bi thu Thu nhat Le Duan va cua Bo Chinh tri la han che den muc toi da, tiet kiem den muc toi da phao, dan phao lon, tang-thiet giap va vu khi tien cong nang, de gianh cho tran quyet chien cuoi cung. Con nguyen nhan truc tiep la trong mua mua vua roi ta da dung mot trung doan bo binh cung voi tang-phao de danh don Rach Bap nhung khong thanh cong, nen cap tren e ngai nay B2 chung toi danh chi khu Dong Xoai la vi tri lon hon, kho hon Rach Bap se lai khong thanh cong ma hao ton phao dan nen da lenh vao khong cho danh, hon nua con quy dinh cu the nhu vay.

Cap tren ra lenh khong cho danh Dong Xoai la co ly dung cua tren vi cuoc tap huan cach danh moi cua B2 tren Bo chua he biet nen van dinh ninh rang Rach Bap da danh khong noi thi danh Dong Xoai se cang kho khan hon. Ma tran mo man mua kho khong thanh cong thi se gay nhieu bat loi cho toan chien truong mien Nam.

Khi nhan duoc lenh cua tren, toi bao anh em mo xong hang rao thi cai lai, danh dau de do, giu nguyen luc luong lui ra bao vay. Chung toi su dung Trung doan 271 thuoc Su doan 3 do anh Sau Hung chi huy, co anh Hoang Cam kiem tra don doc phia sau, tang cuong cho huong tien cong chu yeu nay 2 khau phao 85 ly va hai nghin vien dan de danh vao Bu Dang. Toi noi voi cac anh, khi danh duoc Bu Dang roi thi ta se danh Dong Xoai lien. Tat nhien toi khong quen dien ra Bac cho anh Tra biet quyet dinh dieu chinh ke hoach, thay doi viec chon muc tieu danh tran mo man cho mua kho nay.

Bo chi huy phan cong moi nguoi bam sat va chi dao mot huong: Bui Cat Vu o huong Dong Xoai, Hoang Cam o huong Su doan 3, Nam Nga o huong Khu 6, toi dang duoc thay anh Tra thi o so chi huy trung tam cung voi anh Hai Tuong, chi dao toan chien truong B2 ma trong diem la mien Dong, trong do trong yeu la Tay Ninh-nui Ba Den. So chi huy trung tam luc do dat o Ta Thiet.

Vi tri Bu Dang dung tren mot dia hinh rung nui hiem tro, gom ba cum muc tieu chu yeu: Chi khu quan su, can cu Vinh Thien, khu hanh chinh va tieu doan 362 bao an cung luc luong dan ve dong giu. Sang 14-12-1974 luc luong cua Su doan 3 bat dau no sung tien cong. Trung doan 271 tien cong tren huong chu yeu, danh vao chi khu quan su, den 8 gio 40 phut da chiem duoc chi khu va khu hanh chinh. Trung doan 201 tien cong tren huong thu yeu, 8 gio da lam chu can cu Vinh Thien. Cung luc, luc luong vu trang dia phuong tien cong quet sach cac don va chot dan ve o xung quanh chi khu. Bo doi ta thua thang truy kich tan binh doi phuong va lan luot chiem cac vi tri cua chung o nga ba Km 10, Km 48 va cau 38 tren duong 14.

Tren huong thu yeu Bu Na, ta to chuc vay ep yeu khu nay. Tieu doan 363 bao an dong giu o day thay Dong Xoai dang bi bao vay, Bu Dang bi ta chiem va lo 14 bi ta cat dut o Km 19 nen da nham dem 15-12 rut chay ve Phu Rieng. Ta thu duoc 2 khau phao 105 mm va rat nhieu dan phao. Quan ta truy kich, diet va lam tan ra gan het tieu doan nay, dong thoi diet 7 don doi phuong tu Bu Na den Lieu Duc. Chot doi phuong o cau 11 bi tieu doan 9 cua trung doan 209 vay ep, ngay 16-12 cung bo chay ve Dong Xoai. Chung toi quyet dinh nhanh chong chuyen cuoc tien cong sang dot 2 - tieu diet hai chi khu Bu Dop va Dong Xoai.

Rang sang 23-12, Trung doan 165 do Trung doan truong Tran Quang Trieu va Chinh uy Nguyen Can chi huy, cung luc luong duoc tang cuong, no sung tien cong chi khu Bu Dop. Danh den chieu thi ta lam chu Bu Dop roi phat trien ve huong tay, buc rut hai don nga ba Phuoc Loc va Phuoc Qua.

Truoc nguy co Bu Dop bi tieu diet, tieu khu Phuoc Long bi uy hiep, trua ngay 23, Quan doan 3 quan doi Sai Gon (cua Du Quoc Dong) dung may bay len thang do mot tieu doan va 2 khau phao 155 ly xuong Phuoc Binh. Luc luong nay lap tuc hanh quan theo lo 311 den phia tay Phuoc Qua de ngan chan ta. Nhu vay, quan doi phuong da bi thu hut ve huong Bu Dop dung nhu y dinh cua chung toi. Boi vay, tren huong chu yeu quan ta lap tuc trien khai luc luong de tieu diet Dong Xoai.

Dong Xoai la mot can cu kha lon, co chieu dai 600 met, rong 300 met. Luc luong doi phuong co khoang 1300 ten. Xung quanh can cu co tu 11 den 16 lop rao kem gai va bai min cac loai. Trong can cu co hon 500 lo cot va u sung, 4 khau phao lon 155 ly va 105 ly.

Nhiem vu danh diet Dong Xoai van giao cho Su doan 7 cua Le Nam Phong. Huong tien cong chu yeu giao cho Trung doan 141 do dong chi Le Duong Lieu lam Trung doan Truong, Nguyen Ngoc Doanh lam Chinh uy, duoc tang cuong 2 tieu doan bo binh, 3 khau coi 160 ly, 2 khau luu 122, 1 khau coi 120, mot phao 105, 4 khau phao 85 va hai tieu doan sung phong khong. Giao cho Trung doan 201 chan phia nam, Trung doan 209 chan phia tay can cuoc san sang diet vien binh, khong cho doi phuong tu Phuoc Vinh len va Chon Thanh sang ung cuu.

5 gio sang 26-12, Trung doan 141 no sung tien cong chi khu Dong Xoai. Den 15 gio cung ngay thi don vi diet muc tieu cuoi cung la chot cau so 2.

Su doan 3 cung cho mot mui bao vay Ba Ra. Mot mui khac anh em thua co tu van dong len chiem san bay Phuoc Binh. Truoc do no cho mot dai doi biet kich nhay du do bo, anh em cua ta danh manh thi no co lai. Khi anh em danh chiem Ba Ra vi chung biet da mat Dong Xoai nen chong cu khong dang ke.

Nhu vay sau 4 ngay chien dau, ta da diet hai chi khu, nhieu don bot, danh tan hai tieu doan bao an, thu duoc nhieu vu khi, giai phong hoan toan lo 14. Thay quan doi phuong khong co phan ung gi lon, toi hoi y trong Bo chi huy Mien, quyet dinh tien cong dot 3, tieu diet khu vuc phong thu cuoi cung, giai phong Phuoc Long.

Doi phuong o Phuoc Long con kha dong, khoang hon 4 tieu doan va mot chi doi xe M113, 4 tran dia phao; bo tri lien hoan chat che nhung luc nay dang roi vao the bi co lap, tinh than binh linh hoang mang sau khi biet ro Ba Ra, Dong Xoai, Bu Dop, Bu Dang va hang loat don bot doc lo 14 da mat.

Giai doan cuoi cua cuoc chien tranh

Luc nay chung toi quyet dinh tang cuong 1 dai doi xe tang, tieu doan luu phao 105 ly va Trung doan 16 bo binh. Dung roi! Toi nho ro la doi phuong da mat Dong Xoai va Ba Ra thi chung toi moi tang cuong Trung doan 16 dang dung chan o Cu Chi co dong len bao vay phia bac va chuan bi dot pha tu huong nay, con cac huong khac thi cac don vi da va dang chien dau tai day hinh thanh the bao vay roi; chu noi “ta co ke hoach tien cong Phuoc Long tu truoc” la khong dung, ma no chi nay ra khi da danh thang, giai quyet dut diem Dong Xoai.

Bo chi huy chung toi hop va phan cong ba nguoi: Le Duc Anh, Hoang Cam, Nam Nga, moi nguoi chi huy mot huong tien cong giai phong Phuoc Long. Toi dieu them mot tieu doan binh chung gom xe tang va luu phao 105 ly vao tang cuong. So don vi tang cuong (Trung doan 16, tieu doan tang-phao) giao cho cac anh Hoang Cam, Hai Tuong va Bui Cat Vu chi huy.

Khi cac don vi da vao vi tri trien khai doi hinh xong, sang 31 thang 12, ta phat lenh no sung. Den chieu ngay 6 thang 1-1975, ta diet muc tieu cuoi cung la ham ngam o trung tam hanh chinh, lam chu hoan toan thi xa Phuoc Long, ket thuc thang loi hoan toan chien dich.

Co mot chuyen la khi ta dot kich vao, co le vi doi phuong dang o trang thai hoang mang tinh than, nen khu truong Phuoc Long ten la Chi dua co van My bo chay; vay ma co nguoi noi chong cu quyet liet la khong dung.

Sau 24 ngay chien dau tien cong, ta da diet va lam tan ra hoan toan quan doi phuong o Phuoc Long, thu toan bo vu khi va phuong tien chien tranh; giai phong tinh Phuoc Long voi hon 50 van dan. Ta da lam tan ra 4 tieu doan bao an, 1 tieu doan chu luc, 2 dai doi biet kich, 4 dai doi tham sat, 2 dai doi canh sat, 6 trung doi tham bao phuong hoang, 10 trung doi phao 105 va 155 ly, 60 trung doi dan ve va 3000 phong ve dan su; diet 1 tieu khu, 4 chi khu va 1 yeu khu. Ngay sau khi giai phong Phuoc Long, anh Vo Van Kiet da dieu khoang may chuc cong nhan len tiep thu va quan ly nha may che bien mu cao su o don dien Phu Rieng.

O day, toi tu rut ra duoc may dieu. Mot la, ve phia doi phuong, khi ta chon dung va danh don hiem (chi khu Dong Xoai) thi lap tuc no hoang mang, nao nung tinh than. Hai la, phat dong duoc tinh than chu dong sang tao cua bo doi tu co so tro len thi khong nhung ta khac phuc duoc nhung han che von co (ve vu khi trang bi), de tim ra cach danh moi co hieu qua, ma con lam cho bo doi, nhat la can bo chi huy cac cap luon phat huy duoc tinh than chu dong, sang tao, dam nghi dam lam trong qua trinh phat trien chien dau. Ba la, cap tren du khi chua hieu ro cap duoi, ra lenh, thi cap duoi phai nghiem chinh chap hanh, nhung tuy tung tinh hinh ma co nhung quyet dinh cho dung, chop thoi co, quyet dinh kip thoi, quyet dinh tai cho, dung huong, khong “theo lenh tren” mot cach rap khuon may moc. Manh dan quyet dinh dung chu luc va hoa luc tang cuong de tien cong quyet liet khi biet ro quan doi phuong da dao dong hoang mang, quan ta dang o the thuong phong thi phai dan toi gianh chien thang cao nhat.

Tu truoc den nay, diet doi phuong hanh quan da ngoai, doi phuong di cuu vien... nghia la diet doi phuong o ben ngoai cu diem la so truong cua ta. Nhung khi ta dua duoc phao lon vao danh, bo doi thi phan khoi; khi ta danh duoc quan doi phuong trong can cu co cong su, lo cot vung chac thi quan doi phuong lap tuc hoang mang dao dong. Ke hoach luc dau xac dinh Dong Xoai la tran then chot, nhung tren khong cho danh. Sau do, khi ta da danh duoc lien tuc Bu Dang, Bu Na, Dong Xoai, Ba Ra, nhat la giai quyet Dong Xoai thi quan doi phuong dao dong lon; ta chop thoi co danh chiem Phuoc Long. Day la thoi co tai cho, khong mot nguoi nao dinh truoc ca. No phat sinh tai cho. Khi anh em lay duoc Bu Na, thu duoc hai khau phao va rat nhieu dan phao; danh Dong Xoai khong sai nguyen tac, khi nguoi chi huy thay da danh duoc cac vi tri kia roi thi phat trien them. Duoc lenh danh lien sang Dong Xoai thi anh em rat phan khoi, hang hai, con quan doi phuong thi hoang mang dao dong. Co the noi day la thoi co phat sinh tai cho ca ve chien dich ca ve chien thuat. Den luc ta dua tang vao, dua phao vao, quan doi phuong hoang khong chong cu ma bo chay. Trung doan 16 con dung nguyen chua phai danh. Nhu vay la, khi ta danh don phu dau ma trung huyet hiem thi doi phuong ra. Neu ta lung chung khong chop thoi co nay danh toi, ma de cham, ho dua len mot lien doan biet dong tang cuong cho nui Ba Ra va thi xa Phuoc Long thi ta se kho hon rat nhieu. Day khong phai la chu truong co truoc cua Bo chi huy Mien, ma tinh hinh cu the dat ra phai xu li. Neu ta tach vong ngoai xong roi moi dot kich vao nhu cach danh thong thuong thi kho thang.

Co the noi, chien thang Duong 14 - Phuoc Long va nui Ba Den doi voi Mat tran B2 da tao ra mot dia ban chien luoc quan trong, uy hiep truc tiep phia dong quoc lo 13 va he thong phong thu cua doi phuong tren huong bac Sai Gon, lam thay doi dang ke tuong quan ve the tran tren chien truong Dong Nam Bo co loi cho ta. Doi voi Bo Chinh tri, Trung uong Dang va Bo Quoc phong, Bo tong Tham muu thi chien thang Dong Xoai- Duong14- Phuoc Long co y nghia la “Tran trinh sat chien luoc” tham do kha nang quan doi Sai Gon va su can thiep cua My, lam sang to hon nhung co so de Bo Chinh tri ha quyet tam chien luoc giai phong mien Nam. Lich su co nhieu cai tuong nhu ngau nhien nhung lai mang tinh quy luat. Lan nay, chien thang Dong Xoai - Duong 14 - Phuoc Long, lan dau tien ta giai phong hoan toan mot tinh, lai dien ra dung luc Hoi nghi Trung uong dang hop va tap trung ban ve quyet tam chien luoc, thuc hien not nua sau tu tuong chi dao cua Ho Chu tich “Danh cho nguy nhao”, giai phong hoan toan mien Nam, thong nhat dat nuoc.

Nhin khai quat lai hai nam 1973-1974 thi thay rat ro la, sau Hiep dinh Paris, My va chinh quyen Sai Gon danh kha quyet liet vao cac vung giai phong. Nhieu noi ta mat dat, mat dan. Dieu do noi len My thanh cong buoc dau chien luoc “Viet Nam hoa chien tranh”; no danh duoc chung to quan doi va chinh quyen Sai Gon da tuong doi vung. Truoc do no da danh, va nhat la sau khi ky Hiep dinh, no danh manh va no tuong rang no da thanh cong chien luoc Viet Nam hoa. No tuong rang nguy quan nguy quyen du suc danh voi ta. Do do My ky roi thi yen tam ma rut. Phia ta de mat dat mat dan la khong hay. Nhung ben canh cai khong hay la lai co mat hay la lam cho no chu quan. Trong luc My va chinh quyen Sai Gon dang chu quan thi lai duoc cong them su kien o Rach Bap (huyen Ben Cat-Thu Dau Mot); ta dung mot trung doan bo binh chu luc duoc tang cuong xe tang va phao de danh mot dai doi ma khong thanh cong, bi thuong vong, ta phai lui quan. Them su kien tran danh nay cang lam cho ho chu quan.

Den khi ta huan luyen cach danh moi, roi tan cong bang bo binh cong them phao ban thang de danh chi khu quan su cua doi phuong, thi ho hoan toan bi bat ngo. Thuc ra Bu Dang la mot chi khu quan su chung bo tri con hiem hon Dong Xoai. Trong nay khong bao cao nen ngoai Bac khong he biet la trong nay “danh chi khu” dau. Khi Su doan 3 cua anh Sau Hung danh Bu Dang thang loi thi luc luong Su doan 7 cua anh Le Nam Phong lot san da danh thang vao chi khu Dong Xoai. Thuc chat ca hai noi nay, o moi noi ta chi dung luc luong la mot trung doan bo binh cong voi phao co muc do. Luc luong con lai cua Su doan 7 chu yeu bo tri don long de danh vien binh. Con Su doan 9 bo tri o khu vuc Dau Tieng-Ben Cui thi kiem che, thu hut Su doan 25 va luc luong quan doi Sai Gon o khu vuc nui Ba Den va san sang don danh Su doan 7 quan doi Sai Gon tu Thu Dau Mot len chi vien cho quan doi Sai Gon o Phuoc Long. Nhu vay Su doan 9 do dong chi Ba Hong chi huy co nhiem vu kiem che 2 su doan quan doi Sai Gon. Danh xong chi khu ta moi dot pha vao thi xa va da gay bat ngo lon cho My va chinh quyen Sai Gon. Ke tu Tong tien cong Mau Than 1968 den khi danh vao va giai phong thi xa Phuoc Long, ta moi co co so khang dinh rang: Thuc chat quan doi phuong chi tap trung phong ngu ran o vong ngoai, con tai cac thanh pho, thi xa, noi co quan dau nao cua doi phuong lai chinh la noi chung so ho nhat; boi vay ta co the dung biet dong, dac cong ket hop voi bo binh, co phao ban che ap de dot pha vao, ket hop voi luc luong quan chung tai cho noi day thi thanh cong.

Ta danh thang tran nay trong mot tu the moi - Tu the quan doi Sai Gon thua dau ma quan My khong dam quay tro lai. Ta cung da chuan bi phuong an khi no phan cong quyet liet bang bo binh va phi phao, nhung no da khong dam lam, ma chi cho chung mot tieu doan nhay du xuong. Do do, co the noi cai do o day da chuyen thanh cai hay. Va tran thang Dong Xoai-Phuoc Long da that su tro thanh co so dang tin cay de Trung uong ha quyet tam giai phong mien Nam trong hai nam 1975-1976 khi thoi co lon da that su mo ra.

Xin noi lai cho nay mot chut cho ro. Ve y dinh giai phong mien Nam, Bo Chinh tri hop ban va thong nhat la hai nam 1975-1976. Nhung anh Le Duan van ban khoan va noi co gang lam som, giai phong som mien Nam, de quan doi Sai Gon lai hon thi kho. Toi cho rang day la mot suy nghi sac sao cua anh Le Duan.

Thuc te sau khi danh duoc Phuoc Long, Bo chi huy Mien chung toi da lam ke hoach tien cong giai phong Sai Gon. Chung toi thao phuong an su dung luc luong, lay luc luong tai cho la chu yeu, tinh toan ky thay chi thieu mot quan doan. Anh Tra di hop ngoai Bac vao, noi: “Anh Ba (Le Duan) bao se lam som, de cham se kho khan phuc tap”. Anh Tra cung cho biet (va anh co noi chuyen nay trong thien hoi uc cua minh) la sau khi ta da co chien thang Phuoc Long thi ke hoach dot pha mo dau Tong tien cong 1975 van la chi khu Duc Lap chu khong phai la Ban-me-thuot. Anh Tra bao, luc dau y kien chon danh Ban-me-thuot con ngang ngua lam. Nhung roi cuoi cung thuc tien chien truong da cho phep ta chon Ban-me-thuot. Anh Le Duan noi: "Danh Ban-me-thuot xong se danh Sai Gon!". Khi anh Pham Hung va anh Tra tro ve, hop ban thong nhat voi chung toi trong Bo chi huy la dien xin Trung uong dua ngay Quan doan 3 vao tang cuong cho B2. Ca Bo chi huy Mien gan nhu thong nhat la se tien cong giai phong Sai Gon vao thang Tu vi sang thang 5 da vao dau mua mua o Nam Bo, viec co dong cua ta, nhat la tang, phao va co gioi se kho khan, ma kho khan nhat la huong Tay-Tay Nam Sai Gon, vung Long An menh mong dong nuoc, kenh rach va sinh lay. Cung voi viec soan thao ke hoach la xay dung "Quyet tam chien dau", so do da phac ra nam huong tien cong vao sao huyet cuoi cung cua quan thu.

Giai doan cuoi cua cuoc chien tranh

Boi vay khi hai anh Le Duc Tho va Van Tien Dung duoc Bo Chinh tri cu vao, cac anh xem van ban "Ke hoach tien cong mua kho..." va "Quyet tam chien dau" thi noi “Ke hoach lam tot, nhung phai them quan”. Va cac anh cung thay noi kho nhat la huong Tay-Tay Nam vi sinh lay. Cac anh cung thong nhat voi nhan dinh phan tich cua Bo chi huy Mien - Day la mot huong tien cong rat quan trong vi nhat dinh ta phai nhanh chong chia cat quan doi phuong tren tuyen quoc lo so 4 de quan doi phuong o Sai Gon khong the co cum xuong co thu o Tay Do (Can Tho). Neu no co cum duoc ve do thi phuc tap, va “tran danh cuoi cung” cua ta se khong “thuan buom xuoi gio”; va nguoc lai, neu ta chia cat duoc lo 4 thi Quan doan 4 va quan doi Sai Gon o vung Dong bang song Cuu Long se khong the keo ve ung cuu cho Sai Gon. Anh Hai Tuong va toi duoc dam trach chi huy va lanh dao canh quan tien cong tren huong Tay-Tay Nam - mot trong nam huong tien cong, mot trong nam canh quan cua tran quyet chien chien luoc cuoi cung, duoc mang ten Chien dich Ho Chi Minh lich su. Nhu vay, truoc chien dich, Bo chi huy da quyet dinh rut hai anh Nam Nga, Tu lenh va Van Phac, Chinh uy Doan 232 ve Bo chi huy Mien cong tac. Canh quan huong Tay-Tay Nam luc nay tren co so Doan 232 giu nguyen, bo sung cac don vi vao, doi hinh tien cong cua huong nay gom co: 3 su doan bo binh(3, 5 va 9), 4 trung doan doc lap, 1 trung doan dac cong, duoc tang cuong 1 tieu doan xe tang T54, 1 tieu doan thiet giap PT85, 1 tieu doan phao 130mm, 1 trung doan va 1 tieu doan phong khong, cung voi Su doan 8 cua Quan khu 8 va cac luc luong vu trang dia phuong, tat ca tuong duong mot quan doan tang cuong. Neu noi gon lai thi chung toi duoc giao 3 muc tieu rat quan trong la: Cat lo 4 (doan tu thi xa Long An toi Ben Luc), cat xong thi tien cong Biet khu Thu do, Tong nha Canh sat va Canh sat do thanh. Sau do chia lam hai mui, mot vao Dinh Doc Lap va mot vao can cu Bo tu lenh Hai quan (Ba Son va Bach Dang).
Khi nhan nhiem vu cung toi chi huy canh quan huong Tay-Tay Nam danh vao Sai Gon, anh Le Van Tuong rat phan khoi vi o “thoi diem lich su” lai duoc cap tren giao nhiem vu dung voi uoc nguyen cua minh la “Tran cuoi cung duoc truc tiep ve tham gia giai phong que huong” vi anh la nguoi goc Long An. Toi da co dip sat canh voi anh trong dot 2 cua cuoc Tong tien cong Mau Than. Anh la mot can bo rat trung thuc, de gan, chu dao va rat kien cuong dung cam. Nhan nhiem vu xong, toi bao anh ve truoc chuan bi ve to chuc, chieu 13 thang Tu anh di, ngay 14 anh da co mat o so chi huy Tay-Nam, toi o lai hop Bo chi huy chien dich, den ngay 17 thi xuong Long An chinh thuc “cam quan” o huong nay.

Anh Hai Tuong trao doi, chung toi de xuat va duoc tren chap thuan la dieu anh Le Quoc San, Tu lenh Khu 8 lam Pho chi huy, anh Hai Nghiem truoc do lam Pho tu lenh doan 232 nay lam Tham muu truong Bo tu lenh canh Tay-Tay Nam. Tren huong nay thi cho lo 4 la rat kho, nhiem vu nay giao cho Su doan 5 do anh ut Liem lam Su doan truong, anh Xuan Hoa lam Chinh uy; vi kho nen Su 5 xuong tu hai, ba thang truoc do. Tim moi cach de cat dut lo 4 truoc ngay N-3, tuc la lam xong truoc khi toan tuyen no sung tien cong ba ngay. Phai phoi hop voi luc luong vu trang tai cho cat cho duoc doan tu Tan An toi Ben Luc. Cat roi thi giai phong Tan An, Ben Luc va giu cho duoc hai dau. Luc do co mot co du kich ten la Sau Sua dan trung doan ra cat lo. Troi mua xoi du lam. Phu nu ma dam minh duoi nuoc, dia bu vao cu bat dia nem di. Sau do co duoc phong Anh hung luc luong vu trang nhan dan. Sau nay co lam Bi thu Huyen uy Thu Thua, roi Bi thu Huyen uy Duc Hue, roi Pho chu tich tinh Long An.

Toi giao nhiem vu cho Su doan 5 cho mot trung doan danh Thu Thua, hai trung doan danh thi xa Tan An. Su 5 lam cho tot nhiem vu cat lo 4, cat duoc roi thi phat trien vo thanh pho, chiem Phu Lam.

Su doan 8 cung bo doi dia phuong, dan quan du kich cua Khu 8 danh chiem My Tho va doan Cai Be, kien quyet khong cho quan doi Sai Gon tu Sai Gon chay ve co cum o vung 4 chien thuat (tuc Can Tho).

Con mot mui tien cong nua cung rat kho, do la Can Giuoc, Nha Be vi ngap nuoc, sinh lay. Boi vay chung toi da cu ba dong chi dam nhiem mui nay. Mot la Tu Than, Pho tu lenh Quan khu 8, rat gioi va thong minh; Chinh uy la Vo Van Thanh tuc Ba Thanh (Cuc pho Chinh tri Mien, que goc o Nha Be); ba la Tu Chieu, la Chi huy truong Tinh doi Long An que goc Long an. Luc luong tren mui nay phai nho nhung xuong nho cua dan de van dong, ca quang duong dai tien cong la he thong don bot giac day dac, di toi dau phai go don bot toi do; tat ca co den may chuc don. Nhung khi bo doi ta danh vai don phu dau thi cac don khac thay quan ta tien den lien bo chay.

5 gio chieu 26 thang 4 nam 1975, Chien dich Ho Chi Minh bat dau no sung tien cong.

Den sang ngay 30-4-1975, Su doan 3 da hoan thanh viec danh chiem khu vuc Hau Nghia va hai ben song Vam Co, bao dam ben vuot cho Su doan 9 - Luc luong thoc sau vao noi do Sai Gon. Sau khi vuot song, Su doan 9 do dong chi Ba Hong, tuc Vo Van Dan lam Su doan truong, to chuc tien quan theo hai mui: Mui thu nhat, Trung doan 1 sau khi danh tan 1 tieu doan du nguy o nga ba Ba Queo, danh chiem phan chi khu Vinh Loc, trung doan tien vao nga tu Bay Hien, dap tan su khang cu cua doi phuong o day va phat trien theo duong Le Van Duyet, danh chiem biet khu Thu do, bat tuong nguy Lam Van Phat. Mui thu hai, Trung doan 3 tien cong tieu diet so chi huy Lien doan 8 va Tieu doan biet dong quan 88 nguy tren tuyen vanh dai Dai Han; tiep do danh tan Tieu doan bao an 327, diet chi khu Ba Hom, danh chiem Truong dua Phu Tho va phai mot bo phan sang hop diem o Dinh Doc Lap. Mui tien cong cua Trung doan 24, luc 5 gio 30 phut, trung doan cung don vi dac cong tien cong diet don nga ba Dinh Hung Dong, sau do chiem cau Nhi Thien Duong va cau Chu Y. 10 gio 30 phut, danh chiem Bo tu lenh Canh sat quoc gia va dua mot bo phan sang hop diem Dinh Doc Lap.

Trung doan 88, tu 5 gio 30 den 8 gio, tien cong diet don va phan chi khu Ba Phuoc, sau do phat trien tien cong va lam chu don Ong Thin, nga ba An Phu va Nha Be.

Giai doan cuoi cua cuoc chien tranh

Trung doan 16, luc 6 gio 30, chiem ga An Loc. 10 gio 30, chiem cau Binh Dien, sau do phat trien vao noi thanh.

Su doan 5, tu 5 gio den 12 gio, tien cong diet va buc hang toan bo Su doan 22 va cac lien doan biet dong quan, cung luc luong tai cho cua quan nguy, danh chiem thi xa Tan An, chu khu Thu Thua.

Cac don vi dac cong, 8 gio chiem quan Tan Binh. 10 gio, chiem quan Binh Chanh. 12 gio chiem khu Rung Sac.

Mui tien cong do ba dong chi Tu Than, Ba Thanh va Tu Chieu phu trach duoc giao muc tieu chu yeu trong noi do la Tong nha Canh sat va Canh sat do thanh. Mui nay da thuc hien dut diem duoc som nen quan doi phuong khong kip chay, cang khong kip tau tan va huy tai lieu. Khoang hon 9 gio sang 30 thang Tu bo doi da chiem linh, lam chu va to chuc gac het tat ca cac vi tri. Anh em rat hang hai nen du khong duoc giao muc tieu nhung khi hoan thanh nhiem vu som o Tong nha Canh sat, da cho mot mui vao Dinh Doc Lap, con mot mui phat trien ra cang Hai quan.

Mui phat trien vao toi Dinh Doc Lap thi hop diem voi mui thoc sau cua Quan doan 2 o do. Thuc te o “thoi khac lich su” trua ngay 30 thang Tu 1975, tai Dinh Doc Lap co mat ba mui tien cong tu hai huong: Mot mui cua Quan doan 2 tu huong dong, mot mui cua Su doan 9 va mot mui cua dong chi Tu Than tu huong tay-tay nam. Thuc te lich su la nhu vay, nhung bao chi da noi nhieu ve bieu tuong “chiec xe tang huc do cong sat va cot co trong Dinh” nen anh em bo doi Su doan 9 van khiem ton, khong noi gi them nua. Au day cung la pham chat cao quy cua “Anh bo doi Cu Ho”.

Nhieu anh cu noi Su 22 quan doi Sai Gon phan kich quyet liet la khong co, thuc chat la phan kich khong dang ke roi hoang loan va chay ra. Su doan 25 cung vay. Co the noi luc nay quan ta dang o the thuong phong, con quan doi Sai Gon da lam vao tinh the “vo tran” nen tu tuong tan ra va dau hang la pho bien.

Cai gi dung, hay thi ta noi dung, hay; cai gi do thi ta noi la do, la thieu sot khuyet diem. Nhung cai ta da noi, da viet co ban la dung nhung chua dung tuyet doi nhu su that da dien ra, cang chua du. Thoi gian da troi qua 30 nam, do lui lich su cho phep chung ta phan tich ky cang hon, nhin nhan thau dao hon, danh gia dung dan hon. Do la trach nhiem cua nhung nha viet su.

Chang han, khi ta co Phuoc Long thi dau dau va luc nao cung chi thay noi den Chien thang Phuoc Long la khong dung va khong du dau. Ma phai thay cac tran danh chiem nui Ba Den va thuc hien nghi binh de keo Su doan 25 nguy len Tay Ninh, tao dieu kien cho vung ven do va vung ven lo 4-Long An phat trien luc luong, noi the moi day du.

Con o huong cua Quan doan 3 phai tien cong giai quyet cu diem Dong Du cung gap thuan loi vi Su doan 25 da bi cang keo len lo giu Tay Ninh va Hau Nghia do tac dong tu khi Bo chi huy Mien cho danh nghi binh o Tay Ninh va chiem nui Ba Den. Co the noi quan doi phuong con lai tai Dong Du khong nguyen ven nhu truoc, boi vay khi phao ta ban thi quan doi phuong bo chay, Trung doan Gia Dinh (cua dong chi Ba Kien chi huy) da don long bat duoc rat nhieu. Toi Cu Chi thi luc luong Su doan 9 da co mat tao dieu kien cho cac don vi bo binh cua Quan doan 3. Xuong toi san bay Tan Son Nhat thi dac cong cua quan doan da mo cua roi; cung luc may bay A37 cua Phi doi Quyet thang do Nguyen Thanh Trung dan dau nem bom, san bay te liet va quan doi phuong hoang loan dan den hon loan. Huong tien cong cua Quan doan 1 o Lai Thieu cung kha thuan loi, khong co tro ngai gi lon, tuy nhien la phai giai quyet dut diem cac o de khang cua quan doi phuong.

Co the noi cho ran nhat va cung la tuyen phong thu quan trong nhat la Xuan Loc-Long Khanh. Nhin bao quat chung ta thay: Tuyen vong cung phong thu vong ngoai Sai Gon cua doi phuong tu huong tay-bac theo chieu kim dong ho den dong nam Sai Gon, tuc la tu Tay Ninh den Vung Tau, doi phuong bo tri 3 su doan chu luc thien chien bac nhat, gom Su doan 25 o Trang Lon-Tay Ninh, Su doan 5 o Lai Khe-Ben Cat, Su doan 18 o Xuan Loc-Long Khanh. Va trong so 5 su doan bao ve vong ngoai Sai Gon (gom su 5, 7, 18, 22 va 25) thi Su doan 18 dung o Xuan Loc duoc dau tu trang bi xay dung tu chan to ke toc, duoc chi vien toi da ve hoa luc, duoc tang cuong cac don vi du bi chien luoc cuoi cung cua quan doi Sai Gon. Xuan Loc-Long Khanh la khu vuc phong ngu trong yeu cua doi phuong o quan khu 3, bao ve Sai Gon tu phia dong, la mot trong diem cua tuyen phong ngu Xuan Loc-Bien Hoa-Ba Ria-Vung Tau; dong thoi la diem tua hau thuan vung vang cua phong tuyen Phan Rang. Xuan Loc la “Canh cua thep”-nga tu quan trong phat trien bon huong theo bon truc lo so 1, 20, 2 va 3, trong do chu yeu la an ngu hai con duong quoc lo 1 va 20 ve Sai Gon. o day, ben canh Su doan 18 quan doi Sai Gon thien chien va duoc trang bi manh, con co so chi huy Quan doan 3, Tong kho Long Binh, san bay va cau lon Bien Hoa. Ngoai nhung luc luong phong thu dong quan co dinh tai day, khi chien dich no ra, chung con tung vao nhieu luc luong bo binh chu luc va co gioi nhu: Lu 1 du, Chien doan 5 Su 5, Lien doan 7 biet dong quan, Lu 3 thiet giap, cac trung doan thiet giap, cac lu doan thuy quan luc chien 315, 318, 320 v.v... Thuc te cho thay Xuan Loc la mat xich quan trong nhat cua tuyen phong thu vong ngoai Sai Gon. Am muu cua doi phuong la giu cho duoc “Canh cua thep” nay de hy vong giu duoc thu phu Sai Gon, hong tim mot giai phap chinh tri duy tri che do tay sai nguy quyen o mien Nam. Tong thong chinh quyen Sai Gon Nguyen Van Thieu tung khang dinh “mat Xuan Loc la mat Sai Gon”. Con cac tuong linh quan doi Sai Gon thi luon reu rao day la “Phong tuyen bat kha xam pham”, la “Cai may nghien cac binh doan Viet cong”.

Thuc te dien ra o nhung ngay thang Tu nam1975 cho thay, o cac huong tien cong khac, quan doi phuong cung co chong cu nhung khong can duoc quan ta. Cac don vi cua ta thuc hanh “danh trong hanh tien” voi the “thuong phong”, con quan doi phuong hau het la hoang mang trong the “vo tran va dau hang, tan ra”; chi rieng co vi tri Xuan Loc-Long Khanh la gay go, ac liet nhat. Nhung, thuc te cung da cho thay, sau nhung ngay chien dau quyet liet, dung manh, hy sinh to lon cua bo doi thuoc Quan doan 4 va Quan khu 7, Trung doan 95B va cac luc luong vu trang dia phuong Bien Hoa, Ba Ria, Long Khanh, duoi su chi huy va quyet tam rat cao cua hai anh Tran Van Tra va Hoang Cam thi vi tri “Canh cua thep Xuan Loc-Long Khanh” da duoc giai quyet mot cach co ban. Can bo, chien sy Quan doan 2 tu xa da nhanh chong thoc sau vao noi do la mot cong lon, nhung phai thay ro la khi Quan doan 4 va cac luc luong o Dong Nai da chiem va lam chu tu nga ba Dau Giay, danh chiem so chi huy Quan doan 3 quan doi Sai Gon o Bien Hoa va tong kho Long Binh, da danh chiem san bay Bien Hoa, roi mo duoc cau Bien Hoa la da hoan thanh co ban, da mo rong duong tien vao Sai Gon. Tu cau Bien Hoa tien vao noi do Sai Gon, luc luong dac cong cua quan doan va biet dong da danh chiem va giu cac cay cau quan trong, suc de khang cua quan doi phuong rat yeu ot. Cho nen mui thoc sau cua Quan doan 2 chi co mot trung doan thieu va mot dai doi xe tang da xoc thang duoc vao tan Dinh Doc Lap. Boi vay, noi toi Chien thang 30 thang Tu can thay ro ca 5 canh quan tu nam huong, tien cong dong loat vao sao huyet cuoi cung cua quan doi phuong voi mot quyet tam va no luc rat cao, trong do ket qua tac chien cua don vi nay da mo ra dieu kien thuan loi, tham chi rat thuan loi cho don vi kia.

Lai nua, neu noi toi Chien thang 30-4-1975 ma chi noi ve 5 canh quan 5 huong tien cong, tuc la chi noi ve cac “qua dam chu luc” thi khong du. Phai thay ro day that su la cuoc “Tong tien cong va noi day”, trong do “qua dam chu luc” voi nhung binh doan co dong la luc luong nong cot cua dau tranh quan su, voi nhung don diem huyet da danh trung, danh hay, danh hiem o nhung tran then chot va then chot quyet dinh, choc thung va lam vo tuyen phong thu chien luoc cua doi phuong, khien quan doi phuong nhanh chong lam vao the bi dong, lung tung roi vo tran ve quan su, hoang loan ve tinh than. Nhung de giai quyet dong loat, rong khap, kip thoi va that su lam cho ca bo may nguy quyen va doi ngu quan doi Sai Gon quan 1,1 trieu ten voi trang bi hien dai, duoc vien tro manh cua de quoc My, thi phai thay ro vai tro tien cong va noi day cua luc luong tai cho, cua luc luong chinh tri quan chung, trong do co ca luc luong cua nhung nguoi bi bat buoc dung trong hang ngu cua doi phuong, co ca co so cua cach mang nam trong hang ngu doi phuong. Luc luong tai cho tao dia ban va cac yeu to xa hoi thuan loi cho luc luong chu luc. Khong co luc luong tai cho thi chu luc se gap kho khan. Nguoc lai, qua dam chu luc da tao "thoi co vang" cho luc luong tai cho nhat loat tien cong co hieu qua. Phai thay ro vai tro lanh dao nhay ben, kip thoi, thong nhat cua cac Khu uy, Tinh uy va Dang uy cac cap co so trong nhung ngay Tong tien cong va noi day Xuan 1975. Quan va dan tat ca cac quan khu da o tu the san sang, chuan bi day du nen da chu dong tien cong va noi day, thuc hien giai phong hoan toan dia ban cua Quan khu, trong do phai ghi nhan hai nguoi giu trong trach hang dau la Bi thu Khu uy va Tu lenh Quan khu: Khu 5-Bi thu la Vo Chi Cong (Nam Cong), Tu lenh la Chu Huy Man (Hai Manh). Khu 6-Bi thu la Nam Hoa (Tran Le), Tu lenh la Nguyen Trong Xuyen. Khu 7- Bi thu la Nam Chu (Le Quang Chu), Tu lenh la Le Van Ngoc. Khu 8- Bi thu la Nam Be (Huynh Chau So), Tu lenh la Le Quoc San. Khu 9- Bi thu la Vu Dinh Lieu, Tu lenh la Le Ngoc Hung. Khu Sai Gon-Cho Lon Bi thu la Mai Chi Tho. Tu lenh la Tran Hai Phung. Quan khu Tri Thien anh Le Tu Dong la Bi thu Khu uy kiem Tu lenh Quan khu.

Duong loi "Khoi nghia vu trang" va "Chien tranh cach mang" dung dan, sang tao cua Dang ta da chuyen hoa nhuan nhuyen trong to chuc luc luong cach mang va trong hanh dong cach mang cua quan chung. Chinh su cong huong suc manh tu hai luc luong co ban - Qua dam chu luc va luc luong tai cho o thoi diem quyet dinh da tao nen the va luc moi cua cach mang, mot the luc ap dao, manh nhu vu bao, nhanh chong lam suy sup, tan ra quan doi phuong. Dieu nay da ly giai day du cho su kien lich su: Neu nhu cuoi 1973, con nhieu y kien ban bac, can nhac la chung ta chi co the co gang thuc hien giai phong mien Nam tu 4 den 5 nam. Den Hoi nghi Trung uong (dau 1974), khi ma ta da giai phong Phuoc Long, quan doi Sai Gon thua, My khong dam quay tro lai, thi Hoi nghi nhat tri ha quyet tam la hai nam 1975-1976. Nhung thuc te, khi thoi co den, chung ta da thuc hien gon gang trong hai thang.

Toan bo cuoc Tong tien cong va Noi day mua Xuan 1975 da toat len mot dieu la Duong loi chien tranh nhan dan cua Dang ta da tham sau vao quan chung, ke ca quan chung bi bat buoc vao trong hang ngu doi phuong, day la thoi co no boc lo ra, vo cung sinh dong, manh me va hieu qua hon bao gio het.

Giai doan cuoi cua cuoc chien tranh

Chi co su lanh dao tai tinh sang suot va day tinh nhan van cua Dang ta, Dang Cong san Viet Nam, voi tu cach la Doi Tien phong cua giai cap cong nhan Viet Nam, nguoi dai dien va phan dau suot doi cho loi ich cua giai cap cong nhan, nong dan, thanh phan tri thuc, cac tang lop nhan dan lao dong va ca dan toc Viet Nam, khi thoi co cach mang no da hien ra, thi ca ba luc luong: Luc luong vo trang, luc luong chinh tri va luc luong quan chung, ke ca quan chung bi bat buoc trong hang ngu doi phuong moi boc lo ra, phat huy suc manh, cong huong, tao nen cuoc Tong tien cong va noi day dung ca nghia den va nghia bong cua tu nay. Va suc manh do da that su lam duoc, lam dung, lam co hieu qua tinh than chi dao cua Trung uong Cuc la “Tinh giai phong tinh, huyen giai phong huyen, xa giai phong xa...” Tinh than "Than toc, tao bao" khong chi doi voi cac binh doan chu luc tu xa den, ma con doi voi ca cac luc luong tai cho - luc luong chinh tri, luc luong binh van, ke ca luc luong nam trong hang ngu cua doi phuong cung da nhanh nhat, tao bao nhat, phoi hop voi luc luong chu luc co dong tu xa toi. Gio chung ta phai hieu chu "Than toc" nhu the moi day du.

Chung ta cung dung quen, suc manh cua cach mang Viet Nam co duoc nhu vay con do su giup do, dong tinh ung ho va ung ho co hieu qua cua Lien Xo, Trung Quoc, cac nuoc Xa hoi chu nghia, cac dan toc yeu chuong hoa binh, de cao chinh nghia tren toan the gioi, trong do co ca nhan dan tien bo My; ma dung nhu dong chi Le Duan da noi “Suc manh Dan toc da ket hop chat che voi suc manh thoi dai, tao nen suc manh to lon chien thang quan thu”.

Nhung cung can phai noi cho ro la: Chung ta, voi suc manh nhu the nhung cung chi de ra muc tieu la “danh de My cut, My rut” thoi; con cu noi “danh tieu diet” la khong dung, khong dung y cua Chu tich Ho Chi Minh, cua Dang, va cung khong the thuc hien duoc. Con “nguy nhao” la su ket hop giua tac dong tu ben trong voi ben ngoai danh vao, danh trung huyet hiem, cong voi quan chung noi day nhu thac vo bo nen nguy tu do. Phai noi cho ro dieu nay, boi vi o the ky XX, My no manh qua, khong ai dam danh va giam thang no. Lien Xo cung e ngai. Con o Trieu Tien, quan doi cua Kim Nhat Thanh cung dung cam vo song nhu the, Lien Xo cung giup nhu the, Trung Quoc cung dua mot trieu quan sang nhu the, ma ket qua cung khong my man. Boi vay neu ta khong noi cho rach roi, ro rang ra, thi thien ha, va nhat la cac the he sau nay, ho bao cuoc khang chien cua ta co yeu to than thanh that kho tin, va nhu vay cong san la ma quy bien hoa chu khong phai la nguoi that. Khong noi ro ra thi cac lop tre sau nay vua thieu niem tin vao chinh minh, vao dan toc minh, vua co tu tuong so My, de cao My.

Trong dip ra mien Bac nam 1969, toi duoc doc mot so tai lieu mat, vua doc vua doi chieu voi tinh hinh o chien truong thi thay dung! Cang doc cang thay ro y do chien luoc ca ve chinh tri, quan su va kinh te-xa hoi cua doi phuong. Thuc chat no da tap trung toan nhung nguoi gioi de soan thao nhung van ban nay. Vay ma rat tiec, chung ta da khong quan triet ky cac van ban cua Trung uong noi ve am muu chien luoc “Viet Nam hoa chien tranh” cua My nen chi quan niem don gian “Viet Nam hoa la My cut, nguy chu tri”. Chinh vi nghien cuu khong sau nen khi no thuc hien ke hoach “Tran ngap lanh tho”, danh loang ra, lan dat gianh dan, thi minh bi hut hang, con ho thi cu lan toi. Ro rang, de quoc My no do cua vao mien Nam Viet Nam khong chi de kiem loi rieng o mien Nam ma no kiem loi o ca chau A va tren toan cau. Y do cua no la tao ra mot nguy quyen manh, manh ca ve quan su, chinh tri va kinh te, duoi nhan hieu “Quoc gia dan toc”. Day la y do that su cua no, va no se vien tro day du cho quan doi Sai Gon cung voi nhung chinh sach ve ruong dat, ve xa hoi... duoc nghien cuu rat sat sao de thuc hien y do nay.

Luc do, toi co dip gap anh Le Duan va duoc anh cho biet: My tang co van va tang vien tro de thuc hien quyet liet y do “Quoc gia dan toc”; nhung bon nguy quyen van tham nhung va mau thuan nhau nen chua thuc hien duoc. Ca bo may quan su kha do so-tu quan chu luc toi quan dia phuong, bao an dan ve, den phong ve dan su... dong, do so nhung khong manh. Anh Le Duan noi: “Quyet khong de cho quan doi Sai Gon no lai hon, khong de cho no tran tinh lai, phai chop thoi co cang nhanh cang tot. Neu mot khi no da het hoang mang, on dinh tinh than roi thi minh se kho vo cung. Neu ke hoach co ban ve “Viet Nam hoa” cua no ma lam duoc 70% thi ta se kho khan. Luc do neu con chien tranh thi se tro thanh “noi chien”; ma da nhu the thi no se dien ra nhu the nao, khong ai luong truoc duoc”. De tam nghien cuu tinh hinh mot chut thi thay rat ro la tu giua nam 1973 den dau 1974, no da bat dau thi diem thuc hien ke hoach o mot so vung ven do. Boi vay Bo Chinh tri Trung uong Dang ta da chi ro: Nham luc My rut nhung chua rut xong va khong the quay lai, nguy o lai thi chua on dinh, day la thoi co tot nhat de ta tong tien cong va noi day danh tran quyet chien chien luoc cuoi cung. Thoi co la vo cung quan trong. Thoi co la suc manh.

Sau Hiep dinh Gio-ne-vo 1954, trong nuoc cung co hai khuynh huong: Mot khuynh huong kien quyet chien dau giai phong mien Nam, thong nhat To quoc. Mot khuynh huong thi thay rang My manh qua, khong the danh duoc, neu danh no thi nguy cho ca mien Bac; thoi thi truoc mat hay bao ve va xay dung mien Bac vung manh de cho thoi co!

Nhung, sau khi co Hiep dinh Paris (1973), My quyet dinh phai rut nhung chua rut xong; chua rut xong nhung cung khong the quay lai duoc. Nguy thuc hien rao riet “Viet Nam hoa” nhung thuc chat moi hinh thanh cai khung, chua trien khai duoc nhieu. Khi ta danh “don tham do chien luoc”, no khong dam phan ung lai. Thi day la thoi co ta tong tien cong va noi day giai quyet dut diem cuoc chien tranh. Va, co the noi den cuoi 1974, truoc cuoc tong tien cong 1975 thi o trong nuoc va ca quoc te deu thong nhat “Danh cho My cut, nguy nhao”- no da that su tao ra nhay vot. Luc nay that su la “Doan ket trong Dang, doan ket trong nuoc, doan ket quoc te”, khong ai con co y kien gi khac. Day la dieu rat quy, la thoi diem vang ngoc, no that su da tao ra suc manh - Suc manh trong nuoc va suc manh quoc te lon vo cung! Day la suc manh tuyet doi cua ca nuoc hoi tu lai. Neu de cham mot chut thi chua chac da con suc manh nhu the. Cham mot thang la cham mot nam. Ma cham mot nam thi chua biet se the nao! Khi Bac Ho con song, Bac du rat mong muon nhung chua lam duoc vi thoi co chua den. Bay lau toi cu suy nghi la co le truoc luc di xa, Bac Ho muon vao tham dong bao va chien sy mien Nam, khong chi de gap go, dong vien, ma con de quan sat, nghien cuu, tu do dinh ra thoi co cho cach mang. Suot bao ngay dem Nguoi dau dau viec giai phong mien Nam. Suot bao thang nam toan dang, toan dan, toan quan ta da don het "Tinh than va luc luong, tinh mang va cua cai" cho nhiem vu trong dai nay, cho tran quyet chien chien luoc cuoi cung toan thang.

Thang loi tron ven cua chung ta co nhieu nguyen nhan, nhung nguyen nhan to lon nhat, co ban nhat, goc re nhat la tu tuong "Nhan ai". Tu tuong "Nhan nghia" cua thoi dai Ho Chi Minh la bat nguon truyen thong chi nhan chi nghia cua dan toc, nhu Nguyen Trai tung viet trong "Dai Cao Binh Ngo" - "Lay chinh nghia de thang hung tan, lay chi nhan de thay cuong bao". Tu tuong nhan nghia la mot yeu to co ban trong nen Van hoa cua dan toc, no chuyen hoa thanh loi, trong y nghi thanh tu tuong chien luoc; tu tuong nay da ket tinh trong thoi dai cua chung ta la o Chu tich Ho Chi Minh. Bac da day chung ta: "Danh cho My rut, nguy sup do" chu Bac khong bao gio noi "Danh tieu diet". The hien tu tuong nay, sau Bac Ho la dong chi Le Duan, va roi tu tuong do no da chuyen hoa vao da so chien sy va dong bao ca nuoc the hien o cho trong chien tranh, khi bat duoc tu binh doi phuong, ta da tha het, ke ca linh va sy quan My va cac nuoc chu hau, ke ca ac on, ke ca o cuoc chong Phap truoc kia va chong My vua qua. Chinh dieu nay no da tham vao tam can nguoi dan nuoc do, va nguoi dan ho thay rang chinh phu nuoc ho dem quan sang danh Viet Nam la vo dao li. Tu cho ho khong hieu ve dat nuoc va con nguoi Viet Nam, den cho ho hieu va thay thuong nguoi Viet Nam, thong cam va ung ho cuoc dau tranh chinh nghia cua Viet Nam. Day la yeu to het suc quan trong de chung ta gianh thang loi. Doi voi quan doi Sai Gon, khi doi mat tren chien tran thi buoc chung ta phai chien dau de tu ve va de bao ve thanh qua cua cach mang; nhung chung ta luon tam niem ho cung la nguoi Viet Nam, ma ta van muon cung la nguoi Viet thi phai thuong nhau, cung nhau xay dung dat nuoc. Boi vay chung ta khong co han thu, tra thu gi ca. Hon nua dong bao ta da di theo Bac Ho, theo cach mang lau nay roi, nen khi ho bi bat buoc dung trong hang ngu cua phia ben kia nhung trong long ho van la tinh than dan toc; boi vay khi co thoi co la ho bo chay hang loat. Chi tinh rieng nam 1969, tuc la ngay sau cuoc Tong tien cong Tet Mau Than cua ta, quan so dao ngu cua quan doi Sai Gon la 107.000 nguoi. Tai khu vuc ba huyen dia ban tac chien cua Trung doan 1 Quan khu 9 trong dot chien dau danh bai ke hoach "Tran ngap lanh tho" cua chinh quyen Nguyen Van Thieu nam 1973, co ngay quan doi Sai Gon ra ngu toi mot tieu doan. Ho hieu duoc the chinh nghia cua ta, thay duoc su doi xu nhan nghia cua chung ta, chinh day la mot nguyen nhan quan trong de "nguy nhao". Cung co mot so do Phap truoc kia va My sau nay no nhoi so nen tro thanh ac on phan dong. Nhung truoc thuc trang linh quan doi Sai Gon bi bat buoc bo ngu hang loat, thi so nay nhanh chong tro thanh bi co lap; hoac la tu sat, hoac la bo chay; so khong chay duoc ta chi yeu cau ho hoc tap cai tao chu khong he giet ai nen dan hieu duoc chinh nghia cua ta, day la nguyen nhan de "nguy nhao", 1,1 trieu quan ma tan ra tai cho.

Su ngoan co va da tam cua My con the hien o cho: Thang 5-1975, khi thua tran hoan toan o Viet Nam roi, thi ngay sau do, thang 10-1975 lai cau ket voi mot the luc khac de dung bon tay sai Pon Pot o Cam-phu-chia danh pha va bao vay Viet Nam, giet hai rat da man dong bao ta o cac dia phuong doc tuyen bien gioi Tay Nam. Va, mot lan nua, chung ta lai buoc phai chong lai va danh thang su danh pha tan bao ay.

Trong suot cuoc truong chinh giup Ban o Campuchia, Quan tinh nguyen va Doan chuyen gia Viet Nam cung luon tham nhuan tu tuong nhan ai Ho Chi Minh, da khong lay viec bat nguoi, giet nguoi lam muc dich, mac du quan Pon Pot no da bat va giet hang trieu nguoi, da va dang day ca mot dan toc vao hoa diet chung. Chung ta khong han thu va tra thu, ma chi lam binh van de linh Pon Pot bo ngu ra ngu la chu yeu. Suot muoi nam giup Ban, ta chi co mot lan sai pham o Xiem Riep, do thong tin sai lech va do au tri, ta da bat nham, nhung khi phat hien ta da tha ngay, da cu dai dien lanh dao cap cao sang xin loi Ban lanh dao cua Ban va den tham hoi, tang qua tung gia dinh; nghia cu nay duoc Ban danh gia rat cao. Chinh tu tuong "Nhan ai" da xuyen suot trong y nghi va hanh dong nen chung ta da hoan thanh su menh ve vang la "Cuu nguy mot dan toc" thoat khoi hoa diet chung tan bao nhu thoi trung co va "Hoi sinh mot dat nuoc" tu do nat, xo xac tieu dieu. Nghia cu cao ca nay khong nhung duoc Quoc vuong Campuchia Xi-ha-nuc, duoc Vua Campuchia va nhan dan Campuchia quy trong, danh gia rat cao, noi rang "Bo doi tinh nguyen Viet Nam la Bo doi Nha Phat", ma nhan loai tien bo tren toan the gioi cung ghi nhan va danh gia cao. Su kien nay mang mot y nghia quoc te, mot y nghia dan toc vo cung lon, khong co gia tri nao tinh duoc.

Chinh vi khong he co cuoc tra thu “tam mau” nao, doi quan doi Sai Gon va bo may chinh quyen Sai Gon tan ra tai cho nen cac do thi cua mien Nam hau nhu nguyen ven, khong bi tan pha. Ket thuc chien tranh co nguoi thang ke thua nhung khong he co su tra thu va phuc thu gay gat. Day la yeu to tien quyet, la co so nen tang cho su on dinh chinh tri de dat nuoc dung vung va phat trien di len. Boi vay toi cho rang de gianh duoc thang loi thi co nhieu yeu to, trong do "Nhan ai" la cai goc de thang loi duoc ben lau. Va trong hai cuoc chien tranh ve quoc vy dai vua qua thi thang loi la thang loi cua toan dan toc, da la nguoi Viet Nam thi khong he co ke bai, ma ai cung la nguoi chien thang. So nguy quan, nguy quyen ke ca o trong nuoc va di di tan, phan lon bay gio da va dang huong ve To quoc tu chinh sach nhan ai nay. Day la dieu minh chung hung hon va sinh dong cho cum tu "Doan ket dan toc", “Chien thang tron ven” cua cach mang Viet Nam. Mot trong nhung su kien lich su vi dai nhat trong the ky XX cua nhan loai tien bo toan the gioi!

Toi duoc biet, trong hai ngay 10 va 11 thang 3 nam 2006 vua qua, tai thanh pho Boston, Hoa Ky, da dien ra cuoc Hoi thao khoa hoc mang ten "Viet Nam va cac doi Tong thong" do Thu vien Tong thong Kennedy phoi hop cung Cuc Luu tru quoc gia My to chuc. Tham du Hoi thao la cac nha su hoc hang dau cung mot so nhan vat noi bat nhat tung anh huong den nhung quyet dinh ve cuoc chien tranh Viet Nam. Cuoc hoi thao nham nhin lai chuyen vi sao nuoc My da dinh liu vao Dong Duong cach day nua the ky; phan tich vai tro cua cac vi Tong thong My trong cuoc chien, nguyen nhan va ly do dua toi that bai cua My o Dong Nam A, dong thoi nghien cuu nhung bai hoc da ghi nhan duoc tu su dinh liu day tai hoa cua My va lieu My co ung dung duoc bai hoc nao vao cuoc chien I-rac hien tai hay khong. Toi cung duoc biet, trong cuoc hoi thao thu vi nay, da co kha nhieu y kien nhin nhan cuoc chien tranh mot cach kha khach quan va sau sac. Chang han nhu ngai Jack Valenti (nguoi da tung phuc vu trong chinh phu cua Tong thong Johnson) da cho rang: "Khong vi Tong thong nao co the gianh thang loi mot cuoc chien tranh khi su ung ho cua cong chung bat dau suy giam va tan bien". Va: "Dieu co ban ma toi hoc duoc la ta khong the nao tham chien ma khong co su ung ho cua cong chung. Dieu thu nhi la du co mot dao quan hung manh den dau chang nua di chinh phuc mot nuoc ngoai, ta khong the nao thang duoc mot cuoc khang chien bat nguon tu dan chung ban dia voi nhung truyen thong, ton giao va van hoa cua ho…" Nhung nhan dinh ke tren da khien nhung nguoi tham du thao luan ve viec lieu nhung bai hoc rut ra tu cuoc Chien tranh Viet Nam co duoc de y den o Trung Dong hien tai, la noi Hoa Ky dang lanh dao cuoc Chien tranh I-rac hay khong?

Nhu vay du thay rang, chien tranh Viet Nam lui vao lich su da 31 nam, nhung y nghia cua no van con nguyen gia tri. Viet Nam la dan toc tien phong trong phong trao giai phong dan toc cua nhan dan yeu chuong hoa binh va tien bo tren toan the gioi. Viet Nam la luong tam cua thoi dai, la niem hy vong cua qua khu, hien tai, cua cac the he tuong lai khong chi cua Viet Nam ma cua toan the gioi. Dang ta, Nhan dan ta cang tu hao ve minh bao nhieu, cang kien quyet nhin ro minh bay nhieu de tranh va chong nhung sai lam, de khong ngung phan dau vuon len tro thanh mot dat nuoc cuong thinh va van minh, sanh ngang hang voi cac nuoc tien tien tren khu vuc va the gioi, mai mai xung dang voi niem tin yeu, niem hy vong cua cac the he tre Viet Nam va be ban khap nam chau.

Ha Noi ngay 27-4-2006

  • Le Duc Anh

-----------------
(1) Tu thang 2 den thang 12-1973, tren chien truong Tay Nam Bo, ta da go 633 diem, diet 284 diem (Trong do dia phuong quan cua tinh va huyen diet 175 diem, du kich va dich van diet 10 diem, khoi nghia 25 diem, noi ung go 39 diem, buc hang 4 diem va buc rut 349 diem... Ta giai phong them 39 van dan. Trong Khu 9 co 9 xa hoan toan giai phong, 8 xa giai phong co ban voi 761 ngan dan. Neu ke them nhung vung ma dan lam chu voi nhieu muc do thi toan Khu da co 1 trieu 400 ngan dan duoc giai phong, so voi ngay dau toi va anh Kiet xuong Khu 9, ta chi co chua den 2000 dan)

(2) Thong bao ngay 1/5/1974 cua Bo chi huy Mien do dong chi Tu Nguyen (Tran Van Tra) ky. Noi dung: Bo chinh tri TW Dang da quyet dinh va Chu tich nuoc Ton Duc Thang da ki Sac lenh so 21/LCT ngay 16/4/1974 thang cap quan ham tu Su doan bac truong len Trung tuong cho dong chi Le Duc Anh.

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Gã "lâm tặc" không tay trả nợ rừng thành "kình ngư số 1"

Bị cụt mất hai cánh tay do ảnh hưởng của quả đạn còn sót lại trong chiến tranh nhưng ông Hoàng Lãng, 54 tuổi, trú thôn Mai Đàn, xã Hải Lâm (Hải Lăng, Quảng Trị) quyết vượt qua tật nguyền trở thành tỷ phú nông dân với tài sản là 20 ha rừng tràm.

Tìm hiểu: Viet Nam, Dong Xoai, Phuoc Long, Le Duan, Long An, Xuan Loc, dong bang song Cuu Long, Chien dich Ho Chi Minh, Luc luong vu trang, Chinh quyen Sai Gon, Giai phong mien Nam, bo chi huy, cuoc chien tranh, tong tien cong, Hiep dinh Paris, doi phuong, thay

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Giai đoạn cuối của cuộc chiến tranh

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Giai đoạn cuối của cuộc chiến tranh bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Giai doan cuoi cua cuoc chien tranh

Nhan xet, hay lien he ve tin Giai doan cuoi cua cuoc chien tranh co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Giai doan cuoi cua cuoc chien tranh de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0