GS Tran Duc Thao Mot tai nang triet hoc noi tieng the gioi

Tags: Tran Duc Thao, GS Tran Duc Thao, Ho Chi Minh, Dong Duong, chu nghia duy vat bien chung, noi tieng the gioi, dai hoc su pham, Triet hoc Viet Nam, nha triet hoc, nha xuat ban, hien tuong hoc, truong dai hoc, nghien cuu, tai nang, nam


Viec xuat hien mot tai nang triet hoc hien dai o mot dat nuoc con ngheo nan, lac hau, khoa hoc chua phat trien nhu nuoc ta la mot hien tuong hiem la.

Mot hien tuong hiem la

Giao su Tran Duc Thao sinh ngay 26/9/1917 tai xa Song Thap, huyen Tu Son, tinh Bac Ninh. Phu than ong la mot vien chuc nho. Thoi tre, Tran Duc Thao theo hoc Truong Albert Sarraut, do "tu tai Tay" ve triet loai loai xuat sac, vao hoc Truong dai hoc Luat tai Ha Noi mot thoi gian, roi sang Phap on luyen de thi vao Ecole normale superieure d"Ulm (Dai hoc Su pham pho Ulm). Day la mot trong may grandes ecoles (truong lon) cua nuoc Phap, noi tung dao tao nen nhieu nha tu tuong, nha khoa hoc lung danh.

Truong tuyen sinh rat kho, hoc bong rat cao. Nhieu chinh khach loi lac, nhieu nha bac hoc doat Giai thuong Nobel van lay lam hanh dien neu thoi tre minh tung la normalien - "hoc tro su pham". Mot vai tri thuc nuoc ta dau the ky 20 ua dung tu Han-Viet thuong goi truong nay la "toi cao hoc phu" cua nuoc "Phap Lan Tay" (phien am day du tu France)! Truoc kia, chi mot so rat it nguoi Viet Nam ta nhu Hoang Xuan Han, Pham Duy Khiem, Le Van Thiem, Tran Duc Thao, Tran Thanh Van(1)... trung tuyen vao bac dai hoc, cao hoc hay bac nghien cuu sinh cua truong nay. Gan day, mot so nha toan hoc tre Viet Nam xuat sac nhu Ngo Bao Chau(2), Phan Duong Hieu(3)... cung da bao ve thanh cong luan an tien si tai day.

May thang cuoi nam 2007 vua qua, nhan ky niem lan thu 90 ngay sinh cua nha triet hoc Tran Duc Thao, trong gioi tri thuc nuoc ta, da dien ra mot so hoat dong nham tuong nho va ton vinh tai nang cung nhu nhan cach cua ong, dong thoi, khang dinh mot lan nua nhung dong gop quy bau ma ong da mang lai cho triet hoc the gioi. Triet hoc - nhat la triet hoc hien dai - la mot linh vuc khoa hoc het suc truu tuong, doi hoi phai co nang luc tu duy khai quat rat cao.

Nam 1939, Tran Duc Thao do rat cao vao Dai hoc Su pham pho Ulm. Nam 1942, ong tot nghiep cao hoc (diplome d"etudes approfondies - DEA) voi ban luan van Phuong phap hien tuong hoc cua Husserl. Nam sau, ong do thac si triet hoc hang nhat, o tuoi 26. Can luu y dieu nay: Ky thi de nhan hoc vi agrege, ma hoi dau the ky 20 cac cu nha ta van dich la thac si, la mot ky thi tuyen rat kho, so nguoi do rat it, khong giong voi viec thi cao hoc (master) ma gio day ta cung dich la thac si. Tuy van la tam bang ma tieng Viet goi la thac si, nhung tinh chat khac nhau nhieu lam!

Luc bay gio, mot so to bao o Phap va o Dong Duong da coi viec mot nguoi Viet Nam do dau ky thi thac si tai Dai hoc Su pham pho Ulm la mot hien tuong hiem la, bieu hien cua mot tai nang xuat chung. Ngay sau do, vi thac si tre dang ky viet luan an tien si triet hoc ve de tai hien tuong hoc cua Husserl.

Luc bay gio, Phap va nhieu nuoc chau Au dang nam duoi ach thong tri phat-xit Hitler. Gioi triet hoc phuong Tay hy vong co the khoi phuc tinh than cua van minh nhan loai qua viec nghien cuu Hegel va Husserl.

Edmund Husserl la mot nha triet hoc Duc noi tieng, bi bon Hitler cam giang day tai cac truong dai hoc o Tay Au. Nguoi huong dan Tran Duc Thao viet luan an tien si la Giao su Jean Cavailles roi bo Paris ra "bung bien" tham gia khang chien chong phat-xit. Dieu do da anh huong sau sac den viec "nhan duong" cua nha triet hoc Viet Nam tre tuoi.

Nguyen vong tro ve tham gia cach mang


Giao su Tran Duc Thao thoi tre

Nam 1944, Paris giai phong. Thac si Tran Duc Thao duoc cu lam bao cao vien chinh tri tai Dai hoi kieu dan Dong Duong hop trong toa thi chinh Avignon, noi ma ong thi truong la mot dang vien cong san. Truoc Dai hoi, Tran Duc Thao trinh bay ban du thao cuong linh doi thiet lap nen dan chu o Dong Duong.

Cach mang Thang Tam thanh cong o Viet Nam cang khich le ong hang say hoat dong xa hoi. Ong viet tai lieu tuyen truyen, to chuc cac cuoc hop bao de ung ho Viet Minh va Chinh phu Ho Chi Minh. Trong mot buoi hop bao, mot nha bao Phap hoi: "Nguoi Viet Nam se don tiep ra sao khi quan doi vien chinh Phap do bo?". Thac si Tran Duc Thao tra loi ngan gon ma danh thep: "No sung!"

Thang 10/1945, ong va 50 kieu bao ta bi nha cam quyen Phap bat giam ve cai "toi" goi la "vi pham an ninh nha nuoc". Bao L"Humanite (Nhan dao) va bao Les Temps modernes (Thoi hien dai) dang bai phan doi hanh dong dan ap do.

Ba thang bi doa day trong xa - lim kin mit khien cho ong tham thia nhieu dieu. Ra tu, ong lien tiep viet bai cho nhieu to bao Phap, bac bo nhung luan dieu vu khong Mat tran Viet Minh va Dang Cong san Dong Duong.

Nam 1946, trong thoi gian Chu tich Ho Chi Minh sang tham nuoc Phap, ong bay to voi Chu tich nguyen vong se tro ve nuoc tham gia cach mang ngay sau khi bao ve xong luan an tien si.

Thang 8/1951, cuon Hien tuong hoc va chu nghia duy vat bien chung day 368 trang, luan an tien si cua Tran Duc Thao, duoc Nha xuat ban Minh Tam in o Paris.

Tac pham triet hoc kinh dien

May thang sau, thuc hien loi hua cua minh truoc Chu tich Ho Chi Minh, ong roi nuoc Phap tro ve To quoc qua duong London - Prague - Moskva - Bac Kinh - Tan Trao. Ong tro thanh mot vi giao su dai hoc giua rung gia chien khu va, nam 1953, lam viec tai Van phong Tong Bi thu, dich tac pham Khang chien nhat dinh thang loi cua dong chi Truong Chinh ra tieng Phap.

Ong con duoc cu lam Uy vien Ban Van - Su - Dia (tien than cua Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nam), Pho Giam doc Truong dai hoc Su pham van khoa, roi chu nhiem Khoa Su Truong dai hoc Tong hop (tien than cua Dai hoc Quoc gia Ha Noi).

Trong nhung nam 1958-1965, mac du phai chiu dung nhieu noi dau buon, ong van tap trung nghien cuu cac tac pham kinh dien cua Marx, Engels va Lenin, roi tro thanh chuyen vien cao cap cua Nha xuat ban Su that - Chinh tri quoc gia.

Co the noi, cong trinh triet hoc dau tien cua Tran Duc Thao gay tieng vang lon trong gioi hoc thuat phuong Tay la cuon Hien tuong hoc va chu nghia duy vat bien chung. Theo Bernard va Dorothee Rousset viet trong cuon Dictionnaire des phylosophes (Tu dien cac nha triet hoc) do Nha xuat ban Dai hoc o Paris in nam 1984, thi cuon sach ay cua nha triet hoc Viet Nam la "mot tac pham gay sung sot" ma tinh tao bao trong cach nhin va su sang to trong cach dien dat da nhanh chong duoc coi la "kinh dien"... Cuon sach "dong vai tro quan trong trong viec dao luyen nhieu nha triet hoc tre"...

Tu dien cac nha triet hoc la mot cong trinh han lam do so, day 2.725 trang, gioi thieu than the va su nghiep cua cac nha triet hoc tren the gioi tu thoi co dai cho den thoi nay. Co nhung ten tuoi chi duoc danh cho 2-3 dong ngan ngui. Nhung Tran Duc Thao duoc trang trong gioi thieu toi 3 trang kho lon.

De lai dau an trong ca mot the he tri thuc Phap

Nam 1973, Nha xuat ban Xa hoi o Paris in cuon sach chuyen khao Nghien cuu nguon goc cua ngon ngu va y thuc cua Tran Duc Thao, day 344 trang. Loi gioi thieu cua nha xuat ban cho biet: Nha triet hoc Viet Nam da de lai dau an "trong ca mot the he tri thuc Phap qua nhung bai giang cua ong tai Dai hoc Su pham pho Ulm cung nhu qua cuon sach in nam 1951" (tuc cuon Hien tuong hoc va chu nghia duy vat bien chung).

Nhieu tieu luan triet hoc cua ong duoc in deu dan tren tap chi La Pensee (Tu duy) o Paris.

Nam 1978, Nha xuat ban Goldolat o Budapest (Hungary), dich tu ban tieng Phap va in cuon Nghien cuu nguon goc ngon ngu va y thuc cua Tran Duc Thao, roi de nghi ong viet mot cuon sach khac cung ve triet hoc. Mot nha xuat ban o My, ngay sau do, dich (cung tu ban tieng Phap) va in cuon Hien tuong hoc va chu nghia duy vat bien chung cua Tran Duc Thao. Mot so tac pham cua ong duoc in lai tai Anh, Duc, hoac duoc dich sang tieng Nhat, tieng Tay Ban Nha...

Gioi triet hoc Duc moi Giao su Tran Duc Thao sang Berlin de trao doi y kien ve van de con nguoi.

Cuoi nam 1988, cuon Van de con nguoi va chu nghia "ly luan khong co con nguoi" (Le Probleme de l"homme et l"antihumanisme theorique) viet bang tieng Viet va duoc chinh tac gia dich sang tieng Phap, de cap nhieu van de triet hoc hien dai theo quan diem mac-xit, duoc in tai TP Ho Chi Minh.

Khoa lap noi buon bang nghien cuu khoa hoc

Den voi triet hoc duy vat bien chung tu nhung nam tre trung soi noi nhat, va roi, trong nhung nam dau buon cay dang ve sau, ong van khong vi the ma quay ra "dot chay" nhung gi minh tung "ton tho" thoi tre. Nhan cach ay, su nghiep ay rat dang de cho ta suy ngam.

Con ve doi tu, thi co the noi van tat, ong la nguoi kin dao, tram tu, dang tri, song gian di, thanh bach. Du co luc do su hieu lam ma bi doi xu bat cong, ong van khong he to ra han hoc, oan thu, luon lay long dam me nghien cuu de khoa lap noi buon rieng...

Trong mot dot di cong tac ngan han tai Phap, luu tru o nha khach Dai su quan Viet Nam, khong may lam benh, Giao su Tran Duc Thao da dot ngot qua doi hoi 8 gio 10 phut ngay 24/4/1993, tai Benh vien Broussais, Paris, tho 76 tuoi.

Thang 2/2000, ong duoc Nha nuoc ta truy tang Giai thuong Ho Chi Minh ve cong trinh Nghien cuu nguon goc ngon ngu va y thuc. Du gap nhieu trac tro nhung, cuoi cung, gia tri khoa hoc dich thuc cua cong trinh nghien cuu ma ong la tac gia cung duoc xa hoi ta thua nhan.

Ham Chau

Ghi chu:

(1) Hien la Chu tich to chuc khoa hoc Rencontres du Vietnam (Gap go Viet Nam), nguoi da cung GS Nguyen Van Hieu to chuc sau ky hoi nghi quoc te lon ve vat ly hat va vat ly thien van tai Viet Nam, va cung GS Odon Vallet (Dai hoc Sorbonne), trong suot sau nam qua, trao 10.560 suat hoc bong cho cac hoc sinh, sinh vien va nghien cuu sinh xuat sac o nuoc ta.

(2) Con trai GS Ngo Huy Can, duoc moi lam giao su Dai hoc Paris-Nam khi moi 32 tuoi, doat Giai thuong quoc te Clay ve toan hoc nam 2004, hien la giao su thinh giang tai Dai hoc Ptinceton (My).

(3) Con trai GS Phan Dinh Dieu, bao ve luan an tien si nam 27 tuoi.

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Thực hư lang vườn chữa bệnh như “phù thủy” ở Sơn La

Nhiều năm qua, ông Bàn Văn Tụ, người dân tộc Dao ở Phù Yên, Sơn La đã chữa bệnh cho hàng trăm lượt người. Chỉ bằng những dụng cụ thô sơ và phương pháp nhuốm màu mê tín dị đoan.

Tìm hiểu: Tran Duc Thao, GS Tran Duc Thao, Ho Chi Minh, Dong Duong, chu nghia duy vat bien chung, noi tieng the gioi, dai hoc su pham, Triet hoc Viet Nam, nha triet hoc, nha xuat ban, hien tuong hoc, truong dai hoc, nghien cuu, tai nang, nam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: GS Trần Đức Thảo - Một tài năng triết học nổi tiếng thế giới

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet GS Trần Đức Thảo - Một tài năng triết học nổi tiếng thế giới bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin GS Tran Duc Thao Mot tai nang triet hoc noi tieng the gioi

Nhan xet, hay lien he ve tin GS Tran Duc Thao Mot tai nang triet hoc noi tieng the gioi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet GS Tran Duc Thao Mot tai nang triet hoc noi tieng the gioi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Bai bao hay trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Bai bao hay
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0