Diep vien hoan hao Ky 8 Thang tu au lo
 |
|
Pham Xuan An dung truoc toa thi chinh Sai Gon truoc khi quan giai phong tien vao Sai Gon, thang 4-1975 |
>> Ky 1: Nha tinh bao va nguoi ban
>> Ky 2: Mao hiem
>> Ky 3: Hai nam o My
>> Ky 4: Vao sau sao huyet
>> Ky 5: Con lai mot minh
>> Ky 6: Nhung tam huan chuong
>> Ky 7: Nhung loi buoc toi
"Toi muon o lai day"
Thang tu la thang day lo au doi voi Pham Xuan An, vi ong rat lo cho su an toan cua gia dinh va ban be minh. Ong noi: "Toi chua bao gio nghi rang minh se di tan sang My, nhung toi cu ban khoan khong biet co nen dua vo con sang do khong. Toi khong nhan duoc mot huong dan, chi thi nao tu Ha Noi, trong khi toi luon bi suc ep tu phia tap chi Time thuc giuc phai quyet dinh som". Pham Xuan An khong bao gio bo mac me minh o Sai Gon, tuy nhien ong van lo rang co the ong se nhan duoc chi thi cua Dang phai di di tan cung voi nguoi My. Dieu do co nghia ong se phai tiep tuc su mang cua minh tai My, ma ve mat ca nhan, ong khong he muon. Mot ngay sau khi Nguyen Van Thieu di tan, vo va bon con cua ong Pham Xuan An dap chuyen bay cua Hang truyen hinh My CBS News roi Sai Gon cung voi 39 nhan vien khac cua tap chi Time.
Co mot dieu ma Pham Xuan An khong he biet, do la vao thoi diem ay dang co mot su can nhac rat nghiem tuc cua Quan uy Trung uong thuoc Bo Chinh tri ve viec co nen de cho ong tiep tuc cong tac tinh bao cua minh tai My hay khong. Chinh dai tuong Van Tien Dung cuoi cung da quyet dinh nen de Pham Xuan An o lai Viet Nam: "Neu Pham Xuan An tiep tuc cong tac do, chac chan ong ay se thu duoc nhieu thong tin tinh bao co gia tri cho dat nuoc. Tuy nhien, som muon gi ong ay cung bi lo o nuoc ngoai va nhu vay ton that se rat lon".
Nguoi tung tuyen mo Pham Xuan An lam tinh bao vien la ong Muoi Huong thi to ra tiec doi voi quyet dinh nay: "Kha nang cua Pham Xuan An se duoc phat huy toi da neu duoc tiep tuc cong tac tinh bao o nuoc ngoai". Toi hoi ong Mai Chi Tho ve y tuong tiep tuc de ong Pham Xuan An hoat dong tinh bao o nuoc ngoai, ong Mai Chi Tho noi: "Ve mat nghiep vu ma noi, do la mot y tuong hay. Vo boc ay van con nguyen ven, ong ay lai duoc nguoi My tin cay. Pham Xuan An da san sang, nhung con cac dieu kien khac nua. Ong ay da lam viec qua nhieu roi".
Tai Sai Gon, nguoi ta lan truyen khap noi tin don rang khi quan giai phong vao thanh pho se co mot cuoc tam mau. Pham Xuan An so o nha vi biet dau dan phao co the roi trung nha minh. Nhung ong da duoc cho biet rieng ve mot thuc te rang nhung nguoi cong san da xac dinh ba noi an toan, do la Dai su quan Phap, Benh vien Grall va khach san Continental cua Phap. Ong quyet dinh tot nhat la cung me den o tai khach san Continental.
Phong vien anh tap chi Time - Life Dick Swanson vua tu nha anh o Bethesda, bang Maryland (My) tro lai Sai Gon. Da gan tron hai ngay dem Swanson khong duoc ngu khi ong den gap Pham Xuan An tai van phong tap chi Time. Swanson da hoi Pham Xuan An mot cau ma anh da tung muon hoi trong nhieu nam truoc do: "An nay, chien tranh ket thuc roi. Chung ta da quen biet nhau trong chin nam roi. Anh co the noi cho toi biet anh la nguoi cua phia ben kia phai khong?". Pham Xuan An dap: "Toi la nguoi Viet Nam. Toi muon o lai day". Swanson hoi: "Sap toi, anh co van de rac roi nao voi cong san khong?". Pham Xuan An tra loi: "Vao nhung thoi diem nhu luc nay, su hiem nguy co the den tu moi phia". Swanson noi: "OK, rat tot khi biet rang neu toi bi ket lai o Sai Gon thi con co mot trong so nhung nguoi ban tot nhat cua toi la mot nguoi cong san". Pham Xuan An mim cuoi.
Cuu nguoi cuoi cung
Bac si Tran Kim Tuyen (nguyen la giam doc so nghien cuu chinh tri xa hoi cua phu tong thong) bi lo nhieu co hoi de di. Vo ong va cac con da sang Singapore duoi su bao tro cua Dai su quan Anh. Trong 12 nam qua, ong Tran Kim Tuyen khi thi o trong tu, khi thi bi quan thuc tai gia. Tran Kim Tuyen o vi tri cao trong danh sach cua CIA ve nhung nguoi di tan. Tu nha rieng cua minh, Tran Kim Tuyen tim cach lien lac voi cac su quan Anh, My, Phap, cung nhu voi cac ban nha bao, nhung tat ca cac duong dien thoai deu da bi cat. Cuoi cung, Tran Kim Tuyen noi duoc may voi khach san Continental.
Tran Kim Tuyen toi van phong tap chi Time hoi Pham Xuan An co di di tan khong, ong An tra loi: "Khong. Tap chi Time da dua vo con toi ra khoi day roi. Gio toi khong the nao di duoc. Me toi gia qua, lai om nua, ba can co toi ben canh. Tat nhien, anh phai di". Chuong dien thoai reo, do la phong vien Dan Southerland cua to Christian Science Monitor dien thoai cho Pham Xuan An kiem tra ve viec di tan. Truoc khi ngat loi Dan Southerland, Pham Xuan An noi: "Dan nay, chung toi can anh giup do day! Nhanh len, xem anh co the lien he voi su quan My va bao voi ho rang bac si Tran Kim Tuyen van con dang o day voi toi, va ho can phai dua ong Tran Kim Tuyen ra khoi day ngay".
Dan Southerland da lien he duoc voi su quan My va da noi chuyen voi truong trung tam CIA la Tom Polgar. Tom Polgar dan neu Tran Kim Tuyen khong the den su quan My duoc thi den ngay so nha 22 duong Gia Long. Do la mot toa nha can ho duoc Co quan vien tro phat trien quoc te My su dung. Tang tren cung cua toa nha nay duoc pho truong trung tam CIA su dung va luc nay duoc su dung lam bai do cho may bay truc thang cho nguoi di di tan. Ten cua Tran Kim Tuyen cung duoc dua vao danh sach tai do.
Tran Van Don tung lam pho thu tuong va bo truong quoc phong trong noi cac cuoi cung cua Nguyen Van Thieu. Luc Tran Van Don toi duoc toa dai su My thi tinh hinh o do lon xon cung giong nhu khi Pham Xuan An va Tran Kim Tuyen den. Tran Van Don duoc huong dan den so nha 22 duong Gia Long, do la co hoi cuoi cung danh cho ong ta. Khi Tran Van Don len duoc den tang thuong cua toa nha thi Pham Xuan An va Tran Kim Tuyen di xe hoi cung vua den duoc toa nha. Tran Kim Tuyen da khong gap may nhu Tran Van Don, nhung nguoi linh gac da dong cong va khoa lai. Pham Xuan An lien phanh gap cho xe hoi dung lai, nhay ra quat: "Theo lenh cua dai su, nguoi nay phai duoc cho vao". Nhung nguoi linh gac tra loi rang khong mot ai khac nua duoc phep vao trong. Tren noc nha, chiec may bay truc thang cuoi cung chuan bi cat canh.
Nhung khi cong dang tu tu khep lai, Pham Xuan An theo ban nang chay lai dung tay trai chan cong roi lay tay phai day manh Tran Kim Tuyen voi dang nguoi be nho chui qua cong. Khe ho luc do chi con khoang chua day nua met. Khong co thoi gian cho hai nguoi noi loi tam biet va cam on. Pham Xuan An noi: "Chay". Cung luc do, hai hang nuoc mat bong lan xuong go ma ong. Tran Kim Tuyen cung khoc va chang the noi duoc dieu gi ngoai cau: "Toi se khong bao gio quen".
Vai thap ky sau, Dan Southerland nho lai cai ngay thang 4-1975 ay: "Vao cai ngay cuoi cung ay cua cuoc chien tranh, Pham Xuan An da giup cuu mang song cua mot nguoi tung ra suc chong lai nhung muc tieu ma ong An dang bi mat theo duoi va phung su trong suot ca cuoc doi minh. Toi se luon luon nho toi ong Pham Xuan An ve dieu do”.
Tran Kim Tuyen se khong bao gio quen nhung gi ma Pham Xuan An da lam tot cho minh. Sau nay, Tran Kim Tuyen noi voi cac ban rang ong ta chi tin cay hai nguoi hon bat ky ai khac, do la Pham Xuan An va Pham Ngoc Thao. Khi biet ca hai nguoi nay deu la nhung diep vien cong san, Tran Kim Tuyen noi rang nhin nhan lai qua khu, ong ta co the nghi ngo Pham Ngoc Thao, nhung ong khong the nao tin duoc Pham Xuan An da lam viec cho cong san, "Pham Xuan An khong bao gio de lai mot bang chung nao du la nho nhat".
Con Pham Xuan An o lai.
LARRY BERMAN
(Nguyen Dai Phuong dich)
-----------------------------------------
Pham Xuan An luon thap thom cho doi. Vai tuan sau ngay giai phong, co nguoi cua luc luong an ninh che do moi den gap nha tinh bao cua chung ta…
Ky toi:"Nguoi 30 nam cach mang"
