Da giai ma duoc bi an ve nhung hon da biet di

Tags: Racetrack Playa, nha khoa hoc, da giai ma, tu di chuyen, tren be mat, sinh vien, gia thuyet, hien tuong, hon da, bi an, tang da, bang, ho, nuoc, vet


Khong ai co the noi nhung tinh nang dac biet nao cua moi truong dong vai tro quan trong trong hien tuong da tu di chuyen. Nhung sau khi phan tich nhung thong tin moi nhat, cac nha khoa hoc co the lap rap cac du kien va hieu duoc ban chat cua van de. Moi day, mot nhom sinh vien da danh ky thuc tap he de nghien cuu hien tuong bat thuong nay tai California, My.

Kiem chung cac gia thuyet cu

17 sinh vien va nghien cuu sinh tu nhieu truong dai hoc khac nhau cua nuoc My da tham gia mot khoa hoc 10 tuan theo chuong trinh cua Hoc vien Nghien cuu hanh tinh va Mat trang (LPSA) thuoc Trung tam Goddard (Goddard Space Flight Center). Co le thu vi nhat doi voi ho la chuyen khao cuu da ngoai tai ho Racetrack Playa - mot trong nhung noi bi an nhat tren Trai dat.

Da giai ma duoc bi an ve nhung hon da biet di

Mac du da gan 70 nam nghien cuu, cac nha khoa hoc van chua hoan hieu ro co che “tu truot” cua nhung tang da ky la o Thung lung Chet. Vi vay, day se la mot co hoi de nhom sinh vien gop phan ven buc man bi an cua hien tuong. Nhung hon da uong nganh nay nang tu vai tram gam den hon ba ta, nhung “bo” khoe nhat la nhung hon nang tu 10-13kg.

Nhiem vu cua doan tham hiem tre khong chi la dua ra duoc cac gia thuyet moi ma con phai kiem tra do tin cay cua cac gia thuyet truoc day ve hien tuong nay. Cac sinh vien hao huc nhan lay vai tro hon hop cua nha dia chat - tham tu, tich cuc san lung nhung hon da “thich chu du” thuong de lai dang sau mot dau vet dac trung. Ho can than do chieu dai, chieu rong va chieu sau cua nhung vet truot, voi su giup do cua He thong dinh vi toan cau (GPS) xac dinh chinh xac toa do cua nhung tang da tu hanh va dung may anh ghi hinh chi tiet tu nhieu goc do. De kham pha nhung bi an cua ho, ho su dung du thu cong cu, tu du lieu ve tinh khao sat den thuoc can bang dung trong xay dung, la ban, roulette va tham chi ca kim kep giay

Da giai ma duoc bi an ve nhung hon da biet di
Da giai ma duoc bi an ve nhung hon da biet di

Theo cac ket qua do dac, tinh toan cua ho, nhieu gia thuyet kha hap dan truoc day da bi loai tru. Chang han, gia thuyet ve di thuong tu tinh mat cho dung, boi vi theo do dac cua nhom sinh vien, o day khong co bat ky su sai lech nao ve tu truong Trai dat. Gia thuyet ve buc xa cung vay: may do buc xa khong phat hien dieu gi sai trai, bat thuong trong khu vuc nay.

Do nghieng cua nen dat vo cung nho: hai diem cach nhau 7km chi chenh lech nhau ve cao do chi co... 2cm. Do do, ngay ca voi mot be mat rat tron, do doc nay cung khong co kha nang tac dong khien cho da truot. Ngoai ra, nhu cac sinh vien phat hien, mot so hon da co xu huong di chuyen tu cho thap den cho cao!

Chi con mot cach giai thich dang xem xet: su giam luc ma sat dinh ky cua da doi voi nen dat. Long ho da tu lau khong co nuoc nhung khong phai luon luon kho can. Mac du hau het thoi gian trong nam, day ho kho ne, nhung thinh thoang nhung tran mua lon bien lop bun kho tren be mat thanh mot loai chat boi tron. Luc do, nhung con gio manh co the du suc day da truot di. Tren thuc te, nhung tang da to thuong truot xa hon “dam dan em”. Tuy nhien, gia thuyet nay tu lau da lo ra mot loat mau thuan. Nhom sinh vien da thu nghiem voi dat set uot (bang cach tuoi rat nhieu nuoc xung quanh cac tang da) va thay rang mac du nen dat tro nen tron truot, nhung da van dung yen khong nhuc nhich duoi mot luc tac dong kha manh. Noi chinh xac hon thi de mot hon da co kich thuoc 20cm x 20cm x 20cm co the dich chuyen (chut chut thoi), ngoai nen dat tron con can phai co gio manh, voi van toc toi thieu 240 km/h. Trong khi do, suc gio manh nhat do duoc o khu vuc ho Racetrack Playa noi rieng va Thung lung Chet noi chung chi dat 150 km/h (suc gio cap 12 chi la 130 km/h).

Da giai ma duoc bi an ve nhung hon da biet di
Da giai ma duoc bi an ve nhung hon da biet di

Xac lap gia thuyet cua minh


Truoc day, cac nha khoa hoc cho rang sau mua, tren mat day ho hinh thanh mot lop nuoc mong va neu nhiet do ha thap dot ngot, lop nuoc nay dong thanh bang, giup da truot de dang duoi tac dong cua gio. Thu nghiem tren be mat san bang voi nhung quat gio cuc manh cho thay nhung hon da co kich thuoc khac nhau deu co the truot. Nhung chung truot mot cach song song gan nhu tuyet doi. Con tren be mat day ho Racetrack Playa, ngoai mot so vet truot song song con co nhung vet ngoan ngoeo, tham chi gap khuc, co khi vet no cat vet kia. Gia thuyet “bang” co ho khong dung vung, nhung chua bi loai bo hoan toan.

Da giai ma duoc bi an ve nhung hon da biet di
Lam viec theo nhom tai hien truong.

Nhom sinh vien da dao len mot so bo cam bien, von duoc chon rai rac trong long ho may thang truoc do nham ghi nhan nhung bien thien ve nhiet do, do am cua khu vuc nay. Nhung cam bien nam o do sau khoang 8cm cho thay dat o day am uot lien tuc suot thang ba va thang tu. Cac cam bien o do sau 2cm mang lai mot thong tin co gia tri - trong thang ba, nhiet do cua day ho giam xuong duoi 0 do C.

Nhu vay, theo bao cao cua nhom sinh vien, nguon nuoc can thiet cho hien tuong da truot chu yeu la tuyet tu tren cac suon nui xung quanh. Vao cuoi mua dong - dau mua xuan, tuyet tan, nuoc chay xuong tao thanh mot so vung duoi day ho va thinh thoang dong bang. Ben tren va xung quanh moi tang da, ke ca nhung tang khong nam trong cac vung, hinh thanh mot lop bang rat day (do da tru lanh rat tot). Bang lam giam ma sat tren mat dat, nhung khong chi co the. Trong dong chay cua nuoc (do tuyet tren nui tan ra), bang dong vai tro cua be, nang duoc mot phan nao do cua da va giam ap luc cua da len nen dat. Dong nuoc chay tac dong vao lop vo bang, co the lam lat tang da khien no bi lech huong di chuyen.

Da giai ma duoc bi an ve nhung hon da biet di
Bang dong quanh khoi da.

Gia thuyet ve lop vo bang duoc cung co khi dau vet duong truot moi luc mot tro nen sau hon. Don gian chi vi lop vo bang tan dan, khien ti trong cua khoi da + bang cung tang, noi cach khac la khoi nay tro nen nang hon nen “duong cay” cua no tren mat dat cung tro nen sau hon.

Gia thuyet “bang” cung co the dung de giai thich bi an cua mot so vet truot ma khong co tang da o cuoi. Truoc day, cac nha khoa hoc nghi rang ai do da danh cap mot so hon da lam ky niem, mac du ho Racetrack Playa nam kha xa cac khu dan cu va chang de gi den duoc day. Gio day, nhom sinh vien gia dinh rang nhung duong truot do la do cac khoi bang lon de lai. Truot den cuoi duong, tang bang tan het, de lai dau vet “vo chu”. Khong phai la khong co ly! Gia thuyet “bang” cung giup giai thich tai sao da co the truot khi gio chi manh toi da 150 km/h ma khong phai la 240 km/h. Cac nha nghien cuu truoc day tung nhan thay rang lop ranh cua khong khi ben tren day ho bang phang gan nhu tuyet doi nay la khong dang ke, do do mot con gio manh co the lua sat mat dat va lam xe dich mot tang da vua phai co gan mot canh buom khiem ton.

Da giai ma duoc bi an ve nhung hon da biet di
Bang dong quanh khoi da.

Mot thanh vien cua nhom, nu sinh vien Leva McIntire, con dua ra mot gia thuyet tao bao hon, rang nhung tang da co lop bang dong day xung quanh co the di chuyen do hien tuong phuc bang (regelation - tai dong bang). Do la khi nuoc tu khoi bang tan ra tro thanh nuoc lanh va lai co xu huong dong bang tro lai, do do tao nen mot ap luc rat lon. Qua trinh nay tao ra mot luc co the di chuyen da (thuong thay o cac dong song bang). Neu dieu do xay ra trong nhung dem mua xuan lanh o day ho Reystrek Playa, su chuyen dong cua da co the duoc giai thich ma khong can den luc day Archimedes giup tang da phan nao noi len.

Theo danh gia cua ban lanh dao LPSA, nhung no luc cung nhu ket qua khao sat, nghien cuu cua nhom sinh vien la rat dang bieu duong. Chuyen thuc hanh da ngoai vua qua khong chi gop phan vao viec nghien cuu, kham pha, ly giai nhung hien tuong bi an cua thien nhien ma con ren luyen duoc ky nang lam viec theo nhom va tu duy doc lap.

Nhu vay, nhung vien da ky la o Thung lung Chet khong chi truot tren day ho Reystrek Playa ma con “truot” ca vao phuong phap nghien cuu khoa hoc...

Theo The gioi moi
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Khi Tây làm trai bao, lừa tình, gạt tiền thiếu nữ Việt

Lâu nay khi nhắc tới người Tây, người dân Việt Nam thường nghĩ tới sự văn minh, lịch sự, nghiêm túc chấp hành pháp luật và sự giàu có về tài chính. Tuy nhiên, thời gian vừa qua, báo chí và phương tiện truyền thông liên tục đăng tải nhiều thông tin đáng chê trách về một số người ngoại quốc ở Việt Nam.

Tìm hiểu: Racetrack Playa, nha khoa hoc, da giai ma, tu di chuyen, tren be mat, sinh vien, gia thuyet, hien tuong, hon da, bi an, tang da, bang, ho, nuoc, vet

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Đã giải mã được bí ẩn về những hòn đá biết đi

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Đã giải mã được bí ẩn về những hòn đá biết đi bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Da giai ma duoc bi an ve nhung hon da biet di

Nhan xet, hay lien he ve tin Da giai ma duoc bi an ve nhung hon da biet di co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Da giai ma duoc bi an ve nhung hon da biet di de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0