Da ga xuyen bien gioi

Chua bao gio phong trao nuoi, choi ga da do o cac tinh, thanh DBSCL lai nhon nhip, muc do an thua lon nhu hien nay. Khong chi choi trong nuoc, de thoa mau an thua, nhung tay co mau mat dem ga qua tan ben kia bien gioi Campuchia de chinh chien.

De co mot con ga co the dem di da do, nhat la o cac truong ga ben kia bien gioi Campuchia, la ca mot qua trinh lung suc san tim, nuoi duong het suc cong phu.

San sang chi ca chuc trieu dong

“Doanh trai” nuoi ga da do cua dai gia L. o Can Tho

Do muc do an thua o cac truong ga, nhat la ben bien gioi Campuchia, rat lon nen de tim ra duoc mot con ga do ung y, da hay la dieu cuc ky kho.

Cac dai gia san sang bo ca chuc trieu dong de mua mot con ga chien “lot mat xanh”, ve o be nang niu nhu trung mong. Ho co the mat an mat ngu khi ga bi benh, da thua hoac chet. Ho san sang thue nhung “chuyen vien” nuoi va san soc nhung con ga chien cho minh.

Chung toi thap tung bang cua Tu Le, mot trong nhung bang chuyen san ga do cho cac dai gia khet tieng o Can Tho, den Ben Tre. Bang nay thuong bat me (giong) ga o cac tinh Ben Tre, Dong Thap, Long An, Tien Giang...

Tu Le giai thich: “So di phai bat ga theo me la de tranh nhung giong ga do, nhung giong ga khong may do (da it khi thang). Di suot ca ngay, quan dao khap huyen Cho Lach - Ben Tre, bang cua Tu Le moi san duoc 3 con ga do ung y.

Tu D., mot dai gia thuong xuyen dem ga qua bien gioi da do, cho biet: “Dan da ga an thua tien lon chon ga het suc ky luong. Ngoai chuyen an do hay, do cua tung con, dan da ga thuong rat chu trong den vay vi tren tung cap can (chan ga), tuong mao, long la...”.

Do gan day dan choi da ga an thua lon tap trung hau het o cac truong ga ben bien gioi Campuchia, nen nhung nguoi chuyen nuoi, ban ga da bat dau chuyen huong, ngam nghia thi truong ga beo bo noi day.

Theo cach tinh toan cua dan o (cham soc) ga do, moi con ga ban qua duoc bien gioi loi tu mot den vai trieu dong la chuyen thuong. Anh Tam, mot nguoi chuyen nuoi ga da ban qua bien gioi, noi: “Du ban ga qua bien gioi tuy loi nhieu thiet, nhung muon ban duoc mot con ga la chuyen khong phai de”.

Con theo anh Loc, cung la dan trong nghe o ga, thi: “Cac dai gia da ga ben bien gioi khong he tiec tien mua ga. Vi vay tui toi phai tu tao uy tin, tim giong ga hay ban cho ho da an mot vai lan, dan dan lay duoc cam tinh. Neu duoc, cu the kiem tien khoe re”.

Gioi choi ga do an tien cho biet, truong ga o bien gioi Campuchia tap trung hau het nhung con ga da hay, co tieng tam. Moi con it nhat deu co thanh tich thang knock out tu 3 den 4 do, voi so tien thang cuoc hang chuc trieu, co khi hang tram trieu dong. Co con an do qua xuat sac, dan choi ga nghe tieng deu chay mat.

Dot kich mot “doanh trai” ga

Chung toi theo chan Chot (biet danh ma moi nguoi thuong goi Dung, mot tay chuyen song chu yeu bang nghe nuoi ga thue) dot kich mot “doanh trai” ga do cua mot dai gia o Can Tho.

Chot cho biet: “Ong chu trai ga nay la L., chu mot doanh nghiep tu nhan chuyen in lua. Ong nay me da ga, lai cung ga du lam. Ngay nao khong om ga, nghe tieng chung gay, coi nhu ong ta phat benh”.

Den khu vuc cau Tam Vu, Chot ke tai noi nho voi chung toi: “Ai co hoi, ong cu noi la nguoi quen voi toi o duoi que len choi nghen. Nhung dai gia chuyen choi ga da do an thua lon khong bao gio cho nhung nguoi la vo noi duong quan cua minh, vi so be (lo) ga”.

Chot giai thich them, dan choi ga bay gio rat tinh ranh, truoc khi dem di cap do noi nao thi ho cu nguoi den do la tinh hinh ve nhung con ga chien noi do nen cac dai gia rat canh giac.

Vao “doanh trai” ga cua dai gia L., quan sat xung quanh, chung toi thay tong cong co khoang hai chuc con. Moi con moi ve, moi hinh dang, du mau sac, nhieu nhat la ga dieu, ga xam, ga o. “Doanh trai” nuoi ga nay o mot vi tri kha ly tuong, nam trong khu vuon rong chung 100 m², chia ra nhieu lo, moi lo san soc mot con ga chien.

Chot cho biet, khong rieng gi o “doanh trai” nay, o nhung noi chuyen nuoi ga da do cung vay. De co mot con ga co the da duoc, nhat la muon dem di nghenh chien o ben bien gioi Campuchia, phai trai qua mot qua trinh nuoi duong rat cong phu.

Ga truoc khi nhap trai truoc tien phai duoc xo xec, xem chan, xem tuong, coi vay mang..., sau do moi dem di hot long, tia cho gon gang roi vo nghe. Chot bao: “It nhat moi con phai trai qua 3 lan xo xec, vo nghe thi moi dam dem di da do duoc.

Nghe bay gio phai la nghe cu do o nhung tiem thuoc bac. Vo nghe nay thit ga moi san chac, da don manh. Con thuc an cho ga da truoc day la lua hat dai, bay gio phai la lua hat tron, rut nuoc, loai bo hat lep, phoi cho rao. Thit bo, tep, gia song, luon con, hot vit lon, ca chua, chuoi xiem... phai cho ga an thuong xuyen chung moi da manh don duoc. Ga truoc khi da phai cho an dam va tha quan truoc 2-3 ngay. Chuong quan rong khoang 10 m² de cho ga di lai, dap canh thoai mai, duoc giang luoi ben ngoai.

Moi ngay cho ga tam tu 2 den 3 lan, nhung luc troi lanh thi phai nau nuoc am lau minh cho chung. Toi truoc khi ga ngu phai phun ruou hai ben nach, luon, chan, mong, mo cho chung cung cap. Ruou phai ruou goc 45 do”.

Ngoai ra, dan choi ga chuyen nghiep ai cung phai tap cach nhin... phan ga! “Chuyen nay rat quan trong. Con nao ma “di” phan trang, co mang nhay thi coi nhu khong “sung”, dem da chac chan thua” - Chot tiet lo.

• Theo Duc Khanh (NLD)