Chat Da cam Dioxin Di chung dai dang Phan 1

Tags: Chicago Tribune, Chat Da, chien tranh Viet Nam, the he con chau, Di Tat Bam Sinh, chat diet co, chinh phu My, cuu chien binh, Quan doi My, cuu binh, van de, nghien cuu, chat doc, nhung nguoi, lam


 


Chat Da cam Dioxin Di chung dai dang Phan 1
Bon chiec may bay C-123 rai chat lam
rung la xuong khu vuc tai mien nam duoc
cho la co quan bac Viet an nau vao thang
9/1965. (Anh do Khong luc Hoa Ky
cung cap/Chicago Tribune).
LTS: Van de chat doc Da cam/ dioxin va nhung di chung dai dang cua no toi nhung nguoi linh Viet Nam va My bi phoi nhiem va o ca the he con chau cua nhung nguoi nay tu bao lau nay van la dieu nhuc nhoi cua chinh phu moi nuoc. Du nhieu cuu binh My da nhan duoc nhung khoan boi thuong o muc nay hay muc khac tu chinh phu My, tu cac cong ty san xuat chat hoa hoc nguy hiem nhat ma con nguoi da tung tao ra, nhung o ben nay ban cau, nhung nguoi cuu chien binh, nguoi dan thuongViet Nam va cac the he con chau ho phai chiu  hau qua nang ne ve the xac va tinh than tu chat doc Da cam/ dioxin van bi chinh phu My, cac cong ty hoa chat My bo quen nhieu thap ky qua.

Bao Nhan Dan dien tu  tiep tuc gioi thieu den ban doc loat phong su dieu tra do chinh nhung nha bao My thuc hien, phan anh mot phan nho cuoc song bat hanh cua nhung nan nhan chat Da cam/dioxin Viet Nam dang bi chinh phu My lang quen. Loat phong su nay duoc dang tren tap chi My, to Chicago Tribune voi nam  phan duoc thuc hien o ca Viet Nam va My cung mot loat thuoc phim chan thuc nhat ve cuoc song kho khan khong hy vong cua nhung so phan bi lang quen nay. 

Qua viec  phong van hang chuc nan nhan Da cam/dioxin o ca Viet Nam va My voi nhung tai lieu duoc quan doi My cong bo va cac nghien cuu so lieu khoa hoc cu the, chinh xac, to Chicago Tribune da cho nguoi doc thay muc do nguy hiem cua chat Da cam/dioxin toi suc khoe con nguoi cung nhu trach nhiem cua phia My can co  hanh dong de gop phan khac phuc hau qua nang ne ma nguoi dan Viet Nam dang phai ganh chiu. Loat dieu tra cung vach ro su lanh tranh van de nay cua chinh gioi My trong nhieu nam voi lap luan “chua ro bang chung khoa hoc” ve tac hai cua chat Da cam/dioxin toi suc khoe con nguoi, hoac nhung quan diem do loi cho khach quan vi nhung ly do sinh hoat hoac dieu kien ve sinh moi truong kem.

Khoa hoc khong phu nhan viec di tat bam sinh, ung thu …la do nhieu yeu to khac nhau, song ca tren khia canh khoa hoc va khia canh dao ly, voi do lui cua thoi gian, voi viec cong bo nhung tu lieu con lan khuat, nhung ket qua nghien cuu khoa hoc moi nhat ve moi lien he mat thiet  giua chat doc hoa hoc ma quan doi My da rai xuong Viet Nam va nhung he luy lau dai, tan khoc toi cac the he nguoi Viet Nam trong va sau chien tranh, phia My khong the choi bo trach nhiem chinh tri va trach nhiem nhan dao cua minh vi da san xuat va su dung nhung hoa chat chet nguoi nay.

Gac lai qua khu han thu, huong toi tuong lai, khong co nghia la lang quen qua khu. Chi khi ung xu  trach nhiem voi qua khu,  nguoi ta moi co trach nhiem voi tuong lai. Va nhu the, nhan quyen, cong bang, dan chi khong the chi la chuyen day do nguoi khac, khong the chi la loi ich ky hai nhan, khong the chi la doc quyen ban phat cua nuoc giau, ke manh.

Chung nao nhung nan nhan chat doc Da cam/dioxin Viet Nam van chua duoc phia My thua nhan, boi thuong, chung do “nhan quyen” van la cay gay va cu ca rot cua cuong quyen, la su ap dat gia tri song theo khau vi cua mot the luc de khoa lap di su bat cong van con ngu tri.

Phan 1 mang ten goi: “Doi voi nuoc My, mot so luong lon nan nhan van bi lang quen” cho thay cac quan chuc My van phot lo van de dai dang tham chi ca khi hau qua xau doi voi suc khoe con nguoi dang lan rong.

Phan 2 voi ten goi: “Su xuc pham gay ton thuong” cho thay doi voi cac cuu chien binh My tai chien tranh Viet Nam, bat cong di lien voi dau thuong. Cac cuu chien binh da phai cho doi hang nam va dau tranh voi cac to chuc thieu trach nhiem de co duoc boi thuong thuong tat.

Phan 3 mang ten: “Duoc sinh ra trong tranh cai” phan anh ve viec dau la vai tro cua chat lam rung la trong ty le nhung tre so sinh bi khuyet tat cao o Viet Nam van con la cau hoi hoc bua hang thap ky sau chien dich rai hoa chat cua My da cham dut.

Phan 4 voi tua de: “Chat doc van dai dang” cho thay cac can cu khong quan My cu o Viet Nam van bi o nhiem nang chat lam rung la, nhung chinh phu My lam qua it de tay rua cac khu vuc nay.

Phan 5 ket thuc voi chu de: “Chat diet co nguy hiem hon nguoi ta nghi”. cho thay rang nhung quyet dinh cua quan doi My va cac cong ty hoa chat tung san xuat ra cac loai chat diet co dung trong Chien tranh Viet Nam, da tien hanh viec rai hoa chat mot cach nguy hiem hon la cach thuc ma le ra, ho da phai lam.

Sau day, NDDT xin gioi thieu toi ban doc phan 1 cua loat phong su nay:

Phan 1: Di san chet nguoi cua chat doc Da cam: Doi voi nuoc My, mot so luong ky luc chat khai quang doc hai van dang gay ra nhung thiet hai lon. (Viet Nam, 4/12/2009)

Chat Da cam Dioxin Di chung dai dang Phan 1
Nguoi cha Do Duc Diu om ngua co con gai Do Thi Hang, 19 tuoi bi di chung chat doc Da cam dioxin tu nguoi cha. (nguon: Kuni Takahashi/ Chicago Tribune,  25/7/ 2009, Quang Binh)

Tai trung tam bang Indiana, co hai chi em gai dang phai vat lon ngay nay qua ngay khac, kho cuc voi nhung con dau tu cot song va nao gay nen. Ho deu ngoai 30 tuoi, nhung co the lai dang dan dan teo di.

Cach do hang ngan dam, giua nhung canh dong lua Viet Nam, mot nguoi cha dang giu chat co con gai 19 tuoi khi co quan quai trong con dau co giat do chat doc trong nao cu cuon len tung hoi trong suot 4 nam qua.

“Cac bac si deu noi ho rat thong cam, nhung ho khong the chua cho con toi”, nguoi cha noi. “Ho noi rang toi nen dua con be ve nha va con be se khong the song lau duoc nua”.

Cac co gai nay den tu nhung nen van hoa khac nhau, tu nhung quoc gia cach nhau hon 8.300 dam (gan 13.500 km). Nhung nguoi cha cua ho da chien dau o hai dau chien tuyen trong Chien tranh Viet Nam, nhung ho deu co diem chung khi cung hung chiu di san “dai dang” cua chat doc Da cam va nhung chat hoa hoc lam rung la khac ma quan doi My da rai xuong Viet Nam nhieu thap ky truoc.

Chua chat doc dioxin, duoc coi la chat doc hai nhat ma con nguoi tung tao ra, chat lam rung la co lien quan toi nguy co cao cac can benh ung thu phuc tap, cac di chung bam sinh va cac can benh khac khien  chinh phu My ngay cang mat nhieu tien boi thuong cho nhung cuu binh My va gia dinh ho.  

Khoan tien tra tro cap tan tat cho cuu binh My trong chien tranh Viet Nam tang 60% tu nam 2003, len con so 13,7 ty USD nam 2008 va den nam 2009 chiem den mot nua so tien boi thuong ma Bo cac van de ve cuu binh My phai tra cho tat ca cuu binh My trong moi cuoc chien. Khoan phi boi thuong trung binh cho cuu binh My trong chien tranh Viet Nam cao hon 41% so tien boi thuong cho cuu binh My trong Chien tranh The gioi II va hon 35% cho so linh My tham gia Chien tranh Trieu Tien. Khoan tro cap thuong tat nay khong bao gom khoan chi phi tri gia hang ty USD cham soc suc khoe cho cuu binh My tham chien tai Viet Nam.

Chinh phu My se chi phai tra khoan chi phi nay nhieu hon khi cac nha khoa hoc hieu ro hon ve cac tac hai cua chat dioxin, khi cac cuu binh My phai chiu dau don den cuoi doi va khi nhung dua con cua ho duoc phat hien cung bi mang benh. Thang 9/2009, co them hai can benh duoc liet vao danh sach cac loai benh ma cuu binh My trong chien tranh Viet Nam yeu cau boi thuong- su mo rong danh sach ma theo Bo cac van de ve cuu binh My uoc tinh se anh huong manh me toi 200.000 cuu binh My va ton hang ty USD hang nam.

Trong khi do, mot so luong lon nguoi dan Viet Nam khong duoc nhac den – gom rat nhieu nguoi tham chi khong song trong cuoc chien cung dang phai chiu dung nhung can benh co lien quan chat che toi chat lam rung la. Hien co hon hang chuc nghin nguoi song trong vung nguy co mac benh do chat dioxin van ton tai trong moi truong o hang chuc can cu quan su cu cua My.

Da hon 30 nam ke tu khi chat Da cam Dioxin duoc cong khai thua nhan la moi de doa tiem tang doi voi suc khoe con nguoi, Chinh phu lien bang My da xac nhan mot so luong ky luc nhung nguoi bi lang quen.

Cuoc dau tranh doi tien boi thuong cho nhung can benh ma cac cuu binh My trong chien tranh Viet Nam phai chiu dung dang doi mat voi su tri hoan va su quan lieu cua cac quan chuc Chinh phu My. Nhu lam tang them su that vong cua ho, Chinh phu lien bang khong bao gio quan tam day du den tac hai cua chat Da cam, va phot lo cac yeu cau nghien cuu tren pham vi rong ve van de chat lam rung la anh huong nhu the nao toi suc khoe cuu chien binh.

Tai Viet Nam, nhung dua tre van hat nhung bai hat ve su huy hoai do chat Da cam gay nen, trong khi Chinh phu Viet Nam van tu hoi la lam sao Chinh phu My lai co the hoan toan lang tranh trach nhiem khac phuc hau qua tan pha suc khoe va moi truong cua chat doc nay, tham chi ngay ca khi hai nuoc dang tang cuong phat trien moi quan he thuong mai va quan su. 

Tu khi Viet Nam va My binh thuong hoa quan he nam 1995, Quoc hoi My moi chi chi sau trieu USD cho cac van de lien quan toi chat diet co tai Viet Nam, mac du Chinh phu Viet Nam cho biet viec giai quyet hau qua nay can den hang chuc trieu USD. Quy Ford, mot to chuc nhan dao chu trong toi chat Da cam da cung cap 11,7 trieu USD.

Voi su ho tro cua Hiep hoi Bao chi dieu tra, to Chicago Tribune da co mot thang khao sat toi tam tinh tren khap Viet Nam de tien hanh gan 24 cuoc phong van nguoi dan va cac cuu chien binh bi phoi nhiem chat lam rung la.

To Chicago Tribune da su dung du lieu cua cac don vi quan doi My tung rai chat rung la xuong Viet Nam, phan mem ve ban do va thiet bi dinh vi toan cau de chung minh cho loat phong su nay. Tai My, loat dieu tra da nghien cuu hang nghin trang tai lieu cua chinh phu My va khao sat rat nhieu gia dinh cuu chien binh My de danh gia tac dong va tinh toan cai gia phai tra ca ve tien cua va nhung bat hanh tinh than.

Mot so nha khoa hoc van con nghi ngo chat Da cam va cac chat rung la khac la nguyen nhan truc tiep cua cac can benh. Nhung voi hang tram nghien cuu doc lap duoc hoan thanh trong nhieu nam ke tu khi chien tranh Viet Nam ket thuc, da co bang chung ro rang rang nhung nguoi bi phoi nhiem cac chat diet co co nguy co mac phai cac benh nhu buou mo mem hay ung thu he bach huyet cao hon nguoi thuong. So luong cac du kien y hoc lien quan toi chat rung la tiep tuc tang cao.

Tranh cai keo dai chung quanh van de cac chat diet co o ca hai nuoc la su nhac nho nghiem tuc ve nhung hau qua khong the luong truoc cua chien tranh o thoi diem nuoc My dang lun sau vao cuoc chien lau dai tai Iraq va Afghanistan.

Nha dich te hoc Jeanne Stellman, nguoi co nhieu thap ky nghien cuu chat Da cam cho Hoi cuu chien binh My va Vien khoa hoc Quoc gia My noi: “Chung ta khong biet cau tra loi cho cau hoi: Dieu gi da xay ra voi cac cuu chien binh Viet Nam?”. “Chinh phu My khong muon tim hieu cau tra loi nay boi nhu the se phai ganh nghia vu phap ly quoc te va cac van de khac chung quanh chien tranh hoa hoc, va  Chinh phu My se thang vi ho manh hon, trong khi moi nguoi lai ngay cang gia hon va cung boi co nhieu cuoc chien moi de lo lang hon.”

Su phong thu chet nguoi

Quan doi My bat dau rai chat diet co xuong mien nam Viet Nam nam 1961, khi cuoc Chien tranh Lanh leo thang va My duong nhu bi am anh boi moi de doa cua chu nghia cong san. Viet Nam, mot dat nuoc nho be ben bo Bien Dong, bi chia cat mot nua voi mien bac theo chu nghia cong san. Duoc dan dat boi nha lanh dao theo chu nghia dan toc Ho Chi Minh, nhung nguoi cong san da chien dau de tai thong nhat dat nuoc bang viec lam sup do chinh quyen mien Nam Cong Hoa duoc My bao tro.

Tai san gia tri nhat cua nhung nguoi linh chien dau chong My co le la thien nhien cua mien nam Viet Nam. Nhung khu rung nhiet doi ba tang tan phu trum cac trien nui, nhung tam tham ruong lua va nhung khu rung ram rap bao trum chien truong noi ranh gioi giua “ke dich” va nguoi dan thuong khong ro rang.

Thien nhien tuoi tot cho phep cac luc luong bac Viet Nam tan cong, cung co luc luong va an nau vao tham thuc vat day dac cung voi su nuoi duong cua nguoi dan dia phuong.

De chong lai dieu nay, quan doi My da du dung chat hoa hoc lam rung la nham pha huy cac phao dai tu nhien bao ve quan dich. Trong hon 10 nam, cac luc luong My va mien nam Viet Nam da rai gan 20 trieu gallon (1gallon~3,8L) chat diet co xuong dat nuoc dong nam chau A, du de trai tham ho Michigan bon lan. Phan lon viec rai chat hoa hoc nay dien ra o mien nam, nhung cung co o ca nhung khu vuc bien gioi voi Lao va Campuchia.

Mac du chat Da cam la chat diet co duoc su dung rong rai nhat, thuc te co ca nua ta chat diet co mang mau sac khac nhu Trang, Xanh nuoc bien, Do tia, Hong va Xanh la cay. Khoang 65% so do chua chat TCDD-mot dang dioxin co doc to cao, trong khi do co hon 1 trieu gallon chat diet co mau xanh nuoc bien chua thach tin.

Quan doi My da ngung su dung chat Da cam vao nam 1970 sau mot nghien cuu cua Vien Y te Quoc gia chi ra rang chat hoa hoc duoc tim thay trong mot so hop chat da gay ra nhung di tat bam sinh tren co the dong vat thi nghiem. Ngay sau do, Bo truong Y te My da cho ngung viec su dung hoa chat nay tai nuoc My, hop chat chua dioxin duoc biet toi nhu chat 2,4,5-T.

Mac du vay, viec rai chat hoa hoc nay han che hon van duoc tiep tuc tai Viet Nam mot nam sau do, nhung chi voi so chat diet co khong chua dioxin. Chuong trinh diet co voi ten goi “Operation Ranch Hand” cham dut vao nam 1971, bon nam truoc khi chien tranh Viet Nam hoan toan ket thuc.

“Chung toi la ke ban thiu”

Gan bon thap ky sau, tren con pho tinh lang tai Brownburg- Indiana, Carrie Price-Nix va Amanda Price Palmer da chap nhan cuoc song dau don keo dai va tan tat vinh vien. Trong hon 20 nam, hai chi em nha Price phai trai qua 41 lan phau thuat, trong do co nam lan phau thuat nao, hai lan phau thuat cot song va mot lan cat bo tu cung.

(Xem doan phim ve hai chi em nha Price: http://www.chicagotribune.com/videobeta/?watchId=9fa27737-b729-4a32-aa78-b4e09b0170ec)

Cha ho, ong Stephen Price tung la mot tho may thuoc Khong luc Hoa Ky phuc vu trong can cu khong quan dong tai Da Nang nam 1967. Tham chi cho den nay, khu vuc nay van chua luong TCDD cao gap 365 lan muc To chuc Y te the gioi (WHO) cho phep.

Chat Da cam Dioxin Di chung dai dang Phan 1

Ong Stephen Price thoi con phuc vu trong khong quan My tai Da Nang. (Anh: do nhan vat cung cap)

Ong Price chet vao thang 4/2008 sau thoi gian chien dau voi can benh bach cau, dai thao duong va benh mun coc do nhiem Clo, tat ca cac benh nay deu lien quan mat thiet voi chat diet co duoc su dung tai Viet Nam. Ong bat dau nhan duoc khoan boi thuong tan tat day du tu Bo cac van de ve cuu binh My vao nam 2005, sau hai nam cho doi  yeu cau cua ong duoc chap nhan. Hai con gai cua ong deu bi chung di tat co the Chiari, mot dang khiem khuyet cau truc nao kem theo benh nut dot song, can benh ma Bo cac van de ve cuu binh My thua nhan la di tat bam sinh co lien quan toi chat lam rung la o doi con chau cua cac cuu binh My.

Ong Price da de don yeu cau boi thuong cho co con gai Price-Nix toi Bo cac van de ve cuu binh My vao thang 7/2002. Sau ba nam sau thang, Price-Nix duoc nhan mot phan boi thuong. Nhung den luc do, bang quang cua co da hong hoan toan, va cha co thi dang hap hoi.

Chat Da cam Dioxin Di chung dai dang Phan 1

Carrie Price-Nix (trai) va chi co Amanda Price Palmer mo phim chup cat lop va so sanh cac bieu hien benh tai can nha o Brownsburg, sau khi Palmer nhan duoc tu choi boi thuong tu Bo cac van de ve cuu binh My (anh: Chris Walker/Chicago Tribune, 1/12/2009).

Palmer, cung voi nhung van de suc khoe nhu co chi da phai mat sau nam de yeu cau boi thuong tu Bo cac van de ve cuu binh My. Chi gai co, Price-Nix noi: “Ho dang cho em chet di”. Tuan truoc, co quan nay da tu choi yeu cau cua Palmer, vien co rang can benh cua co khong lien quan toi benh nut dot song.

Tinh trang thoai hoa cac co bung cua Palmer bat buoc co phai thuc hien viec dai tien bang tay. Price-Nix co mot thiet bi dieu hoa de dieu chinh ruot va phai tu thong ruot hang ngay.

“Chung toi la ke ban thiu”, Palmer noi mot cach teu tao, roi hai chi em co oa khoc khi nhan thay thuc te se khong co gi khac phuc duoc tinh trang nay.

Cach rat xa Brownsburg, tai mien trung Viet Nam, tinh Quang Binh, co co gai Do Thi Hang, 19 tuoi cung chiu cac can benh nhu hai chi em nha Price. Co thuong xuyen len con co giat do chat doc tich tu trong nao. Co khong the di lai va kho dieu khien duoc ruot.

Bo me co chua bao gio nhan duoc chuan doan chinh xac boi he thong cham soc suc khoe o Viet Nam con nhieu thieu thon, nhung bieu hien dau don o Hang cho phan anh nhung nguoi phai chiu dung chung nut dot song.

Khi con la mot nguoi linh chong My, nguoi cha 58 tuoi cua Hang, ong Do Duc Diu da dong quan bon nam tai Can cu khong quan A So bo hoang cua My tai mot thung lung nam tren con duong mon Ho Chi Minh doc bien gioi voi Lao. Cac luc luong My va Viet Nam Cong Hoa da rai hon 400.000 gallon chat diet co xuong thung lung A luoi, ten cu la A Shau.

Nhung nghien cuu moi cho thay cac khu vuc ma quan doi My cat tru hoa chat diet co trong can cu khong quan A So van chua ham luong lon chat TCDD nguy hiem.

Sau khi chien tranh ket thuc, ong Diu va vo, ba Pham Thi Nuc co toi 15 nguoi con. 12 trong so do da chet truoc tuoi len ba, tat ca deu mac chung benh nhu Hang. Nhung ngoi mo nho be nam tren ngon doi cat dang sau can nha ma gan nhu ngay nao ong Diu cung thap huong cho nhung linh hon be nho.

Chat Da cam Dioxin Di chung dai dang Phan 1

Ong Do Duc Diu thap huong cho 12 dua con nho nam trong nhung ngoi mo tren doi cat. (anh: Kuni Takahashi/Chicago Tribune, 25/9/2009)

“Toi co the noi toi khong biet toi tuong lai, va cung khong biet toi hanh phuc”, ong Diu noi trong dau don.

(xem doan phim ve gia dinh ong Diu:  http://www.chicagotribune.com/videobeta/?watchId=a9c58162-cd1c-41e8-adae-80eb8d99718c)

Nhung vet thuong vo hinh

Hien tai cac cuu binh My chi nhan duoc tien boi thuong cho cac benh lien quan toi chat diet co sau cuoc chien lau dai, kho khan ma o do ranh gioi giua khoa hoc va chinh tri thuong mo nhat.

Mot phan cua van de nay la boi cac cuu binh My tro ve que huong voi nhung vet thuong vo hinh. Cuoc chien cua ho de nhan duoc su cong nhan va tien boi thuong cho nhung can benh lien quan toi chien tranh, bao gom ca tinh trang roi loan tam ly sau chan thuong, da mo ra canh cua cho cac cuu  binh cua moi cuoc chien tranh. 

Ong Stellman noi: “Cuu binh My nhan duoc su cham soc tot hon hien nay chinh la nho co nhung nguoi anh em Viet Nam”.

Nhieu nghien cuu khoa hoc moi, nhieu dieu tra ben bi ve su can thiep chinh tri trong cac nghien cuu duoc chinh phu My tai tro va khoan tien tri gia 180 trieu USD cho vu kien cua cac cuu binh My trong chien tranh Viet Nam chong lai cac cong ty hoa chat, da don duong cho Dao luat chat Da cam ra doi nam 1991.

Giua nhung dieu khoan khac, luat phap da lap ra mot danh sach “cac benh lien quan toi chat diet co” ma cac cuu chien binh Viet Nam co the duoc boi thuong.Danh sach nay duoc gui den Vien Khoa hoc Quoc gia nham xem xet lai cac nghien cuu ve cac chat hoa hoc co trong chat diet co, va cu sau hai nam lai de xuat nhieu bo sung vao danh sach do. Cac can benh hay cac di tat bam sinh duoc de xuat neu nhiem boi chat lam rung la se chac chan hon la khong lam tang nguy co cho con nguoi.

Ke tu do, Bo cac van de ve cuu binh My da bo sung 15 can benh cung nhu 17 dang di tat bam sinh o doi con chau cua cac cuu binh My.

Mot nguyen nhan khien viec cham bo sung cac loai benh la do Bo cac van de ve cuu binh My luon dua vao cac nghien cuu ben ngoai ve dieu kien phoi nhiem va cac rui ro cong nghiep thay vi  tien hanh mot nghien cuu dich te hoc tren dien rong o cac cuu binh, nhung nguoi lan dau tien de don yeu cau len Quoc hoi My vao nam 1979. Trong nhieu nam, co quan nay noi se khong nghien cuu tac dong cua chat diet co toi cac cuu binh boi khong co cach nao de do muc do phoi nhiem cua ho.

 Tuy nhien, theo Giao su Stellman- cuu giang vien Khoa Suc khoe cong dong cua Dai hoc Columbia,  loi bien ho do khong co gia tri lau dai.

Cung voi vo cua minh, ba Steven, cung la mot giao su dich te hoc da thu thap duoc mot co so du lieu hoan chinh ve cong viec rai chat diet co va su dung chung de phat trien mo hinh phoi nhiem. Nghien cuu nay cua ba da hai lan duoc Vien Duoc pham, mot co quan doc lap gom cac chuyen gia duoc chuyen de xuat cac chinh sach y te giup Bo cac van de ve cuu binh My dua ra cac quyet dinh, cong nhan.

Bo cac van de ve cuu binh My cho biet nam 2003 Bo nay da chap nhan mo hinh phoi nhiem tren theo loi khuyen cua Vien duoc pham va dang danh gia do chinh xac cua mo hinh nay.

“Toi ngac nhien la khong ai theo duoi mo hinh nay mot cach hao hung”, GS. David Savizt, mot nha vat ly cua Truong duoc pham Mount Sinai o New York, la Chu nhiem nhom nghien cuu, da phat thot len day kinh ngac.

Vao thang 8, Bo cac van de ve cuu binh My cong bo mot cuoc nghien cuu trong ba nam ve suc khoe cua cuu chien binh Viet Nam, tuy nhien nghien cuu nay lai khong nhin ro khia canh khoa hoc cua chat lam rung la nhu chat Da cam. Sau hon ba thap ky ket thuc chien tranh, ke hoach ma nhieu cuu binh tin vao Chinh phu My don gian la ngay mot lui tan dan.

Ong Paul Sutton, mot cuu binh tai chien truong Viet Nam va la cuu Pho chu tich hoi Cuu chien binh Viet Nam cua My, da noi rang: “cau than chu cua Bo cac van de ve cuu binh My la hoan, hoan va hoan cho den khi chung chet het di”.

Tuong Eric Shinseki da nghi huu, hien dang lam Thu ky Bo cac van de ve cuu binh My da phai thua nhan moi quan he day mau thuan giua Bo va cac cuu quan nhan. La nguoi da tung bi thuong trong chien dau tai chien truong VIet Nam, ong Shinseki tuyen bo se bao ve cho nhung ai xa than vi dat nuoc.

Nhieu nghi si cua Quoc hoi My cho biet hau het viec nghien cuu ve chat doc mau Da cam dang bi don u va tri hoan den muc be tac.

Nghi si dang Cong hoa Bob Filner, D-Calif, Chu tich Uy ban Cuu chien binh cua Quoc hoi cho biet: “Toi khong nghi ho muon biet cau tra loi”, “Chi phi tai chinh qua cao khien ai cung phai khiep so”.

* Phong su thuc hien boi Jason Grotto tu Viet Nam va Tim Jones tu Indiana.

Vietbao(Theo_Bao Nhan dan)

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Giai thoại về hòn "đá thần" mặc nghìn chiếc áo cứu dân thoát nạn

Gắn liền với một giai thoại từ thời mở làng, trải qua hàng trăm năm, người dân xã Hương Thọ, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên - Huế truyền tai nhau những câu chuyện huyền bí về một hòn “đá lạ” ở điện Mẹ Nằm.

Tìm hiểu: Chicago Tribune, Chat Da, chien tranh Viet Nam, the he con chau, Di Tat Bam Sinh, chat diet co, chinh phu My, cuu chien binh, Quan doi My, cuu binh, van de, nghien cuu, chat doc, nhung nguoi, lam

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Chất Da cam/ Dioxin - Di chứng dai dẳng (Phần 1)

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Chất Da cam/ Dioxin - Di chứng dai dẳng (Phần 1) bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Chat Da cam Dioxin Di chung dai dang Phan 1

Nhan xet, hay lien he ve tin Chat Da cam Dioxin Di chung dai dang Phan 1 co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Chat Da cam Dioxin Di chung dai dang Phan 1 de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0