Chan dung Pham Xuan An Ky 9 Chat chinh nghia hai mat

Tags: Cu Ho, Ong An, Bac Ho, Sai Gon, Pham Xuan An, Neil Sheehan, Quan Doi Nhan Dan Viet Nam, cuoc chien tranh, cua quan doi, nguoi Viet Nam, ky gia, nha bao, bao chi, hai mat, chinh nghia, viet


Cac nha bao phuong Tay khong tim thay dieu gia doi nao o An. Va ho cho rang neu nhu bay gio moi biet An la mot agent cua Quan doi Nhan dan Viet Nam thi chinh An la mot thi du chung minh, mot an du ve cuoc chien tranh o Viet Nam.

................................

Bay gio khi da nghi huu, lam nghien cuu tai thanh pho Ho Chi Minh, ong An thinh thoang tiep loai khach “the he sau”; mot nguoi ban cu nay la giao su dai hoc My, gui con sang Viet Nam muon viet luan an ve de tai ky gia thoi Ngo Dinh Diem.

La mot nha nghien cuu, phan tich thoi cuoc, ong An qua ro lang bao luc do ra sao. Nhung hau nhu ong it quen gioi bao chi Viet Nam. Vi nhiem vu, ong phai ne ho. Nhung la nguoi lam nghe, ong van biet nhieu nghiet nga cua hoan canh cac nha bao: che do kiem duyet. Tich thu, dinh ban bao chi, dua nha bao vao tu, chuong cop, dua ve Mzzien Trung day doa trong cac biet phong cua Chin ham khet tieng - lich su bao chi se con ghi ten nhung ky gia nhu Tran Ngoc Son bi day va chet o Con Dao, ky gia Anh Tin bi bat giam o Phu Quoc…

Co ca mot thoi bi kiem duyet duc bo nhieu qua, bao chi phan ung lai bang cach cho nao kiem duyet bo, ho cu de trong hoc den noi Diem ra lenh cam bao de trang. Thi ho “cam bao de trang chu dau cam de den” the la ky gia tim cach xoa den lam cho to bao nhieu hom gio ra day mang den ngom tham hai. Lai voi tinh trao long, ong An nhan xet ve nghe. Ong bao co phong vien My tre tuoi: “Lam viec it thoi. Lam lau, doi tan nat. Phai viet sach, nghien cuu, chu chay theo nghe bao 10 nam la phu nu mat het sac dep. Chay theo tin tuc qua mat thuong thuc cai dep thien nhien xung quanh  minh. Luc nao cung tuong ngay mai troi sap. Lam den noi mat troi moc hay lan khong them de  y. Phu nu lam mot giai doan thoi, chu tat ca thanh Pito Acnet… thi chet!”

Cau chuyen de tu choi nguoi den viet ve ong bao gio cung duoc the hien trong tieng cuoi. Chac ong dang nghi den cai nghe suot ngay chay theo tin tuc, suot doi song chay theo cac deadline, han chot cua nghe bao. Vay ma ong da lam cai nghe “san tin” theo nhieu dich khac nhau, suot doi: san tin de lam mot nha bao thuc thu, san tin cho dat nuoc danh thang quan xam luoc, gianh Doc lap - Tu do. Cai nghe san tin cua ong moi vi dai va thieng lieng cao quy lam sao!

No day nghich canh.

Chinh ong, voi tu cach phong vien hang phuong Tay viet bai ve su kien Bac Ho mat nam 1969 de dang tren bao Time. Lam bao khong phai chi chay quan quat voi tin tuc thoang qua, ma phai dieu nghien, viet sau. To Time co khi su dung nhung bai ngan tong hop cua ca chuc nguoi viet. Su kien Bac Ho mat, ca the gioi viet: Moscow, Bac Kinh - di nhien roi, luc do dang la nhung nuoc anh em. Ca Nicaragoa, Mexico, Italia… Nhung Time yeu cau Sai Gon, xu so Viet Nam cua Cu Ho, phai la noi viet chu yeu. Ong An ke rang tieu su Cu Ho thi hang nao cung co day du. Ong chi duoc viet gon trong 4 - 5 trang giay va phan tich khach quan.

Nguoi Dang vien Cong san ay khong the boc lo het xuc dong va tinh cam cua minh, ong phai “khach quan”, dung phuong phap khai thac cua bao chi, dan ca tho chuc Tet cua Bac “Danh cho My cut, danh cho nguy nhao”, suu tam tu lieu tu thoi ky Ho Chi Minh huong dan quan doi Viet Nam duoi thoi Vo Nguyen Giap. Ong cung tranh thu phong van dan chung Sai Gon khi nghe tin Cu Ho mat. Neu gio trong tap chi Time ngay ay, se thay day la de tai lon duoc dua trong nhieu trang. Se thay hinh nhung nguoi dap xich lo do cho khach o cua cho Ben Thanh dang cham chu doc tin tuc ve Cu Ho. Bai bao cua ong An chi la mot trong hang chuc bai tu cac noi gui ve duoc toa soan bao Time duc ket lai thanh mot bai de in ra cho doc gia.

Ong khong the quen tinh cam cua du moi tang lop nguoi khap noi tren the gioi - lua nguoi trong The chien thu hai deu biet rat nhieu ve Cu Ho. Hon the nua, co ca mot master My lam viec o phong thong tin My tai Sai Gon trong mot dot rut lui tu ap chien luoc Ben Suc ve Binh Duong dinh cu, tai day anh ta ke ra vanh vach ve Cu Ho cho chinh An nghe. Anh ta con dam noi: “Tat nhien toi biet ve Cu Ho nhieu hon anh”.

Ong An con nho tai trai Binh Duong, cac ky gia dang an com. Chang pho tien si ay thi say sua noi toan chuyen ve Bac Ho va tu hao rang minh nhu thuoc long cac tai lieu ve Bac Ho cung phai thoi, la vi anh lam luan an MA ve chinh tri, chuyen de ve Chu tich Ho Chi Minh. Anh bao rang do la cua hoc mac tien  nhat ve xa hoi hoc, ve chu nghia Mac. Khong phai ai cung co the hoc duoc vi tien nang.

Lam viec chinh thuc cho Time tu 1969 - 1975 nhung truoc do la cac co quan bao chi khac, ong An khong bao gio quen nguyen tac cua nghe, cung chinh la nguyen tac cua mot diep vien. Ong bao, bao nao cung doi tin tuc nhanh, chinh xac, khach quan. Ong An thuong ke chuyen vui voi cac nha bao tre. Lam trat vai tin la no duoi lien. Vi du noi ong A di ly di ba B - khi chua biet ro ai phai ai trai va toa an chua xu la sai, nhung phai noi A va B ly di nhau. Mot so nguoi Hoa o Hai Nam di vuot bien xuong phia Nam, qua Rach Gia bi dat vao dat lien. Ong An, ky gia duy nhat duoc vao phong van va “bai hoc” ve nghe bao duoc phong phu them hang ngay. Tin duoc bien tap lai va in ra sau do sep cua toa soan tu Singapore bay qua phe binh “Bon nhan vien danh ca dao Hai Nam thuoc Trung Cong di tim tu do, bi song danh dat vao Rach Gia”… “Viet di tim tu do phai dua vo ngoac kep. Can than vay cho toi, neu khong Trung Quoc se duoi co phong vien cua chung toi o Bac Kinh” - sep nhac.

Nhanh an thi phai chac. Neu bai dua sau nguoi ta thi phai nhieu tin hon, “map” hon. Viet ve su kien Bac Ho mat, so di duoc khen vi tai lieu phong phu. Co bai, anh dam tang Cu Ho tai Ha Noi, co hinh cac vi dung dau cac nha nuoc Lien Xo, Trung Quoc tai tang le. Co ca binh luan du bao ai se thay Cu Ho. Co dang anh bon vi lanh dao luc do la Pham Van Dong, Vo Nguyen Giap, Le Duan, Truong Chinh voi loi phan tich ve su ke thua cac tinh hoa cua Cu Ho. Ong An cung trich mot cau noi cua Cu ma ong thich, dai y: Toi la nguoi gia roi. Nguoi gia nao cung thich giu mot cai gi bi an ve doi minh. Toi cung muon giu mot so bi an rieng cua toi.

Su phong phu cua bao Time du di ca thang bai lien ve de tai Cu Ho. Chu truong cua to bao: de tai duoc ca the gioi chu y, do do viet sau. Nguoi doc viet thu cho bao, noi ve Cu Ho, duoc dang len cung voi hinh anh nguoi o Vacsava khoc Cu Ho, con nguoi Ha Noi thi moi nguoi lam viec bang hai, bien dau thuong thanh hanh dong. Ong An cung la ky gia viet bai ve cai chet anh dung cua nguoi thanh nien ngoai 20 tuoi Nguyen Van Troi. Ong theo tin tuc suot tu luc anh Troi bi bat, thoi gian bi giam va khi bi giac ban trong bai ban Chi Hoa. Ngay nay, nguoi Viet Nam chi biet mot doan phim tai lieu ngan luc ban anh Troi voi day canh sat va ky gia. Doan phim va buc hinh duy nhat duoc in them dong chu gay cua Bac Ho. Nhung tai lieu hiem hoi ay du bao nhieu nam qua roi, moi khi nhin lai, moi the he nguoi Viet Nam van roi nuoc mat.

Chinh trong nam 2001 dau the ky nay, trong “kho” sach quy cua ong An, ong cho be ban xem nhung hinh anh khac chung ta chua tung duoc thay ve giay phut anh Troi bi ban. Chac chan se lam xuc dong moi thoi: nguoi thanh nien tre mang, mac bo do trang, bi bit mat, dung ben cai coc, le loi giua dam quan day sung ong, to map, mu sat… Xung quanh la khu bai hoang vu vang ve cua phia sau nha tu. Hinh anh anh Troi non tre the, nho be va anh hung the, cai don doc mot minh anh lam dau nhoi trong tim va lam day len long cam gian su hen ha giau giem cua che do My - nguy trao tro…

Trong cuon War in the Shadows in rat dep ay co bai cua Douglas Pike tieu de My friend An voi tam hinh chang ky gia An tre mang ngoi voi ba nguoi phu nu My, Viet tai mot quan an o ngoai thanh Sai Gon nam 1963. Co the nhung nam do An da phai song hai mat rat nhieu: giau di moi dau don trong long de viet ve noi dau long ay voi mot phong cach khach quan cua ky gia phuong Tay von duoc day rat ky rang khong duoc lo cai toi trong tin tuc.

Chi can cac an tuong cua Douglas Pike ve nguoi dong nghiep An, cung du thay duoi mat cac nha bao phuong Tay - nhung nha bao von rat nhay trong xem xet con nguoi va su kien - ho khong tim thay dieu gia doi nao o An. Pike viet rang van nho hinh anh cua An luc do, luon co nguoi ban than ten la Vuong o ben canh va neu Pike co moi An toi nha choi thi phai moi ca Vuong, hoac la khong. Sau nua An khong bao gio co gang in dau tuyen truyen dieu gi ve tu tuong chinh tri len Pike. An song dao duc, co nguyen tac voi ban be, va Pike cho rang neu nhu bay gio anh moi biet An la mot agent cua Quan doi Nhan dan Viet Nam thi chinh An la mot thi du chung minh, mot an du ve cuoc chien tranh o Viet Nam.

Chat “hai mat” cua cong viec chinh nghia va cong them voi tu chat mot nguoi Viet Nam kha dien hinh, da giup ong song that voi tat ca cac mat cua cuoc doi dac biet ma ong phai dam trach.

Gio day ong van giu nhung tam hinh quy. Hinh den trang van con tot, tuy rang “co tam da bay mau, nguoi thi chet bot”. Ong chi cho toi xem kho anh quy ay, chi mot lan, lam sao toi nho hoan toan duoc. Toi khong song o Sai Gon nhung nam thang ay. Toi chi moi la dua tre len muoi khi An da dung trong vi tri dac biet. Vay ma nghe chuyen cua ong, xem nhung hinh vang o da goi cam mui cua lich su.

“Toi nay, Co nay”, An chi vao ong Nguyen Huu Co, chi huy truong cua mot trong sau su doan dau tien. Nguyen Van Minh tu lenh vung 3. Nguyen Van Bang, tinh truong Buon Me Thuot. De doc Chung Tan Cang tu lenh hai quan. Nguyen Ngoc Huy ly thuyet gia Dang Dai Viet, giao su chinh tri. Tien si Huy la mot trong nhung lanh tu Dai Viet va la truong trung tam nghien cuu Dong Duong cua Havard, chet roi. Duoi ngon tay xuong xau cua ong, nhung hinh anh khac lan luot hien ra: Dam nay tinh bao. Day tuong 4 sao. Cho nay o trong dinh Doc ly. Con day, dung trong van phong Reuters. Day la Neil Sheehan (tac gia Su lua doi hao nhoang) hoi 25 tuoi moi ra khoi quan doi, lam cho UPI toi dao chinh Diem moi ve lam cho The New York Time, thanh nha van. Luc do An o Reuters. Canh tranh theo “tinh than the thao” thoi, con than nhau lam. Ong An con nho tac gia Su lua doi hao nhoang sau nay duoc giai bao chi Pullitzer, ngay ay con gap khon don vi dua tin dao chinh. Anh ta bi coi la nguoi viet qua tron, trong luc tinh hinh rat khan cap. Le Xuan cong khai doi “nuong may thang nha bao xui bay Phat giao dau tranh”. Luc dao chinh bat dau, An danh tin di. Dem truoc dao chinh An da dua cho David Halberstam mau tin mat cua mot dai ta de gui qua ben kia cho Neil Sheehan. Nguoi truc dem o Tokyo khong biet do la tin quan trong nen khong dua ngay cho Neil Sheehan.

Ke den day, ong An lai tu cuoi ban than: “Benh nguoi gia hay noi chuyen cu. Ong chang them de y den cac ly le rang do la tu lieu lich su va moi mot nguoi mang trong minh nhung dan chung cua lich su. Ma co phai ai cung co cuoc doi nhu ong de ke dau - nhu loi Peter Ross Range?

Ong sap xep tap anh lai thi toi kip nhin thay va hoi ve mot tam hinh la:An mac ao len, dap xich lo o My. “A, nguoi ngoi tren xich lo la tien si Elon Earl Hildreth, giam doc co quan Vien tro My ve giao duc, lo giay to cho toi di hoc. Ong mua ca mot chiec xich lo, ky niem Viet Nam dem ve My cho dua chau noi cho ong di choi”. Anh chup o Cali nam 1958 khi An dang hoc o dai hoc ben do.

“Dang le toi lay co nay” - ong chi vao hinh mot co gai My, nhung ong khong ke chi tiet ve moi tinh ay.

(con tiep)

NGUYEN THI NGOC HAI

Viet Bao

Tìm hiểu: Cu Ho, Ong An, Bac Ho, Sai Gon, Pham Xuan An, Neil Sheehan, Quan Doi Nhan Dan Viet Nam, cuoc chien tranh, cua quan doi, nguoi Viet Nam, ky gia, nha bao, bao chi, hai mat, chinh nghia, viet

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Chân dung Phạm Xuân Ẩn - Kỳ 9: Chất chính nghĩa hai mặt

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Chân dung Phạm Xuân Ẩn - Kỳ 9: Chất chính nghĩa hai mặt bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Chan dung Pham Xuan An Ky 9 Chat chinh nghia hai mat

Nhan xet, hay lien he ve tin Chan dung Pham Xuan An Ky 9 Chat chinh nghia hai mat co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Chan dung Pham Xuan An Ky 9 Chat chinh nghia hai mat de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Bai bao hay trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Bai bao hay
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0