Chan dung Pham Xuan An Ky 12 Chu be me choi

Tags: Pham Xuan An, Henry Kamm, nguoi Viet Nam, nha thuong dien, khong bao gio, con nguoi, Cua ong, nhung nguoi, chu be, ky gia, ong gia, choi, minh, hoc


"Con nao cung hay tron!”. Giong ong nua trach moc, nua hanh dien kieu tre con. Lai nhu giai thich cho tinh khi cua minh. Co phai tat ca moi viec sau nay da bat dau tu nhung viec li ti do? Co cai gi cua thoi tho be ay con in dau lam nen tinh cach con nguoi anh hung cua hom nay?...

................................................

“Nhung gi anh da lam trong qua khu - van Morley viet - Cho du anh la nguoi the nao, An van la con nguoi cua nhan cach dang kinh trong, van tin tuong o su mang ve vang cua dat nuoc nho be cua minh. Toi khong nghi anh ta la mot nguoi Cong san mac du anh van la mot Dang vien trung thanh. Toi cung khong nghi anh nhu mot nguoi quoc gia. Do la nhung tu ngu sai lac thuong che khuat su cao ca vi dai va ca nhung tinh the xau xa. Khong, toi cho rang An la mot nguoi yeu nuoc, trong so rat it nhung nguoi nhu the ma toi duoc biet”.

Con Karnov Stanley cuu phong vien to Washington Post nguoi tung doat giai Pulitzer thi viet ve ong An nhu sau: “Ong An la con nguoi phai giang xe giua hai tinh cam. Long trung thanh voi dan toc, dat nuoc ong va su tan tuy voi nghe nghiep, tinh ban voi cac dong nghiep tu mot nuoc da gay chien voi dan toc minh”. Mc Culloch thi cho biet: “Toi khong bao gio gian gi ong An” (Mc Culloch la truong dai dien to Time noi ong An lam viec thoi do). Culloch viet: “Boi neu nhu tinh the dao nguoc lai, neu nhu hang tram ngan nguoi Viet Nam xam chiem dat nuoc toi, toi cung se lam nhu ong An da lam. Ong la mot nguoi ban tot va dang kinh trong”.

Mot con nguoi vua dung o dinh cao nghe nghiep, vua lam tron cong viec ma dat nuoc can, lai cung giu duoc long kinh trong cua nhung nguoi thuoc phia doi phuong. Nhan cach ay nhieu noi co the nhan la “san pham” cua minh: Van hoa Phap, nen giao duc My. Hon the nua, con nguoi nay da ung xu trong nhung hoan canh that dac biet. Ong khong the hoi y kien cap tren trong nhieu tinh huong hoat dong don le, bi mat tuyet doi. Phai xu su hang ngay va rat nhieu truong hop, “nguoi chi duong” cho ong chinh la cai ban linh sau sac cua nguoi Viet Nam, mot dac tinh cua dan toc da tung song trong nhung thu thach khoc liet nhat. Cai ban linh nay chang phai co san nhu chiec ao mac vao. No vo hinh va moi con nguoi gop phan minh, bang cach chon con duong, va bang cam nhan, bang su trai qua, doi khi rat rieng tu”.

Duoi mat mot ky gia My, qua trinh do cua ong An nhu sau: Nam 13 tuoi, tuc la nam 1940 ong bat dau nhan thuc ve nghich ly cua dan toc khi Nhat chiem Viet Nam sau khi Phap bai tran phai dau hang Hitler. Tai thi tran cang phia nam cua Rach Gia, que nha cua ong luc do, nhung ke chien thang la Nhat vay rap nguoi Phap (sau khi Nhat dao chinh Phap o Dong Duong ngay 9 - 3 - 1945) va dung xich xau ho lai voi nhau duoi anh nang gay gat tai mot bai dat. Muc dich cua viec nay la tieu diet hinh anh nhung nguoi cai tri da trang trong mat nguoi Viet Nam va dung nen vien canh cua mot Dai Dong A moi chien thang duoi su bao ho cua nguoi chau A - nguoi Nhat.

Da co lan ong An noi: “Toi khong bao gio thich nguoi Phap boi vi con cai nhung ten thuc dan Phap nguoc dai tre em chung toi. Nhung nguoi Nhat lam toi ghe tom. Nhung nguoi Phap bi khat. Toi den hoi cha toi va ong bao toi nau it nuoc mang den cho ho. Khi toi lam vay, nguoi Nhat tat tai nhung nguoi Phap da nhan nuoc uong”. Ong An noi tiep: “Toi van khong thich si quan nguoi Nhat. Truoc nam 1975 toi khong bao gio nhan loi moi cua Dai su quan Nhat cung vi le do”.

Ky gia My da nhan xet ca ve mat ong An trong suot cuoc noi chuyen. Luc cuoc noi chuyen nay dien ra, ong An da o tuoi 68. Ong da qua suot hai cuoc khang chien va voi nghe bao, ong da hieu sau sac ban chat cua moi moi quan he con nguoi. Co the noi cach nao do, ong da la mot chuyen gia giao tiep voi du loai nguoi, voi con mat phan tich cua mot ky gia va mot nha tinh bao chien luoc. Vay ma, ve mat cua ong nhu tac gia Henry Kamm nhan xet: “Do la lan duy nhat trong rat nhieu cuoc trao doi ve cuoc doi day bien dong cua ong, toi nhan thay tren khuon mat tram tinh cua ong net han thu lam cho giong noi va su binh than cua ong danh lai. So phan nhung nguoi Phap day len long thong cam cua ong voi nhung nguoi bi thua thiet. Ong noi rang mot yeu to khien ong tich cuc quyet dinh theo phe nao chinh la su bat cong doi xu giua nguoi Viet va nguoi Viet. Ong da thay mot dia chu, cha cua mot ban hoc cung lop, doi xu tham te voi nhung nguoi ta dien cua minh. “Chung tra tan ho. Chung bat vo con ho ngu voi chung…”

“Do la ly do toi ton trong nguoi My - ong An noi - Ho day cach giup do nhung nguoi yeu the…”

Cach nhin nay cua Henry Kamm, hay chinh loi noi chan thuc cua vi tuong Viet Nam? Nhung uu viet cua the gioi hien dai tien bo ong da hoc duoc o My, du sao khong the khong dat tren co so tam hon va nhan van mot nguoi Viet Nam biet cam nhan. Chinh cach cu xu trong suot cuoc doi tron ven nhieu be da lam giam bot kho khan va duoc song tu nhien trong su ton tai khac thuong cua ong o ca hai phia trong cuoc chien tranh.

Cac ky gia My ke rang ong da thanh cong trong viec cuu mang Robert Sam Anson, mot nha bao tre tuoi cua tuan bao Time bi bat tai Campuchia noi ma nguyen van loi cua Henry Kamm “nghia dia cua hau het cac phong vien khi roi vao tay quan doi cua Khmer do”. Doi quan Khmer do do hoat dong bat hop phap tai bien gioi va thich an minh o lanh tho nuoc ngoai de thoat khoi su chu y cua the gioi. Chi tiet nay xuat hien tren bao nuoc ngoai, chac chan se lai chat them nhung dieu phong phu bi an cua doi ma vi tuong nay chang bao gio viet ra.

Nhung co that la “cuoc doi cua Pham Xuan An voi tat ca nhung chi tiet map mo gay hoang mang co the la mot mau cho nhung nguoi trong thoi dai ngay nay van phai tiep tuc doi dien voi vo so lua chon gay boi roi”, nhu nhan xet cua ky gia nuoc ngoai hay khong? Chac phai tim ve nguon coi, nguon coi cua con nguoi mang nhieu dau an va chung co cua lich su nay, phai co mot mo dau nhu the nao chu? Co dac biet khong?

Khong co y thuc tra loi phong van, vao mot buoi chieu den choi thuong le, toi den khu vuon nho ay va thay ong dang say me gio tui ran liu diu nho xiu: “co chat, no moi hot” do la chat bo duong cho chim. Moi ngay ong goi chau chau la bit - tet. Roi ong than tho: “Truoc day chim se rat nhieu. Sung hoi nguoi ta ban riet nay khong con nhieu”. Chuyen vui ma sao nghe nhu tham sau boi cai giong deu deu luyen tiec: “Chim hot cung nhu dua tre nit hoc noi 3 tuoi tro lai. Chim nho ma o rung no khong hot nua. Con tuong tu thi mac lam. Ben Tau co”.

“Ngay xua toi nuoi ga noi choi. Dau hom thi bat than lan, dem cho uong nuoc, cho ra suong. Co hai cai dai hoi. Dai hoi ta ke da ga. 6 thang mua kho. Da ca an tien lon. Con nao thua chiu soc dua, khi so, no nhat mau. Coi mieng, bung, lo mui… nuoi cuc lam. 4,5 tuoi toi da nuoi, 10 tuoi da di “day”.

Sao lai di day?

Va the la co mot chu be hien ra theo loi ong ke.

“Bi day, choi khong. Khong hoc hanh gi. Luc nho 2 tuoi o Hue voi ba noi. Bon tuoi, ba noi chet, dem vo. Choi chim choi ca. Hoc khuc, nghi khuc. Thoi cho may ve que hoc lam dien chu. Ve Rach Gia. Ong gia lam nghe hoa do, mua duoc dat, khan dat. Ong buon lam. Con nguoi ta hoc dang hoang. Ba Nguyen Thi Binh la con nguoi ban cua ong gia toi, o nha keu “con Chau Sa”. Ba Binh hoc hanh gioi giang cham chi, an mac dang hoang. Con nguoi ta sach se. Con minh chan bun khong. Di bat ca, xach na ban chim. Khong toi nao nang bang toi di choi. Thi cuoi lop 3, rot. Moi “bi day” ra Hue. Ong gia dua ra Truoi, o voi ong giao tieu hoc, con nuoi cua ong noi, nho kem cap”.

Ke den day, duong nhu trong ong van con song y nguyen mot cau be con cach nay hon nua the ky. Mat ong co anh lap lanh cua chu be ay: “Day cung loi. Dau co chua. Doi xe lua trong Nam ra, toi nghe keu u u la chay ra ga, nhay len tau an nhung cui banh mi ron cua khach bo lai. Tau sap chay thi nhay xuong. Ong giao day rat ky cang. Ong con mua lua cho gia gao. Chay mot chay hai, chay ba. Khi mua he co trang len la gia gao. Hoc thi nhu cuoc keu “thien thoi dia dat van may - vu mua - phong gio - tru ngay - da dem”. Thien la troi - Dia la dat - Gia la nha - Quoc la nuoc - Tien la truoc - Hau la sau - Nguu la trau - Ma la ngua” v.v… Chi thich choi, gia gao. Ham bat ca lam. Con rinh bat cop con. Lau lau no ru cai, lai chay.

Troi lanh, mac ao dai di hoc, dem theo lo ap, mac ao toi, xan quan len. Khi nuoc ngap qua, coi ca quan di. Hoc lai rot nua. Co hoc gi dau. Ve Gia Dinh hoc truong tu. Nam 1938 xuong Can Tho. Kho qua! Thi choi khong! Ba nam cai lop ba! Choi nhung choi kieu nha ngheo. Gia dinh day Nho giao, minh khong hop. Minh ket cai do. Ma cha buon, thuong cha buon ma khong sao doi tinh duoc. Ong gia cung thuong con nhung buon. Ong biet minh nong gian, ranh la danh nen. Me sam chiec roi nho cho con do don nang. Sau nay trong doi hoat dong, di cung nguoi My xuong dong bang song Cuu Long, ho la lam. Thay toi cheo xuong, cheo ghe nhu khong. Nong thon trong cay gi, nuoc lon, nuoc rong, hoa la, ca chim, biet het”…

Trong giong ong ke, co cai cay dang thuong cha, co noi cam thong voi chu be An tuoi tho to mo thong minh hieu dong. Dua tre cua doi song ay bi nhet vao dau loi giao duc Nho giao khong hop. Co ca su thu vi cua dua tre nhin thay the gioi trong ca trang thai li ti cua no.

“Da kien nua: lay con den, ngat rau, khong thay duong, no chay da loan xa. Con dan ca thia lia, ong gia gian thoi me choi, dem do xuong cong. Toi khoc ra chan noi cong lon cho ca ngay moi hot lai duoc mot con. Khoc nhu ri. Hoi o Hue, tren thuyen tu song Huong ra Cua Thuan, ngoi ngoai coi tung cai rong duoi nang”…Ong ke ve nhung ban cung lua va bao: “May nguoi do dang hoang. Con toi vo van lam”.

Ve ca mot quang doi tre tho gan bo voi dong ruong va thien nhien nhu the, duoi mat cac ky gia My co the tom tat nhu loi Henry Kamm: Cha cua ong  An - mot vien dia chinh thoi Phap o mot tinh cuc Nam cua Dong bang Nam Bo, da trung phat con vi da that bai o truong vao tuoi len 9, bang cach gui ong ve song voi ho hang o mot lang gan Hue, kinh thanh cu o Mien Trung Viet Nam. That bai trong hoc tap ngay ca khi con nho la mot toi nang trong gia dinh truyen thong Nho giao nhu gia dinh ong luc bay gio. Cha cua An muon con trai biet minh da may man the nao bang cach bat con chiu su kho cuc cua cuoc song thon da o mot trong nhung khu ngheo nhat o Viet Nam. “Cuoc song o do ngheo den muc chung toi khong co dau thap den va phai dung bac den nhung trong mo chuot de thap sang”.

Co le vi the, ma ong An tu thay doi minh luon day nghich ly. Nhung moi su viec bi tham, cang thang day thu thach da duoc ong lam cho no binh thuong di. Ong do cho so phan va doi khi tu trao minh bang cach giai thich theo cuon sach tu vi Phap (horozcope) huong dan ve diem manh yeu cua con nguoi.

Nguoi yeu, mat sau, tao bon. Loai nguoi quan tam suc khoe khong dam nguy hiem. Ong noi ve minh ma nhu noi ai. Nhat, so chet, so benh. Nhung viec phai thi dam lam. Nghe phu hop: bao chi. Ai biet su dung anh thi tot, khong thi anh choi. Nhung roi anh tu nhan xet: nghe hop nhat: lam he. De o nha thuong dien Bien Hoa! Co mau dien dien. Xua co it bac si, chi nhieu y si. Chi co mot ong bac si o nha thuong dien. Vo cac quan chuc cao cap de deu vo do. Lon len ong gia lam dia chinh hoa do do dac, hay dat An di theo. Co le vi the ong biet rat nhieu. Nhu lai bi cai thoi me choi ngay be khuyen du, ong An ket hop noi chuyen minh de o nha thuong dien cho tien.

“Rinh bat cop con, bat ran rit, nho dau co so chet. Cai ngu. Ham choi qua. Khong chi da kien, ma bo cap cung cho da. Mua ve Hue, toi toi dau co ngu. Sau mua, no nhu nhong bo len moi ra canh. Ve bo di de xac lai. No bay di roi ngay sau ve cai moi keu. Co hai hat gao ben hong, keu bang cai do. Duc khong keu. Den dot bang mo, khong co dau, dau lua mac. Bat ve ve nha khi no lot, lua ra con cai. Khong keu, nam lac lac keu, tieng khong thanh. Co khi so qua, no keu. Con duc tha di. Dan Hue ngheo, bat an. De an, ve an. De khon hon. Toi len mien Thuong, tha kien vao can, de ngoi len…

Con nao cung hay tron!”

Giong ong nua trach moc, nua hanh dien kieu tre con. Lai nhu giai thich cho tinh khi cua minh.

Co phai tat ca moi viec sau nay da bat dau tu nhung viec li ti do? Co cai gi cua thoi tho be ay con in dau lam nen tinh cach con nguoi anh hung cua hom nay?

(con tiep)

NGUYEN THI NGOC HAI

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Heo chết từ lò mổ tới nhà hàng

Lật cuốn sổ bán hàng, bà Ngân bảo: Nhà hàng AH (quận 5) hôm nay lấy 40 con, hôm qua lấy 50 con. Còn ĐPH (quận 1) vào mùa một lần lấy 200 con là bình thường.

Bỏ tiền khủng săn thần sa, rước họa vào nhà

Nghe theo lời "thầy" phán, nhiều người sẵn sàng bỏ ra cả chục triệu đồng để mua thần sa về làm lễ, chôn dưới móng nhà với hy vọng sẽ "kéo" được tài lộc. Tuy nhiên, sau một thời gian, tốn tiền mà tài lộc đâu chẳng thấy, họ mới biết mình dại.

Hớt tóc kích dục, đi "tua" tới Z trong rẫy cà phê

Khách vừa vào quán, nhân viên vội đóng cửa nói:"Dụng cụ hớt tóc hư rồi, vào trong em làm thư giãn 100 ngàn/lần. Nếu đi "tua" tới Z luôn, thêm 50 ngàn nữa, đảm bảo phê liền".

Mua bán cả giấy tờ tùy thân

Chứng minh nhân dân (CMND), cà vẹt, bằng lái xe... đủ loại giấy tờ tùy thân đang được mua bán công khai. Đã xảy ra nhiều vụ sử dụng giấy tờ của người khác để trộm cắp, lừa đảo.

Nước mắt cổ vật: Thế giới thiêng liêng mà bịp bợm

Bước vào thế giới đồ cổ, không ai không ít nhất một lần mua nhầm đồ giả. Khi thật, giả lẫn lộn, tình bạn giữa các tay buôn đồ cổ nhiều khi bị đánh đổi bằng những trò lừa lọc, chia chác kim tiền

Tìm hiểu: Pham Xuan An, Henry Kamm, nguoi Viet Nam, nha thuong dien, khong bao gio, con nguoi, Cua ong, nhung nguoi, chu be, ky gia, ong gia, choi, minh, hoc

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Chân dung Phạm Xuân Ẩn - Kỳ 12: Chú bé mê chơi

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Chân dung Phạm Xuân Ẩn - Kỳ 12: Chú bé mê chơi bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Chan dung Pham Xuan An Ky 12 Chu be me choi

Nhan xet, hay lien he ve tin Chan dung Pham Xuan An Ky 12 Chu be me choi co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Chan dung Pham Xuan An Ky 12 Chu be me choi de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Bai bao hay trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Bai bao hay
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0