Cay gao set danh ngoi dinh cam ky

Tags: Duong Loi, Van Hanh, Cu Dam, Pham Thi, Tu Son, Tan Hong, Ly Cong Uan, Thanh Hoang lang, su len ngoi, Cay gao, set danh, bai tho, cam ky, bi set, trong coi, cu


Dinh Sam toa lac o lang Duong Loi, xa Tan Hong (Tu Son, Bac Ninh) la noi duy nhat ton ca 8 vi vua trieu Ly va ba Pham Thi, nguoi than sinh ra duc vua Ly Cong Uan la Thanh Hoang lang. Noi day, hien van con dau tich cay gao co thu, tuong truyen bi set danh va su Van Hanh da lam bai tho sam bao hieu su len ngoi cua nha Ly.

Dan toi toi vi tri tuong truyen la goc cay gao bi set danh khi xua, cu Dam, nguoi duoc dan lang Duong Loi cu trong coi dinh Sam hao hung nhac lai tich xua: Tai huong Co Phap nam 936, thien su Dinh La Quy An da trong cay gao de lay lai long mach bi Cao Bien, nguoi ben Tau yem. Mot ngay mua he nam 1002, bong nhien cay gao o lang bi set danh lo ra bai sam. Thien su Van Hanh, nguoi nuoi day vua Ly Cong Uan tu thuo nho rat tinh thong Phat, Nho, Lao da giai nghia bai tho sam ky bi do nhu sau: “Vua thi non yeu; be toi thi cuong thinh; ho Le mat thi ho Ly noi len; thien tu (mat troi) o phuong Dong moc ra thi thu nhan o phuong Tay lan mat; trai qua sau bay nam thi thien ha thai binh”.

Cay gao set danh amp ngoi dinh cam ky

Cong dinh Sam

“Qua dung nhu bai tho sam du bao, khong lau sau nha Le suy tan, nha Ly da len nam quyen trieu chinh dua dat nuoc thai binh. Ngay truoc cay gao o lang Duong Loi to lam, ca chuc nguoi om cung khong xue, than cay bi rong ca chuc nguoi chui vao day cung lot, ngay be moi khi chan trau chung toi deu chui vao trong than cay gao do choi tron tim. Nhung nam 1980, do mot phan vi gia, phan do con nguoi tan pha nen cay gao bi chet”, cu Dam bui ngui.

Cay gao set danh amp ngoi dinh cam ky

Cay gao set danh (phia sau trong buc anh) va cay gao moi trong

Cu Dam bao, tu ngay cay gao co chet di, dan lang Duong Loi da trong rat nhieu cay gao khac thay the nhung chang cay nao song duoc. Cay nao cam cu lau nhat thi duoc hai nam, tu dung heo la roi chet, cay nao nhanh chi vai thang chua kip ben de cung chet ma khong biet nguyen nhan vi sao. Vua roi lang Duong Loi lai mua mot cay gao khac trong vao do nhung cu Dam buon rau bao, khong biet lan nay cay gao song duoc bao lau? Theo cu Dam, trinh do yem long mach cua ong Cao Bien da "dat den trinh do thuong thua, phai cho mot dang minh quan tinh thong phong thuy nao do trong lai cay gao, noi lai long mach thi may ra cay moi song duoc".

Truyen thuyet la vay, nhung hien nay tai dinh Sam van con bia da co ghi chep nguyen van bai tho sam tuong truyen la cua su Van Hanh lam khi xua, ben canh bia da la buc anh den trang chup lai cay gao bi set danh tu nhung nam 1968 do tac gia mot to bao chup lai. Cu Dam cho biet, vua roi co mot manh thuong quan tu bo tien cua khoi thong lai cai gieng bi lap may chuc nam qua canh cho cay gao bi chet. Dieu ky la la mac du bi lap may chuc nam qua nhung khi vua duoc khoi thong, nuoc o trong gieng lai trong xanh tro lai nhanh mot cach la ki, nguoi ta con phat hien o duoi gieng mot cai coi da rat to khong biet la tu thoi nao.

 Cay gao set danh amp ngoi dinh cam ky

Gieng o dinh Sam moi duoc khoi thong va chiec coi da tim thay

Cu Dam ly giai rang, vi la noi tho tu 8 nha vua va mau Pham Thi nen dinh Sam duoc bao ve, trong coi nghiem ngat nhu cung cam cua vua chua ngay xua vay. Dieu do duoc chung minh bang viec mot dong nghiep nu di cung toi khi chua kip buoc qua cua dinh da bi chan lai ngay lap tuc. Cu Dam bao, mot trong nhung dieu cam ky cua dinh Sam la tre em va phu nu khong bao gio duoc ben mang vao.

Ve luat tuc ky la nay, ong Dam cung khong biet co tu bao gio, chi biet trong lang cu truyen tu doi nay qua doi khac tu ngay xua ngay xua. Theo huong chi tay cua cu Dam vao tam bang noi quy treo tren tuong muc da nhoe vi mua nang, toi doc duoc mot dieu quy dinh cac vi lanh dao dia phuong den dinh lien he lam viec phai an mac gon gang sach se, noi nang nha nhan khiem ton, ngay phia duoi la dong chu ghi cam nu gioi va tre em khong duoc vao.

 Cay gao set danh amp ngoi dinh cam ky

Tam bia da ghi lai bai tho sam

Chi Nguyen Thi Luyen, nguoi lang Duong Loi dang lam dong gan dinh Sam tam su voi chung toi rang, ngay be chi va tre con trong lang hay choi o an quan o san dinh. Moi lan truoc khi di choi ba noi cua chi deu dan di dan lai chi la khong duoc vao trong dinh choi, chinh vi the ma con gai o lang Duong Loi chua ai biet trong dinh no to be nhu the nao. “Nhieu khi cung muon vao thap huong, nhung quy dinh cua lang la vay nen con gai trong lang cung chi biet thuc hien chu biet lam sao?”, chi Luyen ngam ngui noi.

Cu Dam cho hay, ngay xua dinh Sam rong menh mong toi 18 gian xay dung theo loi “noi cong ngoai quoc” cua cung dinh khi xua. Do tan pha cua chien tranh va con nguoi nen gio dinh chi con lai 4 gian. Ngoai viec cam nu gioi khong duoc vao, dinh Sam con co nhung quy dinh doc nhat vo nhi. Luc nay cu Dam moi vui ve cho toi biet ten that cua cu la Nguyen Huu Dao. Mac du moi 60 tuoi nhung tu khi duoc cu trong coi dinh Sam, moi khi ra duong gap cu ai cung deu phai le phep chao hoi la cu Dam chu khong duoc goi ten tuc. “Ngay ca lanh dao huyen, xa khi vao tham vieng cung phai le phep goi toi la cu, duc cao vong trong den may nhung da den day deu phai khiem ton le phep het”, cu Dam tiet lo.

 Cay gao set danh amp ngoi dinh cam ky

Cung cam trong dinh Sam

Dieu dac biet la cu Dam chi duoc tai vi trong vong dung mot nam. Trong khi thu tu o cac dinh, chua khac co the trong coi ca may chuc nam lien tiep. Vao ngay 25/12 am lich hang nam, cu Dam duong nhiem se phai ban giao cong viec trong coi dinh cho mot nguoi uy tin khac trong lang. Nguoi duoc cu trong coi dinh phai co day du vo chong, tuoi tac khong che tu 60 - 70, gia dinh phai ne nep gia giao, dac biet trong vong mot nam tro lai gia dinh khong co tang. Neu co tang phai roi khoi dinh ngay lap tuc va dung mot nam sau moi duoc quay tro lai dinh. Ve luat tuc nay, cu Dam chi biet tu doi truoc truyen dan lai nhu vay chu khong biet ly do chinh xac cua quy dinh khat khe do tu dau ma co. 

Viet Bao  (Theo NNVN)

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook
Tìm hiểu: Duong Loi, Van Hanh, Cu Dam, Pham Thi, Tu Son, Tan Hong, Ly Cong Uan, Thanh Hoang lang, su len ngoi, Cay gao, set danh, bai tho, cam ky, bi set, trong coi, cu

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Cây gạo sét đánh & ngôi đình cấm kỵ

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Cây gạo sét đánh & ngôi đình cấm kỵ bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Cay gao set danh ngoi dinh cam ky

Nhan xet, hay lien he ve tin Cay gao set danh ngoi dinh cam ky co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Cay gao set danh ngoi dinh cam ky de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0