Buoc vao lo luyen thep
Tran Bach Dang - Cuoc doi va ky uc (Ky 2):
 |
|
Dong chi Tran Bach Dang (thu hai tu trai sang) tai chien khu Loc Ninh (1972)Anh tu lieu |
>> Ky 1: Tran Bach Dang - cuoc doi va ky uc: Thang ngay troi dat
Dau nam 1949, toi duoc Dang bo Nam bo cu vao doan dai bieu du Dai hoi Dang toan quoc lan II to chuc o Viet Bac, cung voi dong chi Pham Hung va Ha Huy Giap. Den Nha Trang, hai dong chi Pham Hung va Ha Huy Giap chuyen sang di duong bien, toi tiep tuc theo duong bo voi mot doan can bo quan su va thanh nien.
Toi bi bat
8 thang 4 nam 1949: chung toi rut vao nui hon mot tuan le roi. Phai giu bi mat triet de. Ban ngay, tuyet doi khong nau nuong gi het, so co khoi, de lam muc tieu cho phi co va don bot dich. Chi duoc nau ban dem va phai che kin dao, khong de anh sang lot ra ngoai.
Chung toi tu Hon Heo, vuot quoc lo sang day, thuoc day Truong Son, noi giap gioi Khu 6 va Khu 5. Theo lien lac thong bao, chung toi con o dat Khanh Hoa, vung tam chiem va chi mot ngay duong nua la den vung tu do Khu 5, sau khi vuot qua Dai Lanh - ma cho chung toi sap vuot goi la Doc Mo.
Chung toi di hang mot, huong ve phia Dai Lanh. Tin truyen mieng tu dang truoc: gan den suoi. A, toi suoi nay ma rua mat mot cai, khoai chi tu! Phai chi con gao toi day lam ba hot, dau leo may cai nui cung khong ngan.
Toi di vao top cuoi cung. Doi giay bong dut day. Toi dung lai va cot giay. Ca doan bo toi loi 30 thuoc. Cot xong giay, toi buon ba chay theo doan.
Tu bo suoi, phia tay mat, mot loat sung may no ren, tiep theo cac loat sung khac nha dan don dap. Trong nhay mat, ca doan lan vao bui cay. Toi cung voi va tach minh. Nhung, vua qua khoi go moi, hang chuc hong sung chia vao toi, chan duong tien thoai, toi chua kip rut khau sung ngan ra khoi bao.
Toi bi bat - toi la nguoi duy nhat trong doan bi bat, toi biet dieu do sau nay.
Tuc thi, linh troi toi lai, luc soat balo va chung chia nhau tat ca nhung thu toi co, chi chua cho toi cai quan xa lon va cai ao thun mong trong minh.
Hai linh than binh dan toi den truoc mot ten trung ta nguoi Phap.
Ten trung ta bao toi ngoi xuong. Ve mat lanh nhu tien. Trong luc do, may ten linh Phap but day that vong ma toi doan la de treo co toi. May lan toi dom chay, biet y, ten trung ta bao nguoi thong ngon: “May noi voi no cho chay - chang khoi dau - tao ban cacbin nhu the nay”. Va han cho no mot phat cacbin vao chang ba cay, cach cho han loi 40 thuoc, trung phoc!
Mot linh Phi chau mat gach dan toi di. Han can than den noi dung mot soi day dai, mot dau trong vao co toi, mot dau cot vao tay han, sung chia vao lung toi.
Nang con gat. Chan toi giam len con duong trang nhua nong rat va chiec xe camnhong dang cho toi. Muoi phut sau, xe ngung. Toi o truoc cua mot day don kien co: don Van Gia.
Tran don dau tien
Ten linh Phi chau ham hu xo toi vao mot can nha lup xup. Ten trung ta hoi nay ngoi do tu bao gio. Co them hai si quan Phap va mot thong ngon. Hai ten si quan - mot dai uy va mot trung uy - cham chu doc cac giay to bat duoc trong nguoi toi.
Nua gio sau, cuoc tham van bat dau. Va, cac dung cu tra tan bay ra.
- May ten gi?
- Nguyen Van Hai.
- Noi lao! Giay ghi: Tran Bach Dang! - ten trung ta quat.
- Toi la can vu, mang giay to cua chi huy.
- The giay to cua may dau?
- Toi la can vu, khong co giay to!
- May noi lao... Cong van nay do Pham Hung, pho giam doc So Cong an Nam bo cua Viet Minh, gioi thieu may la xu doan pho Thanh nien Cuu quoc Nam bo, tong thu ky Ky bo Viet Minh Nam bo, dai bieu Nam bo ra Bac du dai hoi Dang Cong san... Cong van yeu cau Viet Minh cac noi phai lo cho may tu te... May deo sung ngan, balo nhe vi may co can vu...
- Toi la can vu!
- Tao noi de cho may khoi choi: xet nghiem dau lan tay tren giay cua may thi may them toi khai lao... Nhung, truoc het, may hay lam quen voi tui tao...
Mot ten si quan Phap, than xac to lon nhu trau, coi tran, loi bo nguc long la. Han mo troi cho toi, cot hai ngon tay cai cua toi vao hai soi day dien. Roi han quay mot dinamo. Toi bi dien giat, te ngua, toan than run ban bat, tim nhu muon ngung dap. Toi phai chiu cach tra khao nay kha lau. Sau do, ten si quan bao: “Bay gio tao cho may di tau lan”...
Co le da chieu roi. Ngoai cua so, anh nang doi mau lan lat. Chung no ngung cuoc tra khao, troi thuc ke toi lai va cot rut len cao, treo toong teng giua nha. Chung bo di, dong cua lai.
Gan hai gio dong ho sau, bon chung tro vo, bat den, mat mui ten nao cung do ke, mui ruou nong nuc. Cuoc tra khao bat dau bang hinh thuc khac: danh chay vo.
Chung troi thuc ke toi, bat toi qui xuong, ke nguc vao mep ghe dau, roi dung chay tay danh tren lung toi. Moi tieng “thinh” vang len, nguc toi can vao canh ghe, xuong nguc nhu bi dap. Toi hu, mau tuon theo khoe mieng. Suc chiu dung cua toi da kiet, toi bat tinh.
Em Kiet 15 tuoi...
9 thang 4: Toi bung day, thay minh nam trong mot can ham hep te, be dai loi mot thuoc ruoi, be ngang chung bay tac, tuong xay da xanh, nen cung lot da, noc bang da. Co mot cai lo nho tren cao, chang chit song sat va day kem gai. Qua lo nho do, toi biet bay gio la ban ngay.
Bong co tieng nguoi di vao, roi o khoa keu lach cach: ten linh Phi chau hom qua goi toi len phong dieu tra.
9, 10, 11, 12 thang 4: Bon ngay rong ra toi lam bia cho du thu cuc hinh, moi co, cu co: cham dien, do nuoc, lon me ga, di may bay, danh chay vo, danh tu tru. Nguoi toi tan nat, mat sung hup. Toi chet di song lai co den ca chuc lan. Trong cac loai tra tan, kieu danh vao dau, theo toi, nguy hiem nhat. Toi quen ke: vua bi bat, chung cao troc dau toi. May ten thay nhau dung dui cui go khap dau toi, go nhe thoi, song gio nay qua gio khac, ngay nay qua ngay khac, dau toi sung vu, mem nhun, tim bam, tua nhu qua mit uot chin ruc, e am, tham chi doi luc tri nho dut doan.
Toi se chet vi khong the chiu dung noi neu khong co em Kiet.
Em Kiet, 15 tuoi, than the khoe manh, cao lon denh dang. Truoc em lam lien lac cho khang chien. Trong mot cuoc giao phong, em bi bat va tu do em lam boi cho ten trung ta, truong don Van Gia.
Trua ngay 12, sau khi bi mot tran don cuc ky dau don, toi me sang luon. Luc tinh day, toi thay em Kiet ngoi ben canh, dang bop muoi cac vet thuong cua toi.
Thay toi tinh, em cuoi, dua cho toi mot to nuoc muoi bao uong.
Chieu hom do, khi ten linh Phi chau keo let toi ve kham thi em Kiet leo deo theo sau. Em dieu dinh voi ten chua nguc mang cho toi mot hop com, chai nuoc va em tiep tuc nhu vay cho den ngay viec tra khao toi cham dut…
13 thang 4: Tu hom nay, toi khong con bi tra tan nua. Em Kiet cung khong vao kham duoc.
Che do trai giam o day chi cho tu moi ngay an mot bua com voi muoi cuc. Tat nhien la com gao luc va gao am, boc mui hoi.
Khi ten chua nguc mo cua, mot nguoi linh gia mang lon com vao, toi khong buon ro toi.
Nhung, da trua roi, bung doi. Toi cam lon com len ngui: la qua, khong co mui am. Toi an, rat ngon, het lop com tren, ca mot khua ca ngu kho thom phuc o duoi.
14 thang 4: Nhu thuong le, ong linh gia dua com nuoc vao. Toi noi le voi ong: “Xin cam on ong”. Ong linh gia, nguoi Quang Nam, mim cuoi dap: “Khong co chi, ong nen cam on thang Kiet”. Sau, toi moi biet la em Kiet da van dong nha bep moi bua cho toi an com gao tot, co ca. Toi boi hoi cam dong. Hinh anh em Kiet hien ra - trong khi ngoi viet nhung dong hoi ky nay toi van nhu thay ro em truoc mat: da den, rang ho, dau hot mong ngua.
15 thang 4: Toi lai phai len phong dieu tra lan nua. Nhung lan nay, ten si quan chi hoi qua loa vai cau roi cho xuong kham.
Ra cua, toi gap em Kiet. Em di cap ke voi toi ve phia kham.
Sau do, em Kiet sap dat chuong trinh giai thoat toi, nhung khong thanh, vi su toan tinh giua toi va em Kiet da lot vao tai mot nguoi tu nua - ten Quyen...
TRAN BACH DANG
__________________________
Quyen da khai bao voi vien si quan Phap de tang cong. Ke hoach bai lo, ngay 19-4, chang thanh nien 23 tuoi bi ap giai ve don Ninh Hoa, roi ve kham phong nhi Nha Trang.
Ngay 2-5-1949, anh tro ve Sai Gon tren chuyen xe lua bit bung, chan va tay bi cong...
Ky toi: Nguoi tu o bot Catinat
