Bi an nhung dong hang mo o Moc Chau

Tags: Suoi Bang, To Mua, Son La, Phong Van, Muong Te, Gai Muong Te, Cao nguyen Moc Chau, cua chung toi, Mo Thuyen, quan tai, vach da, bi an, Hang Ma, co the, dong


Trong chuyen cong tac tai Son La, diem dung chan dau tien cua chung toi la o cao nguyen Moc Chau xinh dep. "Am anh" boi cau noi "Gai Muong Te, che To Mua" (dai y con gai Muong Te rat xinh dep va che To Mua rat ngon), chung toi muon mot chiec xe may khao sat cac xa vung sau cua huyen.

 

That bat ngo, chuyen di da tro thanh mot cuoc du khao vo cung thu vi. Dac biet, chung toi da duoc chung kien mot trong nhung bi an ve van hoa ma cho toi gio van chua co cau giai thich thoa dang. Do la he thong nhung dong hang ma o cac xa Muong Sang, To Mua, Suoi Bang...
 
Noi khong co... nghia dia

 

Anh Mui Van Thanh - nguoi Thai, can bo huyen Moc Chau chi duong, de den cac dong "hang ma" co hai cach. Mot la thue thuyen men theo song Da tu Hoa Binh len Son La. Toi gan ben do Loi, xa Suoi Bang se thay hai ben vach da co nhung hang dong sung sung va nhung khu mo thuyen cheo leo tren vach da. Con neu di duong bo thi cu theo Tinh lo 101 den trung tam xa To Mua roi "tut doc" theo con duong dat khoang 18 km moi den Suoi Bang. Tu trung tam xa toi hang dong gan nhat la khoang 4 km.

25.jpg

Cong an xa Suoi Bang dan phong vien tim hieu dong Hang Ma.

Khong ho danh la cung duong "vua di vua mua", chung toi phai tray trat nga len nga xuong vai chuc luot moi vuot qua duoc con duong vua tron vua go ghe, quanh co, lien tuc cua tay ao, mat duong lon nhon da nui de vao trung tam xa To Mua.

Tu day vao tiep Suoi Bang duong co do hon mot chut. Khoi hanh tu trua, song cung phai den khi mat troi khuat nui chung toi moi toi duoc Uy ban xa.

 

That may man, Chu tich xa Mui Van Choi tiep don chung toi rat nong hau. Trong bua com than mat, cu Mui Van Khuong, nam nay da hon 70 tuoi, o ban Khoang Tuong, xa Suoi Bang cho biet, ngay xua khu vuc nay khach den day khong bao gio thay nghia dia boi vi  do la vi tap tuc nguoi chet se duoc an tang vao cac quan tai bang nguyen mot cay go da duoc duc rong ruot roi bang cach nao do ma... treo len cac vach da. Hau nhu ban nao cua Suoi Bang cung co cac dong hang ma va cac quan tai bang go o tren do ca.

 

Tham nhap dong hang ma

 

Nghe chung toi de dat nguyen vong duoc tim hieu cac dong hang ma, Chu tich Choi sau mot hoi ngam nghi, roi gat dau: "Toi cung co y dinh khao sat nhung dong ay tu lau ma chua co dip. Cac anh nen nghi som de mai lay suc ma di".

 

To mo sang hom sau, chung toi vua mo mat da thay Chu tich Choi nai nit gon gang. Ong con mang them gan chuc dan quan deo bi dong nuoc va balo dung thuc an nhu xoi, ga cung ca chan, bat... Chu tich Choi bao, dinh Cum Tay cao gan 1.000m. Ngay ca nhung tieu phu lao luyen nhat cung chua may ai len toi dinh. Cho nen phai chuan bi ky cang, phong khi phai ngu lai giua rung. 
26.jpg
Nhieu mo thuyen duoc tim thay cheo leo tren nhung vach da o xa Suoi Bang, Moc Chau, Son La.

Cung may do co tham nien leo duong rung, nen chung toi cung khong den noi bi bo qua xa. Duong len dinh Cum Tay doc cuc ky, co noi gan nhu phai ap mat vao vach da va ruon nguoi len tung met mot. Chi vua qua khoi con doc thu nhat ma ai cung muon dut hoi. Het bam vao nhung vach da leo len lai chui vao nhung quang rung ram rap chang chit day leo rat kho di, nguoi di truoc phai keo nguoi di sau, tung buoc mot ma vuot len.

Co nhung doan doc dai den noi, ngay ca cac dan quan sau khi leo duoc chung mot nua cung phai... nghi giua hiep. Chung 1-2 phut de lay lai suc, chung toi lai can rang leo tiep.

 

Cuoi cung thi "dong ma" lon nhat Suoi Bang cung hien ra truoc mat. Cua hang o do cao khoang 700m, noi duoc cho la con cat giu nhieu mo thuyen nhat. Nguoi dan dia phuong goi day la hang ma Khoang Tuong II. Hang mai da hinh vom ech, thoang rong, sau vao chi khoang tu 3 den 4m, chieu dai khoang 16m, tao thanh mai vom nhieu nac, dinh vom cao nhat khoang 20-25m, con cho ke quan tai co mai cao chi khoang vai ba met, mua rung khong the hat den noi dat mo thuyen.

 

Theo loi cua cac dan quan cung di thi nhung quan tai hinh thuyen nay truoc day hau het duoc ke gac len cac mom da nho sat voi tran hang, phia duoi co nhung doan cot chong, dau deo chac, hoac gia do tung chiec quan tai mot cach chac chan. Nhung co the do thoi gian, dong dat, lo da ma te hai nhat la nhung ke "mo tac" da den noi nay san tim bau vat va dang tam quang nhung chiec quan tai treo nay xuong nen hang. Nhieu mo thuyen da bi vo thanh nhieu manh, phia trong long mo thuyen co nhieu vo oc nui, la rung kho... Do o chot vot tren dinh nui nen nhieu chiec quan tai con gan nhu nguyen ven. Dich than Bi thu Thu va Chu tich Choi dung ra lam nghi thuc xin phep tien nhan khuat mat cho chung toi vao dong voi nhang den, banh trai va nhung loi khan vai thanh kinh.

 

Co gang dep bot noi so hai, toi gong minh lat mot co quan tai len de... xem ben trong co gi. Mot chiec chieu dai khoang 1,7m, rong chung 0,45m, long rong 0,30m nghia la thi the nguoi chet se duoc "yen giac" trong khoi go day toi 15mm! Ben canh co chiec quan tai be hon dai 1,2 m, long rong 0,30m. Tat thay nhung quan tai tren deu duoc lam tu go dinh thoi. Day la loai go quy co do ben cao. Quan tai duoc trang tri nhung hoa van hoa tiet rat cau ky va hai dau deu duoc duc hinh duoi en. Trong long quan tai, phan dat dau nguoi chet duoc khoet hinh long bat.

 

So di nhung quan tai nay duoc goi la mo thuyen boi chung deu duoc tao tu mot than go nguyen cay. Nhung nguoi tho da xe doc than mot cay go co duong kinh tam hon 1m roi dung duc khoet sau vao moi ben chung 0,30mm. Moi nua nay co the tro thanh mot than thuyen doc moc.

 

Tai dong Khoang Tuong II con 18 bo quan tai go nam vat vuong, chong dong ngang doc khap mat hang. Trong dong ngon ngang do nat con 2 mo thuyen chua nhung mau xuong nguoi. Mot chiec dung ben trong mot hop so co ca xuong ham va bo rang la cua nguoi lon, do tuoi khoang 36 - 42, cung voi vai ba mau xuong dui, xuong ong chan, manh vun xuong chau. Mot chiec mo thuyen nho hon dung nua hop so khong con nguyen ven, co le la hop so cua tre nho (chung 10 tuoi).

 

Theo mot thong ke chua day du, chi rieng xa Suoi Bang cua huyen Moc Chau da co toi hang chuc dong hang ma nhu tren. Moi dong it thi co dam ba chiec mo thuyen, nhieu len toi vai chuc chiec. Ngoai ra con co o cac xa Muong Sang, To Mua, Tan Lap...


Bi an viec dua go nang len cao…


Co le cung can noi qua ve van de dan toc hoc o day. Chiem 90% dan so cua xa Suoi Bang nguoi dan toc Thai. Van theo cu Mui Van Khuong, cau chuyen nguoi Thai dinh cu o dat nay duoc cu, ki truyen lai hang tram nam truoc la tu mot cuoc thi ban cung ten tai noi co ngon nui da Pa- ki- sut (tieng Thai, dich ra tieng Kinh co nghia la ngon nui Cam Ten).

 

Cach day hang tram nam, nguoi Xa (dan toc Kho Mu ngay nay) va nguoi Thai cung o tren manh dat Moc Chau. Nguoi Xa ban ten rat gioi da thach nguoi Thai ban ten len vach da de xac dinh chu quyen vung dat. Neu mui ten cua ben nao ban cam vao vach da nghia la than nui, than dat thuan cho o, con ben nao thua phai di khoi manh dat nay.

 

Nguoi Xa dung ten co bit dong o dau mui ten nen ban vao vach da thi bi nay ra, con nguoi Thai lay sap ong dinh vao dau mui ten nen khi ban vao vach da, mui ten da dinh lai. Tu do, nguoi Thai duoc o lai tren manh dat nay, con nguoi Xa phai ra di. Giu dung loi giao dau la khong duoc sinh song hay san ban, trong trot noi day nua nen khi chet, nguoi Xa khong duoc chon cat tren manh dat nay ma lay than go to, khoet bo ruot de dua nguoi chet vao trong roi treo len cac vach da. Vi the, nhung mo thuyen tim duoc tren cac hang nui duoc cho la cua nguoi Xa.

 

 Ong Pham Viet Hung, Phong Van hoa - Thong tin huyen Moc Chau cho biet cac mo thuyen trong hang mo co nien dai it nhat khoang 600 nam, quan tai duoc lam bang loai go dinh thoi. Nhieu kha nang nguoi ta chon loai go nay vi mui kho chiu cua go se lam thu rung khong lai gan.

 

Dieu dau tien ma bat cu ai khi duoc tiep xuc voi khu mo thuyen o Suoi Bang chinh la cau hoi, "tai sao nguoi ta co the dua duoc nhung khoi go nang 400 - 500 kg len do cao ca ngan met de an tang cho nguoi chet?".

 

Gia thuyet dau tien duoc dat ra la nhung nguoi duoc an tang dang nay thuong la nhung quan lang hoac nhung nguoi co chuc sac trong bo lac nguoi Xa thoi ay. Khi chet, ho se duoc khieng, ruoc len cac dong da. Va cac dan phu cung se dung cua, riu de ha nhung cay go gan day de an tang cho cac vi nay. Song co mot van de la hau nhu tat ca cac mo thuyen o day deu bang go dinh thoi. Vay nhung khi chung toi tien hanh khao sat thi hau nhu khong thay mot dau hieu nao the hien noi day co mot goc dinh thoi nao cung nhu nhung dau tich the hien loai cay nay da tung hien dien tai day!?

 

Gia thuyet thu hai la nguoi Xa da dung thuyen cho go dinh thoi tu cac khu vuc khac, tap ket tai khu ben pha Van Yen (nay thuoc xa Tan Phong, Phu Yen, Son La) roi lai chuyen tiep toi ben do Loi. Tu do se duoc chuyen toi cac dong hang ma.

 

Song cau hoi o day la nhung khoi go nang voi 400-500kg, trong khi chung toi di chuyen nguoi khong cung tray trat moi co the leo toi noi thi nhung nguoi ban dia bang cach nao co the mang duoc chung len tit cao nhu vay? Neu qua that gia thuyet nay la chinh xac thi co the noi nguoi Xa co xua da co trinh do van chuyen go thuoc hang... sieu cao thu!

 

Mot bi an nua la trong chuyen khao sat moi day toi mot hang mo co da bi... ke khac khai quat, Phong Van hoa - Thong tin huyen Moc Chau da luom duoc mot doan xuong ong tay va may mieng bat co. Dieu la lung la doan xuong ay lai dai hon nhieu so voi xuong ong tay cua nhung nguoi cao lon bay gio. Dieu ay da dat ra gia thuyet ma chua ai tim duoc cau tra loi thoa dang: Nguoi xua co the trang to lon hon nguoi bay gio?

 

Nhung bi an tren co le se phai mat nhieu thoi gian, cong suc cua cac nha khoa hoc, cac nha dan toc hoc lan cac nha khao co. Tuy nhien, sau mot thoi gian chinh phuc cac dong hang ma nay, chung toi nhan thay mot thuc trang la den thoi diem nay thi hau het cac diem mo thuyen o xa Suoi Bang da bi khai quat, khong con nguyen ven.

 

Theo anh Nguyen Duc Nguyen - can bo Phong Van hoa - Thong tin huyen Moc Chau, nhung hang mo da bi khai quat o Suoi Bang tren co ban tay cua ke san lung co vat. Nhung hang mo tren thuong nam rai rac o tren cac nui da cao, doc, lai o rat xa khu dan cu nen theo anh Nguyen, trien khai cac phuong an bao ve la rat kho khan. Toi thoi diem nay viec  giu gin nhung mo thuyen tren co su dong gop rat tich cuc cua luc luong Cong an xa.

 

Tuy the, rung xanh nui do menh mong, co gang may thi Cong an xa cung khong the cang nguoi ra de ngay dem "gac" o truoc moi cua "hang ma" duoc.

Vietbao (Theo: vtc.vn)

Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Heo chết từ lò mổ tới nhà hàng

Lật cuốn sổ bán hàng, bà Ngân bảo: Nhà hàng AH (quận 5) hôm nay lấy 40 con, hôm qua lấy 50 con. Còn ĐPH (quận 1) vào mùa một lần lấy 200 con là bình thường.

Bỏ tiền khủng săn thần sa, rước họa vào nhà

Nghe theo lời "thầy" phán, nhiều người sẵn sàng bỏ ra cả chục triệu đồng để mua thần sa về làm lễ, chôn dưới móng nhà với hy vọng sẽ "kéo" được tài lộc. Tuy nhiên, sau một thời gian, tốn tiền mà tài lộc đâu chẳng thấy, họ mới biết mình dại.

Hớt tóc kích dục, đi "tua" tới Z trong rẫy cà phê

Khách vừa vào quán, nhân viên vội đóng cửa nói:"Dụng cụ hớt tóc hư rồi, vào trong em làm thư giãn 100 ngàn/lần. Nếu đi "tua" tới Z luôn, thêm 50 ngàn nữa, đảm bảo phê liền".

Mua bán cả giấy tờ tùy thân

Chứng minh nhân dân (CMND), cà vẹt, bằng lái xe... đủ loại giấy tờ tùy thân đang được mua bán công khai. Đã xảy ra nhiều vụ sử dụng giấy tờ của người khác để trộm cắp, lừa đảo.

Nước mắt cổ vật: Thế giới thiêng liêng mà bịp bợm

Bước vào thế giới đồ cổ, không ai không ít nhất một lần mua nhầm đồ giả. Khi thật, giả lẫn lộn, tình bạn giữa các tay buôn đồ cổ nhiều khi bị đánh đổi bằng những trò lừa lọc, chia chác kim tiền

Tìm hiểu: Suoi Bang, To Mua, Son La, Phong Van, Muong Te, Gai Muong Te, Cao nguyen Moc Chau, cua chung toi, Mo Thuyen, quan tai, vach da, bi an, Hang Ma, co the, dong

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Bí ẩn những động hang mộ ở Mộc Châu

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Bí ẩn những động hang mộ ở Mộc Châu bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Bi an nhung dong hang mo o Moc Chau

Nhan xet, hay lien he ve tin Bi an nhung dong hang mo o Moc Chau co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Bi an nhung dong hang mo o Moc Chau de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0