Bi an kho vang o chua Hoa Tien

Tags: Hoa Tien, Thanh Luong, Dien Khanh, Quach Tan, Xu Tram, Thay Thanh Luong, su hien dien, pho tuong, kho bau, kho vang, bi an, goc cay, do la, chua, coc


Xu Tram huong co rat nhieu ngoi co tu nhung nhuom day nhung huyen tich ly ky thi chi co mot, do la chua Hoa Tien. Noi nay den nay van con duoc nhieu nguoi luu truyen ve su hien dien cua nhung pho tuong Phat loi day bi an. Cung do la “kho vang Hoi” an duoi goc cay coc dai thu voi than bang vong om cua hon chuc nguoi.

Kho vang nay tung bi mot vi cong su nguoi Phap “dom ngo” nhung tham y bat thanh. Nguoi bao vi bi nhung hon ma giu cua tru em theo loi nguyen nen vi cong su hoang so. Ke khang dinh chinh nhung pho tuong loi huyen linh kia da bao mong neu xam hai kho vang se bi vat chet nen vi cong su Phap thoi chi!

Nhung loi nguyen va don dai truyen doi ay da dua chung toi den ngoi co tu Hoa Tien va khong khoi ngo ngang khi phat hien nhung gi ma thien ha lau nay ram ran… khong phai la chuyen phia!

Chua co Hoa Tien nam o ngoai o thanh pho Nha Trang, thuoc dia phan thi tran Dien Khanh, huyen Dien Khanh. Chua nam cach "linh moc" va cung la dai moc cay dau doi khoang 1.000 buoc chan, cach thanh co Dien Khanh hon 2km.

Bi an kho vang o chua Hoa Tien
Thay Thanh Luong ben pho tuong Nu than Ponagar.

Cay dau va thanh co deu la "co tich" va di tich o tinh Khanh Hoa, la chung nhan song cua mot thoi dat nuoc chim trong hoa binh dao, tung chung kien biet bao nguoi anh hung cua phong trao Can Vuong do Vua Ham Nghi khoi xuong bi giac Phap tu hinh tai "Go chet chem" (chung toi se de cap o mot bai viet khac).

Duoi goc cay dau doi ngan nam tuoi la mieu tho Binh Tay dai tuong Trinh Phong co kinh, reu phong. Trong gio long chieu ta, sau nhung ky uc mien man loi ke cua cha ong ve cai chet bat khuat cua dai tuong Trinh Phong ngay nao, cu Nguyen Mao, 82 tuoi, nha o gan chua Hoa Tien bat mi, tien than cua Hoa Tien tu la mot quan tu ben ta tho Phat, ben huu tho than nu Thien Y A Na (con goi la nu than Ponagar, tai Nha Trang co den tho vi nu than nay, goi la Thap Ponagar tinh den nay da hon 1.000 nam tuoi) va gian giua tho Quan Thanh (Quan Van Truong hay Quan Cong thoi Tam Quoc).

"Quan tu la noi lui toi cua cac quan, thuoc quyen quan ly cua tinh. Sau tinh giao cho lang va cung tu khi tro thanh chon toi lui cua dan gian, Hoa Tien tu phat sinh nhieu chuyen la".

Theo huong dan cua cu Mao, chung toi lan buoc den Hoa Tien tu va cam giac nhu the troi nguoc ve qua khu tram nam khi duoc muc ngoan ngoi co tu co kinh den la ky nam khuat sau mot than cay khong lo duoc nguoi dan so tai goi la cay coc.

Than cay san sui bang vong om cua nhieu nguoi, coi re u nan, canh la sum sue, luc nao cung lao xao tieng gio lay canh la, khong khi mat ruoi ruoi. Theo nhu nhung loi don thi phia duoi goc cay nay co kho vang Hoi ma ngay truoc co rat nhieu ke toan tinh, nuoi mong y boi dao, chiem huu!

Chon tu bi luon rong cua voi phat tu, ba tanh gan xa nen chung toi duoc cac su thay noi day don tiep an can. Dua vao cac thu tich co va sac phong, duoc biet chua duoc lap vao nam 1811 (nam Gia Long thu 10, sau khi dep nha Tay Son, chua Nguyen Anh len ngoi vua lay nien hieu la Gia Long).

Bi an kho vang o chua Hoa Tien
Toan canh chua Hoa Tien.

Den nam 1822 (nam Minh Mang thu 3, ten huy la Nguyen Phuc Dam, con trai thu tu cua Vua Gia Long va Thuan Thien Cao hoang hau Tran Thi Dang, len ngoi vua vao nam 1820 sau khi Vua Gia Long bang ha), Hoa Tien tu duoc tinh giao cho lang. Den trieu Vua Bao Dai (vi vua cuoi cung cua trieu Nguyen), huong ung phong trao chan hung Phat giao, lang doi chua tho Thanh thanh tho Phat.

Dua khach duong xa di ngoan canh chua, thay Thanh Luong cho biet tinh tu ngay khoi lap den nay da 201 nam nhung kien truc cua Hoa Tien tu van nhu ngay nao, van giu nguyen loi kien truc, bai tri qua bao doi tru tri, tuyet doi khong co su dich chuyen, cai trang, lam moi.

Chua chi duoc trung tu mot lan duy nhat vao nam 1959 va lan trung tu nay chua chiu mot so bien cai nhung co ban van khong thay doi kien truc xua. "Truoc day chua rong lon lam, bao quanh chua la cay dai thu, tan la um tum nen quang canh trong ngoai duom khi vi chon thien lam. Nhung qua bao bien chuyen cua thoi gian, thoi cuoc, pham vi chua bi thu hep it nhieu" - thay Thanh Luong tam su.

Hiem co ngoi co tu nao o huyen Dien Khanh noi rieng, tinh Khanh Hoa noi chung con luu giu duoc nhieu huyen tich ly ky va nhung dau an tram nam nhu chua Hoa Tien. Do la nhung bang sac phong, cau doi son son thep vang duoc cac trieu vua Nguyen sac tang. Cung do la vo so pho tuong co tuong truyen duoc nhieu vi quan dau tinh, hoang than quoc thich, nha giau co dang cung Phat va nu than Ponagar.

Dung ben pho tuong Phat cao khoang 40cm duoc deo tac bang da xanh voi canh tay huong ve phia truoc nhu che kin pho tuong, thay Thanh Luong bat mi day la pho tuong hiem thay tren doi. Qua nghien cuu va tim hieu, cac thay moi biet pho tuong la bieu hien cua phai Mat tong.

Thay Thanh Luong nam nay da ngoai 70 tuoi. Lau lam roi moi co nguoi ghe tham chua hoi chuyen xua nen thay rat nhiet tinh. Thay noi chua co nhieu tuong co nhung quy nhat van la 2 pho tuong Phat loi bang da xanh ma tu nhung loi don dai, chung toi duoc biet nguoi bao do la tuong tran yem cua nguoi Cham giau co ngay truoc nham bao ve kho bau, nguoi bao day la tuong than nu cua nguoi Cham xua dat de nhung mong nu than nhieu quyen nang se ban phuoc, nang do, cuu giup nhung ai tin vao minh.

"Trong tac pham “Xu Tram huong”, nha van Quach Tan ghi rang, chua co den 3 pho tuong than bang da cua Chiem Thanh de lai nhung khong hieu sao nay chi con co 2 ma thoi, gom 1 pho tuong cut dau va tuong ba Thien Y A Na di hinh" - thay Thanh Luong tiec re.

"Tuong than cung vua ky, vua co, nhat la tuong ba Thien Y A Na tho trong chua. Tuong naiy la mot phien da xanh hinh khoi chu nhat. Cao chung nam sau tac, day chung mot tac ruoi, rong chung mot tac ruoi den hai tac.

Bi an kho vang o chua Hoa Tien
Nguoi ta don rang duoi goc cay coc khong lo nay co kho vang.

Khong biet la mot tac pham dieu khac bi bo do, hay la hinh tuong mot vi quai than cua Ba La Mon. Tuong chi khac co nua than phia truoc. Mat co du mat mui mieng, hai tay chap noi nguc, dau doi chiec mu nhon nhu ngon thap Cao Mien. Con phia sau lung va khuc minh thi de nguyen dang da".

Day la mo ta cua nha van Quach Tan ve pho tuong nu than di hinh ma thay Thanh Luong de cap. Duoi anh den vang hat vao, pho tuong than nu duoc tac tu da xanh nguyen khoi bi hiem vo ngan.

Nhu loi chu giai trong “Xu Tram huong”, thay Thanh Luong cho biet trong qua trinh dao gieng xay chua, nguoi dan trong vung phat hien pho tuong da co net mat dan ba nen dem vao chua tho phung, cho do la chan dung cua than nu Ponagar: "Vi tin ba Thien Y la Bo Tat nhu duc Quan The Am nen dan lang dat ten tuong la Phat Tinh" - thay Thanh Luong cho biet.

Mot trong 2 pho tuong Phat loi con luu giu o chua Hoa Tien duoc nha chua bao ve nghiem ngat trong mot mat that. Theo chan thay Thanh Luong, chung toi di sau vao trong mot gian phong bi mat va khong khoi ngo ngang khi duoc muc dien pho tuong mat dau co mot khong hai nay. Tuong co le da hang ngan nam tuoi, duoc tac tu da den nguyen khoi, dieu la o cho da o vung nui Dien Khanh deu la da xanh.

Cao khoang 0,6m, tuong co bi mat dau, khong ro la tuong nam than hay nu than vi nhung duong net cham khac da bi thoi gian bao mon. Cac bac cao nien o vung nay ly giai tien than cua pho tuong co nguyen ven chu chang phai dau lia khoi than nhu hien nay.

Hon nua the ky truoc, duoi goc cay coc dai thu kia bong loi len pho tuong. Vi nghi do la vat thieng nen thay tru tri kinh can mang vao chua tho. Ai ngo nua dem thi tuong bong dung roi xuong dat, dau lia khoi than. Loi don rang pho tuong khong muon roi khoi cay coc nen thay tru tri da mang tuong ra dat tro lai vi tri cu.

Thay Thanh Luong tam tinh: "Theo thoi gian, chiec dau da bi ai do lay mat, chi con pho tuong ban than. Nhieu nam truoc, so rang ke xau se lay mat nen thay tru tri da mang tuong vao tho cat giu, nhung mong gin giu muon doi cho cac the he sau biet ro can coi cua chua xua mot thoi tao lap".

Nhac den chuyen cay coc khong lo, chung toi lien tuong den kho vang duoc don thoi nam duoi goc cay nay. Loi truyen rang duoi goc cay ngan nam co vang, do la kho bau voi vo so tuong vang, ngoc nga duoc canh giu boi nhung trinh nu bi nha quyen quy nguoi Cham chon song lam ma nham tran giu kho vang.

Ban dem, dan trong vung thuong thay anh vang sang ruc di chuyen quanh "than moc" va khuon vien chua, goi hien tuong than bi ay la "vang di an". Tieng don rang do la hon cua nhung trinh nu bi chon song hoa than… Va vi niem tin ay nen du doan chac duoi goc cay coc co vang nhung chang cu dan ban dia nao dam to tuong den chuyen quat dao dang kiem tim kho bau.

Khi nghe chung toi de cap den cau chuyen kho vang duoi goc cay coc, thay Thanh Luong xac nhan dung la tung co loi don ay va chuyen do duoc luu vao “Xu Tram huong”, han hoi: "Ban dem, nguoi quanh vung thuong thay "vang di an", anh vang sang ruc. Thoi Phap thuoc, Cong su Breda doi dao goc cay de tim vang. Nguoi trong lang so tai hoa xay den, nen quyet liet phan doi. "Phep vua thua le lang", vien cong su danh thoi nhuong".

Noi ve kho vang o chua Hoa Tien, nha van Quach Tan ghi ro hon nua the ky truoc, khi phong trao tim vang ro len, rat nhieu noi co co mo, co tu… bi ke xau boi dao va chua Hoa Tien cung khong thoat khoi cai nhin cu vo cua nhung "ke cuop mo". Nhung nho cac thay o chua va dan trong vung bao ve nghiem ngat nen "kho bau" moi duoc binh yen: "Co may nguoi Hoi o Phan Rang tim den chua, trung giay to cua ong ba de lai va xin duoc phep boi goc cay coc de tim cua. Chua nhat dinh khuoc tu. Nho vay ma cay coc con cao coi sum canh, va chua con giu duoc mot bao vat vua ky, vua co".

Cai thuo ma nha van Quach Tan viet “Xu tram huong” den nay da hon 40 nam (viet nam 1969). Qua bao dau be, dieu may man la "kho vang" an duoi goc cay coc den nay van con hu hu thuc thuc, dai thu hang tram nam tuoi van toa nhanh sum sue, che mat ca vung rong lon voi kho bau chang biet co hay khong nam phia duoi, ma khong bi phuong lam tac chat don, ke xau boi dao. Va nhung pho tuong co ngan nam tuoi cung biet bao di vat cua cai thuo khai son tao tu den nay van duoc cac the he su thay o chua luu giu can mat. "Nhung bau vat hien co o chua hien nay chi con la con so khiem ton.

Nhieu nam truoc ke xau da vao chua lay nhieu tuong co quy gia. Chinh dieu do da khien Hoa thuong Thich Thien Danh, tru tri chua buon long". Khi chia tay chung toi, thay Thanh Luong da triu long noi nhung loi tam can ay.

Cu cho la "kho vang" duoi chan cay coc chi la loi don khong co that thi rieng cong trinh co tu co kinh chang bi kieu kien truc tan thoi xam hai, goc cay va nhung pho tuong hang tram, hang ngan nam tuoi cung nhung buc hoanh phi, cau doi, sac phong cua cac trieu vua con duoc luu giu… cung du de noi rang "kho bau" Hoa Tien tu la co that.

Dieu dang mung la “kho bau” nay rat duoc du khach trong va ngoai nuoc quan tam, khi den Khanh Hoa thuong tim den thuong lam de on co tri tan, chim ve mot thuo xa xua voi nhieu hoai niem, ton kinh tien nhan da day cong tao dung chon than tien noi tran the!
Nhung bai viet lien quan den kho bau

» Chuyen khai thac “kho bau” trong hang o Cu Lao Cham
» Anh nong dan mat oan ty dong vi… kho bau trong vuon
» Nhung bi an chua the giai ma cua the gioi co dai
» He lo nhung bi an ve kho bau co cua nguoi Cham
» Tu sua biet thu co, sung so phat hien kho bau
» Nhung kho bau trong nui o Hai Phong la co that
» “Anh chang chuot chui” 10 nam khoet nut san kho bau
» Nhung “cao thu” khoet nui vo bam cac kho bau
» Ky bi nhung can ham chua ngap bau vat o Hai Phong
» Ca nha phat dien khi tim duoc kho bau
» Truy tim kho bau 600 tan vang cua Nga
» Bi an “kho bau” va cuoc thien di cua to tien nguoi Dao
» 10 kho bau lon nhat moi thoi dai
» Bich hoa bi an: Hinh ve cua ma quy hay ban do kho bau?
» Ung xu the nao voi lang mo cac vua Tran? (ky cuoi)
» Nhung tuong vo he lo nghi le bi an thoi do dong
» “Am khi” va “mat ma” cua kho bau 3 ta vang?
» Ly ky chuyen san tim kho vang 3 ta o Bac Giang
» Tro lai kho “bau vat troi cho” giua rung Hoang Lien Son
» "Kho bau dong den" moi phat hien o TP. HCM


Theo Nguyen Si - CAND
Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Nỗi truân chuyên của phận người chuyển giới

Số người có nhu cầu chuyển giới ở Việt Nam ngày càng tăng. Nhiều người đã sang Thái Lan để phẫu thuật để “từ bỏ” những cái gì không thuộc giới tính của mình để chuyển sang phái khác. Chi phí cho những ca giải phẫu đó không cao lắm nhưng cũng là gánh nặng của nhiều người có gia cảnh nghèo.

Tìm hiểu: Hoa Tien, Thanh Luong, Dien Khanh, Quach Tan, Xu Tram, Thay Thanh Luong, su hien dien, pho tuong, kho bau, kho vang, bi an, goc cay, do la, chua, coc

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Bí ẩn kho vàng ở chùa Hoa Tiên

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Bí ẩn kho vàng ở chùa Hoa Tiên bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Bi an kho vang o chua Hoa Tien

Nhan xet, hay lien he ve tin Bi an kho vang o chua Hoa Tien co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Bi an kho vang o chua Hoa Tien de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0