20 nam vat lon voi qua cau gai

Tags: Viet Nam, Luat Phong, su ho tro, su quan tam, su ky thi, co hieu luc, nhung nguoi, nguoi co, nhieu nguoi, dau tien, xa hoi, 20 nam, HIV, minh, den


Nam 1990 Viet Nam phat hien ca co HIV dau tien va nam 1995 co ca tu vong dau tien do AIDS. Tinh den ngay 31-12-2009, ca nuoc co 160.019 truong hop co HIV, 35.603 benh nhan AIDS con song, 44.540 ca tu vong do AIDS; nam 2007, Luat Phong chong HIV/AIDS chinh thuc co hieu luc... 20 nam sau ngay phat hien nguoi Viet Nam dau tien co HIV, duoc su quan tam cua Dang, Nha nuoc va su se chia cua xa hoi, nhung nguoi dang mang trong dong mau minh con virus hinh "qua cau gai" da bot mac cam, co them nghi luc de chong choi voi can benh the ky, tu tin hoa nhap cong dong…

Xot xa nhung manh doi co HIV
 
20 nam vat lon voi qua cau gai

Cham soc tre co HIV bi bo roi tai Trung tam Giao duc lao dong xa hoi so 2 (Ba Vi). 
Anh: Khanh Nguyen


Chi Phuong Minh, nguoi duoc phat hien co HIV dau tien o Viet Nam nam 1990, hien van dang song va lam viec tai TP Ho Chi Minh nho lai nhung thang ngay dau kho da trai qua: "Hoi do, ho dua len bao noi xau du thu, tham chi con hieu lam minh nua, noi la minh quan he o dau roi ve lay cho chong… nhieu nguoi xung quanh ky thi, chi tro, choc gheo. Tham chi, co lan minh di mua cai bong den, nguoi ban kinh so day hang qua, khong dam dua truc tiep vi so cham tay, nhung luc do long minh quan dau!". Su ky thi khong chi co o nguoi ngoai, ma ngay nguoi than trong gia dinh cung luon xa lanh, ghe lanh, mot benh nhan tam su: "Toi khong duoc be chau cua minh, boc qua cam dua cho no ma chi gai toi biet la vut di ngay. Toi uong nuoc thi khong ai dam dung den chiec coc do nua. Ra duong, moi nguoi nhin thay la ban tan, xi xao, toi thay tui, nhuc va rat xau ho, nen tu giam minh trong phong, khong tiep xuc voi ai, toc va rau dai nhu nguoi rung. Hang ngay nguoi nha chuyen do an cho toi bang nhung chiec coc qua cua so".

Cau chuyen cua chi Quach Thi Tuyet Mai, 40 tuoi, huyen An Duong, TP Hai Phong khien nhieu nguoi khong cam duoc nuoc mat. Chi bi lay nhiem benh tu chong roi tu chi lay sang con. "Khi biet minh bi nhiem da thay cuoc doi den toi roi, nhin con minh cung chung so phan thi dau don den tot do. Moi bua, nhin con an, minh cu khoc". Cam han va tuyet vong, co lan chi Mai da tung nau bat canh co thuoc chuot, dinh se cho ca nha an roi chet cung nhau, so minh chet khong co ai cham soc con cai. "Khi nghe hai dua con goi nhau, choi dua voi may dua tre hang xom, luc do moi giat minh va do bat canh doc di"...

Do la tam su cua nhung benh nhan co HIV. Ngoai viec co thai do ky thi voi nhung nguoi nhiem benh, khong it nguoi khong co hieu biet day du ve can benh nay. Ket qua cua mot cuoc dieu tra gan day cho thay, co khoang 22% so thanh nien trong do tuoi 15-29 (do tuoi hoat dong tinh duc manh me nhat) van nghi rang can benh nay khong con gay chet nguoi nua; 40% so nam thanh nien va 60% so thieu nu da khong su dung cac bien phap bao ve trong lan quan he tinh duc gan day nhat. Tham chi, nhieu nguoi con khong ro co che truyen benh cua HIV/AIDS va co den 25% so thanh nien khong biet rang khong the lay benh neu chi uong chung coc nuoc voi nguoi mang virus HIV, trong khi do 6% lai tuong rang dung thuoc tranh thai se khong bi HIV.

Su ky thi la kho tranh khoi boi do thieu hieu biet, nhieu nguoi danh dong HIV/AIDS voi te nan xa hoi, nguoi nhiem benh bi cho la da quan he tinh duc bua bai, su dung ma tuy, lam nghe mai dam... tom lai la dao duc co "van de". Ben canh do, do so hai ve su nguy hiem cua can benh nay cang lam cho su ky thi cua cong dong tang len, nguoi co HIV luon phai doi dien voi nhung anh mat thuong hai, khinh miet, bi duoi ra khoi nha, noi lam viec, cho tro, con cai bi gay ap luc den noi phai bo hoc... Nhieu truong hop noi dau benh tat chua lam benh nhan guc nga, nhung su tay chay cua nhung nguoi xung quanh khien ho chan song, di den nhung quyet dinh cuc doan.

Song vi ngay mai…

Anh Dung va chi Ngoc, khu 2B, thi tran Cat Ba, huyen Cat Hai, TP Hai Phong cuoi nhau nam 2000. Anh Dung co HIV, nen cuoc song cua gia dinh gap nhieu kho khan, tuong chung nhu be tac. Nhieu dem anh mat ngu vi khong tim duoc viec lam, tran tro cho tuong lai cua vo, con (hai nguoi than cua anh may man khong bi HIV). Sau nhieu nam vat lon voi cuoc song muu sinh, nam 2007 vo chong anh da quyet dinh chuyen ra vinh Lan Ha lam nghe nuoi tu hai. "Ra day nuoi tu hai, thu nhat la co cong an viec lam, co thu nhap cho gia dinh; thu hai em nghi co the phat trien thanh mot hop tac xa nho, se tao co hoi cho nhieu nguoi co HIV co thu nhap tu viec lam nay". Vo anh Dung cho biet: "O day khong khi trong lanh, hon nua tu tuong thoai mai vi moi nguoi hoa dong, giup do nhau, vo chong em khong bi xa lanh". Tuy nhien, theo anh Dung ke thi luc khoi nghiep nuoi tu hai cung day gian nan, vat va. Nhieu nguoi giem pha, khien anh bi mat moi hang. Gio day, bang su no luc vuon len, vo chong anh Dung da co cua an cua de, tuyen them hang chuc lao dong ma da so la nguoi cung canh.


Trong thuc te, rat nhieu nguoi bi HIV 10 den 15 nam den nay van song khoe manh, van buon trai kiem song voi niem tin tuoi sang o ngay mai. Bang chung nay cho thay, neu nguoi co HIV song va quan he lanh manh, duoc huong dan dieu tri tot thi se keo dai su song. Voi su ho tro cua xa hoi, nguoi co HIV o nuoc ta dang ngay cang tu tin hoa nhap voi cong dong de song tich cuc hon. Quyen duoc yeu thuong, duoc cham soc, duoc co ban doi, co con cai va xay dung to am gia dinh, duoc lam viec va duoc hoc hanh da tro thanh hien thuc voi nguoi co HIV. Dac biet, xa hoi than thien, coi mo la moi truong tot de nguoi co HIV ngay cang dong gop hieu qua hon cho cong cuoc phong chong HIV/AIDS. Duoc su ho tro cua chinh quyen cac dia phuong, nhung CLB nhu "Vi ngay mai tuoi sang", "Bien xanh", "Hai Au", "Hoa Phuong do", 'Tia nang moi", "Hoa huong duong"… dang la noi sinh hoat cua nguoi dong dang, noi ho giup do lan nhau cung vuot qua benh tat, noi the hien nang luc sang tao cua minh de giup phong tranh HIV/AIDS cho nhieu nguoi khac.

Tu nam 2008, mang luoi quoc gia Viet Nam nhung nguoi song chung voi HIV/AIDS (VNP+) duoc thanh lap da giup moi lien ket giua ho mo rong voi hon 120 nhom thanh vien. VNP+ khong chi la noi cung cap kien thuc ve HIV/AIDS va chia se tinh thuong giua nhung nguoi nhiem HIV, ma con la dien dan de ho co tieng noi cua rieng minh. Duoc su ho tro tich cuc cua Nha nuoc va cac to chuc xa hoi dan su, cung voi cac no luc ban than, nguoi co HIV da tim duoc nhung cong viec phu hop voi suc khoe va trinh do cua minh, on dinh cuoc song, cai thien dieu kien cham soc suc khoe va hoi nhap tich cuc voi xa hoi. Ho tu thanh lap cac co so san xuat ma luc luong lao dong chinh la nhung nguoi cung hoan canh, voi muc dich bao dam doi song va ho tro lan nhau. Co nhung cap vo chong da lap nghiep va lam giau bang nghe buon ban nho, nuoi thuy hai san, lao dong nghe thuat phuc vu cho cong tac phong chong HIV/AIDS. Thong qua lao dong, nguoi co HIV tu tin hon va tim thay niem vui trong cuoc song, nhung mac cam bi day lui lai phia sau nhuong buoc cho nhung dinh huong tot dep hon trong tuong lai.

Them nghi luc nuoi hy vong

Trung tam Tu van va xet nghiem tu nguyen duoc trien khai o Viet Nam tu nam 2002 va hien nay co gan 300 diem tu van xet nghiem HIV tu nguyen o 63 tinh, thanh pho. Moi nguoi den day de duoc tu van ve nhung hanh vi co the dan den lay nhiem, cach phong chong va duoc gioi thieu toi cac dich vu cham soc khac neu can thiet. Neu ai do lo lang rang minh da co mot trong nhung hanh vi khong an toan thi co the yeu cau lam xet nghiem. Tu van xet nghiem tu nguyen cung la mot trong nhung lieu phap cuc ky quy gia doi voi nhung nguoi duong tinh voi HIV, giup nhieu nguoi vuot qua con soc, lap duoc ke hoach de tiep tuc song tich cuc va co ich cho ban than, gia dinh va cong dong. Nho lam tot cong tac tu van, cham soc va dieu tri ma nguoi co HIV duoc phat hien dau tien o Viet Nam den nay sau 20 nam van song khoe manh.

Nhung ket qua kha quan trong viec ngan chan su lay lan cua HIV/AIDS tai Viet Nam da khang dinh su no luc va quyet tam khong ngung cua Chinh phu Viet Nam va cac to chuc quoc te trong 20 nam qua. Ba nam tro lai day, so ca nhiem moi, so ca benh AIDS moi va so tu vong deu giam, theo uoc tinh ty le co HIV trong cong dong hien la 0,21%. Nhu vay co the khang dinh rang chung ta da kiem che duoc ty le co HIV thap hon, hay noi cach khac la chung ta da thanh cong trong viec thuc hien muc tieu cua Chien luoc quoc gia phong, chong HIV/AIDS den nam 2010 da de ra la kiem che ty le co HIV trong cong dong dan cu den nam 2010 duoi 0,3%. Nguoi co HIV ngay cang nhan duoc su ho tro, cham soc va dieu tri tot hon; co dieu kien song lau hon va co nhieu dong gop hon cho xa hoi. Moi day, tai le phat dong Thang hanh dong quoc gia phong, chong AIDS, ong Eamonn Merphy, Truong dai dien UNAIDS tai Viet Nam danh gia: "Viet Nam da xay dung duoc mot trong nhung bo luat tien tien nhat ve HIV va co khung phap ly bao ve quyen cua nhung nguoi song voi HIV cung nhu nguoi bi anh huong boi HIV. Ngoai ra, ngay cang co nhieu nguoi song voi HIV o Viet Nam duoc dieu tri de song lau hon va co ich hon cho xa hoi. Va chuong trinh du phong lay truyen HIV tu me sang con da duoc thuc day manh me voi chien dich du phong duoc to chuc thuong nien va keo dai mot thang, voi muc tieu den nam 2015 khong mot tre em nao o Viet Nam con bi nhiem HIV khi chao doi".

Dau thang 12 vua qua, tai Ha Noi, mot cuoc trien lam ve HIV/AIDS mang ten "Noi dau va hy vong" duoc to chuc tai Bao tang Dan toc hoc Viet Nam. Khat vong song khong chi cho hom nay ma cho ca tuong lai duoc the hien rat ro qua tung hien vat trung bay. Nhu hinh anh chiec dong ho nho nhoi, cu ky - ky vat ma anh Hoang Sy Thai (Son La) de lai cho con trai kem theo loi nhan nhu "con nho uong thuoc dung gio" truoc khi anh qua doi, boi chiec dong ho nay bao nam qua da nhac anh uong thuoc, giup anh duy tri cuoc song va lay lai niem tin vao cuoc doi... Hay nhung cuon nhat ky cua nguoi co HIV - do cung chinh la nhung "buc tam thu" cua ho de lai cho nhung nguoi than yeu cua minh va nhung nguoi cung canh ngo. "Con oi! So phan cua bo da vay, khong duoc song de diu dat, nang do con trong doi nay nua. Dung di theo vet xe do cua bo..." (nhat ky cua anh Vu Thanh Ha, xa Thanh Luong, Dien Bien). Tai triem lam, khu trung bay tranh cac em be, nan nhan cua can benh the ky, da khien nhieu nguoi bat khoc. Nhung buc tranh the hien uoc mo lam co giao, nha thiet ke thoi trang, thay thuoc de chua benh cho cha me va chinh ban than minh. Cac em uoc mo duoc den truong, khong bi ban be, thay co xa lanh, ghet bo, duoc moi nguoi chia se, yeu thuong..

Gio day o Viet Nam, nhung nguoi mac can benh the ky khong con bi xa lanh, don doc trong cuoc chien voi "qua cau gai".

Viet Bao (Theo HNM)
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Khi Tây làm trai bao, lừa tình, gạt tiền thiếu nữ Việt

Lâu nay khi nhắc tới người Tây, người dân Việt Nam thường nghĩ tới sự văn minh, lịch sự, nghiêm túc chấp hành pháp luật và sự giàu có về tài chính. Tuy nhiên, thời gian vừa qua, báo chí và phương tiện truyền thông liên tục đăng tải nhiều thông tin đáng chê trách về một số người ngoại quốc ở Việt Nam.

Tìm hiểu: Viet Nam, Luat Phong, su ho tro, su quan tam, su ky thi, co hieu luc, nhung nguoi, nguoi co, nhieu nguoi, dau tien, xa hoi, 20 nam, HIV, minh, den

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: 20 năm vật lộn với... “quả cầu gai”

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet 20 năm vật lộn với... “quả cầu gai” bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin 20 nam vat lon voi qua cau gai

Nhan xet, hay lien he ve tin 20 nam vat lon voi qua cau gai co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet 20 nam vat lon voi qua cau gai de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Phong su tong hop trong chuyen muc Phong su.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Phong su tong hop
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0