Nghia trang dau tien cua nguoi Viet tai Phap

Tags: Ho Nam, Viet Nam, Hoi Viet, Ong Ho Nam, Sai Gon, hoi lien hiep, chu y den, Nguoi Viet, nghia trang, cua nguoi, dau tien, thi truong, viet kieu, phap


Nghia trang dau tien cua nguoi Viet tai Phap
Nghia trang nguoi Viet tai Marseille nam 1974 (anh: TL)

Mot may man tinh co da dua toi den gap ong, va biet duoc nhung nam thang bon ba tren mat tran quoc te cua chien si cach mang Ho Nam. Trong dong ky uc cua nguoi linh gia da buoc qua tuoi 80 ay, toi dac biet chu y den mot cau chuyen “ngoai le”, khong nam trong so nhung nhiem vu chu yeu ma “ngai lanh su” Ho Nam duoc giao khi lam viec tai Phap, Duc hay Bi... Nhung, vao thoi diem do va cho den tan bay gio, y nghia cua no van that lon lao.

Nguoi Viet o Marseille

Nhung nam 1970, ong Ho Nam lam viec tai Paris trong vai tro phu trach lanh su. Nhung Marseille moi la thanh pho gay an tuong manh voi ong. "Toi khong the tuong duoc ngay giua nuoc Phap lai co nhung day pho sam uat day dac cua hieu mang ten Tonkin (Bac Ky), Sai Gon, Ha Noi..., trong khi o Paris, Lyon... tat ca nhung cua hieu do nguoi Viet lap nen deu co ten Phap", ong noi. Ong con ngac nhien hon khi biet, dung thu hai sau Paris ve so luong nguoi Viet, nhung khac voi Paris tap trung chu yeu tri thuc, toi 90% nguoi Viet o Marseille lai la cong nhan. The nhung, Hoi Lien hiep Viet kieu yeu nuoc (sau doi ten thanh Hoi Nguoi Viet tai Phap) da duoc thanh lap o day tu rat som. Tong thu ky Hoi, ba Hoang Thi Tinh, co mot cuoc song gian di nhu bao nguoi Viet khac song tren dat Marseille. Hai vo chong song bang dong luong huu it oi cua ong. Con ba thi lau nay da tu nguyen lam nguoi "vac tu va hang tong".

Dai ta Ho Nam

Nghia trang dau tien cua nguoi Viet tai Phap
(anh: H.L)


- Sinh nam 1926 tai Hue
- Tu nam 1942: Tham gia Hoi Truyen ba quoc ngu
- Tu 1944: Tham gia Viet minh (hoat dong bi mat o dia phuong)
- Nam 1949: Quan truong cua lien quan Phong Dien va Quang Dien, Chanh van phong Ty Cong an Thua Thien
- Tu 1954: Tiep tuc hoat dong cho den khi nghi huu (1993).
Mua xuan nam 1973, nhan Tet Quy Suu, ong Ho Nam thay mat su quan mang tam lua Ha Dong do Chu tich nuoc Ton Duc Thang gui tang mot cu gia nguoi Viet tron 100 tuoi song o Marseille. Sau cuoc tro chuyen, ong bong muon duoc thap nen huong cho nhung nguoi Viet da nam lai tren dat Phap. Hoi duong den nghia trang nguoi Viet, ba Tinh va ong Thuyet (can bo cua Hoi) gat ngay: "Anh ra do lam gi, den do chi so anh lam lem het quan ao!". Nghe giong noi hai nguoi co cai gi nhu nghen nghen, ong cang non nong doi di bang duoc. Bat dac di, ho danh phai dua di. Ra toi noi, Ho Nam dung lang. "Luc do, toi nho den hai cau tho khoc Dam Tien cua Nguyen Du ma muon trao nuoc mat: Se se nam dat ben duong/Rau rau ngon co nua vang, nua xanh. Nghia trang gi dau. Chi la mot reo dat lay loi long bong bun nuoc nam lot thom giua hai ngon doi hoang vang voi nhung nam mo thap le te khong con ra hinh thu gi nua. Van biet, chet la het. Nhung nhu the nay thi dau long qua!". Hoi ra, ong moi biet, gia dat o Marseille qua dat do, ngay chu cua nhung tiem an lon nhu Sai Gon, Ha Noi, Bac Ky... cung khong mua noi mot mieng dat trong nghia trang thanh pho, noi gi den dan ngheo. Thoi thi, co cho nam xuong da la may roi. Lang lang suy nghi, ve den tru so Hoi, ong ban luon: "Toi se di gap ong Thi truong Marseille de xin cap dat lam nghia trang cho nguoi Viet. Nho cac anh lay hen truoc gium toi". "Dem ay, toi khong tai nao ngu duoc, cu nghi mai ve nhung nam mo lup xup, veo vo khong ai vun dap, trong nom, bo mac cho bo, de, cuu tha ho tan pha. Roi lai ban khoan, khong biet minh lam vay co anh huong gi den ngoai giao hai nuoc hay khong. Nhung khong kip bao cao voi lanh dao dai su quan nua, phai quyet dinh ngay thoi!".

Quyet dinh cua ngai thi truong

Ong Ho Nam ke: "Thi truong De Feer la thanh vien cua dang Xa hoi, co tu tuong kha coi mo voi Viet Nam. Sau nay, ong len lam Bo truong Bo Noi vu. Sau cau chao xa giao, toi vao de luon: "Ngai thi truong co biet, nhung nguoi nam xuong trong nhung ngoi mo o rung ay la ai khong?". Ong ta nhun vai: "Tat nhien do la nhung nguoi Viet cua ngai". Toi hoi tiep: "Nhung la nhung nguoi Viet nhu the nao chu". Lan nay la mot cai nhuong may: "Ngai noi di, toi khong ro lam". "Do la nhung nguoi Viet roi que huong da ke vai sat canh voi nhan dan Phap chong lai phat xit Duc trong ca hai cuoc dai chien the gioi thu nhat va thu hai". Ong thi truong ngat loi toi bang mot nu cuoi: "Dau ma lam chien tranh the gioi the!". Toi binh than: "Co nhung nguoi da cam sung vi nuoc Phap tu Dai chien the gioi I, den nay (1973 - PV) tron 100 tuoi. Toi vua thay mat ngai Dai su Viet Nam tai Paris tang cu gia ay mot tam lua day!" . Thay ong ta co ve ngam nghi, toi noi lien ba y: Mot la nhung cong hien cua nguoi Viet cho nuoc Phap trong chien thang phat xit Duc. Hai la tan duong loi song rat van minh va trong tinh nghia cua nguoi Phap. Nhung y thu 3 moi la quan trong nhat: "Xin thua voi ngai rang, o Viet Nam chung toi, sau cach mang nam 1945, nhung nghia trang cua nguoi Phap deu duoc giu gin can than!". Thuc ra, toi muon ngam nhac ong mot nguyen tac trong ngoai giao, do la phai co di co lai.

Ngay lap tuc, thi truong thay doi net mat: "Vang, toi hieu y ngai. Bay gio, ngai muon toi lam gi?". "Chung toi muon chinh quyen Marseille cap cho nguoi Viet sinh song o day mot manh dat de lam nghia trang that dang hoang, xung dang voi cong lao ma ho da dong gop cho nuoc Phap". Ong thi truong mem mong: "Xin ngai biet cho rang, dat o Marseille dat do lam. Neu gia o Paris 10, thi Marseille cung den 7, 8. Nen viec nay hoi kho day".

Nghia trang dau tien cua nguoi Viet tai Phap
Nghia trang nguoi Viet tai Marseille sau khi duoc sua chua lai (anh do ong Thuyet gui tang ong Ho Nam nam 1991)

Suy nghi mot lat, ong noi tiep: "Tat nhien, toi ung ho cac ngai, nhung co le, chi co the duoc mot manh dat o ngoai o, voi gia ca do hon". Vay la qua thanh cong roi. Toi lich su: "Xin tuy ngai sap xep !". Ong ta ben goi ngay pho thi truong sang giao nhiem vu tim dat trong vong mot thang. Dung mot thang sau, toi nhan duoc tin: Da co dat!".

Bon khoi nam xuong mot nghia trang

Ngay 7/4/1974, trong tiet thanh minh nam At Mao, nghia trang nguoi Viet o Marseille chinh thuc khanh thanh. Do la mot ngon doi rong lon tren duong Saint-Pierre. Sau khi san bang va tien hanh xay dung, nguoi Viet tai day da co mot nghia trang rong rai, khang trang, co ca mot dai tuong niem do nha dieu khac Diem Phung Thi gui tang. Noi chung la ung y het suc. Nhung ve Paris it lau thi ong Ho Nam lai nhan duoc tin hoi thuc di Marseille ngay de giai quyet chuyen tranh chap dat tai nghia trang. Vua toi noi, chua kip tho, ong da bi loi vao cuoc khau chien giua bon phe. Thu nhat la Hoi Lien hiep Viet kieu yeu nuoc, ung ho nhan dan Viet Nam khang chien chong My. Phe thu hai khong theo ben nao, nhung theo nhan xet cua ong, ho rat muon nga ve To quoc minh, chang qua, vi ho con gia dinh o mien Nam nen so chinh quyen Sai Gon gay kho de. Phe thu ba theo Sai Gon, pha phach ta gom lam, chong pha ac liet Hoi Viet kieu yeu nuoc. Phe thu tu la nhom De tu cung chong pha ta rat cuc doan. Trong cuoc tranh chap dat dai, ca bon phe khong ai chiu ai. Phe nao cung co ly le rieng cua minh. Cang thang nhat la phe De tu. Ho tham chi muon ca cau noi cua Ho Chu tich "Doan ket, doan ket, dai doan ket" de doi duoc vao nghia trang.

Doi ca bon phe trinh bay het ly le, ong Ho Nam moi dung len: "Xin chao cac ban!". Lap tuc co su phan ung kha gay gat tu Hoi Viet kieu yeu nuoc: "Tai sao lai goi la cac ban? Nhung nam chien tranh, ho khong dong gop gi cho To quoc. Lai con pha phach, tuyen truyen cho duong loi cua My nguy". Ong Ho Nam on ton giai thich: "Toi chao ba con, la vi o day khong co ai la nguoi nuoc ngoai, toan nguoi Viet minh ca. Va lai, nhung nguoi se nam xuong o nghia trang nay, dau qua khu cua ho the nao, nhung theo phong tuc cua nguoi Viet Nam, chet la het. Ho co lam gi duoc nua dau". Tat ca deu im lang. Ong Ho Nam noi tiep: "De co duoc khuon vien nay, cong lao chinh la o Ban chap hanh Hoi Lien hiep Viet kieu yeu nuoc. Ho dang duoc uu tien. Con 3 nhom khac, tuy khong cung chinh kien, nhung cung nguoi Viet Nam voi nhau, chung ta giu duoc hinh anh ca 4 khoi cung trong mot nghia trang, thi do la tuong trung cho tinh than doan ket dan toc ma co quan dia phuong cung nhu nguoi nuoc ngoai o day se phai than phuc". Ca hoi truong vo tay rao rao. Khong khi tro nen vui ve. Ong Ho Nam ben dua ra hai phuong an chia lo dat. Mot theo hang ngang, Hoi Viet kieu yeu nuoc duoc lo dat dau tien, thang ngay cong nghia trang vao. Phuong an hai: Hoi Viet kieu yeu nuoc van duoc lo dat hang ngang truoc tien. Nhung 3 lo con lai chia theo hang doc. Noi xong, tat ca lai vo tay rao rao. Cuoc hop ket thuc.

Cho den thoi diem ay, do la nghia trang nguoi Viet dau tien tai Phap. Va cung la nghia trang dau tien cua mot cong dong kieu dan tai Tay Au.

Huong Lan

Viet Bao
Thích và chia sẻ bài viết này trên facebook Theo dõi vietbao.vn trên facebook

TIN Người Việt Bốn Phương NỔI BẬT

Nóng: Sẽ có 1 triệu liều vắcxin Ebola vào cuối năm 2015

Trong bối cảnh virus Ebola đang khiến cả thế giới lo ngại, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa đưa ra thông báo đáng chú ý là sẽ có 1 triệu liều vắcxin Ebola được sản xuất vào cuối năm 2015.

Tìm hiểu: Ho Nam, Viet Nam, Hoi Viet, Ong Ho Nam, Sai Gon, hoi lien hiep, chu y den, Nguoi Viet, nghia trang, cua nguoi, dau tien, thi truong, viet kieu, phap

Xem Bản Tiếng Việt Có Dấu: Nghĩa trang đầu tiên của người Việt tại Pháp

Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet Nghĩa trang đầu tiên của người Việt tại Pháp bang cach nhan chuot vao duong dan tren.

Lien he ve tin Nghia trang dau tien cua nguoi Viet tai Phap

Nhan xet, hay lien he ve tin Nghia trang dau tien cua nguoi Viet tai Phap co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet Nghia trang dau tien cua nguoi Viet tai Phap de lam tham khao. Bai viet nay thuoc chuyen de Tin tu nam chau trong chuyen muc Nguoi Viet bon phuong.

Cac tin khac:

Xem tiep ... Tin tu nam chau
Kenh Tin RSS Kenh Tin RSS | Du Bao Thoi Tiet | Lich Xem TV | Lien He - Contact | Quang Cao | Viec Lam | Dieu Kien Su Dung | Bao Ve Tinh Rieng Tu | Sitemap

Copyright©2008 VietBao.vn, Thu Vien Thong Tin Tong Hop Viet Nam va The Gioi, phien ban thu nghiem phan mem Viet Bao Viet Nam, beta 1.0