Xang dau khong quyet dinh toc do tang gia tieu dung
Mac du quoc hoi chi dat tieu chuan cho Chinh phu giu toc do tang gia tieu dung (CPI) duoi toc do tang GDP, nhung Pho thu tuong Nguyen Sinh Hung van yeu cau nganh tai chinh: “co gang giu toc do tang CPI toi da la 7%”. Nhiem vu nay xem ra vo cung kho khan.
Boi nhu giai thich cua Thu truong Bo Tai chinh Tran Van Ta, trong dieu kien hoi nhap voi nen kinh te the gioi, phai chap nhan va thich nghi voi tung mat bang gia moi. "Chung ta khong the va cung khong co kha nang giu he thong gia trong nuoc biet lap voi thi truong the gioi; gia xang dau cung khong the biet lap voi gia xang dau the gioi”, ong Ta nhan manh. Toc do tang CPI thang 7 thap hon toc do tang CPI binh quan 6 thang dau nam (0,4% so voi 0,66%). Dau thang 7 BTC du bao, neu khong co nhung dot bien ve gia tren thi truong the gioi; khong co dot bien ve thien tai, dich benh (yeu to khach quan), thi muc tieu bao dam toc do tang CPI thap hon toc do tang GDP co the dat duoc. Nhung cuoi cung, dot bien da xay ra: gia dau mo tren the gioi da len den 75 USD/thung, cao hon 10 USD so voi du doan truoc day cua BTC. Lieu BTC co thuc hien duoc nhiem vu kim che toc do tang CPI nhu Quoc hoi da giao? Do gia xang dau the gioi tang tu dau nam 2004 den nay, BTC da 6 lan dieu chinh tang gia ban le xang dau (khong ke mot lan dieu chinh giam nhe trong khoang thoi gian ngan). Neu nhu nam 2003, toc do tang CPI cua Viet Nam la 3%, thi nam 2004, chi so nay len toi 9,5%; nam 2005 la 8,4%, do co tac dong cua viec tang gia xang dau. Chi moi qua 1 lan dieu chinh gia ban le xang dau vao cuoi thang 4/2006, song toc do tang CPI 7 thang dau nam da o muc 4,4%. Nhin vao su song hanh giua toc do tang gia xang dau va toc do tang CPI, khong it nguoi to ra e ngai truoc toc do tang CPI nhung thang con lai cua nam 2006. BTC tinh toan, viec tang gia xang dau vua qua se khien chi phi dau vao cua nen kinh te tang 0,05-4,9%, tuy theo tung nganh. Trong do, nhung nganh cong nghiep la dau vao cua nen kinh te nhu khai thac than, dien, xi mang, thep, giay tang tu 0,06-1,4%; van tai hang hoa tang tu 1,7-4,3%, nong nghiep tang tu 0,05-0,8%, danh bat xa bo tang 4,9%... Lan tang gia xang dau vao ngay 27/4/2006 (xang tang them 10%, dau tang them 5%) da keo chi phi van tai tang 2-3%, nong nghiep tang 0,5-1 %, dien tang 0,45%, than tang 0,75%... Muc do tang chi phi dau vao co the thay la khong lon so voi toc do tang gia xang dau. Theo tinh toan cua ong Houng Lee, Dai dien thuong tru Quy Tien te quoc te (IMF) tai Viet Nam, gia dau tang chi chiem ty trong 9,2% trong CPI cua Viet Nam, trong do, tac dong truc tiep la 3,3%, tac dong gian tiep la 5,9%. “Gia dau tang khong dong gop nhieu vao toc do tang CPI, vi quyen so cua no trong ro hang hoa de tinh CPI cua Viet Nam thap”, ong Houng Lee noi. Nhu vay co the thay, gia xang dau tang khong chi phoi qua lon den viec tang CPI, ma CPI tang chu yeu do cac nganh hang khac “an theo” gia xang dau. Chinh vi vay, moi lan dieu chinh tang gia xang dau, Chinh phu deu yeu cau doanh nghiep, truoc het la doanh nghiep nha nuoc, phai tim moi bien phap de tiet giam chi phi san xuat, ke ca viec thay doi cong nghe, thay the nhien lieu, dieu hanh san xuat de giam gia thanh san xuat tang suc canh tranh cua hang hoa. Tren thuc te, nen kinh te da thuc hien kha triet de yeu cau nay. Tong cuc truong tong cuc Thue Nguyen Van Ninh cho biet, do gia xang dau tang cao nen 6 thang dau nam, san luong xang dau nhap khau chi dat 4.523 trieu tan, giam 8,3% so voi cung ky nam 2005. Su dung xang dau cung giam (do thuc hien tiet kiem) nen phi xang dau giam 429 ty dong so voi 6 thang dau nam 2005, nhung khong xay ra tinh trang thieu nhien lieu, toc do tang truong GDP van dat 7,6%. Ong Ta nhan dinh: “Du dia de tiet giam nhien lieu cua nen kinh te, dac biet la doi voi doanh nghiep nha nuoc, doanh nghiep su dung nhieu nhien lieu van con kha lon”. Mac du gia xang dau tang khong quyet dinh den tang CPI, song cu moi lan xang dau tang, cac loai hang hoa, dich vu khac deu “nhap nhom” muon tang theo. De xu ly tinh trang nay, ong Ta cho biet, Chinh phu da dong y chua tang gia dien, than trong thoi gian toi. Chinh phu cung yeu cau cac bo, nganh phai co bien phap dong bo de dam bao khong gay ra hieu ung va nhung phan ung day chuyen, loi dung viec dieu chinh gia xang dau de tang gia cac loai hang hoa khac mot cach bat hop ly. Theo Dau tu |
||
| Viet Bao |
